Sáng 1-6, sau lễ đón chính thức và hội đàm tại Phủ Tổng thống (Điện Malacanang) ở Manila, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. đã cùng gặp gỡ báo chí, chứng kiến việc trao một số văn kiện hợp tác giữa hai bên.
Trước đông đảo báo chí hai nước, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. nhấn mạnh chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm “có ý nghĩa lịch sử” và sự hiện diện của nhà lãnh đạo Việt Nam là minh chứng mạnh mẽ cho tình hữu nghị giữa hai quốc gia.
“Chuyến thăm lần này càng có ý nghĩa lớn lao hơn nữa khi chúng ta chính thức nâng tầm quan hệ song phương lên Đối tác chiến lược tăng cường, đúng vào dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và đánh dấu một thập kỷ hợp tác hiệu quả trong khuôn khổ Đối tác chiến lược hiệu quả.
Việc nâng cấp này khẳng định vị thế đặc biệt và lâu dài của Việt Nam – Đối tác chiến lược duy nhất của Philippines tại Đông Nam Á”, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. khẳng định.
Nhấn mạnh Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ 11 của Philippines, Tổng thống Philippines khẳng định hai bên đặt mục tiêu kim ngạch thương mại sớm vượt mốc 10 tỉ USD. Hai nước cam kết tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư hai chiều, đặc biệt trong lĩnh vực chế biến chế tạo, công nghệ xanh và kinh tế số.
Nông nghiệp tiếp tục là nền tảng quan trọng của Đối tác chiến lược tăng cường. Hai bên sẽ mở ra các kênh hợp tác mới trong thương mại nông sản, chế biến hải sản và nghiên cứu khoa học chung nhằm xây dựng nền nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh lương thực cho nhân dân hai nước.
“Cuộc trao đổi hôm nay đã làm rõ một chân lý quan trọng: Đối tác chiến lược tăng cường không chỉ phản ánh lợi ích song phương mà còn xác định rõ vị trí Philippines và Việt Nam là những điểm tựa vững chắc cho hòa bình, đổi mới sáng tạo, năng động và tăng trưởng bền vững trong ASEAN cũng như khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương”, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. nhấn mạnh.
Phát biểu tại cuộc gặp báo chí, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định việc nâng tầm quan hệ song phương dựa trên cơ sở quan hệ hữu nghị tốt đẹp, phù hợp lợi ích và nguyện vọng của nhân dân hai nước.
Với khuôn khổ quan hệ mới, hai bên sẽ tập trung đẩy mạnh hợp tác trên một số lĩnh vực trọng điểm.
Thứ nhất, tăng cường tin cậy chính trị, củng cố nền tảng chiến lược vững chắc cho quan hệ hai nước; duy trì tiếp xúc cấp cao và các cấp trên tất cả các kênh, cũng như duy trì tham vấn về các vấn đề khu vực và quốc tế chiến lược. Bên cạnh đó, tăng tính bổ trợ lẫn nhau về định hướng phát triển; phát huy tối đa và duy trì triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương.
Thứ hai, củng cố và mở rộng hợp tác an ninh – quốc phòng, hợp tác trên biển và đại dương; thiết lập và triển khai mạnh mẽ các cơ chế hợp tác; duy trì trao đổi đoàn cấp cao quốc phòng – an ninh.
Tăng cường chia sẻ thông tin và đẩy mạnh hợp tác giữa các lực lượng thực thi pháp luật để phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, trong đó có lừa đảo qua mạng, di cư bất hợp pháp, buôn bán người, đánh bạc, lừa đảo tài chính, lao động và cư trú bất hợp pháp.
Thêm vào đó, xử lý các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống, không để bất kỳ tổ chức hoặc cá nhân nào lợi dụng lãnh thổ của nước này để hoạt động chống phá nước kia.
Thứ ba, tạo đột phá trong hợp tác kinh tế, mang lại lợi ích thực chất cho nhân dân và sự phát triển của mỗi nước. Trong đó, tăng cường kết nối doanh nghiệp, khuyến khích doanh nghiệp hai nước đầu tư sang nhau trong các lĩnh vực ưu tiên như khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, năng lượng, đầu tư chiều sâu vào sản xuất và các sáng kiến kinh tế xanh.
Thứ tư, thúc đẩy hợp tác thực chất trong một số lĩnh vực ưu tiên, trong đó có nông nghiệp, bảo đảm an ninh lương thực, nâng cao năng lực chế biến thực phẩm, tăng cường chuỗi cung ứng để nâng cao khả năng chống chịu và tính bền vững trong bối cảnh thách thức toàn cầu.
