“Đi thi quốc tế, thấy đội nào kéo thùng xốp quấn băng keo là biết đội Việt Nam”, đầu bếp Trịnh Tuấn Dũng nhớ lại những ngày sang xứ Wales dự chung kết Global Chefs Challenge 2026.
Trong khi nhiều đội tuyển xuất hiện với dàn thiết bị hiện đại và đội hậu cần hùng hậu, đoàn Việt Nam chỉ có hai thành viên là Trịnh Tuấn Dũng (sinh năm 1999) và phụ bếp Lê Đắc Minh Quân (sinh năm 2005). Hành lý của họ gồm năm kiện đồ nặng khoảng 115 kg, chứa xoong nồi và đặc biệt là thùng xốp đựng nông sản bản địa như xoài cát Hòa Lộc, tỏi Lý Sơn, nước mắm Phú Quốc.
Kết quả chung cuộc được công bố hôm 19/5, đội xếp thứ 8 trên tổng số 15 và giành huy chương bạc, ghi dấu lần đầu tiên Việt Nam có đại diện góp mặt và giành giải tại vòng chung kết toàn cầu của cuộc thi này.
Global Chefs Challenge được ví như “Olympic” của ngành bếp toàn cầu, do Hiệp hội Đầu bếp Thế giới (Worldchefs) tổ chức định kỳ hai năm một lần. Cuộc thi quy tụ các đầu bếp xuất sắc đại diện cho các châu lục, trải qua quy trình chấm điểm nghiêm ngặt từ kỹ thuật chế biến, hương vị đến việc kiểm soát rác thải theo tiêu chuẩn quốc tế.
Đằng sau thành tích này là 9 tháng chuẩn bị đầy thử thách. Tại vòng bán kết châu Á ở Malaysia đầu năm 2025, Dũng từng nghĩ không thể đi tiếp khi nhìn thấy sự hoành tráng của các đội bạn. Tuy nhiên, sau khi cùng Singapore giành vé vào chung kết, anh quyết định hoãn học thạc sĩ để tập trung luyện tập.
Từ tháng 9/2025, anh bắt đầu xây thực đơn, tháng 12 tìm được phụ bếp phù hợp là Nguyễn Minh Quân, thí sinh dưới 25 tuổi theo quy định cuộc thi.
Cuộc thi yêu cầu mỗi đội thực hiện 4 món, 12 phần ăn trong 7 giờ. Thực đơn của đội Việt Nam được xây dựng từ ẩm thực truyền thống nhưng trình bày theo kỹ thuật hiện đại.
Món khai vị lấy cảm hứng từ bánh xèo. Món cá mang phong vị miền Trung với sả, lá chanh. Món chính phát triển từ phở và tráng miệng sử dụng xoài cát Hòa Lộc, bưởi da xanh, đường thốt nốt. Đội cũng sử dụng nước mắm Phú Quốc xuyên suốt để giữ bản sắc.
“Nông sản và ẩm thực Việt Nam đủ chất lượng để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe tại những sân chơi chuyên nghiệp quốc tế, có khả năng đứng ngang hàng với nguyên liệu cao cấp của các quốc gia khác”, Dũng nói.
Rào cản lớn nhất của đội Việt Nam là việc bắt buộc sử dụng nhiều nguyên liệu cao cấp từ nhà tài trợ quốc tế. “Có những nguyên liệu mình chưa từng được chạm tay vào”, Dũng cho hay.
Điển hình là cá bơn halibut cỡ 5-6 kg, có giá lên tới vài triệu đồng mỗi kg tại Việt Nam. Trong nhiều tháng, hai người chỉ có thể dùng cá chim, cá lóc để tưởng tượng kết cấu thịt. Sát ngày thi, họ mới dám bỏ tiền túi mua một con halibut nhỏ tại siêu thị ở Anh.
Một nguyên liệu khác là tuyến cật bê, Dũng và Quân chỉ biết xem video trên mạng để tưởng tượng. Tại phòng thi, Dũng phải nhớ lại chỉ dẫn của các tiền bối về việc cật bê “có độ mềm tương tự não heo” để tự điều chỉnh lực dao trong lần đầu tiên sơ chế thực tế.
Thời tiết lạnh giá tại xứ Wales cũng làm đảo lộn mọi tính toán. Ở Việt Nam, nguyên liệu từ nhiệt độ phòng lên 100 độ C chỉ mất vài phút. Nhưng tại xứ Wales, mọi thứ bắt đầu từ dưới 10 độ C, kéo dài đáng kể thời gian nấu.
