“Ung thư tuyến giáp đang trở thành một vấn đề nổi lên trong hệ thống y tế, không phải vì tỷ lệ tử vong cao, mà vì sự gia tăng nhanh chóng về số ca mắc và những thách thức trong quản lý hợp lý. Với ung thư tuyến giáp, không phải là ưu tiên giảm tử vong, mà là ưu tiên quản lý hợp lý, tránh lạm dụng trong chỉ định điều trị”.
Đó là thông tin TS Nguyễn Trọng Khoa, Phó cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế), cho biết tại hội thảo về cập nhật phương pháp điều trị ung thư tuyến giáp do Báo Tiền Phong tổ chức ngày 4.4, với sự tham dự của các chuyên gia nhiều kinh nghiệm trong chuyên khoa này.
Tại hội thảo, ông Khoa bày tỏ “đau đáu về chỉ định phẫu thuật tuyến giáp” và cho rằng, chiến lược đúng không phải là phát hiện càng nhiều càng tốt, mà là phát hiện đúng, điều trị hợp lý, tránh can thiệp không cần thiết.
Do đó, không triển khai sàng lọc đại trà, không siêu âm tuyến giáp đại trà, chỉ sàng lọc cho nhóm nguy cơ cao, tránh nguy cơ chẩn đoán quá mức, gia tăng can thiệp không cần thiết và không cải thiện tử vong.
Sớm chuẩn hóa quy trình chẩn đoán, áp dụng phân loại TIRADS trong siêu âm, chuẩn hóa chọc hút tế bào (FNA) – Bethesda và phân tầng nguy cơ rõ ràng, nhằm mục tiêu giảm chỉ định sinh thiết và phẫu thuật không cần thiết.
Ông Khoa lưu ý, các bác sĩ thực hiện cá thể hóa điều trị theo nguy cơ. Với nhóm nguy cơ thấp, theo dõi tích cực (active surveillance), không phẫu thuật ngay. Với nhóm nguy cơ trung bình và cao, phẫu thuật hợp lý và iod phóng xạ có chỉ định.
Cần thực hiện các nhóm tiêu chí cho phòng và điều trị với ung thư tuyến giáp đồng thời kiểm soát chỉ phẫu thuật không phù hợp. Hiện, tỷ lệ phẫu thuật ung thư tuyến giáp tại một số cơ sở còn cao. Định hướng là giảm phẫu thuật không cần thiết và chuẩn hóa chỉ định mổ.
Ông Khoa cũng cho biết, về lâu dài, ung thư tuyến giáp cần được quản lý như bệnh mạn tính có kiểm soát. Đồng thời với phát triển hệ thống đa chuyên khoa kết hợp ung bướu, nội tiết, y học hạt nhân và giải phẫu bệnh, nhằm đảm bảo quyết định điều trị chính xác.
Trong thời gian tới, Bộ Y tế định hướng giảm tỷ lệ phẫu thuật không cần thiết, giảm chỉ định siêu âm tràn lan, chuẩn hóa 100% cơ sở ung bướu áp dụng phân tầng nguy cơ, xây dựng hướng dẫn quốc gia cập nhật theo quốc tế và tăng tỷ lệ quản lý ngoại trú, theo dõi dài hạn.
Ông Khoa cho rằng, cần kiểm soát chỉ định dịch vụ y tế, gắn với cải cách thanh toán bảo hiểm y tế, do có nguy cơ điều trị quá mức, tỷ lệ phẫu thuật cao, kể cả với u nhỏ dưới 1 cm, ảnh hưởng chất lượng sống người bệnh, gia tăng chi phí y tế và gánh nặng hệ thống.
“Bộ Y tế, các chuyên gia đang sửa đổi quy định về tỷ lệ tổn thương cơ thể do thương tích, bệnh, tật và bệnh nghề nghiệp, trong đó, có các quy định liên quan bệnh lý ung thư tuyến giáp, nhằm đảm bảo công bằng cho người bệnh trong chi trả các quyền lợi bảo hiểm”, ông Khoa chia sẻ thêm.
Theo thông tin tại hội thảo, Việt Nam ghi nhận khoảng 6.100 – 6.200 ca mắc mới ung thư tuyến giáp mỗi năm (theo số liệu GLOBOCAN – Tổ chức ghi nhận ung thư thế giới 2022).
