Sáng 1-6, sau lễ đón chính thức và hội đàm tại Phủ Tổng thống (Điện Malacanang) ở Manila, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. đã cùng gặp gỡ báo chí, chứng kiến việc trao một số văn kiện hợp tác giữa hai bên.
Trước đông đảo báo chí hai nước, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. nhấn mạnh chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm “có ý nghĩa lịch sử” và sự hiện diện của nhà lãnh đạo Việt Nam là minh chứng mạnh mẽ cho tình hữu nghị giữa hai quốc gia.
“Chuyến thăm lần này càng có ý nghĩa lớn lao hơn nữa khi chúng ta chính thức nâng tầm quan hệ song phương lên Đối tác chiến lược tăng cường, đúng vào dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và đánh dấu một thập kỷ hợp tác hiệu quả trong khuôn khổ Đối tác chiến lược hiệu quả.
Việc nâng cấp này khẳng định vị thế đặc biệt và lâu dài của Việt Nam – Đối tác chiến lược duy nhất của Philippines tại Đông Nam Á”, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. khẳng định.
Nhấn mạnh Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ 11 của Philippines, Tổng thống Philippines khẳng định hai bên đặt mục tiêu kim ngạch thương mại sớm vượt mốc 10 tỉ USD. Hai nước cam kết tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư hai chiều, đặc biệt trong lĩnh vực chế biến chế tạo, công nghệ xanh và kinh tế số.
Nông nghiệp tiếp tục là nền tảng quan trọng của Đối tác chiến lược tăng cường. Hai bên sẽ mở ra các kênh hợp tác mới trong thương mại nông sản, chế biến hải sản và nghiên cứu khoa học chung nhằm xây dựng nền nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh lương thực cho nhân dân hai nước.
“Cuộc trao đổi hôm nay đã làm rõ một chân lý quan trọng: Đối tác chiến lược tăng cường không chỉ phản ánh lợi ích song phương mà còn xác định rõ vị trí Philippines và Việt Nam là những điểm tựa vững chắc cho hòa bình, đổi mới sáng tạo, năng động và tăng trưởng bền vững trong ASEAN cũng như khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương”, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. nhấn mạnh.
Phát biểu tại cuộc gặp báo chí, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định việc nâng tầm quan hệ song phương dựa trên cơ sở quan hệ hữu nghị tốt đẹp, phù hợp lợi ích và nguyện vọng của nhân dân hai nước.
Với khuôn khổ quan hệ mới, hai bên sẽ tập trung đẩy mạnh hợp tác trên một số lĩnh vực trọng điểm.
Thứ nhất, tăng cường tin cậy chính trị, củng cố nền tảng chiến lược vững chắc cho quan hệ hai nước; duy trì tiếp xúc cấp cao và các cấp trên tất cả các kênh, cũng như duy trì tham vấn về các vấn đề khu vực và quốc tế chiến lược. Bên cạnh đó, tăng tính bổ trợ lẫn nhau về định hướng phát triển; phát huy tối đa và duy trì triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương.
Thứ hai, củng cố và mở rộng hợp tác an ninh – quốc phòng, hợp tác trên biển và đại dương; thiết lập và triển khai mạnh mẽ các cơ chế hợp tác; duy trì trao đổi đoàn cấp cao quốc phòng – an ninh.
Tăng cường chia sẻ thông tin và đẩy mạnh hợp tác giữa các lực lượng thực thi pháp luật để phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, trong đó có lừa đảo qua mạng, di cư bất hợp pháp, buôn bán người, đánh bạc, lừa đảo tài chính, lao động và cư trú bất hợp pháp.
Thêm vào đó, xử lý các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống, không để bất kỳ tổ chức hoặc cá nhân nào lợi dụng lãnh thổ của nước này để hoạt động chống phá nước kia.
