Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 công lập tại TPHCM năm 2026 sẽ diễn ra vào ngày 1 và 2/6. Trong sáng nay (31/5), thí sinh đến điểm thi sinh hoạt quy chế.
Trong ba môn thi bắt buộc, ngữ văn thường là môn khiến nhiều học sinh vừa kỳ vọng vừa áp lực bởi không chỉ kiểm tra kiến thức mà còn đánh giá khả năng đọc hiểu, tư duy, cảm nhận và trình bày quan điểm cá nhân.
Theo thông báo của Sở GD&ĐT TPHCM về cấu trúc, yêu cầu đánh giá và bảng năng lực, cấp độ tư duy đề tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027, đề thi môn ngữ văn tiếp tục bám sát định hướng của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Các yêu cầu cần đạt về đọc hiểu và viết trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 – môn ngữ văn cấp THCS, chủ yếu là lớp 8 và lớp 9.
Ngữ liệu ngoài sách giáo khoa
Một trong những điểm thí sinh cần lưu ý là phần đọc hiểu sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa.
Cụ thể, đề thi có thể khai thác văn bản văn học và một trong hai loại: văn bản nghị luận hoặc văn bản thông tin. Tổng dung lượng ngữ liệu trong đề không vượt quá 1.300 chữ.
Việc sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa đồng nghĩa học sinh không thể học thuộc lòng hay “đoán tủ”, mà cần chú trọng rèn kỹ năng đọc hiểu, phân tích, nhận diện vấn đề và vận dụng kiến thức đã học.
Cấu trúc đề thi gồm hai phần, tổng 10 điểm
Công bố của Sở GD&ĐT TPHCM, đề thi được chia thành hai phần.
Phần 1 là đọc hiểu văn bản văn học và viết đoạn văn (5 điểm). Trong đó, câu 1 đọc hiểu (3 điểm) và câu 2 viết đoạn văn (2 điểm).
Phần 2 là đọc hiểu văn bản nghị luận hoặc văn bản thông tin và viết bài văn nghị luận xã hội (5 điểm). Phần này được bố cục câu 1 đọc hiểu (1 điểm) và câu 2 viết bài văn nghị luận xã hội (4 điểm).
Đề thi được xây dựng theo định hướng tích hợp giữa năng lực đọc hiểu và năng lực viết. Nội dung phần viết sẽ có sự liên hệ với văn bản ở phần đọc hiểu.
Điều này đòi hỏi học sinh không chỉ hiểu văn bản mà còn phải biết kết nối, phân tích và đưa ra quan điểm cá nhân.
Phần viết yêu cầu rõ quan điểm và lập luận thuyết phục
Ở phần viết đoạn văn khoảng 200 chữ, thí sinh có thể gặp một trong hai dạng: Ghi lại cảm nghĩ về một bài thơ hoặc đoạn thơ hoặc phân tích nội dung chủ đề, những nét đặc sắc về nghệ thuật và hiệu quả thẩm mỹ của tác phẩm.
Đối với bài văn nghị luận xã hội, đề có thể yêu cầu nghị luận về một vấn đề đời sống hoặc nghị luận về một vấn đề cần giải quyết và đề xuất giải pháp.
Theo cấu trúc này, học sinh cần tránh cách viết chung chung, kể lể dài dòng. Bài viết cần thể hiện rõ quan điểm đồng tình hoặc phản đối, có lý lẽ và dẫn chứng phù hợp.
Những kiến thức tiếng Việt cần đặc biệt lưu ý
Sở GD&ĐT TPHCM cho biết đề thi được xây dựng theo định hướng tích hợp giữa đánh giá năng lực đọc hiểu và năng lực viết, nội dung trong phần viết có liên quan đến văn bản ở phần đọc hiểu.
Trong đề có 1 câu hỏi về tiếng Việt trong phần đọc hiểu văn bản văn học. Một số kiến thức tiếng Việt cần lưu ý gồm: Đặc điểm và tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ, hoán dụ, nói quá, nói giảm nói tránh, đảo ngữ, câu hỏi tu từ, điệp thanh, điệp vần; Đặc điểm và tác dụng của từ tượng hình và từ tượng thanh; Đặc điểm và chức năng của thành phần biệt lập trong câu; Nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn của câu; Đặc điểm và chức năng của câu khiến, câu cảm, câu rút gọn và câu đặc biệt.
Học sinh cũng cần lưu ý về sự khác nhau giữa cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp; cách dùng dấu câu khi dẫn trực tiếp và gián tiếp.
Xem thêm Đề tham khảo thi vào lớp 10 TPHCM năm 2026:
Mời bạn đọc theo dõi đề thi và đáp án tuyển sinh lớp 10 năm 2026 của các tỉnh, thành được cập nhật liên tục tại: Đề thi và đáp án thi lớp 10 năm 2026 của tất cả 34 tỉnh, thành
Ngày 24-5, phản ánh đến Tuổi Trẻ Online, nhiều phụ huynh TP.HCM, đặc biệt phụ huynh có con sắp bước vào kỳ thi lớp 10, nhận được những cuộc gọi từ số điện thoại lạ, nội dung cung cấp số định danh cá nhân, mã số hồ sơ điện tử của con. Phụ huynh nghi ngờ đó là cuộc gọi lừa đảo.
