Theo TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health, khác với bạo lực thể chất, bạo lực tinh thần thường khó nhận diện. Đó có thể chỉ là những câu nói lặp đi lặp lại như “anh chẳng làm được gì ra hồn”, “đàn ông gì mà yếu vậy”, hay những so sánh, mỉa mai kéo dài hoặc sự lạnh nhạt.
Những lời tưởng chừng “bình thường” lúc nóng giận nhưng nếu lặp lại lâu ngày có thể gây tổn thương sâu sắc. Khi ấy người đàn ông dần mất cảm giác được tôn trọng và không còn thấy an toàn trong chính ngôi nhà của mình.
Nhiều người đàn ông vẫn đi làm và sinh hoạt bình thường, nhưng khi về nhà lại sống trong trạng thái căng thẳng kéo dài, nói gì cũng bị bắt bẻ, làm gì cũng bị chê, thậm chí trong những khoảnh khắc gần gũi cũng bị mỉa mai. Lâu dần, họ trở nên ít nói, mất ngủ, ngại giao tiếp, né tránh về nhà, đồng thời giảm ham muốn, khó duy trì sự cương hoặc tránh né quan hệ.
Những biểu hiện này dễ bị hiểu lầm là “yếu sinh lý”, trong khi thực chất có thể là hệ quả của tổn thương tâm lý kéo dài.
Báo cáo của Chính phủ gửi Quốc hội về kết quả thực hiện các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025 cho thấy tổng số vụ bạo lực gia đình giảm, nhưng số nam giới là nạn nhân tăng. Điều này khiến nhiều người phải nhìn lại một định kiến đã tồn tại từ lâu, rằng đàn ông thường được mặc định là người mạnh hơn, chịu đựng tốt hơn, nên ít khi được nhìn như một nạn nhân.
Thực tế, không ít người đàn ông không bị đánh đập, không có xô xát, nhưng mỗi ngày phải chịu những lời chê bai, hạ thấp từ chính bạn đời. Những tổn thương này âm thầm bào mòn lòng tự trọng, kéo theo suy giảm tâm lý và cuối cùng ảnh hưởng đến cả sinh lý.
Các nghiên cứu cho thấy nam giới là nạn nhân của bạo lực tinh thần thường đối mặt với trầm cảm, stress và lòng tự trọng thấp. Khi một người liên tục bị đánh giá, bị hạ thấp giá trị, họ sẽ khó duy trì trạng thái thư giãn và tự tin – yếu tố quan trọng cho đời sống tình dục.
“Nói cách khác, khi tinh thần luôn ở trạng thái phòng thủ, sinh lý cũng khó vận hành bình thường”, bác sĩ Duy phân tích.
Một nghiên cứu trên The Journal of Sexual Medicine cho thấy nam giới bị trầm cảm có nguy cơ rối loạn cương cao hơn đáng kể, và ngược lại, người có rối loạn cương cũng dễ rơi vào trầm cảm. Trong bối cảnh bị bạo lực tinh thần, vòng xoắn này càng dễ hình thành, bởi càng bị chê bai càng tự ti, càng tự ti càng dễ gặp trục trặc, và khi trục trặc xảy ra lại càng cảm thấy thất bại.
Đó là lý do vì sao có những người đàn ông ban đầu không hề có vấn đề sinh lý rõ rệt, nhưng sau một thời gian dài sống trong môi trường nhiều xúc phạm và áp lực cảm xúc, cơ thể bắt đầu “đi xuống”. Khi ấy, nếu chỉ nhìn vào triệu chứng sinh lý mà bỏ qua bối cảnh tâm lý, rất dễ điều trị không trúng gốc.
Nhiều người đàn ông không tìm đến bác sĩ vì “yếu”, mà vì cảm thấy mệt mỏi, thu mình, không còn muốn trò chuyện hay gần gũi với bạn đời. Tình dục lúc này không còn là sự kết nối mà trở thành áp lực, thậm chí là nỗi sợ.
Theo bác sĩ Duy, khi nam giới có biểu hiện giảm ham muốn, rối loạn cương hoặc né tránh gần gũi trong bối cảnh bị xúc phạm, kiểm soát kéo dài, cần được đánh giá toàn diện. Không nên quy chụp là vấn đề “bản lĩnh” hay xem nhẹ như chuyện riêng trong gia đình.