Một số món ăn sử dụng nước sốt có thành phần từ bơ và dầu dừa, nhanh chóng đông đặc. Để xử lý, Dũng phải duy trì làm nóng đĩa liên tục, tính toán tiến độ di chuyển của ban giám khảo, căn chính xác thời gian chuẩn bị đến lượt chấm của đội mình mới tiến hành chan sốt lên đĩa và lên món.
Trái xoài cát Hòa Lộc cũng “suýt trở thành sự cố”, bởi điều kiện thời tiết tại xứ Wales ảnh hưởng đến độ chín tự nhiên của trái. Dũng và Quân phải ủ xoài trong gạo đem theo để đảm bảo xoài kịp chín trước ngày thi.
Điều khiến Dũng và Quân áp lực nhất lại là di chuyển. Phần thi bắt đầu lúc 6h trong khi chỗ ở cách địa điểm thi hơn một giờ đi xe. Taxi rất hiếm vào rạng sáng. Hai đầu bếp phải huy động mọi thông tin có được để tìm tài xế, thậm chí còn tính kéo đồ nghề đi bộ đến điểm thi nếu không có xe.
Vòng chung kết có 16 đội tham gia, mỗi ngày 8 đội thi đấu. Một số đội châu Âu như Italy, Hà Lan hay Đan Mạch có người cổ vũ đông đảo, tạo không khí sôi động. Trong khi đội Việt Nam chỉ có hai người, hỗ trợ hạn chế, nhưng Dũng và Quân vẫn hoàn thành bài thi đúng thời gian.
Ban giám khảo quốc tế đánh giá cao sự sáng tạo của đội Việt Nam, đặc biệt là món ăn lấy cảm hứng từ phở khi kết hợp hoàn hảo nguyên liệu bản địa với kỹ thuật chế biến phương Tây.
Do kinh phí có hạn, hai đầu bếp phải tự chi trả gần như toàn bộ chuyến đi. Ban tổ chức chỉ hỗ trợ chỗ ở trong thời gian thi. Họ mang theo mì gói, cá hộp, chà bông từ Việt Nam để ăn trong quá trình tham gia thi, dành dụm 30-40 triệu đồng mua nguyên liệu, dụng cụ.
Theo bà Hiền Minh, Phó chủ tịch Chi hội Đầu bếp chuyên nghiệp Sài Gòn, đội Việt Nam giành huy chương bạc là dấu mốc ý nghĩa, ghi dấu tài năng thế hệ đầu bếp Việt trẻ trên thế giới.
Hành trình của Dũng và Quân cũng phản ánh thực trạng chung của đầu bếp trẻ Việt Nam khi bước ra biển lớn: thiếu cơ sở đào tạo, hạn chế tài chính và thiếu chính sách hỗ trợ.
“Các đầu bếp trẻ muốn tham gia các sân chơi quốc tế trước hết cần nắm vững luật thi, chuẩn bị và luyện tập nghiêm túc, có sự đầu tư thời gian và quyết tâm cao”, bà Minh nói.
Nhìn lại hành trình, Dũng cho rằng thành tích anh và Quân đạt được là kết quả sau quá trình chuẩn bị dài và nhiều thử thách. Dũng sẽ tiếp tục hoàn thiện kỹ năng và theo đuổi kế hoạch học tập từng tạm gác.
“Chúng mình vẫn còn khả năng để làm tốt hơn kết quả vừa rồi”, Dũng nói.
Giữa rất nhiều cuốn sách về du lịch và khám phá, Himalaya: Đất Nước Lửa Khí Không (Nhà xuất bản Thế Giới) của Nguyễn Mạnh Duy xuất hiện như một nỗ lực khác biệt: không kể về hành trình đi đến đâu, mà đào sâu vào câu hỏi đi để hiểu gì. Đây không đơn thuần là một cuốn sách ảnh, mà là một "photography storytelling book" - nơi hình ảnh, ký sự và chiêm nghiệm văn hóa đan cài để mở ra một thế giới vừa hùng vĩ, vừa nội tâm.
Sau hơn một thập kỷ gắn bó với dãy Himalaya, tác giả không chọn cách kể vội vàng. Anh đi, ở lại, quan sát, rồi quay lại - nhiều lần như thế trong suốt 12 năm qua - để tích lũy một "tầng ký ức" đủ dày trước khi chắt lọc thành gần 500 trang sách. Ở đó, Himalaya không chỉ là "nóc nhà thế giới", mà là một hệ sinh thái tinh thần, nơi thiên nhiên, con người và niềm tin hòa quyện vào nhau.
