Một trường hợp điển hình về thói quen ăn uống tưởng chừng vô hại nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng cho sức khỏe xảy ra ở Trung Quốc được chia sẻ lại gần đây, nhanh chóng thu hút sự chú ý của cộng đồng. Vụ việc không chỉ là lời cảnh báo đáng lo ngại mà còn một lần nữa gióng lên hồi chuông về những thói quen ăn uống thiếu kiểm soát có thể dẫn đến hậu quả khôn lường.
Theo trang tin Jimu News Bệnh viện số 3 Vũ Hán vừa tiếp nhận và điều trị cho một bệnh nhân nam 38 tuổi trong tình trạng đau bụng dữ dội, nguy cơ tử vong cao do biến chứng nghiêm trọng.
Bệnh nhân là anh Vương Hán 38 tuổi, sống tại Vũ Hán, Trung Quốc. Anh được đưa vào viện trong tình trạng đau bụng cấp, sức khỏe nhanh chóng xấu đi.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số triglyceride trong máu của bệnh nhân tăng vọt lên 18 mmol/L, trong khi mức bình thường phải dưới 1,7 mmol/L. Đồng thời, các chỉ số amylase và lipase đều vượt ngưỡng 1000, dấu hiệu điển hình cảnh báo tổn thương tuyến tụy. Các bác sĩ chẩn đoán anh bị viêm tụy cấp do tăng lipid máu, tình trạng nguy kịch và tiên lượng xấu.
Ngay lập tức, bệnh nhân được tiến hành cấp cứu tích cực và lọc máu khẩn cấp. Sau 10 ngày điều trị, tình trạng đã dần ổn định và qua khỏi giai đoạn nguy hiểm.
Theo bác sĩ Chu Khánh Hy, Khoa Tiêu hóa, người trực tiếp điều trị cho bệnh nhân, nguyên nhân xuất phát từ thói quen ăn uống kéo dài trước khi nhập viện.
“Gia đình cho biết bệnh nhân đã liên tục ăn hải sản và uống rượu bia trong suốt 3 ngày với bạn bè. Chính thói quen này đã đẩy cơ thể vào tình trạng quá tải” bác sĩ cho biết.
Bác sĩ giải thích thêm, hải sản là nhóm thực phẩm giàu đạm và chất béo. Khi tiêu thụ quá mức, đặc biệt kết hợp với rượu bia, tuyến tụy phải hoạt động mạnh, tiết ra lượng lớn dịch tiêu hóa. Đồng thời, lipid máu tăng đột ngột có thể gây tổn thương tế bào tụy, khiến các men tụy bị hoạt hóa sớm, dẫn đến viêm tụy cấp.
Nếu không được xử lý kịp thời, tình trạng này có thể gây biến chứng nặng như suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng.
Các bác sĩ cũng nhấn mạnh việc nhận biết sớm triệu chứng là rất quan trọng. Viêm tụy cấp thường biểu hiện bằng đau bụng dữ dội, chướng bụng, buồn nôn và nôn ói. Nếu các triệu chứng xuất hiện sau bữa ăn nhiều dầu mỡ hoặc sau khi uống rượu bia, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay lập tức, theo Jimu News.
Từ trường hợp này, bác sĩ khuyến cáo người dân nên xây dựng chế độ ăn uống hợp lý, tránh ăn quá nhiều thực phẩm giàu đạm và chất béo cùng lúc, tăng cường rau xanh, trái cây và hạn chế rượu bia để giảm nguy cơ viêm tụy cấp.
Theo trang Eat This Not That, ăn uống đúng thứ tự không chỉ giúp cơ thể hấp thu dinh dưỡng hiệu quả hơn mà còn hỗ trợ duy trì lối sống lành mạnh lâu dài.
Một chế độ ăn uống cân bằng cần đảm bảo đầy đủ các nhóm chất thiết yếu như protein, chất xơ, vitamin, khoáng chất, chất lỏng và các chất đa lượng. Đây là nền tảng giúp cơ thể duy trì hoạt động ổn định và phòng ngừa nhiều bệnh mạn tính như tiểu đường, ung thư hay tim mạch.
– Nên ăn đa dạng thực phẩm: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng khuyến nghị chế độ ăn lành mạnh nên đa dạng thực phẩm, bao gồm ngũ cốc, các loại đậu, thực phẩm từ động vật như thịt, trứng, sữa, cùng với rau xanh và trái cây, đồng thời hạn chế muối, đường và chất béo xấu.