Chỉ điều trị triệu chứng sinh lý mà bỏ qua yếu tố tâm lý thường không mang lại hiệu quả bền vững. Đôi khi, điều cần can thiệp trước không phải thuốc hay hormone, mà là những tổn thương tinh thần đang âm thầm kéo cơ thể đi xuống.
Bác sĩ Hà Hải Nam, Phó trưởng Khoa Ngoại bụng 1, cho biết ung thư đại trực tràng thường bắt đầu âm thầm, không có dấu hiệu rõ ràng ở giai đoạn đầu. Đến khi bệnh tiến triển, triệu chứng có thể xuất hiện như đầy bụng, rối loạn tiêu hóa, đi ngoài ra máu, phân chuyển màu hoặc bị táo bón xen kẽ tiêu chảy. Nếu để muộn, người bệnh có thể gặp biến chứng nguy hiểm như tắc ruột, thủng đại tràng hay xuất huyết tiêu hóa.
Theo thống kê của Tổ chức Ung thư Thế giới (Globocan) năm 2020, Việt Nam có hơn 14.000 ca mắc mới và hơn 7.500 ca tử vong do ung thư đại trực tràng. Đáng lo ngại, bệnh đang có xu hướng gia tăng ở nhóm tuổi 30-40, thậm chí dưới 20 tuổi.
"Trong đó, chế độ ăn không khoa học trở thành yếu tố nguy cơ cao dẫn đến ung thư, thậm chí khiến bệnh tiến triển nhanh hơn", bác sĩ Nam nói.
Đầu tiên, chế độ ăn nhiều thịt đỏ, thịt chế biến sẵn, ít rau quả là thói quen gây hại sức khỏe, tiếp tay cho ung thư tiêu hóa. Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) đã đưa thịt đỏ, đặc biệt là thịt chế biến ở nhiệt độ cao như chiên hay nướng vào nhóm 2A, tức là "có thể gây ung thư cho con người".
Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng việc tiêu thụ thịt đỏ hay thịt chế biến sẵn nhiều lần mỗi tuần làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư tiêu hóa. Ví dụ, chỉ cần ăn 100g thịt đỏ mỗi ngày đã có thể tăng nguy cơ ung thư lên 17%. Nếu thêm 50g thịt chế biến sẵn hàng ngày (như xúc xích, thịt xông khói), nguy cơ này sẽ thêm 18%. Các chất bảo quản thường dùng trong thịt chế biến sẵn như nitrat, nitrit khi vào cơ thể có thể chuyển hóa thành hợp chất gây ung thư. Một nghiên cứu từ Singapore cũng cho thấy những thực phẩm chế biến giàu đường và chất béo còn sản sinh ra hợp chất methylglyoxal, tác động đến gene chống khối u và tăng nguy cơ mắc ung thư.
Lạm dụng thức ăn chiên, nướng nhiều lần, sử dụng thực phẩm ôi thiu, quá hạn, hay lạm dụng gia vị không đảm bảo an toàn cũng là những yếu tố nguy hiểm. Nướng đồ ăn trên than hoa, than củi cũng gây độc.
Chế độ ăn mặn cũng là yếu tố nguy cơ. Thực tế, người Việt Nam đang tiêu thụ trung bình 8,1g muối/ngày và 46,5g đường tự do/ngày, cao gần gấp hai lần so với khuyến cáo của WHO về mức tiêu thụ có lợi cho sức khỏe.
Theo Quỹ dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) cho biết, Việt Nam là một trong 10 nước có người dân lười vận động nhất thế giới. Nghiên cứu của Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế, 30% người Việt trưởng thành thiếu vận động thể lực. Tố chất về thể lực, sức bền và sức mạnh của thanh thanh niên Việt Nam xếp vào mức kém so với tiêu chuẩn.
Tình trạng trẻ hóa người nghiện thuốc lá, nhất là loại thế hệ mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng là nguyên nhân gây bệnh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hút thuốc lá gây nhiều bệnh mạn tính và nan y. Trong khói thuốc lá có khoảng 7.000 chất hóa học, bao gồm 69 chất gây ung thư và là nguyên nhân gây ra 25 nhóm bệnh khác nhau, như 11 loại ung thư, các bệnh về tim mạch, hô hấp, ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản của cả nam và nữ. Ước tính, cứ hai người hút thuốc lá thì một người sẽ chết sớm, trong đó 1/2 số ca tử vong xảy ra ở tuổi trung niên.