Thêm vào đó, thúc đẩy hợp tác kết nối hạ tầng cứng và chuyển đổi số, mở rộng hợp tác văn hóa, giao lưu nhân dân, giáo dục, du lịch và lao động.
Thứ năm, phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn khu vực và quốc tế, củng cố đoàn kết nội khối ASEAN, duy trì vai trò trung tâm của ASEAN, đặc biệt trong năm Philippines đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASEAN 2026.
Hai bên cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc, Hiến chương ASEAN và các nguyên tắc bình đẳng, hợp tác cùng có lợi.
Hai bên tái khẳng định tầm quan trọng, cam kết duy trì môi trường hòa bình, ổn định, bảo đảm an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không tại Biển Đông; giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982.
“Tôi tin tưởng rằng với quyết tâm và tầm nhìn chung, Việt Nam và Philippines sẽ đưa quan hệ Đối tác chiến lược tăng cường ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả, vì lợi ích của nhân dân hai nước, đồng thời góp phần vào hòa bình, ổn định, hợp tác, thịnh vượng và phát triển của khu vực và trên thế giới”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ.
Theo Hãng tin AFP, Thủ tướng Đức Friedrich Merz hôm 3-5 cho biết ông sẽ không từ bỏ mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương và hợp tác với Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong bối cảnh hai nhà lãnh đạo căng thẳng vì xung đột Mỹ - Iran.
Trong cuộc phỏng vấn sắp phát sóng với đài ARD, ông Merz dường như hạ nhiệt căng thẳng với ông Trump, cho rằng việc Mỹ bất ngờ công bố kế hoạch rút 5.000 binh sĩ khỏi các căn cứ tại Đức không phải là điều bất thường và không nên bị coi là hành động trả đũa.
"Có thể vấn đề đang bị thổi phồng một chút, nhưng đây không phải điều gì mới", ông Merz nói và khẳng định quyết định rút quân của Mỹ không liên quan đến những bất đồng gần đây giữa hai người.
Căng thẳng đã nổ ra khi ông Trump chỉ trích vì ông Merz cho rằng Iran đang làm Mỹ bẽ mặt trên bàn đàm phán.
Tổng thống Mỹ sau đó thông báo rút 5.000 binh sĩ nước này khỏi các căn cứ ở Đức, song thực tế ông đã kêu gọi giảm sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Đức ngay từ nhiệm kỳ đầu và thúc giục các nước châu Âu phải tự chịu trách nhiệm nhiều hơn về an ninh của mình.
Theo TTXVN, Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodríguez Parrilla đã tái khẳng định không đưa vấn đề cải cách chính trị lên bàn đàm phán với Mỹ.
Trong cuộc gặp với hơn 700 đại biểu quốc tế, gồm thành viên công đoàn, các chính trị gia cánh tả và các nhà hoạt động tại La Habana nhân Ngày Quốc tế Lao động (1-5), ông nhấn mạnh rằng Cuba sẽ không bao giờ thảo luận với Mỹ những vấn đề liên quan đến chủ quyền, độc lập và quyền tự quyết của người dân Cuba.
Ngoại trưởng Bruno Rodríguez Parrilla cũng cảnh báo về mối đe dọa quân sự mới, rõ ràng và trực tiếp do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra, sau khi tăng cường mạnh mẽ lệnh cấm vận kinh tế đối với Cuba.
Theo Hãng tin Reuters, Bộ Tư lệnh châu Phi của quân đội Mỹ và và Lực lượng vũ trang Hoàng gia Morocco xác nhận hai binh sĩ Mỹ đã mất tích khi tham gia tập trận chung thường niên African Lion gần thành phố Tan Tan ở miền nam Morocco.
Các hoạt động tìm kiếm cứu nạn đã được triển khai trên bộ, trên không và trên biển.
Quân đội Morocco cho biết các binh sĩ mất tích gần một vách đá. Trong khi đó một quan chức quốc phòng Mỹ cho biết một số báo cáo ban đầu cho thấy hai binh sĩ có thể đã rơi xuống biển. Vị này xác nhận sự việc "không liên quan đến khủng bố".
Theo Hãng tin AP, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ngày 3-5 cho biết một ổ dịch nghi là virus Hanta bùng phát trên tàu du lịch ở Đại Tây Dương đã khiến 3 người thiệt mạng và 3 người khác mắc bệnh.
