Tổ chức từ thiện y tế Bác sĩ không biên giới (MSF) hôm 30/5 cảnh báo tốc độ lây lan của dịch bệnh đang ở mức đáng báo động và chưa từng có tiền lệ khi số ca mắc bệnh lại gia tăng nhanh như vậy chỉ trong một thời gian ngắn. Ông Alan Gonzalez, Phó Giám đốc MSF, cho biết các đội ngũ của tổ chức đang “chứng kiến một quy trình ứng phó chưa bắt kịp tốc độ lây lan nhanh chóng của dịch bệnh”.
“Thực tế hiện nay là không một ai nắm rõ quy mô và mức độ nghiêm trọng thực sự của đợt bùng phát này. Các ca nghi nhiễm mới vẫn được báo cáo hàng ngày, song hàng trăm mẫu bệnh phẩm vẫn đang trong tình trạng chờ xét nghiệm”, ông cho biết thêm.
Tính đến nay, WHO ghi nhận 906 trường hợp nghi nhiễm và 223 ca tử vong nghi do Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC). Trong khi đó, Bộ Truyền thông nước này xác nhận 282 ca dương tính, bao gồm 42 ca tử vong.
Dịch bệnh cũng bắt đầu lan sang các nước láng giềng khi Uganda báo cáo 9 ca nhiễm và một người chết. Tại Brazil, nhà chức trách đang cách ly nghiêm ngặt hai nam giới trở về từ vùng dịch có triệu chứng sốt, ho, tiêu chảy, dù kết quả xét nghiệm ban đầu âm tính.
Quá trình khống chế dịch bệnh hiện vấp phải rào cản lớn từ các cuộc giao tranh vũ trang tại vùng Ituri và sự bất hợp tác của người dân. Trong chuyến thăm tâm dịch ở miền đông Congo hôm 31/5, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus đã kêu gọi các bên ngừng bắn để ưu tiên cứu mạng người dân.
Lực lượng cứu trợ không chỉ thiếu hụt vật tư cơ bản như khẩu trang mà còn đối mặt với bạo lực. Sự bất mãn với quy trình xử lý thi thể trái phong tục truyền thống đã kích động người dân địa phương thực hiện ít nhất ba vụ tấn công nhằm vào các cơ sở điều trị.
Trước tình hình này, ông Ghebreyesus nhấn mạnh cuộc chiến chống Ebola là trách nhiệm của toàn xã hội, đồng thời khẳng định bệnh nhân hoàn toàn có thể bình phục nếu đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện triệu chứng.
Đợt bùng phát thứ 17 tại Congo này do biến thể Bundibugyo gây ra, hiện giới khoa học chưa tìm ra vaccine hay phương pháp điều trị đặc hiệu. Virus lây từ dơi ăn quả sang người, sau đó phát tán mạnh qua tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc dịch cơ thể. Người mắc ủ bệnh 2-21 ngày, khởi phát bằng triệu chứng sốt, uể oải, đau cơ trước khi nhanh chóng tiến triển thành nôn mửa, tiêu chảy và suy đa tạng.
Nhằm hỗ trợ khống chế dịch bệnh, Liên minh châu Âu đã chuyển vật tư y tế đến Ituri, trong khi Mỹ công bố tài trợ bổ sung, nâng tổng mức cam kết lên 112 triệu USD.
Tại Việt Nam, Bộ Y tế đánh giá nguy cơ Ebola xâm nhập ở mức thấp do virus chỉ lây qua tiếp xúc trực tiếp, song cơ quan này đã phát đi cảnh báo và chủ động chuẩn bị sẵn sàng các phương án ứng phó.
Chuối là loại trái cây giàu dinh dưỡng, quen thuộc trong chế độ ăn hằng ngày nhờ vị ngọt tự nhiên, dễ ăn và tiện lợi. Tuy nhiên, với người kiểm soát cân nặng hoặc lượng đường, hàm lượng calo và carbohydrate trong chuối là mối quan tâm phổ biến. Hiểu rõ thành phần dinh dưỡng giúp bạn sử dụng loại trái cây này hợp lý hơn.
Lượng calo và carbohydrate trong chuối
Chuối cung cấp năng lượng chủ yếu từ carbohydrate, chiếm khoảng 93% tổng lượng calo. Trung bình, một quả chuối cỡ vừa chỉ chứa khoảng 100-105 calo, mức không quá cao so với nhiều thực phẩm khác.
Hàm lượng calo và carbohydrate thay đổi tùy theo kích thước quả. Dưới đây là bảng ước tính theo các khẩu phần phổ biến.