Bên cạnh chế độ ăn uống, các yếu tố khác như tuổi tác, tiền sử viêm ruột mạn tính, xạ trị vùng bụng, hoặc gia đình có người mắc ung thư đại trực tràng, đa polyp tuyến, cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Khoảng 5% trường hợp liên quan đến đột biến gene như hội chứng Lynch.
Ung thư đại trực tràng có thể liên quan đến một số yếu tố như bệnh viêm ruột (bệnh Crohn, viêm loét đại tràng), yếu tố di truyền từ gia đình.
Bác sĩ khuyến cáo mọi người có thể giảm nguy cơ ung thư bằng những thay đổi nhỏ trong cuộc sống hằng ngày. Ăn nhiều rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế thịt đỏ và đặc biệt nói không với thịt chế biến sẵn. Tăng cường vận động và duy trì tập thể dục ít nhất 30 phút/ngày sẽ không chỉ giúp cơ thể khỏe hơn mà còn đẩy lùi nguy cơ ung thư hiệu quả.
Nên sàng lọc định kỳ để phát hiện sớm polyp tiền ung thư. Nếu cắt bỏ polyp kịp thời, nguy cơ ung thư giảm tới 90%. Theo khuyến cáo Hiệp hội Ung thư Mỹ, người từ 45 tuổi nên sàng lọc dù không có triệu chứng. Với người có yếu tố nguy cơ cao (tiền sử cá nhân ung thư đại trực tràng hoặc polyp đại trực tràng, gia đình ung thư đại trực tràng, bệnh ruột viêm, tiền sử xạ trị vùng bụng hoặc chậu), cần sàng lọc sớm hơn, thậm chí từ 20-30 tuổi.
Báo cáo Thủ tướng Lê Minh Hưng trong chuyến thăm ngày 9/7, PGS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, cho biết đơn vị đã tiếp nhận 27.598 lượt khám ngoại trú, trung bình mỗi ngày đón hơn 2.300 người, cao điểm lên tới 3.000 lượt.
Hiện bệnh viện điều trị nội trú cho 1.003 bệnh nhân, vượt công suất thiết kế 1.000 giường. Trong gần hai tuần qua, các bác sĩ đã cho 1.039 người xuất viện, chuyển tuyến 172 trường hợp và thực hiện hơn 204.000 mẫu xét nghiệm cùng hàng chục nghìn lượt chẩn đoán hình ảnh.
Dù lượng bệnh nhân tăng nhanh, bệnh viện vẫn vận hành an toàn 9 phòng mổ hiện đại gồm các hệ thống Hybrid, DSA và C-arm. Các êkíp thực hiện thành công 395 ca phẫu thuật, trong đó gần 100 ca cấp cứu nguy kịch. Điển hình là vụ cứu sống bệnh nhân chấn thương cột sống nặng ngay đêm khai trương 26/6 và ca phẫu thuật tim hở phức tạp cho người bệnh 80 tuổi bị sốc tim. Để đáp ứng nhu cầu điều trị ngày càng lớn, lãnh đạo bệnh viện dự kiến nâng số phòng mổ lên gấp đôi trong thời gian tới, ông Cơ nói.
Việc đưa cơ sở Ninh Bình vào hoạt động giúp người dân địa phương tiếp cận dịch vụ y tế tuyến cuối ngay tại chỗ, thay vì phải di chuyển lên Hà Nội. PGS Cơ đánh giá điều này giúp bệnh nhân nguy kịch tận dụng được "thời gian vàng" trong cấp cứu đột quỵ, nhồi máu cơ tim, từ đó nâng cao cơ hội sống và giảm thiểu di chứng.
Với vai trò bệnh viện hạng đặc biệt, Bạch Mai cơ sở mới kỳ vọng sẽ giảm tải đáng kể cho trụ sở chính tại Hà Nội vốn thường xuyên đón tiếp 8.000 - 10.000 lượt khách mỗi ngày.