Bà Lê Thị Kim (phường Phú Nhuận, TP.HCM) kể: "Tôi nhận được cuộc điện thoại lạ, đầu bên kia giới thiệu là giáo viên của trường và yêu cầu bổ sung mã số hồ sơ điện tử cho con để bổ sung lên EnetViet vì không còn sử dụng học bạ giấy, hoàn thiện hồ sơ thi vào lớp 10.
Tôi nghi ngờ tại sao gần đến ngày thi mới yêu cầu và hỏi trường nào, đầu dây bên kia ấp úng, cúp máy".
Tương tự, cũng nhận được các cuộc gọi từ nhiều đầu số lạ, hội phụ huynh học sinh một trường THCS ở phường Tân Định cũng hoang mang. Đa số là những phụ huynh có con chuẩn bị thi tuyển vào lớp 10.
Bên cạnh đó, một số phụ huynh các bậc học khác cũng được "người của nhà trường" đề nghị cung cấp mã số định danh, mã số vừa được gửi mã qua điện thoại… để hoàn thiện hồ sơ học sinh.
Ngày 24-5, trao đổi với Tuổi Trẻ Online, bà Nguyễn Đoan Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn (phường Tân Định, TP.HCM), cho biết có nắm thông tin phụ huynh trong trường nhận được nhiều cuộc gọi là "giáo viên của trường", đề nghị phụ huynh cung cấp mã số hồ sơ điện tử, số định danh…
"Tuần trước tôi đã kịp thời thông báo đến giáo viên chủ nhiệm các lớp, nhất là học sinh chuẩn bị tham gia kỳ thi lớp 10 để phổ biến gấp đến phụ huynh. Mọi thông tin nếu có, giáo viên chủ nhiệm sẽ là người trực tiếp liên lạc. Vì thế, tất cả cuộc gọi yêu cầu cung cấp thông tin đó là lừa đảo.
Hồ sơ, thủ tục cho học sinh tham gia tuyển sinh lớp 10 đã hoàn tất từ rất lâu trên hệ thống chung", bà Trang nhấn mạnh.
Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai phát đi thông báo tới các trường hôm nay, sau khi phát hiện một số nơi tổ chức dạy bù chương trình để kéo dài kỳ nghỉ lễ.
Theo Sở, việc này có thể dẫn đến sai lệch về khung kế hoạch năm học, ảnh hưởng chất lượng dạy và học cũng như việc chấp hành các quy định của ngành và tỉnh.
Do đó, cơ quan này yêu cầu các trường học thực hiện nghiêm chương trình đã được phê duyệt, không tự ý điều chỉnh, rút gọn hoặc dồn tiến độ chương trình. Sở sẽ kiểm tra đột xuất, nếu phát hiện sẽ xử lý trách nhiệm của hiệu trưởng và các cá nhân liên quan.
Năm học 2025-2026, toàn tỉnh Gia Lai có 1.265 trường học từ bậc mầm non đến THPT với trên 700.000 học sinh.
Năm nay, giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 âm lịch) rơi vào chủ nhật 26/4 nên người lao động được nghỉ bù thứ hai. Nếu có chế độ nghỉ hai ngày cuối tuần, họ được nghỉ 3 ngày liên tục (từ 25 đến 27/4). Với kỳ nghỉ 30/4-1/5, người nghỉ 2 ngày cuối tuần sẽ được nghỉ 4 ngày liên tục từ 30/4 đến hết 3/5.
Ngày 8-4, thiếu tướng Phan Thanh Tám - Giám đốc Công an tỉnh Đắk Lắk - chủ trì hội nghị quán triệt chủ trương của Bộ Công an về việc thành lập Trường Văn hóa Công an nhân dân Tây Nguyên.
Theo kế hoạch, trường là đơn vị trực thuộc Công an tỉnh Đắk Lắk, có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng; đặt tại tổ dân phố 7, phường Tân Lập.
Quy mô đào tạo của trường dự kiến từ 1.000 - 1.500 học sinh, gồm các cấp tiểu học, THCS, THPT và trung học nghề, giáo dục đặc biệt theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Ngay trong năm học 2026 - 2027, trường dự kiến tuyển khoảng 1.000 học sinh, với địa bàn tuyển sinh tại các tỉnh Lâm Đồng, Đắk Lắk, Gia Lai và Quảng Ngãi.
Đối tượng tuyển sinh là học sinh có hoàn cảnh khó khăn theo quy định của Chính phủ, trong đó ưu tiên trẻ em không nơi nương tựa, mồ côi, hoặc có gia đình nhưng không đủ điều kiện nuôi dưỡng; học sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo; trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các trường hợp khó khăn khác.
Bộ Công an giao Công an tỉnh Đắk Lắk phối hợp các sở, ngành và địa phương liên quan khẩn trương hoàn thiện đề án, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt để kịp triển khai, tuyển sinh và khai giảng vào năm học mới 2026 - 2027.
Tại hội nghị, lãnh đạo Công an tỉnh yêu cầu các đơn vị chức năng, công an cấp xã đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị về pháp lý, cơ sở vật chất, nhân lực; đồng thời khảo sát nhu cầu tuyển sinh để bảo đảm trường đi vào hoạt động đúng kế hoạch.
Việc thành lập các trường liên cấp nội trú do lực lượng công an quản lý được xác định là chủ trương nhằm hỗ trợ trẻ em yếu thế, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, đồng thời phòng ngừa các nguy cơ phát sinh mất an ninh trật tự từ cơ sở.