Tỷ lệ mắc đã tăng nhanh trong 20 năm qua. Tại một số thành phố lớn, tỷ lệ này đã tăng từ 2,4 lên 7,5/100.000 dân (1996 – 2015), với tốc độ tăng trung bình khoảng 8,7%/năm. Đây là một trong những mức tăng nhanh nhất trong các loại ung thư.
Ung thư tuyến giáp có tỷ lệ mắc tăng nhanh nhưng có tiên lượng tốt nhất trong nhiều loại ung thư. Cần lưu ý nguy cơ “chẩn đoán quá mức” dẫn tới phát hiện nhiều u nhỏ, tiến triển chậm, trong đó, nhiều trường hợp không cần phẫu thuật điều trị ngay.
Xuất hiện nếp nhăn mảnh ở khóe mắt và cảm giác da kém săn chắc ở tuổi 25 là dấu hiệu sớm của quá trình lão hóa, chủ yếu liên quan đến suy giảm của collagen và elastin trong da. Tuy nhiên, tình trạng của bạn chỉ mới ở mức độ lão hóa nhẹ, khi cấu trúc nâng đỡ bên dưới chưa bị chùng nhão rõ rệt.
Bạn có thể can thiệp nâng cơ ở giai đoạn này giúp làm chậm quá trình lão hóa, duy trì độ săn chắc cho da và hạn chế hình thành nếp nhăn tĩnh, sâu trong tương lai. Tuy nhiên, bạn cần lựa chọn phương pháp phù hợp với mức độ lão hóa.
Hiện, hai công nghệ nâng cơ không xâm lấn được ưa chuộng là HIFU và Sofwave, hoạt động dựa trên nguyên lý sử dụng sóng siêu âm để kích thích tăng sinh collagen. Mỗi phương pháp có độ sâu tác động khác nhau và phù hợp với tình trạng da khác nhau.
Công nghệ sóng siêu âm hội tụ HIFU tạo ra các điểm nhiệt ở lớp sâu như Smas (lớp cân cơ nông dưới da). Phương pháp này thường được chỉ định cho tình trạng da chảy xệ rõ, lớp mỡ dưới da dày, nọng cằm, cằm đôi, cần nâng cơ và định hình lại đường nét khuôn mặt.
Với người trẻ dưới 25 tuổi, da chưa có dấu hiệu chùng nhão rõ rệt, việc can thiệp HIFU có thể chưa thực sự cần thiết. Tuy nhiên, sau độ tuổi 25, da sẽ mất collagen mỗi năm, lão hóa từ từ rõ hơn thì việc sử dụng công nghệ HIFU còn là cách phòng ngừa da chảy xệ, giúp da săn chắc ổn định.
Trong khi đó, Sofwave sử dụng chùm tia siêu âm song song, tác động chủ yếu ở lớp trung bì - nơi tập trung nhiều collagen. Năng lượng được phân bổ đồng đều, giúp kích thích tăng sinh collagen, hyaluronic acid mới mà không gây tổn thương sâu. Phương pháp này phù hợp với tình trạng lão hóa nhẹ như da kém săn chắc, nếp nhăn mảnh, tăng độ đàn hồi và làm mịn bề mặt da tự nhiên.
Trường hợp của bạn, Sofwave thường được ưu tiên do mức độ can thiệp nhẹ, ít xâm lấn, gần như không cần thời gian nghỉ dưỡng. Sau điều trị, da có thể hơi ửng đỏ nhẹ nhưng nhanh chóng trở lại bình thường. Hiệu quả thường rõ dần sau 2-3 tháng khi collagen và hyaluronic acid mới được hình thành.
Trước khi thực hiện nâng cơ, bạn đến bác sĩ Da liễu - Thẩm mỹ Da để được đánh giá chính xác tình trạng da và xây dựng phác đồ phù hợp, đảm bảo hiệu quả và an toàn lâu dài. Sử dụng kem chống nắng đều đặn, duy trì dưỡng ẩm, bổ sung các hoạt chất chống oxy hóa như vitamin C, L-cystine, Glutathione, bôi thoa các sản phẩm retinol ở nồng độ phù hợp, để hỗ trợ quá trình tái tạo da và kéo dài hiệu quả điều trị.