Thủ tướng Lê Minh Hưng ghi nhận nỗ lực của đội ngũ y bác sĩ khi vận hành bộ máy trơn tru ngay từ những ngày đầu. Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế hoàn thiện cơ chế để bệnh viện chủ động quản trị, đầu tư các chuyên khoa mũi nhọn và đẩy mạnh chuyển đổi số theo chuẩn quốc tế. Bên cạnh nhiệm vụ chữa bệnh, cơ sở Ninh Bình cần phát huy vai trò trung tâm đào tạo, chuyển giao kỹ thuật nhằm nâng cao năng lực cho mạng lưới y tế toàn khu vực.
Hôm qua, Bệnh viện Việt Đức cơ sở Ninh Bình cũng bắt đầu hoạt động. Giai đoạn đầu bệnh viện khai thác 300 giường bệnh (tức 30% công suất) và từng bước nâng lên 1.000 giường theo nhu cầu thực tế. Bệnh viện có 44 phòng mổ hiện đại, trong đó 12 phòng sử dụng ngay ở giai đoạn đầu, các phòng còn lại mở theo nhu cầu để bảo đảm hiệu quả vận hành. Bệnh viện cũng điều động 412 cán bộ, chuyên gia và y bác sĩ, đều có chứng chỉ hành nghề, về đây khám chữa bệnh.
Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng hai bệnh viện Việt Đức và Bạch Mai cơ sở Ninh Bình chính thức hoạt động là dấu mốc quan trọng của ngành y tế, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa dịch vụ khám chữa bệnh chất lượng cao đến gần người dân.
"Đầu tư cho y tế không chỉ là đầu tư cho khám chữa bệnh mà còn đầu tư cho tương lai, cho chất lượng nguồn nhân lực và sự phát triển bền vững của đất nước", Thủ tướng nhấn mạnh, tin rằng hai bệnh viện này sớm trở thành đơn vị chuyên sâu tuyến cuối hiện đại, ngang tầm khu vực.
Chiều 24.4, Bệnh viện đa khoa Thanh Vũ Medic Bạc Liêu tổ chức lễ đón nhận giải thưởng Vàng đột quỵ thế giới (Gold Status Award), do Tổ chức Đột quỵ thế giới (World Stroke Organization - WSO) trao tặng. Đây là giải thưởng danh giá, đánh dấu bước tiến quan trọng của Thanh Vũ Medic Bạc Liêu trong việc chuẩn hóa hệ thống cấp cứu và điều trị đột quỵ theo tiêu chuẩn quốc tế.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Nguyễn Huy Thắng, Phó chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam, cho rằng giải thưởng Vàng đột quỵ thế giới mà Thanh Vũ Medic Bạc Liêu đạt được là minh chứng cho hệ thống vận hành khoa học, kỷ luật và đầy tính nhân văn. Thành quả này đã chính thức ghi tên Thanh Vũ Medic Bạc Liêu lên bản đồ đột quỵ Việt Nam và thế giới. Hơn nữa, đơn vị đột quỵ của bệnh viện đã thắp lên thêm hy vọng sống, đặc biệt là sống không tàn phế cho người chẳng may bị bệnh đột quỵ tại khu vực ĐBSCL.
Không chỉ là sự ghi nhận từ tổ chức chuyên môn quốc tế, giải thưởng này còn là cơ hội để người bệnh đột quỵ ở khu vực ĐBSCL có thể tiếp cận quy trình điều trị chuẩn quốc tế ngay tại địa phương, với hệ thống cấp cứu nhanh chóng, chính xác và an toàn.
Thạc sĩ - bác sĩ Phạm Thanh Vũ, Chủ tịch HĐQT Bệnh viện đa khoa Thanh Vũ Medic Bạc Liêu, cho biết bệnh viện đã điều trị khoảng 190 trường hợp đột quỵ trong "giờ vàng", tỷ lệ thành công gần 80%, trong đó can thiệp nội mạch chiếm khoảng 20%.
Đặc biệt, Thanh Vũ Medic Bạc Liêu đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong chẩn đoán hình ảnh với các trang thiết bị hiện đại, như: MRI 3 Tesla, CT 128-160 lát cắt, máy chụp mạch số hóa xóa nền DSA... giúp rút ngắn thời gian đánh giá tổn thương não, hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định điều trị nhanh và chính xác hơn. Việc kết hợp giữa công nghệ hiện đại và quy trình cấp cứu chuẩn hóa đã góp phần nâng cao đáng kể hiệu quả điều trị, đồng thời giảm nguy cơ di chứng cho người bệnh đột quỵ.
