Chỉ vài năm trước, mở tài khoản ngân hàng doanh nghiệp từng là chuỗi thủ tục mất thời gian với giấy tờ, xác minh danh tính và chờ phê duyệt. Nhưng giờ đây, một tác nhân AI (AI agent) có thể hoàn thành gần như toàn bộ quy trình chỉ bằng một câu lệnh văn bản.
Theo TheStreet và BusinessWire, startup Meow Technologies tại San Francisco vừa ra mắt nền tảng tài chính cho AI agent, cho phép AI tự thành lập công ty, xin mã số thuế doanh nghiệp, mở tài khoản ngân hàng, phát hành thẻ và thực hiện thanh toán mà gần như không cần con người thao tác trực tiếp.
Điều đáng chú ý là AI không còn chỉ đưa ra gợi ý. Nó bắt đầu được giao quyền hành động bằng tiền thật.
Khi AI không chỉ tư vấn mà bắt đầu cầm ví tiền
Trong nhiều năm, AI trong ngân hàng chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ. Các hệ thống được dùng để phát hiện giao dịch bất thường, phân loại dữ liệu, chấm điểm tín dụng hoặc tạo báo cáo tự động. Nhưng AI tác nhân mở ra giai đoạn khác. Theo International Banker, đây là loại AI có thể tự lên kế hoạch, thực hiện nhiều bước liên tiếp và tự điều chỉnh hành động để đạt mục tiêu đã được giao.
Điểm khác biệt nằm ở việc AI không còn dừng ở khâu đề xuất. Nó bắt đầu trực tiếp thực thi. Ví dụ, nếu người dùng đặt mục tiêu tiết kiệm nhiều hơn hoặc giảm nợ, hệ thống có thể tự điều chỉnh dòng tiền, thay đổi mức chi tiêu hoặc chuyển tiền giữa các tài khoản mà không cần lệnh thủ công cho từng giao dịch.
Trong lĩnh vực ngân hàng, điều này đặc biệt hấp dẫn vì phần lớn hoạt động đều là chuỗi quy trình lặp lại. Một hệ thống AI có thể tiếp nhận hồ sơ vay, xác minh dữ liệu, đánh giá rủi ro, đề xuất hạn mức tín dụng rồi tiếp tục theo dõi khoản vay sau giải ngân.
Theo Accenture, các AI agent có khả năng ghi nhớ ngữ cảnh, học từ tương tác trước đó và phối hợp với nhiều hệ thống khác để hoàn thành mục tiêu. Điều đó khiến những công việc vốn mất hàng giờ hoặc vài ngày có thể được rút xuống chỉ còn vài phút.
McKinsey nhận định nếu người dùng chấp nhận AI như một “kênh ngân hàng mới”, các ngân hàng có thể cắt giảm khoảng 15-20% chi phí vận hành nhờ tái cấu trúc quy trình.
Điều khiến giới tài chính vừa hào hứng vừa dè chừng
Sự xuất hiện của nền tảng như Meow gây chú ý không chỉ vì công nghệ, mà vì nó đang chạm tới khu vực vốn được kiểm soát chặt nhất trong hệ thống tài chính là tài khoản ngân hàng và dòng tiền thực. Theo công bố của Meow, AI agent có thể hoạt động với Claude, ChatGPT, Gemini hay Cursor thông qua giao thức Model Context Protocol (MCP), cho phép AI kết nối trực tiếp với ngân hàng mà không cần viết mã riêng.
Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất không nằm ở khả năng vận hành, mà ở “hàng rào an toàn”. Theo The Paypers, mặc định AI agent của Meow không được phép tự ý chuyển tiền. Các lớp bảo vệ như xác thực hai lớp, giới hạn giao dịch, cơ chế phê duyệt và ẩn thông tin tài khoản đều được đặt giữa AI và tiền của người dùng.
Dù vậy, giới tài chính vẫn thận trọng. Hãng phân tích SAS cảnh báo các ngân hàng có thể đối mặt làn sóng tranh chấp mới do giao dịch tự động từ AI agent gây ra. Ví dụ được đưa ra là trường hợp AI tự mua một món hàng giá cao mà không có sự chấp thuận rõ ràng từ chủ tài khoản.
Theo DailyCoin, khoảng 80% tổ chức đã ghi nhận hành vi rủi ro liên quan đến AI agent. Trong khi đó, IMF cho rằng các hệ thống AI tự vận hành có thể tích hợp trực tiếp cơ chế chống gian lận và kiểm tra giao dịch theo thời gian thực. Điều này cho thấy cuộc đua AI trong tài chính không còn chỉ là tăng tốc độ xử lý, mà đang chuyển sang bài toán kiểm soát quyền hành động của máy móc.