– Thứ tự săn rất quan trọng: Không chỉ dừng lại ở việc “ăn gì”, các chuyên gia cho rằng “ăn như thế nào” cũng rất quan trọng. Thứ tự ăn uống hợp lý được khuyến nghị là bắt đầu bằng rau xanh và protein, sau đó mới đến carbohydrate.
Cách ăn này giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường từ tinh bột vào máu, hạn chế tình trạng tăng giảm đường huyết đột ngột gây cảm giác đói nhanh. Đồng thời, protein cũng góp phần ổn định glucose và insulin, hỗ trợ kiểm soát cân nặng hiệu quả hơn.
Các chuyên gia khuyến nghị nên duy trì thói quen này trong bữa ăn hằng ngày để cải thiện sức khỏe và xây dựng chế độ ăn uống khoa học, bền vững.
Cuối tháng 3, anh Wang ở Thượng Hải về thăm nhà sau thời gian đi công tác. Anh phát hiện gia đình không đủ 15 tệ (khoảng 50.000 đồng) để đóng tiền điện. Các hóa đơn đều quá hạn thanh toán.
Kiểm tra sao kê ngân hàng của mẹ, anh Wang nhận thấy từ tháng 5/2025 đến nay, bà Jiang đã chi hơn 3,36 triệu tệ (khoảng 11,5 tỷ đồng) để tặng quà cho các streamer (người phát trực tiếp trên mạng xã hội). Trung bình mỗi tháng, bà chi khoảng 300.000 tệ, bao gồm 5.000 tệ lương hưu và số tiền lương, thưởng anh gửi bà giữ hộ nhiều năm qua.
Hồ sơ giao dịch cho thấy bà Jiang tặng tiền cho hai nam streamer khoảng 30 tuổi. Một người chuyên nhảy múa trên nền tảng WeChat Video nhận được hơn 2,8 triệu tệ; người còn lại chuyên hát trên Douyin (phiên bản TikTok Trung Quốc) nhận khoảng 500.000 tệ.
Sự việc của bà Jiang diễn ra trong bối cảnh nhóm người cao tuổi sử dụng Internet tại Trung Quốc bùng nổ. Theo Báo cáo Phát triển Internet Trung Quốc (CNNIC) đầu năm 2025, nước này có hơn 1,1 tỷ người dùng mạng, trong đó nhóm trên 50 tuổi chiếm 36% lượng người dùng mới. Khoảng 70% người từ 60 tuổi trở lên có thói quen xem video ngắn và livestream.
Bà Jiang nói đã bị cuốn vào tính năng "PK" (thách đấu) trên các nền tảng livestream. Trong 5 phút thách đấu, bên nào được người hâm mộ tặng nhiều quà ảo hơn sẽ thắng. Vì muốn bảo vệ thần tượng, bà liên tục nạp tiền. "Thấy cậu ấy thua, tôi rất khó chịu. Nghe quản trị viên hô hào, tôi liên tục tặng các món quà ảo trị giá hàng nghìn tệ", bà Jiang nói và cho biết riêng tháng 2 đã tiêu hơn 940.000 nhân dân tệ.
Chuyên gia tâm lý Chen Lu, Viện Nghiên cứu Tâm lý Ứng dụng Hoa Đại, cho biết nguyên nhân sâu xa của sự việc này là sự thiếu hụt tình cảm của người già. Khi con cái đi làm xa, những lời hỏi han của streamer đã lấp đầy khoảng trống cô đơn. Việc được xướng tên cảm ơn khi tặng quà đắt tiền mang lại cho họ cảm giác được tôn trọng, tạo ra "cạm bẫy dopamine" gây nghiện.
Hiện tại, bà Jiang đã liên hệ với streamer để xin lại một phần tiền nhưng đối phương đã cắt đứt liên lạc. Các luật sư cho biết, việc đòi lại tiền trong trường hợp này là "vô cùng gian nan". Theo quy định pháp luật, hành vi nạp tiền mua quà tặng cho streamer được coi là một dạng hợp đồng tặng cho tài sản tự nguyện. Tiền chỉ có thể được hoàn trả nếu gia đình chứng minh được tại thời điểm giao dịch, người già bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự (như mắc chứng sa sút trí tuệ, Alzheimer...).