Điểm đặc biệt của cuốn sách không nằm ở việc ghi lại những cảnh quan hùng vĩ - điều mà bất kỳ nhiếp ảnh gia nào đến Himalaya cũng có thể làm. Điều đáng nói là cách Nguyễn Mạnh Duy tổ chức thế giới ấy bằng một hệ quy chiếu riêng: "Mandala ngũ đại".
Theo đó, toàn bộ đời sống Himalaya được nhìn qua năm trụ cột: thiên nhiên, văn hóa, con người, lối sống và đức tin. Năm yếu tố này tương ứng với "Đất - Nước - Lửa - Khí - Không", tạo thành một cấu trúc đa chiều vừa vật chất, vừa tinh thần.
Cách tiếp cận này giúp cuốn sách vượt ra ngoài phạm vi của một ấn phẩm nhiếp ảnh hay du ký. Himalaya: Đất Nước Lửa Khí Không giống một nỗ lực "giải mã", không phải bằng lý thuyết, mà bằng trải nghiệm cá nhân tích lũy qua thời gian dài. Lớp ngoài, độc giả nhìn thấy những dãy núi phủ tuyết, những ngôi làng treo mình giữa mây. Nhưng càng đi sâu, những hình ảnh ấy mở ra đời sống văn hóa bản địa, rồi dẫn đến tầng sâu hơn: đời sống tâm linh, nơi con người đối diện với chính mình.
Nguyễn Mạnh Duy không phải là người xa lạ với Himalaya theo nghĩa thông thường. Anh từng chinh phục những đỉnh núi trên 8.000m, trong đó có Everest - "nóc nhà thế giới".
Nhưng điều đáng chú ý là cuốn sách gần như không đặt trọng tâm vào hành trình "chinh phục". Trái lại, tác giả nhiều lần nhấn mạnh rằng điều giữ chân anh không phải là những đỉnh cao, mà là đời sống văn hóa và tinh thần của vùng đất này.
Có thể nói, đây là sự dịch chuyển từ "chinh phục thiên nhiên" sang "hòa vào thiên nhiên"; từ việc đo đếm bằng độ cao, sang việc cảm nhận bằng chiều sâu. Chính sự dịch chuyển này khiến cuốn sách mang màu sắc chiêm nghiệm rõ rệt - nơi mỗi bức ảnh không chỉ là một khoảnh khắc, mà là một lát cắt của hành trình nội tâm.
Một chi tiết đáng chú ý là phần lớn hình ảnh trong sách được chụp bằng máy ảnh film - một lựa chọn không phổ biến trong thời đại số. Điều này không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà là cách tác giả lựa chọn đối thoại với thời gian. Film không cho phép chụp nhiều, không dễ sửa, và mỗi khuôn hình đều mang tính "không thể lặp lại".
Chính vì vậy, mỗi bức ảnh trong sách giống như một dạng "kết tinh" của hành trình, của điều kiện khắc nghiệt, và của sự kiên nhẫn. Như chính tác giả chia sẻ, những cuộn film phải đi qua nhiều hành trình rủi ro, nhưng cũng vì thế mà mỗi hình ảnh trở nên có trọng lượng hơn. Ở đây, nhiếp ảnh không còn là công cụ ghi nhận, mà trở thành một cách lưu giữ ký ức một cách chậm rãi và có ý thức.
Nếu phải tìm một cách định nghĩa ngắn gọn, có thể xem Himalaya: Đất Nước Lửa Khí Không như một "cánh cổng". Cánh cổng ấy mở ra cho độc giả Việt Nam một vùng văn hóa vốn xa xôi, nhưng lại có nhiều điểm chạm với đời sống tinh thần Á Đông: niềm tin, nghi lễ, sự gắn bó với thiên nhiên, và hành trình đi vào nội tâm.
Không dừng lại ở cuốn sách, tác giả còn tổ chức các hoạt động giao lưu, trưng bày, chia sẻ trải nghiệm như một cách kéo gần khoảng cách giữa Himalaya và công chúng trong nước. Ở góc độ này, cuốn sách không chỉ là sản phẩm cá nhân, mà còn là một nỗ lực kết nối văn hóa.
Một trong những điều đáng chú ý là cuốn sách không cố gắng "giải thích" Himalaya theo cách học thuật, mà để người đọc tự cảm nhận. Những hình ảnh, câu chuyện và chiêm nghiệm được đặt cạnh nhau, tạo nên một không gian mở - nơi mỗi người có thể tìm thấy điều riêng cho mình: có người nhìn thấy vẻ đẹp thiên nhiên, có người cảm nhận đời sống con người, có người lại bắt gặp những câu hỏi về chính mình.