Sự thay đổi hiện nay được xem là bước chuyển lớn trong mối quan hệ giữa con người với phần mềm tài chính. Nếu trước đây AI chủ yếu hỗ trợ đưa lời khuyên, giờ đây nó bắt đầu được trao quyền chuyển tiền, mở tài khoản và điều phối tài chính trong giới hạn cho phép.
Theo Cambridge Centre for Alternative Finance, tương lai của ngân hàng bán lẻ có thể xoay quanh các AI agent cá nhân hóa, nơi hệ thống hiểu hành vi chi tiêu, mục tiêu tài chính và khẩu vị rủi ro của từng người để tự đưa ra hành động phù hợp.
Ở chiều ngược lại, câu hỏi pháp lý bắt đầu trở nên phức tạp hơn. Các quy định tài chính hiện tại chủ yếu được xây dựng cho con người, trong khi AI agent không hoàn toàn nằm trong khuôn khổ cũ.
Đây cũng là lý do các công ty thanh toán lớn như Visa, Stripe hay giao thức x402 đang nhanh chóng tham gia cuộc đua hạ tầng thanh toán cho AI agent. Theo TheStreet, x402 hiện đã xử lý hơn 600 triệu USD giá trị giao dịch và có gần 500.000 ví AI hoạt động tính đến đầu năm 2026.
Điều đáng chú ý là thay đổi này diễn ra khá âm thầm. Trong tương lai gần, một thông báo biến động số dư có thể không còn đến từ thao tác của chính chủ tài khoản, mà từ “trợ lý AI” đang được giao quản lý một phần ví tiền của họ.
Nhà mạng Viettel cho biết đã hỗ trợ thành công cho hơn 90% khách hàng thuộc diện phải xác thực thông tin. Hiện vẫn còn 5 triệu khách hàng, phần lớn là người già yếu và đồng bào vùng sâu, vùng xa.
VinaPhone còn khoảng 3 triệu thuê bao thuộc diện cần thực hiện xác thực theo quy định mới.
Nhà mạng Viettel cho biết đang dồn toàn bộ cho chặng nước rút hỗ trợ khoảng 5 triệu khách hàng còn lại, trong đó có nhiều người không sử dụng điện thoại thông minh và hạn chế trong việc tự thao tác công nghệ.
Nếu không được hỗ trợ kịp thời trước ngày 15-6, đây sẽ là nhóm khách hàng chịu phiền toái khi bị gián đoạn liên lạc đột ngột, mất đi công cụ kết nối duy nhất với người thân hoặc lực lượng y tế trong các tình huống khẩn cấp.
Trước đó nhà mạng này cũng đã "thần tốc" hoàn thành 90% thuê bao được xác thực.
Theo Viettel, phần lớn khách hàng đã chủ động ứng dụng công nghệ để tự xác thực qua My Viettel, Viettel Tammi hoặc VNeID.
Sự chủ động này không chỉ giúp khách hàng tiết kiệm thời gian, bảo vệ tài sản số của chính mình, mà còn trực tiếp "chia lửa", giảm tải áp lực cho hệ thống cửa hàng, tạo điều kiện để Viettel có thể tập trung nhân lực cho những nhiệm vụ khó khăn hơn ở chặng cuối.
Nhà mạng VinaPhone cũng cho biết đã có 18 triệu thuê bao hoàn thành xác thực thông tin và đang dồn lực cho con số 3 triệu thuê bao còn lại.
Để tạo thuận lợi tối đa cho khách hàng, nhà mạng VinaPhone cho biết đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp hỗ trợ trên phạm vi toàn quốc. Khách hàng có thể thực hiện xác thực trực tuyến thông qua ứng dụng My VNPT hoặc đến các điểm giao dịch của VinaPhone để được hướng dẫn và hỗ trợ trực tiếp.
Nhà mạng Viettel đã kích hoạt chiến dịch "tổng tiến công" 72 giờ cuối cùng.
Viettel các tỉnh/thành phố tăng cường các điểm hỗ trợ lưu động đến thôn bản, khu dân cư để hỗ trợ người dân. Hàng chục ngàn nhân viên Viettel trên toàn quốc làm việc xuyên đêm và không ngày nghỉ. Nhà mạng này cũng bố trí 50.000 điểm xác thực thuê bao để hỗ trợ khách hàng.
Viettel tiếp tục duy trì kênh hỗ trợ tận nhà qua tổng đài miễn phí 1800 8098 (bấm phím 0). Khách hàng cao tuổi, không thể đi lại chỉ cần gọi điện tới tổng đài cung cấp địa chỉ, nhân viên Viettel sẽ đến tận nhà phục vụ hoàn toàn miễn phí.