Gia đình anh Wang đã trình báo cảnh sát và gửi khiếu nại lên các nền tảng phát sóng. Bà Jiang cũng được chẩn đoán mắc chứng trầm cảm và lo âu.
Chuyên gia Chen Lu nói thêm, thay vì chỉ trích người cao tuổi, con cái cần ở bên cạnh để bù đắp tình cảm, giúp cha mẹ thoát khỏi sự lệ thuộc vào thế giới ảo và cảnh giác trước các bẫy lừa đảo đòi lại tiền trên mạng.
Theo đó, người phụ nữ 55 tuổi đến khám vì da mặt và lòng bàn tay ngả vàng.
Theo bác sĩ Trung y La Bội Lâm, nhiều người thường nghĩ da vàng là dấu hiệu của bệnh gan. Tuy nhiên, trong trường hợp này, nguyên nhân lại hoàn toàn khác. Bác sĩ La nhận thấy lòng trắng mắt của bà vẫn trắng bình thường, chỉ phần da đổi màu rõ rệt. Sau khi bác sĩ hỏi kỹ thói quen ăn uống của người bệnh, nguyên nhân được làm sáng tỏ.
Nữ bệnh nhân cho biết, trước đây hay bị táo bón. Nghe nói khoai lang giúp nhuận tràng nên đều đặn ăn mỗi sáng. Sau một thời gian, tình trạng táo bón cải thiện, thậm chí mắt cũng đỡ mờ hơn.
Tuy nhiên, theo TVBS, việc ăn khoai lang hằng ngày suốt nhiều năm lại là thủ phạm khiến làn da bà chuyển màu.
Việc ăn khoai lang thường xuyên đã khiến nữ bệnh nhân vàng da do tăng caroten máu. Theo bác sĩ La, đây là tình trạng cơ thể hấp thu quá mức β-carotene - một sắc tố tự nhiên có trong thực phẩm màu vàng, cam, đỏ như khoai lang, cà rốt, bí đỏ, xoài hoặc đu đủ. Lượng carotene quá cao sẽ lắng đọng trong lớp sừng của da, đặc biệt ở những vùng da dày như lòng bàn tay, bàn chân và trong trường hợp nghiêm trọng, toàn thân có thể ngả vàng.
Tình trạng trên không gây hại đến gan hay sức khỏe tổng thể nhưng ảnh hưởng khá rõ đến thẩm mỹ. Điểm khác biệt quan trọng giữa vàng da do carotenemia và vàng da do bệnh gan là lòng trắng mắt: Nếu lòng trắng mắt cũng vàng, nhiều khả năng do bệnh lý gan mật. Nếu mắt vẫn trắng, nguyên nhân thường do ăn quá nhiều thực phẩm chứa carotene.
Khi ngừng hoặc giảm ăn các thực phẩm giàu β-carotene, da sẽ dần trở lại màu sắc tự nhiên. Tuy nhiên, quá trình này có thể kéo dài vài tuần đến vài tháng, tùy khả năng trao đổi chất của mỗi người.
"β-carotene là dưỡng chất quý, chống oxy hóa và bảo vệ tế bào. Nhưng nếu thấy da hoặc lòng bàn tay vàng hơn bình thường, bạn nên tạm giảm tần suất ăn hoặc thay đổi thực đơn. Thực phẩm dù tốt đến đâu cũng cần sự điều độ. Nếu biết cân bằng, bạn vừa tận dụng được lợi ích của khoai lang vừa giữ cho làn da luôn tươi sáng và khỏe mạnh", bác sĩ La nói.
Ngoài việc ăn quá nhiều, bạn cũng cần tránh một số sai lầm khi sử dụng khoai lang như sau:
Ăn khoai lang khi bụng đói
Ăn khoai lang khi bụng đói thực sự không phải thói quen tốt, đặc biệt là đối với những người có lượng đường trong máu dao động lớn. Mặc dù khoai lang rất giàu chất xơ nhưng việc ăn quá nhiều cùng một lúc khi bụng đói vẫn có thể khiến lượng đường trong máu tăng nhanh và gây khó chịu đường tiêu hóa.
Người hệ tiêu hóa không tốt, thường xuyên bị đầy hơi, chướng bụng không nên ăn nhiều khoai lang vì lúc ăn sẽ làm tăng tiết dịch vị, gây nóng ruột, ợ chua, càng sinh hơi chướng bụng. Nếu muốn ăn nên ăn vừa phải, ăn ít một và chỉ nên ăn 2-3 lần trong tuần, không nên ăn kéo dài gây tổn thương hệ thống tiêu hóa.