Có lẽ vì vậy, cuốn sách không chỉ dành cho những người yêu nhiếp ảnh hay du lịch, mà còn cho những ai quan tâm đến đời sống nội tâm. Theo đó, hành trình đi vào Himalaya - như cách tác giả thể hiện - cũng là hành trình đi vào chính mình.
Sáng 26/6, ông Trần Anh Tú, Tổng giám đốc Công ty Công viên Thống Nhất, cho biết ban quản lý đang phối hợp cùng Trạm cứu hộ chó mèo Hà Nội (CPAPS) và đơn vị Think Playgrounds thực hiện di dời các cá thể mèo hoang tại khu vực này.
Việc di dời nằm trong kế hoạch thiết kế, vận hành, đưa Công viên Thống Nhất trở thành "Trái tim sinh thái và giáo dục" của Thủ đô. Theo anh Nguyễn Tiêu Quốc Đạt, đồng sáng lập Think Playgrounds, dự án hướng tới trồng thêm cây bản địa, gia tăng ít nhất 20% mức độ phong phú của các loài chim, côn trùng thụ phấn và vi sinh vật đất. Mục tiêu là chuyển đổi từ mô hình "vườn hoa trang trí" sang "hệ sinh thái rừng đô thị" đa tầng tán, tự phục hồi, thúc đẩy đa dạng sinh thái trong đô thị.
Qua khảo sát, nhóm nghiên cứu ghi nhận mật độ mèo hoang tại đảo Hòa Bình cao, gây áp lực cạnh tranh sinh tồn đối với quần thể động vật bản địa như cò, bói cá. Bên cạnh đó, môi trường sống trên đảo hiện thiếu nguồn thức ăn ổn định, không đảm bảo y tế cho đàn mèo. Ban quản lý cho biết còn có tình trạng kẻ gian xâm nhập đảo trộm cắp mèo để bán làm thịt, đe dọa an ninh trật tự công viên.
"Việc di dời mang lại lợi ích kép cho cả các loài chim lẫn đàn mèo", anh Đạt nói.
Theo CPAPS, đến ngày 25/6, đơn vị đã đưa 32 cá thể mèo khỏi đảo về điểm tập trung để theo dõi sức khỏe. Hầu hết mèo bị nhiễm giun sán nặng, cần điều trị trước khi triệt sản hoặc tìm chủ mới.
"Đảo mèo" thực chất là đảo Hòa Bình, nằm giữa hồ Bảy Mẫu. Từ cuối năm 2025, địa điểm này thu hút sự chú ý của nhiều du khách trẻ. Đa số mèo trên đảo do nhân viên công viên mang ra từ 20 năm trước với mục đích bắt chuột. Đến tháng 1, số lượng mèo ước tính gần 40 con, nhưng điều kiện vệ sinh trên đảo không được đảm bảo do thiếu người quản lý, dọn dẹp.
Với việc di dời toàn bộ số mèo còn lại, ban quản lý kỳ vọng sẽ trả lại môi trường sống trong lành cho các loài chim hoang dã, đồng thời ngăn chặn các hành vi xâm hại động vật trong khuôn viên công viên.
Trong năm 2025, Việt Nam đã đón hơn 21 triệu lượt khách du lịch nước ngoài, tăng khoảng 20% so với năm trước. Quan trọng hơn, Việt Nam đã vượt qua Thái Lan trên thị trường khách du lịch Trung Quốc, với 5,3 triệu lượt so với khoảng 4,5 triệu lượt đến Thái Lan.
"Những con số này phản ánh sự nổi lên của Việt Nam như một đối thủ cạnh tranh lớn với Thái Lan trong ngành du lịch khu vực", theo Fortune.
Fortune cho rằng, yếu tố đằng sau sức hút ngày càng tăng của Việt Nam là thế mạnh về địa lý và văn hóa.
Việt Nam sở hữu những thành phố lớn sôi động như Hà Nội và TP.HCM, các điểm đến ven biển như Đà Nẵng và Phú Quốc, và các điểm đến miền núi như Sa Pa, đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm du khách khác nhau, từ những người quan tâm đến thiên nhiên, ẩm thực, văn hóa và lịch sử đến những người tìm kiếm kỳ nghỉ sang trọng.
Điều đáng chú ý là đà phát triển du lịch của Việt Nam không còn chỉ tập trung ở các thành phố lớn như trước đây mà đã bắt đầu lan rộng sang các thành phố nhỏ hơn và các điểm du lịch tự nhiên, bao gồm Phú Quốc và Sa Pa, nơi lượng khách du lịch tăng mạnh trong năm 2025. Qua đó phản ánh sự thay đổi trong hành vi du lịch hiện đại, khi du khách không chỉ tìm kiếm những thành phố nổi tiếng mà còn cả những trải nghiệm độc đáo, khác biệt gần gũi với thiên nhiên.