Ngoài ra, mỗi quả chuối còn chứa khoảng 2-4 g chất xơ, tùy thuộc vào kích thước của nó. Carbohydrate thuần là lượng carb cơ thể thực sự hấp thu, được tính bằng cách lấy tổng carbohydrate trừ đi phần chất xơ không tiêu hóa.
Nhìn chung có thể ước tính nhanh, một quả chuối trung bình cung cấp khoảng 100 calo và gần 27 g carbohydrate.
Ảnh hưởng của độ chín đến carbohydrate
Carbohydrate là thành phần dinh dưỡng chính trong chuối, nhưng tỷ lệ và dạng của chúng thay đổi rõ rệt theo độ chín.
Chuối xanh chứa nhiều tinh bột, trong đó có một phần là tinh bột kháng. Khi quả chín dần, phần tinh bột này được chuyển hóa thành đường đơn, khiến chuối vàng ngọt hơn và đồng thời chứa ít tinh bột kháng hơn.
Tinh bột kháng là loại carbohydrate không được tiêu hóa ở ruột non mà đi thẳng xuống ruột già, hoạt động tương tự chất xơ. Tại đây, nó nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột. Khi vi khuẩn lên men tinh bột kháng, chúng tạo ra khí và các axit béo chuỗi ngắn (SCFA) - những hợp chất quan trọng với sức khỏe tiêu hóa.
Phần lớn các SCFA này sau đó được hấp thụ qua niêm mạc ruột và được cơ thể sử dụng như một nguồn năng lượng. Vì vậy, dù tinh bột kháng không cung cấp nhiều calo ngay trong quá trình tiêu hóa như tinh bột thông thường, nó vẫn có thể gián tiếp tạo ra năng lượng. Do đó, xét tổng thể, chuối xanh và chuối chín không khác biệt đáng kể về lượng calo cung cấp.
Giá trị dinh dưỡng khác của chuối
Ăn chuối còn cung cấp nhiều vi chất có lợi. Một quả chuối cỡ trung bình chứa khoảng 3 g chất xơ, giúp hỗ trợ tiêu hóa và tạo cảm giác no lâu hơn.
Chuối cũng giàu vitamin B6, đáp ứng khoảng 25% nhu cầu hằng ngày, đóng vai trò quan trọng trong chuyển hóa và chức năng thần kinh. Loại quả này còn cung cấp vitamin C, mangan, kali, folate và riboflavin.
Hàm lượng kali trong chuối hỗ trợ điều hòa huyết áp, tốt cho tim mạch, là lựa chọn trong chế độ ăn lành mạnh.
Ngày 10/7, đại diện Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết bệnh nhân tiền sử tăng huyết áp và đái tháo đường nhiều năm nhưng dùng thuốc không thường xuyên. Khoảng hai tuần trước khi nhập viện, bà đau răng, đau đầu nên đến cơ sở y tế để nhổ răng số 8 (răng khôn).
Ba ngày sau, vùng má trái sưng đau dữ dội, lan rộng. Mặc dù được chuyển đến bệnh viện tuyến trên để trích rạch ổ viêm và điều trị kháng sinh trong 5 ngày, tình trạng vẫn không cải thiện.
Người bệnh rơi vào trạng thái lơ mơ, sốt cao. Khi chuyển đến bệnh viện tuyến tỉnh, bà bị sốc nhiễm khuẩn, viêm tấy lan tỏa vùng hàm mặt, hôn mê, tụt huyết áp, phải đặt nội khí quản cấp cứu trước khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Bác sĩ Nguyễn Thị Huân, Trung tâm Hồi sức tích cực, cho biết người bệnh nhập viện trong tình trạng đặc biệt nguy kịch, sốt 40 độ C, phù toàn thân, môi khô, hôn mê. Vùng má trái có ổ áp xe 10 cm, hoại tử, chảy nhiều dịch mủ có mùi hôi. Các xét nghiệm cho thấy tình trạng nhiễm trùng rất nặng. Hình ảnh CT vùng phổi và hàm ghi nhận nhiều ổ áp xe lan rộng.
Người bệnh được chẩn đoán viêm mô bào, áp xe hoại tử vùng má và vòm họng, nhiễm khuẩn huyết do Streptococcus constellatus (loại vi khuẩn cư trú trong khoang miệng và đường hô hấp trên), biến chứng suy đa tạng, nghi ngờ viêm màng não.
"Đây là tình trạng cấp cứu rất nặng, đe dọa trực tiếp tính mạng", bác sĩ nói. Bệnh nhân được điều trị bằng kháng sinh phổ rộng liều cao, hỗ trợ hô hấp, hồi sức tích cực, sau đó cắt lọc các mô hoại tử nhằm hạn chế hoại tử lan rộng, kiểm soát nguồn nhiễm trùng.