Thứ ba, tạo đột phá trong hợp tác kinh tế, mang lại lợi ích thực chất cho nhân dân và sự phát triển của mỗi nước. Trong đó, tăng cường kết nối doanh nghiệp, khuyến khích doanh nghiệp hai nước đầu tư sang nhau trong các lĩnh vực ưu tiên như khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, năng lượng, đầu tư chiều sâu vào sản xuất và các sáng kiến kinh tế xanh.
Thứ tư, thúc đẩy hợp tác thực chất trong một số lĩnh vực ưu tiên, trong đó có nông nghiệp, bảo đảm an ninh lương thực, nâng cao năng lực chế biến thực phẩm, tăng cường chuỗi cung ứng để nâng cao khả năng chống chịu và tính bền vững trong bối cảnh thách thức toàn cầu.
Thêm vào đó, thúc đẩy hợp tác kết nối hạ tầng cứng và chuyển đổi số, mở rộng hợp tác văn hóa, giao lưu nhân dân, giáo dục, du lịch và lao động.
Thứ năm, phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn khu vực và quốc tế, củng cố đoàn kết nội khối ASEAN, duy trì vai trò trung tâm của ASEAN, đặc biệt trong năm Philippines đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN 2026.
Hai bên cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc, Hiến chương ASEAN và các nguyên tắc bình đẳng, hợp tác cùng có lợi.
Hai bên tái khẳng định tầm quan trọng, cam kết duy trì môi trường hòa bình, ổn định, bảo đảm an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không tại Biển Đông; giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982.
“Tôi tin tưởng rằng với quyết tâm và tầm nhìn chung, Việt Nam và Philippines sẽ đưa quan hệ Đối tác chiến lược tăng cường ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả, vì lợi ích của nhân dân hai nước, đồng thời góp phần vào hòa bình, ổn định, hợp tác, thịnh vượng và phát triển của khu vực và trên thế giới”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ.
"Thủ tướng và tôi đã dẫn dắt bước đi phối hợp với Lực lượng Phòng Vệ Israel (IDF) nhằm thiết lập nguyên tắc mới. Nếu các thị trấn của Israel tiếp tục bị nhắm mục tiêu, chúng tôi sẽ sơ tán người dân và tấn công khu Dahiyeh ở Beirut, thành trì của Hezbollah", Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, hôm nay tuyên bố.
Theo ông Katz, Mỹ ủng hộ nguyên tắc này và đã truyền đạt lập trường đó tới chính phủ Lebanon cũng như tất cả các bên liên quan.
"Hoặc chấm dứt các cuộc pháo kích nhằm vào cộng đồng dân cư Israel, hoặc chúng tôi sẽ nhắm vào Dahiyeh nếu các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn", Bộ trưởng Quốc phòng Israel nhấn mạnh.
Ông Katz nhấn mạnh chính sách đáp trả của Israel yêu cầu phải trả đũa mọi vụ phóng rocket nhằm vào nước này. "Sẽ không có chuyện cộng đồng dân cư của chúng tôi bị tấn công mà không có phản ứng mạnh mẽ nhằm vào khu Dahiyeh ở Beirut", ông nói, thêm rằng IDF bên trong lãnh thổ Lebanon sẽ tiếp tục được triển khai bất kể tình hình diễn biến ra sao.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel cũng cho biết IDF tiếp tục nhắm mục tiêu vào các địa điểm phóng rocket và cơ sở hạ tầng của Hezbollah trên khắp Lebanon, với mục tiêu dài hạn là giải giáp nhóm này và phi quân sự hóa các khu vực phía bắc sông Litani.
Mỹ và Hezbollah hiện chưa lên tiếng về phát biểu của ông Katz.
Israel và Hezbollah giao tranh từ tháng 10/2023, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực từ tháng 11/2024.
