Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) ngày 29/5 công bố khởi xướng điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 của Mỹ đối với một số vấn đề liên quan đến bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ của Việt Nam.
Bình luận về động thái trên, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng cho biết: “Quan điểm, nỗ lực và kết quả của Việt Nam trong lĩnh vực bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ đã được nêu rõ trong các phát biểu ngày 1/5 và ngày 14/5 vừa qua”.
USTR ngày 30/4 công bố Báo cáo đánh giá thường niên về tình hình bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ trên phạm vi toàn cầu. Trong đó, Mỹ xác định Việt Nam là “quốc gia nước ngoài ưu tiên”, tức là thuộc nhóm Mỹ cần ưu tiên chú ý về vấn đề này.
Hôm 1/5, bà Hằng cho biết Việt Nam luôn hết sức nỗ lực trong bảo vệ sở hữu trí tuệ, cả trong hoàn thiện hệ thống quy định, nâng cao nhận thức của người dân, tăng cường hợp tác quốc tế với Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), Mỹ và nhiều nước khác; kiên quyết chống, xử lý nghiêm các vi phạm sở hữu trí tuệ.
Ngày 14/5, bà Hằng nhấn mạnh những nỗ lực của Việt Nam trong cải thiện môi trường đổi mới sáng tạo và bảo hộ, thực thi quyền sở hữu trí tuệ đã được ghi nhận bởi WIPO, với xếp hạng năm 2025 đạt 44 trong tổng số 139 quốc gia và nền kinh tế về Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), thuộc nhóm các nước có kết quả tích cực trong ASEAN về lĩnh vực này.
Người phát ngôn hôm nay khẳng định tăng cường bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ là chủ trương nhất quán của Việt Nam nhằm xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, lành mạnh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế.
“Việc USTR khởi xướng điều tra theo Mục 301 là thủ tục được tiến hành theo pháp luật Mỹ. Các vấn đề liên quan sẽ tiếp tục được xem xét trên cơ sở trao đổi, tham vấn giữa hai bên trong quá trình điều tra”, bà Hằng nói.
Theo bà, thời gian qua, hai bên đã duy trì trao đổi chặt chẽ về vấn đề này. Phía Mỹ ghi nhận tích cực chủ trương cũng như những bước đi, biện pháp của Việt Nam.
“Chúng tôi sẵn sàng tiếp tục tham vấn, chia sẻ thông tin và làm rõ các chính sách, quy định cũng như các biện pháp đang và sẽ triển khai; đồng thời đề nghị phía Mỹ đánh giá khách quan, công bằng, ghi nhận đầy đủ những nỗ lực và kết quả thực chất của Việt Nam, trên tinh thần hợp tác, xây dựng, phù hợp với quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Mỹ, vì lợi ích của người dân, doanh nghiệp nói riêng và của hai nước nói chung”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao bày tỏ.
Diễn biến trên phản ánh tốc độ đóng tàu khu trục nhanh chóng của Trung Quốc, mà theo giới quan sát thì Mỹ đang khó theo kịp vì lao động thiếu hụt, các vấn đề về chuỗi cung ứng và những hạn chế khác liên quan đến kỹ thuật và ngân sách.
Tàu Đồng Xuyên được biên chế cho Hạm đội Nam Hải, hạm đội phụ trách vùng biển trải dài từ eo biển Đài Loan đến Biển Đông.
Khu trục hạm Type 052D có thân tàu được mở rộng và bãi đáp lớn dành cho các trực thăng săn ngầm Harbin Z-20F.
Marine Insight ghi nhận trong 10 năm qua, Trung Quốc đóng khu trục hạm với tốc độ gấp đôi các xưởng tàu Mỹ, theo đó hạ thủy tổng cộng 35 tàu Type 052D cùng 8 tàu khu trục Type 055.
Về phần mình, trong cùng thời gian Hải quân Mỹ chỉ tiếp nhận 18 – 20 tàu khu trục lớp Arleigh Burke.
Khoảng cách ngày càng gia tăng về năng lực đóng tàu giữa hai nước đã làm dấy lên lo ngại tại Washington về xu hướng Bắc Kinh đang mở rộng ưu thế hàng hải trên biển.
Tàu lớp Type 052D có lượng giãn nước 7.500 tấn và được trang bị hệ thống phóng thẳng đứng gồm 64 ống phóng, có khả năng khai hỏa tên lửa đối hạm, tên lửa chống ngầm và tên lửa hành trình tấn công mặt đất.
Tuy nhiên, tàu chiến Mỹ hiện vẫn chưa ưu thế về chất lượng nhờ kinh nghiệm hoạt động lâu hơn cũng như năng lực kỹ thuật mà hải quân Trung Quốc vẫn còn đang thiếu hụt.
Các tàu chiến Mỹ cũng có kích thước lớn hơn, với lượng giãn nước đến 9.800 tấn và được trang bị hệ thống gồm 96 ống phóng tên lửa. Những con tàu này còn được lắp đặt radar AN/SPY-6(V)1, vốn cung cấp năng lực phòng thủ tên lửa đạn đạo vô đối.
