Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 công lập tại TPHCM năm 2026 sẽ diễn ra vào ngày 1 và 2/6. Trong sáng nay (31/5), thí sinh đến điểm thi sinh hoạt quy chế.
Trong ba môn thi bắt buộc, ngữ văn thường là môn khiến nhiều học sinh vừa kỳ vọng vừa áp lực bởi không chỉ kiểm tra kiến thức mà còn đánh giá khả năng đọc hiểu, tư duy, cảm nhận và trình bày quan điểm cá nhân.
Theo thông báo của Sở GD&ĐT TPHCM về cấu trúc, yêu cầu đánh giá và bảng năng lực, cấp độ tư duy đề tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027, đề thi môn ngữ văn tiếp tục bám sát định hướng của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Các yêu cầu cần đạt về đọc hiểu và viết trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 – môn ngữ văn cấp THCS, chủ yếu là lớp 8 và lớp 9.
Ngữ liệu ngoài sách giáo khoa
Một trong những điểm thí sinh cần lưu ý là phần đọc hiểu sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa.
Cụ thể, đề thi có thể khai thác văn bản văn học và một trong hai loại: văn bản nghị luận hoặc văn bản thông tin. Tổng dung lượng ngữ liệu trong đề không vượt quá 1.300 chữ.
Việc sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa đồng nghĩa học sinh không thể học thuộc lòng hay “đoán tủ”, mà cần chú trọng rèn kỹ năng đọc hiểu, phân tích, nhận diện vấn đề và vận dụng kiến thức đã học.
Cấu trúc đề thi gồm hai phần, tổng 10 điểm
Công bố của Sở GD&ĐT TPHCM, đề thi được chia thành hai phần.
Phần 1 là đọc hiểu văn bản văn học và viết đoạn văn (5 điểm). Trong đó, câu 1 đọc hiểu (3 điểm) và câu 2 viết đoạn văn (2 điểm).
Phần 2 là đọc hiểu văn bản nghị luận hoặc văn bản thông tin và viết bài văn nghị luận xã hội (5 điểm). Phần này được bố cục câu 1 đọc hiểu (1 điểm) và câu 2 viết bài văn nghị luận xã hội (4 điểm).
Đề thi được xây dựng theo định hướng tích hợp giữa năng lực đọc hiểu và năng lực viết. Nội dung phần viết sẽ có sự liên hệ với văn bản ở phần đọc hiểu.
Điều này đòi hỏi học sinh không chỉ hiểu văn bản mà còn phải biết kết nối, phân tích và đưa ra quan điểm cá nhân.
Phần viết yêu cầu rõ quan điểm và lập luận thuyết phục
Ở phần viết đoạn văn khoảng 200 chữ, thí sinh có thể gặp một trong hai dạng: Ghi lại cảm nghĩ về một bài thơ hoặc đoạn thơ hoặc phân tích nội dung chủ đề, những nét đặc sắc về nghệ thuật và hiệu quả thẩm mỹ của tác phẩm.
Đối với bài văn nghị luận xã hội, đề có thể yêu cầu nghị luận về một vấn đề đời sống hoặc nghị luận về một vấn đề cần giải quyết và đề xuất giải pháp.
Theo cấu trúc này, học sinh cần tránh cách viết chung chung, kể lể dài dòng. Bài viết cần thể hiện rõ quan điểm đồng tình hoặc phản đối, có lý lẽ và dẫn chứng phù hợp.
Những kiến thức tiếng Việt cần đặc biệt lưu ý
Sở GD&ĐT TPHCM cho biết đề thi được xây dựng theo định hướng tích hợp giữa đánh giá năng lực đọc hiểu và năng lực viết, nội dung trong phần viết có liên quan đến văn bản ở phần đọc hiểu.
Trong đề có 1 câu hỏi về tiếng Việt trong phần đọc hiểu văn bản văn học. Một số kiến thức tiếng Việt cần lưu ý gồm: Đặc điểm và tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ, hoán dụ, nói quá, nói giảm nói tránh, đảo ngữ, câu hỏi tu từ, điệp thanh, điệp vần; Đặc điểm và tác dụng của từ tượng hình và từ tượng thanh; Đặc điểm và chức năng của thành phần biệt lập trong câu; Nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn của câu; Đặc điểm và chức năng của câu khiến, câu cảm, câu rút gọn và câu đặc biệt.