Qua 9 ngày điều trị tích cực, người bệnh dần tỉnh táo. Tuy nhiên, bà lại tiếp tục đối mặt với biến chứng tràn khí màng phổi trái, nghi do vỡ áp xe phổi, khiến quá trình điều trị kéo dài và đòi hỏi sự theo dõi sát.
Các bác sĩ khuyến cáo người mắc các bệnh mạn tính, đặc biệt là đái tháo đường, nếu không được kiểm soát tốt sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, khiến vết thương chậm lành và tăng nguy cơ xảy ra các biến chứng nghiêm trọng.
Ở người cao tuổi có nhiều bệnh nền, những tổn thương dù nhỏ trong khoang miệng cũng có thể trở thành "cửa ngõ" để vi khuẩn xâm nhập, gây nhiễm trùng lan rộng, thậm chí dẫn đến sốc nhiễm khuẩn đe dọa tính mạng. Đối với người mắc bệnh mạn tính, đặc biệt là người cao tuổi, cần tuân thủ điều trị để kiểm soát tốt đường huyết và huyết áp trước khi thực hiện bất kỳ thủ thuật nào, kể cả nhổ răng. Người bệnh cũng cần thông báo đầy đủ tiền sử bệnh với bác sĩ để được đánh giá nguy cơ và lựa chọn phương án điều trị phù hợp.
Tình trạng vòng bụng tăng lên nhưng tay chân vẫn nhỏ thường là do những nguyên nhân sau:
Trên thực tế, không phải ai tăng cân cũng giống nhau. Có người tích mỡ khá đồng đều khắp cơ thể. Trong khi đó, có người chủ yếu tăng mỡ ở vùng bụng. Tình trạng này gọi là béo bụng trung tâm. Nguyên nhân thường là vì lối sống, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Với béo bụng trung tâm, mỡ không chỉ nằm ngay dưới da mà còn có thể tích tụ sâu bên trong ổ bụng, bao quanh các cơ quan như gan, tụy và ruột. Đây được gọi là mỡ nội tạng.
Điều đáng chú ý là một số người có cân nặng không quá cao nhưng vẫn có lượng mỡ nội tạng lớn. Vì vậy, chỉ số khối cơ thể (BMI) đôi khi không phản ánh đầy đủ nguy cơ sức khỏe.
Một nguyên nhân khác thường bị bỏ qua là tình trạng béo phì kèm mất cơ. Đây là tình trạng mà lượng mỡ trong cơ thể tăng lên trong khi khối lượng và sức mạnh cơ bắp giảm dần theo thời gian.
Khi điều này xảy ra, phần bụng có xu hướng lớn hơn do tích mỡ, còn bắp tay chân lại trở nên nhỏ, mềm và thiếu săn chắc vì mất cơ. Nhiều người chỉ chú ý đến con số trên cân nặng mà không nhận ra rằng tỷ lệ cơ và mỡ của mình đang thay đổi theo hướng bất lợi.
Người mắc tình trạng này có thể nhận thấy một số dấu hiệu như leo cầu thang nhanh mệt hơn trước, sức cầm nắm giảm, khó mang vác vật nặng hoặc cảm thấy cơ thể yếu đi dù cân nặng vẫn tăng.
Một nghiên cứu đăng trên chuyên san International Journal of Molecular Sciences cho thấy tình trạng kháng insulin có thể là mắt xích quan trọng dẫn đến xuất hiện cùng lúc mất cơ và tích mỡ. Nguyên nhân là do mỡ tích tụ trong cơ làm gia tăng phản ứng viêm, ảnh hưởng chuyển hóa và chức năng cơ, khiến cơ suy yếu.
Đây là tình trạng hiếm gặp nhưng cũng không nên bỏ sót. Hội chứng Cushing khiến cơ thể tiết ra quá nhiều hoóc môn cortisol trong thời gian dài.
Cortisol là hoóc môn do tuyến thượng thận tiết ra, giúp cơ thể phản ứng với căng thẳng và điều hòa chuyển hóa. Tuy nhiên, khi nồng độ cortisol tăng cao trong thời gian dài, mỡ sẽ tích tụ nhiều hơn ở vùng bụng, trong khi tay và chân trở nên thon nhỏ hơn.
Tin vui là phần lớn trường hợp bụng to nhưng tay chân nhỏ là liên quan đến lối sống và có thể cải thiện được. Điều quan trọng là cần duy trì tập luyện đều đặn, kết hợp các bài tập tăng sức mạnh từ 2 - 3 buổi/tuần. Chế độ ăn cần ưu tiên protein, tăng cường rau củ, hạn chế đồ uống có đường và thực phẩm chế biến sẵn. Ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng cũng góp phần quan trọng giúp hạn chế tích mỡ vùng bụng, theo Healthline.