WHO cho biết đang tiến hành điều tra và đã xác nhận ít nhất một ca nhiễm virus Hanta. Một bệnh nhân đang được điều trị tích cực tại một bệnh viện ở Nam Phi. WHO cũng đang phối hợp với các nhà chức trách để sơ tán hai hành khách khác có triệu chứng khỏi con tàu.
WHO không nêu tên con tàu hay đơn vị vận hành, tuy nhiên một nguồn tin am hiểu tình hình cho biết đó là tàu MV Hondius, đang di chuyển từ Argentina đến Cape Verde.
Truyền thông Nam Phi dẫn lời người phát ngôn Bộ Y tế nước này cho biết nạn nhân đầu tiên là một người đàn ông cao tuổi đã tử vong ngay trên tàu, còn vợ ông sau đó qua đời tại một bệnh viện ở Nam Phi.
Theo Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC), virus Hanta là một họ virus có thể gây bệnh nghiêm trọng và dẫn đến tử vong.
WHO cho biết các ca nhiễm virus Hanta thường liên quan đến việc tiếp xúc với phân hoặc nước tiểu của loài gặm nhấm nhiễm bệnh. Dù hiếm gặp, virus này cũng có thể lây từ người sang người và có thể gây ra bệnh hô hấp nghiêm trọng.
Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu hay vắc xin, nhưng việc được chăm sóc y tế sớm có thể giúp tăng cơ hội sống sót.
Theo Hãng tin Anodolu, ngày 3-5, máy bay Airbus A310 chở Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez đã phải hạ cánh khẩn cấp tại thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ do sự cố kỹ thuật nhỏ.
Máy bay này đang đưa ông Sanchez từ Madrid tới Yerevan (Armenia) để tham dự cuộc họp của Cộng đồng Chính trị châu Âu nhưng đã buộc phải chuyển hướng.
Sự cố được mô tả là không nghiêm trọng, song các quy trình an toàn vẫn được thực hiện đầy đủ. Thủ tướng Sanchez dự kiến sẽ nghỉ lại Ankara qua đêm và tiếp tục hành trình tới Yerevan vào sáng sớm 4-5.
Ngay buổi tối đầu tiên tôi vừa đến khu Arlington (bang Virginia) - thuộc vùng đô thị Washington mở rộng, chị chủ nhà trọ đã than thở về tình hình vật giá leo thang, giá xăng tăng. Đều làm việc cho Ngân hàng Thế giới (WB), cả hai vợ chồng chị đều tỏ ra bất bình trước các chính sách của Tổng thống Trump.
Cuộc chiến Iran đã khiến cho giá cả, nhất là xăng dầu, tăng cao trên toàn thế giới. Trong đó, giá xăng máy bay tăng thêm hơn 100% so với trước khi bùng nổ xung đột Iran vào ngày 28.2. Bởi thế, giá vé máy bay tôi mua lần này cũng cao hơn khoảng 35% so với hồi năm ngoái cho cùng tuyến bay. Tuy tự chủ nguồn cung ở tỷ lệ rất cao, giá xăng ở Mỹ vẫn tăng thêm gần 30% so với trước xung đột Trung Đông.
Giá cả tăng lên được xem là một trong những nguyên nhân khiến sự ủng hộ dành cho Tổng thống Trump tiếp tục ở mức thấp. Ngày 22.4, Đài Fox News - một kênh truyền hình được xem là "thân" với Tổng thống Trump - công bố kết quả khảo sát mới nhất được thực hiện từ ngày 17 - 20.4 cho thấy có đến 56% ý kiến đánh giá cho rằng Tổng thống Trump điều hành đất nước không hiệu quả.
Kết quả này tiêu cực hơn cả các cuộc khảo sát dành cho Tổng thống Joe Biden giai đoạn thấp điểm hồi tháng 9.2022 là 52% và dành cho Tổng thống Barack Obama thời thấp điểm vào tháng 5.2015 là 53%. Ngược lại, tỷ lệ ủng hộ chính sách điều hành của Tổng thống Trump ở mức 43%, cao hơn mức 38% của Tổng thống Biden nhưng thấp hơn mức 44% của Tổng thống Obama ở những giai đoạn đã đề cập.