Học sinh cũng cần lưu ý về sự khác nhau giữa cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp; cách dùng dấu câu khi dẫn trực tiếp và gián tiếp.
Xem thêm Đề tham khảo thi vào lớp 10 TPHCM năm 2026:
Mời bạn đọc theo dõi đề thi và đáp án tuyển sinh lớp 10 năm 2026 của các tỉnh, thành được cập nhật liên tục tại: Đề thi và đáp án thi lớp 10 năm 2026 của tất cả 34 tỉnh, thành
Tối 30-5, Trường THPT Nguyễn Hữu Cầu, xã Bà Điểm, TP.HCM (huyện Hóc Môn cũ) tổ chức lễ trưởng dành và tri ân cho 651 học sinh khối 12 niên khóa 2023-2026.
Không có những tiếng hò reo náo nhiệt hay các bài phát biểu dài lê thê của người lớn, lễ tri ân và trưởng thành của học sinh lớp 12 Trường THPT Nguyễn Hữu Cầu diễn ra trong bầu không khí lắng đọng và đầy cảm xúc. Học sinh được xếp ngồi cạnh ba mẹ mình, những người đã âm thầm đồng hành suốt hành trình khôn lớn của các em.
Khi MC thông báo đến phần tri ân, hơn 600 học sinh đồng loạt đứng dậy, ôm chầm lấy ba mẹ mình. Có những cái ôm còn vụng về, có những cái ôm thật chặt như muốn níu giữ những tháng năm tuổi thơ đang dần khép lại. Những lời cảm ơn, những lời xin lỗi tưởng chừng đơn giản bỗng trở nên nghẹn ngào khi các em nói ra trước mặt đấng sinh thành.
Từng em học sinh cúi đầu trao tận tay ba mẹ những món quà nhỏ, những tấm thiệp tự tay viết chất chứa lòng biết ơn dành cho những người đã âm thầm hy sinh, bao dung và yêu thương mình vô điều kiện.
Trong giây phút ấy, nhiều em đã bật khóc. Các phụ huynh cũng không cầm được nước mắt khi thấy con mình trưởng thành.
Nam sinh Trần Quang Nhật Tân, lớp 12A 2, tâm sự: "Em vốn là người sống nội tâm, ít nói. Ba em cũng vậy, rất kiệm lời và rất ít khi thể hiện tình cảm. Trước đây, em cho rằng ba mẹ quá khắt khe với mình, hay nghĩ oan cho mình trong một số tình huống. Vì vậy em rất khó chịu với ba mẹ. Mỗi lần có chuyện gì là em gân cổ cãi, cãi lấy được. Có lúc em phản ứng bằng cách tránh mặt ba mẹ hoặc gật đầu thật nhanh để ba mẹ đừng nói tiếp.
Nhưng thời gian gần đây, em nhận ra bản thân đã cư xử không đúng. Ba mẹ rất yêu thương và lo lắng, chăm chút cho em, chỉ là những yêu thương ấy không thể hiện bằng lời mà thôi".
Nhật Tân bộc bạch: "Từ học kỳ 2 năm học này, em mong mỏi có một cơ hội để thể hiện tình cảm, sự hối hận với ba mẹ. Và lễ tri ân tối nay đã giúp em thực hiện điều đó. Lần đầu tiên em ôm ba, lần đầu điên em khóc trong vòng tay ba, lần đầu tiên em nói lời cảm ơn và xin lỗi ba. Em hiểu từ nay mình phải gần gũi ba mẹ nhiều hơn, sống có trách nhiệm hơn".
Theo cô Nguyễn Thị Ánh Mai, hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Cầu, lễ trưởng thành và tri ân nhằm giáo dục học sinh về lòng biết ơn và trách nhiệm, giúp các em nhìn lại hành trình khôn lớn trong tình yêu thương của gia đình, thầy cô để từ đó thêm tự tin, bản lĩnh bước vào chặng đường mới của cuộc đời.