Xung đột leo thang nghiêm trọng vài ngày qua, trong đó quân đội Israel đã có lần xâm nhập sâu nhất vào lãnh thổ Lebanon trong vòng hai thập kỷ, đồng thời tiến hành các đợt oanh tạc dữ dội và đe dọa tập kích vùng ngoại ô phía nam của thủ đô Beirut, nơi được coi là thành trì của nhóm vũ trang Hezbollah
Trang tin Axios dẫn lời quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Donald Trump cho rằng phản ứng quân sự của IDF những ngày gần đây là quá mức cần thiết, gây tổn hại nỗ lực của Washington nhằm đạt thỏa thuận ngừng bắn lâu dài với Iran. Tehran đã đặt ra điều kiện thỏa thuận hòa bình phải đi kèm lệnh ngừng bắn tại Lebanon.
Ông Trump hôm 1/6 tuyên bố đã trao đổi riêng rẽ với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và các đại diện của giới lãnh đạo Hezbollah. Theo đó, các bên đồng ý ngừng bắn. Tuy nhiên, cả Hezbollah lẫn Israel đều chưa công khai xác nhận chấp thuận ngừng tấn công lẫn nhau.
Israel ngày 2/6 tiến hành các cuộc không kích mới nhằm vào miền nam Lebanon. IDF thông báo lực lượng phòng không đã đánh chặn hai quả đạn được phóng từ Lebanon nhằm vào miền bắc nước này, được cho là do nhóm vũ trang Hezbollah thực hiện.
Hezbollah cũng tuyên bố các tay súng của họ đã dùng tên lửa, đạn pháo tấn công xe tăng Israel ở thị trấn Haddatha và Bayada, miền nam Lebanon.
3 tàu sân bay Mỹ vào vị trí, "thời gian cho Iran chỉ còn tính bằng ngày"
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 24/4 xác nhận, lần đầu tiên sau nhiều thập niên, 3 tàu sân bay Mỹ, bao gồm USS Abraham Lincoln (CVN 72), USS Gerald R. Ford (CVN 78) và USS George H.W. Bush (CVN 77) với tổng cộng hơn 200 máy bay và 15.000 binh sĩ, đồng thời hoạt động tại Trung Đông.
Thông báo được đưa ra cùng thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump cố gắng đảo ngược luồng dư luận trong nước cho rằng chính ông, chứ không phải Iran, mới là người đang đối mặt với áp lực thời gian để đạt được thỏa thuận.
“Nếu họ không thể lưu thông dầu, toàn bộ cơ sở hạ tầng dầu khí của họ sẽ nổ tung”, ông Trump nói với các phóng viên và cảnh báo, “họ chỉ còn tính bằng ngày trước khi sự kiện đó xảy ra. Vì vậy, tôi không chịu bất kỳ áp lực nào cả”.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngày 24/4 dường như đã đưa ra tối hậu thư cho Iran. Ông khẳng định Tehran đang có một “cánh cửa mở” để đàm phán với Mỹ, nhưng “thời gian không đứng về phía họ”.
“Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhắc lại điều đó một lần nữa vào ngày hôm qua, chúng tôi có tất cả thời gian và chúng tôi không hề nôn nóng để đạt được một thỏa thuận; tôi cũng nghe ông ấy nói điều đó hàng ngày khi trao đổi riêng”, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth phát biểu tại một cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc ngày 24/4.
Ông nhấn mạnh: “Tất cả những gì họ phải làm là từ bỏ vũ khí hạt nhân theo những cách có ý nghĩa và có thể kiểm chứng được, nếu không, họ có thể đứng nhìn tình trạng kinh tế mong manh sụp đổ dưới áp lực không ngừng nghỉ từ Mỹ. Lựa chọn là ở họ, nhưng với lệnh phong tỏa này, thời gian không ủng hộ họ”.
Phản ứng trái chiều giữa Mỹ và Iran
Tổng thống Donald Trump ngày 24/4 nói rằng Iran sẽ đưa ra một đề nghị với Mỹ, nhưng ông vẫn chưa biết nội dung cụ thể là gì.