Chi tiết hơn, Tổng thống Trump nhận được đánh giá tiêu cực về chính sách liên quan vấn đề nhập cư (46% tán thành, 54% không tán thành), Trung Quốc (42-57), chính sách đối ngoại (40-60), Iran (37-63), kinh tế (34-66), chi tiêu chính phủ (33-67) và lạm phát (28-72). Đánh giá tích cực duy nhất của ông là về an ninh biên giới (53-47).
Tổng thống Trump đang chịu chỉ trích từ những người ủng hộ ông. Mới đây nhất, ông Tucker Carlson, từng là một người dẫn chương trình nổi tiếng của Fox News, đã lên tiếng chỉ trích Tổng thống Trump.
Từng ủng hộ nhiệt thành và tham gia cố vấn cho ông Trump, đồng thời là người góp phần quan trọng định hướng tư tưởng phong trào MAGA (Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại), ông Tucker Carlson ngày 21.4 đã đăng đàn xin lỗi vì vai trò của mình trong việc giúp Tổng thống Trump đắc cử nhiệm kỳ 2. Cho biết bản thân bị giày vò trong thời gian dài vì điều đó, ông Carlson khẳng định cuộc chiến Iran do Tổng thống Trump phát động là "hoàn toàn xấu xa". Không những vậy, ông Carlson cùng người anh em ruột lên tiếng nghi ngờ về vụ ám sát nhằm vào ông Trump hồi tháng 7.2024 - vụ việc đã gây tác động tích cực cho chiến thắng của Tổng thống Trump trong cuộc bầu cử tổng thống vào 4 tháng sau đó. Nghi vấn này gần đây cũng được đề cập công khai bởi một số "thành viên cốt cán" của MAGA.
Trước anh em nhà Carlson, một số "thành viên cốt cán" khác cũng đã quay lưng với đương kim chủ nhân Nhà Trắng. Từ tháng 11 năm ngoái, bà Marjorie Taylor Greene lên tiếng xin lỗi vì đã "góp phần vào chính trị độc hại" khi hỗ trợ Tổng thống Trump trước đó. Từng là những cộng sự thân thiết, bà Greene và ông Trump căng thẳng với nhau từ năm ngoái, ông đã gọi bà là "kẻ phản bội".
Tương tự, nhà phân tích chính trị Candace Owens từ năm ngoái cũng đã lên tiếng cho biết bản thân rất "xấu hổ" vì đã ủng hộ Tổng thống Trump trong lần tấn công Iran hồi tháng 5.2025. Hay nhà báo - luật sư Megyn Kelly, nằm trong danh sách 100 người ảnh hưởng nhất do Tạp chí Time bình chọn hồi năm 2014 và 2025 - trước đây cũng là người ủng hộ nhiệt thành của ông, vừa qua đã lên tiếng chỉ trích Tổng thống Trump về cuộc chiến Iran cũng như phát biểu của ông về Giáo hoàng Leo XIV.
Dù từng ủng hộ ông Trump nhưng người dẫn chương trình truyền thanh nổi tiếng Alex Jones cùng bà Greene và bà Owens đều đã lên tiếng kêu gọi nội các đương nhiệm Nhà Trắng phối hợp phế truất Tổng thống Trump theo Tu chính án số 25.
Ngay trong nội bộ các chính trị gia đảng Cộng hòa, mức độ ủng hộ dành cho Tổng thống Trump cũng đã giảm sút nghiêm trọng. Trong cuộc thăm dò do CNN thực hiện hồi tháng 3.2025, Tổng thống Trump đạt 92% sự ủng hộ của đảng Cộng hòa. Đặc biệt, có đến 64% dành sự tán thành rất cao cho chính sách của Tổng thống Trump. Nhưng qua cuộc thăm dò vào tháng 3 vừa qua, các tỷ lệ vừa nêu lần lượt chỉ còn 80% và 43%.
Nhưng tất nhiên, nhiều người dân Mỹ vẫn tiếp tục dành sự ủng hộ nhiệt thành cho đương kim chủ nhân Nhà Trắng. Điển hình, khi gặp tôi, một người bạn là luật sư khá có tiếng ở khu vực Virginia - vùng phụ cận thủ đô Washington D.C đã liên tục đưa ra những lời khen tặng hết mực cho Tổng thống Trump. Người bạn này mở các trang mạng để dẫn chứng những thông tin tốt đẹp về ông Trump và không ngừng chỉ trích các kênh thông tin trái chiều là "fake news" (tin giả).