Ngay từ sáng sớm, bà cùng chồng và con trai đã có mặt tại Bệnh viện Đa khoa Đống Đa để khám bệnh. Khoảng 8h30, gia đình bà được điều dưỡng hướng dẫn đi chụp X-quang.
"Nhà tôi ngay khu tập thể gần bệnh viện, 3 người di chuyển thuận lợi đến viện. Giờ đi chụp X-quang, chiếu chụp, các cô điều dưỡng lại đặc biệt ưu tiên người già, hướng dẫn chi tiết, đưa đến tận nơi chụp", bà Trần Thị My Trữ nói.
Trước đây, bà vẫn thường xuyên đi khám sức khỏe định kỳ, nhưng do mới bị tai nạn xe, nên một thời gian dài bà chưa đi khám được. Lần này, Bệnh viện Đa khoa Đống Đa thực hiện khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân, 3 người nhà bà Trữ đều nhận được giấy mời đi khám.
"Chồng tôi cao tuổi, con trai 44 tuổi thì mới mổ não, nay được đi khám sức khỏe ngay gần nhà, rất phấn khởi", bà Trữ chia sẻ.
Còn bà Hồ Thị Lan Phương, 75 tuổi, ở phường Kim Liên, Hà Nội dù có tiêu chuẩn khám tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Xô, nhưng bà vốn ít đi khám. Lần này, được thông báo khám ngay gần nhà theo chính sách của Đảng, Chính phủ quan tâm tới toàn dân, bà cũng đi khám.
"Tôi được khám nội, tai mũi họng, răng hàm mặt, phụ khoa, xét nghiệm máu, chụp X-quang... Nói chung, với danh mục khám ban đầu như thế này rất ổn để đánh giá toàn trạng sức khỏe. Trong trường hợp có bất thường, người dân sẽ biết để đi khám chuyên sâu hơn", bà Phương chia sẻ.
TS.BS Nguyễn Đình Phúc, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Đống Đa cho biết, trong sáng nay, bệnh viện khám cho gần 200 người dân trên địa bàn phường Kim Liên.
Theo kế hoạch triển khai, Ủy ban nhân dân phường Kim Liên và Trạm Y tế phường Kim Liên đã chủ động làm tốt công tác chuẩn bị ngay từ sớm: rà soát danh sách người dân thuộc diện tham gia, thông tin tuyên truyền đến người dân, hướng dẫn sắp xếp thời gian tham gia khám để đảm bảo đúng tiến độ.
Trên cơ sở đó, Bệnh viện Đa khoa Đống Đa đã phối hợp cùng Trạm Y tế phường xây dựng kịch bản đón tiếp và quy trình khám theo từng nhóm đối tượng, đảm bảo tổ chức khoa học, giảm thời gian chờ đợi. Từ khâu phân luồng, tiếp đón, hướng dẫn thủ tục cho đến quá trình đo kiểm tra, thực hiện xét nghiệm và thăm khám chuyên môn, tất cả được chuẩn bị kỹ lưỡng nhằm mang lại trải nghiệm tốt nhất cho người dân.
Ngay từ thời điểm người dân đến làm thủ tục, công tác đón tiếp được triển khai theo hướng nhanh gọn – đúng quy trình – thân thiện. Người dân được hướng dẫn chi tiết về các bước khám, được sắp xếp theo thứ tự, đồng thời liên tục cập nhật thông tin để tránh ùn tắc, hạn chế chờ đợi.
Để đáp ứng quy mô đó, bệnh viện đã sắp xếp nhân lực, trang thiết bị, cơ sở vật chất và phân công nhiệm vụ rõ ràng, đồng thời phối hợp thường xuyên với trạm y tế trong suốt quá trình triển khai.
Khi đến khám, người dân được thực hiện đầy đủ các hạng mục theo kế hoạch như: khám nội, ngoại, tai mũi họng, răng hàm mặt, mắt… và làm các xét nghiệm tổng quát, chụp X-quang tim phổi.
Với đội ngũ gần 40 người là các bác sĩ các chuyên khoa nhiều kinh nghiệm, điều dưỡng và nhân viên tiếp đón thân thiện làm việc nghiêm túc, giải thích tận tình các kết quả kiểm tra, hướng dẫn quy trình khám sức khỏe, qua đó giúp người dân hiểu rõ tình trạng sức khỏe và chủ động phòng ngừa.