Cùng với đó, Nhà Trắng cho biết hai đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner dự kiến khởi hành đến Pakistan vào ngày 25/4 để tham gia các cuộc đàm phán với Iran.
“Tôi có thể xác nhận đặc phái viên Witkoff và Jared Kushner sẽ lên đường tới Pakistan một lần nữa vào sáng mai để tham gia các cuộc hội đàm, đàm phán trực tiếp với các đại diện từ phái đoàn Iran, thông qua sự trung gian của Pakistan, một người bạn và bên trung gian hòa giải tuyệt vời trong suốt toàn bộ quá trình này”, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ngày 24/4 cho hay.
Bà Leavitt cho biết phía Iran đã chủ động liên hệ, “như Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi họ làm”, và đề nghị một cuộc đối thoại trực tiếp.
Trước đó, truyền thông Mỹ nói rằng Phó Tổng thống JD Vance sẵn sàng lên đường tới Islamabad nếu các cuộc đàm phán có tiến triển.
Tuy nhiên, giới chức Iran đã phủ nhận các báo cáo cho rằng Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đang lên kế hoạch đàm phán với các quan chức Mỹ tại Pakistan.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei ngày 24/4 cho biết, không có kế hoạch nào cho một cuộc gặp giữa các nhà đàm phán Iran và Mỹ tại Pakistan.
“Không có cuộc gặp nào được lên kế hoạch diễn ra giữa Iran và Mỹ. Các quan điểm của Iran sẽ được chuyển qua Pakistan”, ông Baghaei viết.
Người phát ngôn nói thêm rằng Ngoại trưởng Araghchi đang có mặt tại Pakistan để gặp gỡ các quan chức chính phủ nước láng giềng “nhằm phối hợp với các nỗ lực hòa giải và trung gian đang diễn ra của họ để chấm dứt cuộc xung đột với Mỹ và khôi phục hòa bình trong khu vực”.
Tuyên bố của ông Baghaei tiếp tục đưa ra một tín hiệu trái chiều khác trong một tuần đầy rẫy sự bất định về tình trạng của các cuộc đàm phán hòa bình.
Hãng tin Tasnim cho hay, hiện tại không có cuộc đàm phán nào với Mỹ trong chương trình nghị sự, và chuyến đi của ông Araghchi tới Islamabad không phải để đàm phán với phía Mỹ mà là để thảo luận với phía Pakistan về các cân nhắc của Iran về việc chấm dứt xung đột.
Trước đó, ông Araghchi cho biết ông đang đi thăm Pakistan, Oman và Nga để “phối hợp chặt chẽ với các đối tác về những vấn đề song phương và tham vấn về các diễn biến trong khu vực”.
Những sự kiện đáng chú ý
Sự kiện nổi bật nhất trong ngày là việc gia hạn lệnh ngừng bắn ở Li Băng thêm 3 tuần, điều mà Tổng thống Donald Trump tự hào tuyên bố, hứa hẹn sẽ tổ chức một cuộc gặp cấp cao hơn giữa Li Băng và Israel. Nhưng bất kể ai tham gia đối thoại, trên thực tế, "lệnh ngừng bắn" này gần như không có tác dụng trên thực địa.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tiếp tục các hoạt động ở miền Nam Li Băng, nơi Hezbollah vẫn hiện diện. Do đó, các quan chức nhóm vũ trang này ngay lập tức nhấn mạnh sự vô ích của lệnh ngừng bắn, trong khi các chiến binh của họ tiếp tục phản công vào các vị trí của Israel.
Bên cạnh đó, cũng có rất ít tiến triển liên quan đến cuộc xung đột "đóng băng" với Iran, ngoại trừ hy vọng mơ hồ về việc nối lại đàm phán. Giới truyền thông kỳ vọng Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, người đã đến Islamabad, ít nhất sẽ để lại một thông điệp cho Washington, nếu không phải là một cuộc gặp trực tiếp với phái đoàn Mỹ được hứa sẽ cử đến Pakistan vào ngày 25/4.
