Một quản lý công nghệ tại Mỹ mới đây chia sẻ trên diễn đàn tài chính rằng thu nhập hộ gia đình của anh từng tăng mạnh từ 240.000 USD năm 2021 lên hơn 415.000 USD trong giai đoạn 2022-2023. Nhưng chỉ vài năm sau, khi ngành công nghệ chững lại, thu nhập giảm dần xuống còn 350.000 USD rồi dự kiến dưới 250.000 USD trong năm nay.
Điều đáng nói là cảm giác giàu có không hề tăng theo mức lương. Người này từng tiết kiệm tới 80% thu nhập ròng. Tuy nhiên, sau khi mua một chiếc xe giá 28.000 USD, một chiếc nhẫn đính hôn 20.000 USD cùng chi phí đám cưới đắt đỏ, anh bắt đầu phải rút tiền từ các khoản đầu tư để bù chi tiêu.
“Lúc 22 tuổi kiếm 70.000 USD/năm, tôi từng nghĩ mình rất giàu. Giờ thu nhập gấp 3 lần nhưng hoàn toàn không còn cảm giác đó nữa”, người này viết. Ví dụ trên là điển hình của lạm phát lối sống - một trong những chiếc bẫy tài chính cá nhân phổ biến nhất hiện nay.
Vì sao càng kiếm nhiều tiền càng dễ thấy thiếu?
Nhiều người tin rằng thu nhập tăng sẽ tự động giúp tài chính thoải mái hơn. Thực tế, điều thường tăng nhanh không phải tiền tiết kiệm mà là mức sống.
Ban đầu chỉ là những nâng cấp nhỏ như điện thoại tốt hơn, ăn ngoài nhiều hơn, quần áo đắt hơn, thêm vài gói subscription, chuyển sang căn hộ rộng hơn hay đổi xe mới tiện nghi hơn. Mỗi thay đổi riêng lẻ đều có vẻ “xứng đáng”. Nhưng theo thời gian, chúng âm thầm biến thành tiêu chuẩn sống mặc định.
Đó là lý do nhiều người dù lương tăng mạnh vẫn không tích lũy được bao nhiêu. Toàn bộ phần thu nhập tăng thêm bị hấp thụ vào các chi phí mới mà bản thân gần như không nhận ra.
Điều nguy hiểm nhất của lạm phát lối sống là nó không giống kiểu tiêu tiền bốc đồng. Nó diễn ra từ từ, hợp lý và mang tính cảm xúc.
Sau một ngày làm việc căng thẳng, việc gọi đồ ăn, đi taxi công nghệ hay mua một món đồ “tự thưởng” luôn rất dễ được hợp lý hóa. Theo thời gian, những khoản chi nhỏ lặp đi lặp lại đó bắt đầu bào mòn khả năng tiết kiệm.
Jeff Bezos tránh chiếc bẫy này như thế nào?
Để thoát khỏi vòng xoáy này, những thói quen của người sáng lập Amazon mang lại một lăng kính tài chính đầy giá trị. Theo GObankingrates ngay cả khi đã trở thành một trong những người quyền lực và giàu có nhất hành tinh, Jeff Bezos vẫn tuân thủ những nguyên tắc vô cùng giản dị.
Thói quen đầu tiên và quan trọng nhất của ông là sống dưới khả năng tài chính của mình. Minh chứng rõ nét nhất là việc vị tỷ phú này vẫn tự lái một chiếc Honda Accord phổ thông cho tới ít nhất là năm 2013. Khi đó, Bezos đã cực kỳ giàu có và dư sức tậu những chiếc siêu xe hào nhoáng nhất. Ông đã chọn không làm vậy. Chi tiêu ít hơn số tiền kiếm được chính là bước nền tảng vững chắc nhất để xây dựng sự giàu có dài lâu.
Thói quen thứ hai là luôn bắt đầu từ những điều nhỏ nhất. Năm 1995, Bezos sáng lập Amazon trong một gara nhỏ ở Bellevue thuộc bang Washington. Văn phòng khi đó tối giản đến mức chỉ có một chiếc bàn và một dàn máy tính. Nhờ không phải gánh chi phí thuê văn phòng đắt đỏ ở giai đoạn đầu, Amazon giữ được nền tảng tài chính vững vàng và duy trì sự linh hoạt. Bài học rút ra là không cần vội vàng mở rộng hay tăng tốc khi chưa thực sự sẵn sàng. Con đường chậm mà chắc luôn tạo ra sự tiến bộ bền vững.
Thói quen thứ ba là duy trì triết lý "ngày đầu tiên". Đây là cách tiếp cận mọi vấn đề như thể đó là ngày đầu tiên bạn bắt đầu hành trình. Thay vì máy móc làm theo một kế hoạch tài chính đã vạch sẵn, tư duy này đòi hỏi sự linh hoạt và liên tục xem xét lại các giả định cốt lõi. Việc chủ động thích nghi với thông tin mới sẽ giúp bạn dễ dàng vượt qua những thăng trầm tự nhiên của nền kinh tế.
Cuối cùng, Bezos luôn sẵn sàng học hỏi từ thất bại. Ông từng công khai thừa nhận bản thân đã tạo ra những thất bại trị giá hàng tỷ USD tại Amazon. Những sai lầm đắt giá đó không khiến ông chùn bước. Cách duy nhất để thực sự thất bại là bỏ cuộc. Việc rút kinh nghiệm từ những thử thách sẽ giúp quá trình quản lý tiền bạc ngày một hoàn thiện hơn.
Nghệ thuật điều chỉnh thay vì "ép xác"
Để áp dụng triết lý của Bezos vào thực tế, bạn không cần phải thực hiện những bước đi quá lớn. Bezos thường bắt đầu ngày mới bằng một buổi sáng chậm rãi trong gian bếp và hoàn toàn tránh xa các thiết bị điện tử. Đây là khoảng thời gian vàng để nhìn lại các thói quen chi tiêu và đánh giá lại kế hoạch đầu tư xem chúng có còn phù hợp với hiện tại hay không.
Khi nhận ra bản thân đang vướng vào lạm phát lối sống, nhiều người vội vã thắt lưng buộc bụng cực đoan. Họ ngừng mua sắm, cắt bỏ mọi khoản giải trí và ép bản thân sống kham khổ. Cách làm này thường sớm thất bại vì tạo ra sự mệt mỏi tâm lý. Cảm giác bị gò bó quá mức rất dễ dẫn đến những đợt chi tiêu bù mang tính trả đũa.
Thay vào đó, những thay đổi nhỏ mới thực sự tạo ra khác biệt lớn. Bạn có thể hủy một gói dịch vụ không dùng tới, tự nấu ăn thêm một bữa mỗi tuần hoặc đơn giản là trì hoãn việc đổi điện thoại thêm một tháng. Hãy đợi thêm 30 ngày trước khi quyết định mua một món đồ đắt tiền để xem đó là nhu cầu thực sự hay chỉ là cảm xúc nhất thời.
Quan trọng nhất, bạn hãy xem tăng lương là cơ hội để tăng tiết kiệm trước khi nâng mức sống. Thay vì tiêu thoải mái hơn ngay khi có thêm thu nhập, nhiều chuyên gia khuyên nên chuyển một phần tiền tăng thêm vào tiết kiệm hoặc đầu tư và tự đặt giới hạn chi tiêu cho ăn uống, mua sắm.
Tin Gốc: Dân Trí