Một yếu tố quan trọng khác là chính sách visa.
Việt Nam đã nỗ lực đơn giản hóa việc nhập cảnh bằng cách cho phép du khách từ một số quốc gia đến thăm mà không cần visa hoặc lưu trú trong thời gian dài hơn. Những biện pháp như vậy giúp du khách dễ dàng đưa ra quyết định hơn, đặc biệt là những người lên kế hoạch du lịch gấp hoặc muốn thăm nhiều quốc gia trong một chuyến đi.
Đồng thời, Việt Nam đã đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng, bao gồm sân bay, khách sạn và các tuyến bay quốc tế. Các hãng hàng không Việt Nam đang tăng cường các chuyến bay từ Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore, và có thể mở rộng sang châu Âu trong tương lai. Những khoản đầu tư này cho thấy Việt Nam không chỉ chờ đợi du khách đến mà đang xây dựng một hệ thống cụ thể để hỗ trợ sự tăng trưởng.
Tuy nhiên, mục tiêu của Việt Nam không chỉ giới hạn ở việc thu hút số lượng lớn du khách. Việt Nam cũng muốn thu hút "du khách chất lượng" - những người chi tiêu nhiều hơn, lưu trú lâu hơn và quay lại nhiều lần.
Đây là điểm mà Việt Nam đang cố gắng tránh vết xe đổ từ Thái Lan và Bali. Mặc dù du lịch đại chúng có thể tạo ra doanh thu khổng lồ, nhưng nó cũng có thể mang lại những vấn đề như các thành phố du lịch quá tải, chi phí sinh hoạt cao hơn, suy thoái môi trường, dịch vụ không đồng đều hoặc cơ sở hạ tầng mở rộng nhanh hơn khả năng quản lý.
Do đó, Việt Nam đang cố gắng định vị mình để phát triển bền vững, thay vì chỉ mở rộng nhanh chóng trong ngắn hạn.
Thái Lan từ lâu đã là cường quốc du lịch trong khu vực, nhưng sau Covid-19, ngành du lịch của nước này đã phải đối mặt với một số thách thức, bao gồm sự phục hồi chưa hoàn toàn về lượng khách du lịch Trung Quốc, lo ngại về an toàn, nhận thức liên quan đến tội phạm và tranh luận về việc thu hút khách du lịch chất lượng thay vì tập trung vào số lượng.
Do vậy, Việt Nam nhìn thấy cả cơ hội và rủi ro từ con đường mà Thái Lan đã đi.
Tuy nhiên, sự tăng trưởng nhanh chóng của Việt Nam cũng tiềm ẩn rủi ro. Nếu quá nhiều khách sạn, sân bay và thành phố du lịch được xây dựng, nhưng lượng khách du lịch lại giảm trong tương lai, Việt Nam có thể đối mặt với tình trạng dư thừa cơ sở hạ tầng hoặc số lượng lớn phòng khách sạn không được sử dụng, tương tự như một số khu du lịch đã phát triển quá nhanh trước đây.
Vì thế, thách thức chính đối với Việt Nam không chỉ là thu hút thêm khách du lịch, mà còn là cân bằng giữa "tăng trưởng" và "chất lượng".
Nếu Việt Nam có thể cải thiện dịch vụ, phân bổ khách du lịch đến các thành phố cấp hai, kiểm soát sự phát triển quá mức và tạo ra những trải nghiệm khuyến khích khách du lịch quay trở lại, đất nước có thể thực sự vươn lên trở thành một trong những trung tâm du lịch lớn của châu Á.
Nhìn rộng hơn, đà phát triển mạnh mẽ của Việt Nam không chỉ là tin tốt cho Việt Nam mà còn là tín hiệu cảnh báo cho Thái Lan rằng cạnh tranh du lịch trong ASEAN đang ngày càng gay gắt. Các quốc gia từng dẫn đầu không thể đứng yên, vì du khách hiện nay có nhiều lựa chọn hơn và sẵn sàng nhanh chóng chuyển điểm đến nếu một quốc gia khác cung cấp giá trị tốt hơn, an toàn hơn, dễ dàng đi lại hơn và trải nghiệm đáng nhớ hơn.
Do đó, Việt Nam ngày nay vừa là "ngôi sao đang lên" vừa là "bài học" cho khu vực.