Tốc độ mà Washington tuyên bố sẵn sàng cho cuộc gặp tạo ra ấn tượng rằng chính quyền Tổng thống Trump đang ráo riết tìm cách thoát khỏi cuộc khủng hoảng mà họ đã tạo ra. Nhưng lý do có thể đơn giản hơn: những tin tức tích cực như vậy làm giảm giá dầu và lần này điều đó đã xảy ra.
Chi phí của "vàng đen" không phải là vấn đề duy nhất mà chính phủ Mỹ phải đối mặt. Truyền thông đã bắt đầu tính toán thiệt hại đối với ngân sách và khả năng sẵn sàng chiến đấu của đất nước do việc tiêu thụ quá nhiều đạn dược ở Iran. Và ngay cả điều đó cũng là đánh giá thấp bởi thực tế còn phức tạp hơn nhiều.
Trong bối cảnh đó, tuyên bố của chính phủ Mỹ về một chiến thắng "không đổ máu" trước Iran đang dần mất đi uy tín trong mắt người dân thường.
Sở Cảnh sát Irvine, quận Cam, ngày 8/4 công bố video trích xuất từ camera gắn trên người, ghi lại vụ bắt tài xế tại một trạm xăng trong thành phố hồi tuần trước.
Theo cảnh sát, người đàn ông không được nêu danh tính đã yêu cầu nhân viên đổ 55 USD xăng miễn phí. Khi bị từ chối, người này quyết định ở lì tại trạm xăng, buộc nhân viên phải gọi cảnh sát.
"Tôi thực sự tin rằng tiền tệ, xét như một phương tiện thanh toán, là không có thực", người đàn ông giải thích với cảnh sát khi ngồi trong xe.
"Được rồi, anh có thể tin vào điều đó, anh bạn, nhưng đây là thực tế. Nếu muốn có xăng, anh phải trả bằng tiền mặt hoặc quẹt thẻ. Nếu anh không làm điều đó, anh phải rời khỏi đây".
Người đàn ông sau đó bị bắt. Các cáo buộc cụ thể đối với người này, cũng như ngày hầu tòa chưa được công bố.
"Các sĩ quan đã phải kiên nhẫn thuyết phục người này rời đi, trong khi vẫn phải đối thoại về quan điểm tiền có thật hay không", Sở Cảnh sát Irvine thông báo trên Facebook. "Thực tế là khi đã áp dụng mọi biện pháp giải thích mà không có kết quả, việc bất tuân lệnh của cảnh sát sẽ dẫn đến những hậu quả hoàn toàn có thật".
Giá xăng tại Mỹ đã lên mức cao nhất trong nhiều năm, sau khi xung đột Iran bùng phát, khiến eo biển Hormuz, được coi là huyết mạch dầu mỏ thế giới, gần như bị phong tỏa, làm đảo lộn thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Giá xăng trung bình toàn quốc ở Mỹ hiện khoảng 4,14 USD một gallon (khoảng 3,78 lít), tăng gần 1 USD so với đầu tháng 3. Tại một số thành phố lớn ở bang California như Los Angeles, giá xăng lên gần 7 USD một gallon.
Nhiều người tiêu dùng cho rằng họ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc cắt giảm các khoản khác để chi thêm tiền đổ xăng, khi thường xuyên phải lái xe đi làm. "Trước đây, tôi chỉ phải trả khoảng 20-25 USD để đổ đầy bình, giờ lên tới 40 USD, thật điên rồ", Alcala, người dân New York, nói.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tối 7/4 thông báo Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn trong hai tuần, Tehran sẽ cho phép tàu thuyền đi qua Hormuz trong thời gian này với "sự điều phối từ lực lượng vũ trang". Sau thông báo của ông Trump, phiên giao dịch ngày 8/4 có thời điểm chứng kiến giá dầu thô Mỹ giảm gần 19%.
Tuy nhiên, Iran đang đình chỉ cho phép tàu qua Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon.