Có lẽ vì thế mà khi phát biểu tại buổi lễ, em Nguyễn Hoàng Kim Ngân, học sinh lớp 12A14 đã thay mặt các bạn khối 12 xúc động nói: "Chúng con cảm ơn vì cha mẹ đã dành cả thanh xuân của mình để đánh đổi lấy tuổi trẻ bình yên cho chúng con.
Và trên hành trình lớn lên ấy, bên cạnh gia đình, chúng em còn may mắn có được sự đồng hành của những người thầy, người cô đáng kính.
Có những bài học rồi sẽ nằm lại sau kỳ thi cuối cùng. Nhưng ánh mắt động viên, sự tận tâm và yêu thương của thầy cô sẽ mãi là hành trang mà chúng em mang theo suốt cuộc đời.
Chúng em xin gởi lời cảm ơn đến những người đã âm thầm góp phần tạo nên thanh xuân của chúng em dưới mái trường này. Là cô lao công đến trường từ khi sân trường còn chưa thức giấc. Là bác bảo vệ vẫn luôn đứng nơi cánh cổng quen thuộc mỗi ngày. Là những cô chú nơi căn tin, là cô thủ thư ở thư viện, văn phòng… những người lặng lẽ hiện diện để tuổi học trò của chúng em được trọn vẹn hơn.
Chúng em cũng muốn gửi lời tri ân đến chính tuổi trẻ của mình. Cảm ơn vì đã cùng nhau đi qua những năm tháng đẹp nhất dưới mái trường này. Có thể sau hôm nay mỗi người sẽ đi về một hướng khác nhau, nhưng mình tin rằng chúng ta sẽ luôn nhớ về nhau".
Một số hình ảnh tại buổi lễ trưởng dành và tri ân ở Trường THPT Nguyễn Hữu Cầu, TP.HCM:
Là sinh viên năm cuối vừa hoàn thành bảo vệ luận văn, Lưu Bảo Long (SN 2004), sinh viên ngành Kỹ thuật máy tính, Trường Đại học Bách khoa TPHCM, đã trở thành nhân viên của NVIDIA Việt Nam - một trong những tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.
Cơ duyên đến với NVIDIA của Long bắt đầu từ một tin nhắn bất ngờ trên LinkedIn. Khi đó, một chuyên viên tuyển dụng chủ động liên hệ và mời nam sinh tham gia ứng tuyển.
"Lúc đó em chỉ xem đây là cơ hội để thử sức, xem bản thân có thể đi được đến đâu", Long nhớ lại.
Để chinh phục NVIDIA, Long trải qua nhiều vòng phỏng vấn với các chuyên gia trong nước và quốc tế. Có thời điểm, áp lực khiến cậu nghĩ mình không còn cơ hội và muốn dừng lại. Tuy nhiên, quyết định kiên trì đến cùng đã mang lại kết quả ngoài mong đợi.
Trong số những câu hỏi từng nhận được, điều khiến Long nhớ nhất lại không phải một bài toán kỹ thuật phức tạp, mà là câu hỏi liên quan đến cách làm việc với trí tuệ nhân tạo (AI).
Người phỏng vấn đặt vấn đề: "Nếu phải định hướng cho AI làm việc trong cả một dự án, em sẽ làm như thế nào?".
Theo Long, AI nên được xem là một cộng sự thay vì chỉ là công cụ. Người sử dụng cần xác định rõ mục tiêu, cung cấp đầy đủ bối cảnh và liên tục điều chỉnh cách phối hợp để đạt hiệu quả tốt hơn. Nam sinh cho rằng câu hỏi này không chỉ đánh giá khả năng sử dụng công nghệ mà còn phản ánh tư duy hệ thống và cách tiếp cận vấn đề của ứng viên.
Nhờ tư duy đó, năng lực của Long được công nhận, giúp nam sinh trở thành nhân sự trẻ tuổi tại tập đoàn công nghệ lớn.
Bước vào môi trường làm việc quy tụ nhiều kỹ sư xuất sắc đến từ nhiều quốc gia, điều khiến Long bất ngờ là bản thân không cảm thấy áp lực như từng hình dung.