"Lúc đi khám, tôi lo ngại tình trạng quá tải, thủ tục rườm rà, nhưng đến mới thấy bệnh viện bố trí rất thuận lợi ở một khu riêng mát mẻ, có nước uống phục vụ bà con; khi đi chiếu chụp, lấy máu được hướng dẫn rất chi tiết", ông Đông, 80 tuổi ở phường Kim Liên chia sẻ.
TS.BS Nguyễn Đình Phúc cho biết, Bệnh viện Đa khoa Đống Đa đặt mục tiêu tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho hơn 13.000 người từ đủ 18 tuổi trở lên tại 4 phường được phân công trong năm 2026. Hoạt động này góp phần thực hiện mục tiêu của TP Hà Nội là 100% người dân được khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc phát hiện sớm bệnh.
Tuổi tác là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến trí nhớ suy giảm, khi não bộ có thể co lại theo thời gian và khả năng ghi nhớ, xử lý thông tin cũng chậm dần. Tuy nhiên, không chỉ tuổi già mới ảnh hưởng đến trí nhớ.
Nhiều yếu tố khác cũng có thể khiến tình trạng hay quên xuất hiện thường xuyên hơn. Thỉnh thoảng quên trước quên sau thường không đáng lo ngại, nhưng nếu xảy ra liên tục và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, đây có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe cần được lưu ý.
Thiếu ngủ
Theo Prevention, giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành và lưu trữ ký ức. Khi ngủ không đủ, mất ngủ hoặc chất lượng giấc ngủ kém, não bộ khó xử lý và lưu giữ thông tin mới, khiến bạn dễ quên những việc vừa xảy ra hoặc gặp khó khăn khi tập trung.
Thiếu ngủ kéo dài còn làm giảm khả năng chú ý, phản xạ và hiệu suất làm việc. Nhiều người nhận thấy tình trạng hay quên cải thiện đáng kể sau khi duy trì giấc ngủ đủ 7-9 tiếng mỗi đêm.
Căng thẳng và lo âu
Theo Medical News Today, căng thẳng là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây suy giảm trí nhớ tạm thời. Khi cơ thể liên tục ở trạng thái áp lực, nồng độ hormone cortisol tăng cao có thể ảnh hưởng đến vùng não chịu trách nhiệm học tập và ghi nhớ.
Lo âu cũng khiến não bộ bị quá tải bởi các suy nghĩ tiêu cực, làm giảm khả năng tiếp nhận, lưu trữ thông tin mới. Điều này khiến nhiều người thường xuyên quên lịch hẹn, quên vị trí đồ vật hoặc khó tập trung khi làm việc.
Sương mù não
Sương mù não (brain fog) là tập hợp các triệu chứng như giảm tập trung, suy nghĩ chậm chạp, khó ghi nhớ thông tin và cảm giác đầu óc thiếu minh mẫn, theo Healthline.
Người bị sương mù não có thể đọc đi đọc lại một đoạn văn nhưng không nhớ nội dung, đang làm việc bỗng quên mất mục tiêu ban đầu hoặc gặp khó khăn khi tìm từ ngữ để diễn đạt ý nghĩ. Tình trạng này có thể liên quan đến thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài, thay đổi nội tiết tố, chế độ ăn uống kém lành mạnh hoặc một số bệnh lý nền.
Thiếu vitamin B12
Vitamin này đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động của hệ thần kinh và chức năng nhận thức. Sự thiếu hụt vitamin có thể gây ra các triệu chứng như hay quên, giảm khả năng tập trung, mệt mỏi và cảm giác lơ mơ.
Người lớn tuổi, người ăn chay trường hoặc những người mắc bệnh lý ảnh hưởng đến khả năng hấp thu dinh dưỡng có nguy cơ thiếu vitamin B12 cao hơn.
Tác dụng phụ của thuốc
Một số loại thuốc điều trị dị ứng, mất ngủ, lo âu, trầm cảm hoặc giảm đau có thể ảnh hưởng đến trí nhớ. Nếu tình trạng hay quên xuất hiện sau khi bắt đầu dùng một loại thuốc mới, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá và điều chỉnh phù hợp. Các chuyên gia khuyến cáo không nên tự ý ngừng thuốc vì có thể làm ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị bệnh.