Trung Quốc hiện có khoảng 50 khu trục hạm, với hơn 40 tàu là những phiên bản hiện đại, cho phép Bắc Kinh hình thành các hệ thống phòng không phức tạp và mở rộng sức mạnh hải quân ở các vùng biển trong khu vực.
Dù Mỹ có 77 tàu khu trục, các hạm đội lại buộc phải phân tán trên nhiều khu vực chiến lược trên toàn cầu. Trong khi đó, phần lớn tàu chiến Trung Quốc được tập trung tại Tây Thái Bình Dương.
Phía cảnh sát Hawaii cho biết đã huy động một lực lượng đáng kể, bao gồm sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng cấp tiểu bang và liên bang, để truy tìm nghi phạm Jacob Baker (36 tuổi), sống tại Pahoa, Hawaii.
Theo giới hữu trách, nghi phạm "có súng và vô cùng nguy hiểm" và có liên quan đến cái chết của 3 người. Trong đó, một nạn nhân 69 tuổi được phát hiện tử vong trong tình trạng nửa chìm trong hồ. Thi thể một cụ già 79 tuổi được tìm thấy cách đó khoảng 120 – 150 m. Và nạn nhân còn lại, cũng 69 tuổi, được phát hiện cách đó khoảng 30 km.
Kết quả điều tra ban đầu cho thấy nạn nhân thứ nhất tử vong do bị siết cổ, nạn nhân thứ ba thiệt mạng vì bị tác động bằng một vật sắc nhọn. Chưa rõ nguyên nhân tử vong của nạn nhân còn lại.
Những vụ sát hại liên tiếp xảy ra trong vòng 2 ngày tại một khu vực hẻo lánh, chủ yếu là vùng nông thôn của đảo Big Island.
Trong thông báo mới nhất, phía cảnh sát cho biết nghi phạm bị bắt giữ mà không có sự cố gì, nhưng không cho biết thêm chi tiết.
Cảnh sát vẫn chưa xác định động cơ gây án, nhưng tự tin rằng nghi phạm Baker có liên quan trong cả 3 vụ sát hại trên.
Theo hồ sơ tòa án, nghi phạm trên vào đầu tháng này đã bị 2 phụ nữ cáo buộc có hành vi đe dọa và quấy rối.
Các cơ quan liên bang tham gia truy tìm nghi phạm gồm Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI), Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa (HSI) và phía Cảnh sát Tư pháp Liên bang Mỹ.
Theo Hãng tin Reuters, tại cuộc họp báo thường kỳ ngày 8-5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm (Lin Jian) cho biết có công dân Trung Quốc trên chiếc tàu bị tấn công, nhưng hiện chưa ghi nhận trường hợp thương vong nào trong thủy thủ đoàn.
Hôm 7-5, trang Caixin tường thuật một tàu chở sản phẩm dầu mỏ thuộc sở hữu Trung Quốc, trên thân có dòng chữ "China Owner & Crew" (chủ tàu và thủy thủ đoàn Trung Quốc), đã bị tấn công gần eo biển Hormuz vào ngày 4-5.
Vụ tấn công xảy ra trước cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và người đồng cấp Iran Abbas Araghchi tại Bắc Kinh vào hôm 6-5, trong đó hai bên thảo luận về việc mở lại eo biển Hormuz.
Trung Quốc vẫn là một trong những khách hàng lớn mua dầu mỏ của Iran kể từ khi cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran nổ ra hôm 28-2, với lượng nhập khẩu từ Iran trong tháng 3 gần như không bị ảnh hưởng.
Hiện chưa có cơ quan nào xác nhận chính thức tên con tàu nói trên.
Ông Lâm Kiếm chỉ nói rằng: "Theo thông tin hiện có đến thời điểm này, tàu chở dầu bị tấn công là tàu treo cờ Quần đảo Marshall và chở các thành viên thủy thủ đoàn người Trung Quốc".
Các nguồn tin an ninh hàng hải cho rằng con tàu bị hư hại là tàu chở hóa chất và sản phẩm dầu mỏ treo cờ Quần đảo Marshall Islands mang tên JV Innovation. Hôm 4-5, tàu này đã thông báo với các tàu lân cận rằng trên boong có xảy ra hỏa hoạn.
Sự việc xảy ra ngoài khơi Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), gần cảng Mina Saqr.
Cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran đã khiến hàng trăm tàu và khoảng 20.000 thủy thủ bị mắc kẹt trong vịnh Ba Tư, trong khi hoạt động tàu thuyền qua eo biển Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng do các vụ tấn công nhằm vào tàu thuyền tái diễn trong tuần này.
Lực lượng Mỹ và Iran tiếp tục tấn công nhau vào ngày 7-5, trong lúc Washington chờ phản hồi của Tehran với đề xuất do Mỹ đưa ra nhằm chấm dứt xung đột.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm nhấn mạnh eo biển Hormuz là tuyến đường được sử dụng cho hàng hải quốc tế. Bắc Kinh rất quan ngại về việc số lượng lớn tàu thuyền cùng thủy thủ đoàn đã bị cuốn vào xung đột và đang mắc kẹt trong khu vực.
Ông Lâm kêu gọi các bên liên quan xung đột có những biện pháp nhằm ngăn tình hình tại eo biển Hormuz trở nên tồi tệ hơn.