"Điều em ấn tượng nhất là mỗi nhân sự đều được trao quyền tự chủ rất lớn, nhưng đi kèm với đó là trách nhiệm rất cao đối với công việc của mình. Nếu chưa hiểu rõ về vấn đề nào đó, mọi người có thể thẳng thắn nói rằng mình chưa biết, nếu sai thì chấp nhận và học từ sai lầm đó. Chính môi trường như vậy giúp em học hỏi rất nhanh", Long chia sẻ.
Không đặt mục tiêu phải giỏi hơn người khác
Từ năm ba, Long đã trở thành thực tập sinh kỹ sư lập trình nhúng tại Bosch Global Software Technologies - doanh nghiệp mà cậu từng xem là "ước mơ đầu tiên" khi mới bước chân vào giảng đường đại học.
Trong suốt hơn một năm làm việc tại đây, Long vừa tích lũy kinh nghiệm nghề nghiệp, vừa tiếp tục hoàn thành chương trình học. Khoảng thời gian đáng nhớ nhất với nam sinh là khi dự án tại công ty bước vào giai đoạn nước rút, cũng là lúc cậu phải chuẩn bị cho kỳ thi gồm 5 môn học.
"Có những ngày em liên tục di chuyển giữa công ty và trường học. Ban ngày hoàn thành công việc, tối về lại ôn thi. Có lúc em cảm thấy như mình đang chạy đua với thời gian và từng nghĩ sẽ phải từ bỏ một trong hai", Long nhớ lại.
Để cân bằng giữa học tập và công việc, nam sinh thường lập kế hoạch theo tuần, theo ngày, thậm chí theo từng khung giờ cụ thể. Những nhiệm vụ quan trọng được ưu tiên xử lý trước, đồng thời luôn có khoảng thời gian dự phòng để ứng phó với các tình huống phát sinh.
Không chỉ quản lý thời gian, Long còn đặc biệt chú trọng đến việc quản lý rủi ro trong học tập và công việc.
"Rủi ro lớn nhất là dồn tất cả mọi thứ vào cùng một thời điểm. Chỉ cần xuất hiện một việc ngoài kế hoạch là mọi thứ có thể bị đảo lộn. Vì vậy em luôn cố gắng bắt đầu sớm hơn một chút, chuẩn bị kỹ hơn một chút và không đặt mình vào thế bí", nam sinh nói.
Chia sẻ về bí quyết và hành trình học tập, Bảo Long bộc bạch bản thân chưa từng là người luôn đứng đầu lớp hay sở hữu bảng điểm nổi bật. Thậm chí, cậu từng gặp khó khăn ở một số môn học và có lần suýt trượt ngay từ năm nhất.
Nhìn lại quãng thời gian đại học, nam sinh cho rằng chính môi trường học tập nghiêm túc, đôi lúc áp lực, tại Trường Đại học Bách khoa TPHCM đã góp phần tôi luyện bản lĩnh và sự kiên trì của mình.
Ở tuổi 21, Long không xem bản thân là người thành công hơn những người cùng trang lứa. Điều cậu tin tưởng nhất vẫn là sự kiên trì và tinh thần không ngừng tiến bộ.
"Em chưa bao giờ đặt mục tiêu phải giỏi hơn ai. Với em, thành công đơn giản là mỗi ngày tốt hơn chính mình của hôm qua. Mỗi người đều có một đích đến riêng và chỉ cần đủ kiên trì, không bỏ cuộc, ai rồi cũng sẽ đến được nơi mình muốn đến", Long bày tỏ.
Ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, thông tin công đoạn làm phách sẽ bắt đầu từ ngày hôm nay cho đến hết ngày 4.6. Công tác chấm bài thi lớp 10 chính thức được bắt đầu vào ngày 5.6 và kéo dài đến hết hết ngày 9.6. Sau ngày 12.6, hội đồng chấm thi sẽ thực hiện công đoạn lên điểm, so dò, đối sánh kết quả và công bố điểm thi lớp 10.
Phụ huynh, học sinh xem điểm thi lớp 10 tại địa chỉ https://thanhnien.vn/giao-duc/tra-cuu-diem-tot-nghiep-thpt.htm bằng số báo danh.