Chế biến sai cách
Phương pháp chế biến khoai lang cũng ảnh hưởng đến sức khỏe. Nhiều người thích chiên hoặc nướng khoai lang. Khoai lang khi chiên sẽ giòn bên ngoài, mềm bên trong, trông rất ngon, nhưng hàm lượng chất béo cao lại không tốt cho sức khỏe tim mạch.
Đặc biệt, những người ăn khoai lang chiên trong thời gian dài dễ gặp các vấn đề như tăng lipid máu và tăng cân. Ngược lại, hấp, luộc và nướng (không dùng quá nhiều dầu) lại tốt cho sức khỏe hơn vì giữ được chất dinh dưỡng của khoai lang mà không làm tăng thêm calo.
Ăn khoai lang thay cơm để giảm cân
Theo các bác sĩ, khoai lang rất tốt cho sức khỏe nhưng không thể dùng thay cơm. Trong khoai lang vẫn chứa lượng đường khá cao, nhất là các loại khoai mật. Ăn khoai lang dài ngày thay cơm có thể dẫn đến việc tích đường trong cơ thể, là nguyên nhân dẫn đến nhiều chứng bệnh cũng như làm bệnh tình thêm trầm trọng hơn.
Người bệnh thận ăn nhiều khoai lang dễ mắc thêm bệnh tim mạch. Nguyên nhân, khoai lang chứa nhiều chất xơ, vitamin A, đặc biệt là kali. Khi thận yếu, chức năng loại bỏ kali dư thừa cùng bị hạn chế, gây ra những tác hại nguy hiểm như rối loạn nhịp tim, gây yếu tim...
Do đó, người bị bệnh thận thậm chí còn được khuyến cáo không nên ăn khoai lang.
Ăn khoai lang có đốm đen
Khoai lang bảo quản không tốt sẽ rất dễ bị hà, xuất hiện những đốm đen, nhiều người không vứt bỏ mà cắt bỏ phần hà, đốm đen đi để luộc lên rồi ăn tiếp. Tuy nhiên việc xuất hiện những vết này có nghĩa khoai đã bị nhiễm khuẩn vằn đen ô nhiễm gây độc cho gan.
Loại độc tố này sẽ không hề bị tiêu diệt dù bạn có luộc khoai trong nước sôi sùng sục hay là nướng khoai với than hồng rực. Vì vậy, khi có những biểu hiện này, bạn hãy vứt bỏ đi, đừng tiếc mà gọt vỏ rồi ăn tiếp.
Theo lời bà Zhang, một thành viên trong gia đình, cô bé đang đi thang máy về nhà sau khi đi chơi thì một người phụ nữ dắt xe đạp đi vào. Thấy vậy, bé gái liền khen một câu "đẹp quá" và đưa tay chạm vào tay lái xe đạp. Không ngờ người phụ nữ đang cầm chìa khóa lại đột nhiên tát vào mặt bé gái, khiến em lập tức lấy tay che má trái.
Bà Zhang cho biết bé gái sau khi về nhà đã không kể gì với gia đình cho đến khi cha mẹ phát hiện mặt bé sưng đỏ, gặng hỏi và xem camera giám sát trong thang máy của khu dân cư thì sự việc mới được phát hiện. Sau khi gia đình trình báo cảnh sát, cảnh sát đã yêu cầu 2 bên thương lượng, nhưng người phụ nữ liên quan không chịu ra mặt mà chỉ để chồng đưa bé gái đến bệnh viện kiểm tra.
Cô Zhang tiết lộ rằng cả gia đình cô đều rất tức giận. "Việc khám sức khỏe đã hoàn tất, nhưng con bé mới chỉ 9 tuổi. Ai sẽ gánh chịu những tổn thương tâm lý mà con bé phải chịu đựng?".
Ngày 5/7, Cục Công an thành phố Vị Nam, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc, đã ra thông cáo cho biết họ đã lập tức tiến hành điều tra sau khi nhận được báo cáo và vụ việc đã được xử lý theo đúng pháp luật. Vì vụ việc liên quan đến trẻ em nên theo quy định của pháp luật, các chi tiết sẽ không được tiết lộ. Cục cũng kêu gọi công chúng không tạo dựng, tin tưởng hoặc lan truyền tin đồn để tránh gây thêm tổn hại cho các bên liên quan và gia đình của họ.