Song song đó các nhà mạng đều khuyến nghị mỗi người dùng nên dành ra 3 phút kiểm tra điện thoại của ông bà, bố mẹ và những người lớn tuổi xung quanh mình để kiểm tra và hỗ trợ xác thực thuê bao. Sự chung tay của người dùng sẽ giúp các nhà mạng tăng tốc ở giai đoạn cuối, hoàn thành mục tiêu đặt ra.
Sáng nay, Ủy ban nhân dân TP HCM công bố vận hành nền tảng hạ tầng xúc tiến đầu tư trên môi trường số (HCMCInvest) với phiên bản thử nghiệm. Hạ tầng này được phát triển nhằm hỗ trợ cung cấp thông tin về môi trường đầu tư, định hướng phát triển, lĩnh vực ưu tiên, danh mục dự án kêu gọi đầu tư và các cơ hội hợp tác tại TP HCM.
Trên nền tảng AI, dữ liệu và công nghệ số, HCMCInvest từng bước hỗ trợ tìm kiếm thông tin, kết nối nhà đầu tư, phân tích nhu cầu, theo dõi mức độ quan tâm và nâng cao hiệu quả tương tác giữa chính quyền với nhà đầu tư trong và ngoài nước. Trước mắt, nền tảng này đang giới thiệu khoảng 250 dự án trên 9 lĩnh vực mà TP HCM đang kêu gọi đầu tư.
Một điểm khác biệt của HCMCInvest là việc thiết kế và xây dựng 5 mô hình dashboard (bảng điều khiển) phục vụ hoạt động vận hành. Ngoài dashboard tiêu chuẩn dành cho nhà vận hành, nền tảng còn có dashboard riêng dành cho lãnh đạo thành phố để quản lý và thu thập phản hồi từ nhà đầu tư.
Thêm vào đó là dashboard dành cho Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP HCM (ITPC), nhằm mục đích điều phối và kết nối các hoạt động. Tiếp theo là dashboard dành cho chủ dự án để cập nhật thông tin và cuối cùng là dashboard cho nhà đầu tư theo dõi biến động dự án theo thời gian thực.
HCMCInvest do Ủy ban Nhân dân TP HCM định hướng và đặt hàng. Các cơ quan chuyên môn, trong đó có ITPC, sẽ tổ chức quản lý, điều phối và khai thác. Công tác phát triển, xây dựng và vận hành hạ tầng được giao cho Công ty Công nghệ Arobid.
Thông qua HCMCInvest, TP HCM từng bước đổi mới phương thức xúc tiến đầu tư theo hướng hiện đại, minh bạch, dựa trên dữ liệu và có khả năng đo lường. Lãnh đạo thành phố kỳ vọng nền tảng góp phần nâng cao chất lượng phục vụ nhà đầu tư, cải thiện môi trường đầu tư và tăng cường năng lực cạnh tranh trong bối cảnh phát triển mới.
Phát biểu tại lễ công bố, ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch Ủy ban nhân dân TP HCM, cho biết thay vì để nhà đầu tư phải tìm đến với cơ quan nhà nước hỏi thủ tục, giấy tờ một cách thủ công như trước đây, HCMCInvest sẽ trở thành hạ tầng giới thiệu môi trường đầu tư, giúp giảm thời gian cho họ. Mặt khác, hình thức này cũng tiết kiệm được nguồn lực cho thành phố trong việc tổ chức các sự kiện xúc tiến đầu tư.
Trong quá trình thử nghiệm, ông Được nói rất cần ý kiến đóng góp của giới đầu tư và doanh nghiệp trong quá trình nghiên cứu thông tin các dự án và sử dụng nền tảng. Lãnh đạo thành phố cho biết sẵn sàng nhận góp ý trực tiếp để hoàn thiện bản cuối cùng cho nền tảng này.
"Tôi kỳ vọng chúng ta sẽ có được hạ tầng số hoàn thiện, phục vụ tốt nhất cho nhà đầu tư và nhân dân, giúp thành phố có một môi trường đầu tư minh bạch và hiện đại để phát triển", ông nói.
Chia sẻ với VnExpress, ông Trần Văn Chín, Chủ tịch Công ty Công nghệ Arobid, nói một trong những định hướng chính khi xây dựng HCMCInvest là vận dụng AI một cách có hiệu quả và có kiểm soát. AI giữ vai trò ghép nối giao dịch một cách tối ưu và thông minh, không đưa ra quyết định giao dịch thay cho các cơ quan nhà nước hay nhà đầu tư.