Theo đó, khu vực chấm thi lớp 10 được Sở GD-ĐT bố trí phải bảo đảm an ninh, an toàn, có đủ phương tiện phòng cháy, chữa cháy và có công an bảo vệ liên tục 24 giờ/ngày; nơi chấm thi, chấm kiểm tra bài thi tự luận và nơi bảo quản bài thi tự luận được bố trí gần nhau.
Lãnh đạo Sở GD-ĐT cho biết quy trình chấm thi thực hiện theo đúng quy chế thi lớp 10. Các thành viên tham gia hội đồng chấm thi lớp 10 tuyệt đối không được mang các phương tiện thu phát thông tin, sao chép tài liệu, giấy tờ riêng, bút xóa, bút chì và các loại bút không nằm trong quy định của Ban Chấm thi khi vào và ra khỏi khu vực chấm thi
Sau khi làm phách, Ban Thư ký Hội đồng thi chịu trách nhiệm giao túi bài thi đã làm phách và phiếu chấm cho trưởng môn chấm thi. Trưởng môn chấm thi có nhiệm vụ tổ chức quán triệt các quy định chấm thi trong quy chế này, thảo luận đáp án và hướng dẫn chấm cho tất cả tổ trưởng tổ chấm tổ chức chấm chung ít nhất 10 bài. Sau đó, tổ trưởng triển khai quy định chấm, quy trình chấm 2 vòng độc lập, thảo luận đáp án và hướng dẫn chấm; tổ chức chấm chung 10 bài theo từng tổ chấm.
Mỗi bài thi lớp 10 sẽ trải qua quy trình 2 lần chấm: Lần chấm thứ nhất: Tổ trưởng tổ chấm thi tự luận giao ngẫu nhiên (đảm bảo 1 túi bài thi được chấm bởi 2 tổ chấm khác nhau) nguyên túi bài thi cho từng giám khảo.
Sau khi chấm lần thứ nhất, thành viên ban thư ký rút toàn bộ các phiếu chấm thi ra, giao các túi bài thi cho tổ trưởng tổ chấm thi để tổ chức cho lần chấm thứ hai (giao ngẫu nhiên), bảo đảm không giao trở lại túi bài thi đã chấm cho chính người đã chấm lần thứ nhất.
Tổ trưởng tổ chấm thi tiếp nhận bài thi và phiếu chấm từ Ban Thư ký hội đồng thi, sau đó chỉ đạo các tổ chấm thi thực hiện thống nhất điểm bài thi. Điểm từng câu và tổng điểm toàn bài chỉ được ghi vào vị trí quy định trên tờ giấy thi sau khi đã thống nhất điểm.
Bên cạnh đó, tổ chấm kiểm tra thực hiện chấm kiểm tra ít nhất 5% số lượng bài thi đã được giám khảo chấm thi chấm xong lần chấm thứ nhất hoặc lần chấm thứ hai theo tiến độ chấm thi hoặc sau khi được hai giám khảo thống nhất điểm và theo chỉ đạo của lãnh đạo ban chấm thi; mỗi bài thi chấm kiểm tra được một giám khảo chấm kiểm tra theo quy trình chấm lần chấm thứ nhất.
Việc chọn bài chấm kiểm tra như sau: lãnh đạo ban chấm thi chọn ngẫu nhiên một số bài đã chấm (có thể chọn cả túi) hoặc chọn những bài thi được 2 giám khảo cho điểm chênh lệch nhau nhiều trước khi thống nhất điểm hoặc chọn các bài thi có điểm cao hoặc điểm thấp trong hội đồng thi (trên cơ sở thống nhất với trưởng ban chấm thi) chuyển thư ký hội đồng thi tập hợp để giao cho tổ chấm kiểm tra thực hiện chấm kiểm tra các bài thi này.
Kỳ thi lớp 10 TP.HCM năm 2026 là kỳ thi tuyển sinh đầu tiên sau sáp nhập và TP.HCM là địa phương có quy mô thí sinh lớn nhất trên cả nước. Sở GD-ĐT TP đã huy động khoảng 22.000 cán bộ, giáo, nhân viên tham gia phục vụ cho toàn bộ các quy trình của kỳ thi.