Wall Street Journal ngày 15/4 dẫn các nguồn thạo tin cho biết giới chức quốc phòng Mỹ đã thảo luận vấn đề sản xuất vũ khí và những vật tư quân sự khác với lãnh đạo cấp cao của một số công ty, trong đó có hai hãng ôtô lớn gồm General Motors và Ford Motor.
GE Aerospace, hãng cung cấp động cơ máy bay, cùng nhà sản xuất xe cơ giới và máy móc Oshkosh cũng nằm trong danh sách các công ty tham gia thảo luận.
Những cuộc trao đổi này bắt đầu từ trước khi xung đột Trung Đông bùng phát, hiện ở giai đoạn sơ bộ và bao quát nhiều vấn đề. Trong các cuộc thảo luận, giới chức Lầu Năm Góc nói rằng có khả năng sẽ huy động các nhà sản xuất nội địa để hỗ trợ những doanh nghiệp quốc phòng truyền thống, đồng thời hỏi liệu họ có thể nhanh chóng chuyển đổi sang sản xuất quốc phòng hay không.
Giới chức quốc phòng Mỹ cho rằng tăng cường chế tạo vũ khí là vấn đề an ninh quốc gia, đồng thời kêu gọi sự hỗ trợ từ các doanh nghiệp trong lúc Lầu Năm Góc tìm cách đẩy mạnh năng lực sản xuất nội địa. Họ cũng đề nghị các công ty xác định những rào cản khi nhận thêm công việc liên quan tới quốc phòng, như yêu cầu trong hợp đồng hay trở ngại trong quá trình đấu thầu.
"Bộ Quốc phòng Mỹ muốn huy động những công ty này nhằm tận dụng nhân lực và năng lực sản xuất khí tài quân sự, giữa lúc xung đột Ukraine và Iran làm cạn kiệt kho dự trữ", Wall Street Journal cho biết.
Truyền thông Mỹ cho biết chiến sự Trung Đông đã làm gia tăng áp lực đối với kho vũ khí của nước này, cho thấy quân đội Mỹ cần thêm đối tác thương mại để nhanh chóng mở rộng nguồn cung khí tài như tên lửa và công nghệ chống thiết bị bay không người lái (drone)
Những cuộc thảo luận trên là nỗ lực mới nhất của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm đưa hoạt động sản xuất quân sự vào trạng thái mà Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth gọi là "chế độ thời chiến".
Logan Jones, đại diện của Oshkosh, cho biết công ty bắt đầu đối thoại với Lầu Năm Góc vào tháng 11/2025, sau khi ông Hegseth kêu gọi các doanh nghiệp tăng cường sản xuất.
Một quan chức Lầu Năm Góc cho biết cơ quan này "cam kết nhanh chóng mở rộng nền tảng công nghiệp quốc phòng bằng cách tận dụng mọi giải pháp và công nghệ thương mại sẵn có, nhằm đảm bảo lực lượng chiến đấu duy trì được lợi thế mang tính quyết định".
Giới nghị sĩ và Lầu Năm Góc từng bày tỏ lo ngại về năng lực sản xuất quốc phòng nội địa, sau khi Mỹ và các đồng minh NATO bắt đầu chuyển lượng lớn vũ khí cho Ukraine từ đầu năm 2022. Lầu Năm Góc mới đây công bố đề xuất ngân sách lên tới 1.500 tỷ USD, mức cao nhất trong lịch sử hiện đại, trong đó đề nghị khoản đầu tư lớn vào chế tạo đạn dược và drone.
Mỹ từng chuyển đổi ngành sản xuất trong nước sang phục vụ mục đích quân sự trong quá khứ. Trong Thế chiến II, các hãng ôtô ở thành phố Detroit đã ngừng chế tạo xe cơ giới dân sự để chuyển sang sản xuất oanh tạc cơ, động cơ máy bay và xe tải.
Ngày nay, hoạt động sản xuất quân sự của Mỹ chủ yếu do một số ít nhà thầu đảm nhận. Nhiều hãng sản xuất lớn không thuộc lĩnh vực quốc phòng truyền thống vẫn ký hợp đồng với Lầu Năm Góc, nhưng phần lớn thỏa thuận thường có quy mô và giá trị hạn chế, chủ yếu tập trung vào nghiên cứu chuyên biệt hoặc sản phẩm cụ thể.
Ví dụ, Oshkosh chế tạo xe chở quân cho lục quân Mỹ và các đồng minh, nhưng hầu hết doanh thu hơn 10 tỷ USD của công ty này đến từ những lĩnh vực ngoài quốc phòng.