Để đảm bảo tính chính xác, các dữ liệu nguồn đưa vào "dạy" AI đều được chuẩn hóa ngay từ đầu theo tiêu chí "đủ - đúng - sạch - sống", đảm bảo thông tin và thuật toán được triển khai một cách lành mạnh.
Arobid xác định sẽ đo lường hiệu quả thực chất để cải thiện và đánh giá nền tảng. Họ sẽ luôn thu thập và phân tích thông tin về các quốc gia quan tâm, số lượng nhà đầu tư đang theo dõi và đăng ký nhận thông tin dự án, nhu cầu tìm hiểu cụ thể, những khó khăn đang gặp phải, kế hoạch đầu tư...
"Khi mọi dữ liệu trên đều được thu thập và số hóa, việc chăm sóc nhà đầu tư sẽ được cải thiện vượt bậc so với cách xúc tiến truyền thống", ông nhận định.
Song song đó, đơn vị này cũng hợp tác với S&P Global - tập đoàn đa quốc gia hàng đầu thế giới chuyên cung cấp dữ liệu, phân tích tài chính và xếp hạng tín nhiệm. Ông Chín nói đối tác quốc tế, với 10 triệu dữ liệu doanh nghiệp trên toàn cầu và kinh nghiệm đánh giá 500 doanh nghiệp niêm yết lớn nhất trên thế giới, sẽ thấu hiểu khẩu vị cũng như nhu cầu của nhà đầu tư nước ngoài, từ đó giúp HCMCInvest hiểu cách thu hút vốn hiệu quả hơn.
Ngày 18/6, Kpler cho biết 25 tàu đã đi qua Hormuz, gồm cả tàu hàng, tàu dầu và các loại tàu khác. Đây là mức cao nhất kể từ ngày 2/6.
Giao thông khởi sắc sau khi Hải quân Mỹ chấm dứt phong tỏa các cảng biển của Iran, còn Tehran cũng cho phép tàu đi qua Hormuz 60 ngày mà không cần trả phí. Dù vậy, lưu lượng hiện vẫn thấp hơn mức trước chiến sự là hơn 100 tàu qua đây mỗi ngày, đã bao gồm hàng chục tàu dầu.
Matt Smith - Giám đốc nghiên cứu hàng hóa của Kpler, cho biết: "Lưu lượng tàu thuyền nhìn chung khá cân bằng, với 13 lượt di chuyển theo hướng Tây - Đông và 12 lượt theo hướng ngược lại". Hormuz là tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu thô và khí hóa lỏng (LNG) toàn cầu trước chiến sự.
Theo Kpler, trong ngày 18/6, ba siêu tàu dầu của Arab Saudi và một của UAE đã đi qua eo biển Hormuz. Đây là các tàu chở dầu thô cỡ rất lớn (VLCC), có thể vận chuyển tới 2 triệu thùng dầu mỗi chuyến.
Trong một báo cáo gửi khách hàng hôm 19/6, các nhà phân tích của Kpler cũng cho biết các siêu tàu dầu của Iran đang bật lại thiết bị phát tín hiệu định vị sau khi tắt đi trong xung đột. 5 siêu tàu dầu của Iran đã rời khu vực này trong ngày 19/6 sau khi chất đầy dầu.
"Lưu lượng tàu thuyền di chuyển theo cả hai chiều cho thấy hoạt động xuất khẩu dầu thô của Iran đang dần quay về mô hình vận hành bình thường", các nhà phân tích nhận định
Theo Kpler, trong các tàu đi qua eo biển Hormuz hôm thứ Năm, 18 tàu sử dụng tuyến hàng hải do Iran chỉ định. Chỉ một tàu đi theo tuyến do Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) quy định. Với 6 tàu còn lại, Kpler cho biết không thể xác nhận tuyến đường được sử dụng.
Mỹ và Iran thông báo đạt thỏa thuận hòa bình hôm 14/6. Hai bên cũng đã ký kết bản ghi nhớ về vấn đề này. Ngày 18/6, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết trước báo giới rằng đến nay "Iran vẫn thực hiện đúng các cam kết".
Tuy nhiên, thỏa thuận giữa Mỹ và Iran cũng làm dấy lên những câu hỏi về cơ chế quản lý eo biển Hormuz trong tương lai. Theo các điều khoản, sau khi giai đoạn 60 ngày miễn thu phí quá cảnh kết thúc, Iran sẽ đàm phán với Oman và các nước vùng Vịnh về cách thức quản lý eo biển. Điều này đồng nghĩa khả năng áp phí quá cảnh với các tàu thuyền trong tương lai vẫn được để ngỏ.
