Trong cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 1/6, Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. khẳng định Việt Nam là nước duy nhất trong Đông Nam Á mà Philippines có quan hệ ở tầm mức Đối tác Chiến lược, cho thấy sự coi trọng của Philippines đối với mối quan hệ này, theo Bộ Ngoại giao.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam luôn coi trọng và mong muốn làm sâu sắc hơn nữa quan hệ láng giềng hữu nghị với Philippines trên tất cả lĩnh vực trên cơ sở cam kết chung đối với hòa bình, ổn định, thượng tôn luật pháp quốc tế.
Hai bên nhất trí ra Tuyên bố chung nâng tầm quan hệ Việt Nam – Philippines lên Đối tác Chiến lược Tăng cường, mở ra kỷ nguyên phát triển mới cho hợp tác song phương.
Hai bên nhất trí phối hợp cùng xây dựng chương trình hành động triển khai khuôn khổ quan hệ mới trong thời gian tới; nhất trí tăng cường tin cậy chính trị, củng cố nền tảng chiến lược vững chắc cho quan hệ hai nước thông qua tăng cường tiếp xúc, trao đổi đoàn cấp cao, phát huy các cơ chế hợp tác, tăng cường quan hệ trên các kênh và giữa các cấp, các ngành và địa phương của hai nước.
Hai bên nhất trí củng cố, thúc đẩy hợp tác thực chất về an ninh – quốc phòng, hợp tác biển, đại dương; bảo đảm tự do hàng hải và hàng không, duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực thông qua các cơ chế phối hợp, chia sẻ kinh nghiệm trong chống đánh bắt cá bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU), bảo vệ môi trường biển và phát triển bền vững nghề cá.
Về thương mại, hai bên nhất trí các định hướng lớn để tạo đột phá trong hợp tác kinh tế nhằm mang lại lợi ích thực chất cho người dân và sự phát triển của mỗi nước; nhấn mạnh mục tiêu sớm đạt kim ngạch thương mại 10 tỷ USD, giảm rào cản thương mại, đa dạng hóa xuất khẩu sang các mặt hàng tiềm năng, mở cửa thị trường cho sản phẩm nông nghiệp, trong đó có trái cây tươi của mỗi nước.
Hai lãnh đạo cũng nhất trí mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế biển, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo; đẩy mạnh hợp tác thương mại nông lâm thủy sản.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. nhất trí thúc đẩy các cơ quan liên quan của hai nước tiếp tục tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp của nước này tham gia đầu tư, tổ chức hoạt động xúc tiến thương mại tại nước kia.
Khẳng định Việt Nam là đối tác quan trọng của Philippines trong cung cấp phân bón, gạo để bảo đảm an ninh lương thực, Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. đề nghị hai bên sớm tổ chức kỳ họp thứ 3 của Ủy ban hỗn hợp thương mại Philippines – Việt Nam; thúc đẩy triển khai các thỏa thuận đã đạt được trong khuôn khổ, quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).
Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. khẳng định Philippines hoan nghênh các nhà đầu tư Việt Nam đến tìm hiểu, mở rộng đầu tư trong các lĩnh vực năng lượng tái tạo, y tế, chuyển đổi số. Ông cho biết Philippines sẽ dành nhiều chính sách ưu đãi, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư Việt Nam.
Về hợp tác giáo dục – đào tạo, văn hóa và giao lưu nhân dân, Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. mong muốn có thêm ngày càng nhiều du khách Việt Nam đến Philippines và ngược lại; mong muốn hai bên tăng cường trao đổi về giáo dục, hợp tác học thuật giữa các trường đại học hai nước nhất là trong các lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo.
Hai nhà lãnh đạo chia sẻ quan điểm chung thúc đẩy hợp tác thực chất trong một số lĩnh vực ưu tiên, trọng tâm là phát triển nông nghiệp bền vững, nông nghiệp tái sinh, kết nối hạ tầng cứng, mở thêm các đường bay thẳng, tăng cường hợp tác giữa một số cặp cảng tiêu biểu; chia sẻ kinh nghiệm về chuyển đổi số, xây dựng chính phủ số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phát triển đô thị thông minh.
Sau cuộc hội đàm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. đã chứng kiến lễ ký kết và trao nhiều văn kiện hợp tác trong các lĩnh vực quốc phòng, đào tạo và du lịch.
Theo Tân Hoa xã, ngày 3-4, công an Trung Quốc thông tin một nghi phạm người Trung Quốc đang bị truy nã liên quan đến tội phạm ma túy đã được Mỹ giao cho Trung Quốc.
Bộ Công an Trung Quốc cho biết đây là trường hợp đầu tiên trong những năm gần đây một nghi phạm liên quan đến ma túy bị Mỹ dẫn độ và bàn giao cho Trung Quốc, đánh dấu thành tựu mới trong hợp tác thực thi pháp luật chống ma túy giữa hai nước.
Nghi phạm họ Han, bị tình nghi liên quan đến các hành vi buôn lậu và buôn bán ma túy.
Theo Bộ Công an Trung Quốc, Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) đã bàn giao nghi phạm cho phía Trung Quốc thông qua các kênh hợp tác thực thi pháp luật về di trú, dựa trên các manh mối do cơ quan phòng chống ma túy của Trung Quốc cung cấp.
Bản tin không nêu rõ thời điểm việc bàn giao diễn ra cũng như không cung cấp thêm chi tiết về loại ma túy mà Han bị cáo buộc buôn lậu.
Hoạt động hợp tác nói trên diễn ra trước chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Ông Trump cho biết mình rất mong chờ chuyến đi này. Ban đầu ông dự định thăm Trung Quốc vào cuối tháng 3, nhưng do chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel ở Iran, ông Trump đã dời lịch thăm Bắc Kinh sang ngày 14 và 15-5.
Thời gian qua ông Trump đã sử dụng thuế quan để gây sức ép buộc Trung Quốc trấn áp các đối tượng buôn bán hóa chất dùng để sản xuất fentanyl - một loại opioid tổng hợp cực mạnh, dùng làm thuốc giảm đau nhưng cũng là ma túy nguy hiểm.
Ông Trump đã đồng ý giảm các mức thuế quan liên quan đến fentanyl sau cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hồi tháng 10 năm ngoái, đổi lại cam kết của Bắc Kinh sẽ trấn áp các mạng lưới fentanyl.
Tuy vậy, hai nước vẫn tiếp tục bất đồng về vấn đề này, khi Washington cáo buộc Bắc Kinh không ngăn chặn được việc buôn bán các tiền chất hóa học để sản xuất fentanyl. Phía Trung Quốc gọi cáo buộc này là sai sự thật và cho rằng Mỹ hành xử thiếu trách nhiệm.
Tháng trước, truyền thông Trung Quốc đưa tin nước này đã bắt giữ 7 người và áp dụng "các biện pháp cưỡng chế hình sự" đối với 12 người khác trong một chiến dịch nhằm vào các đối tượng buôn bán tiền chất fentanyl. Tuy nhiên, Mỹ nói rằng họ muốn thấy các vụ tịch thu và kết án, chứ không chỉ dừng lại ở các vụ bắt giữ.
Theo Hãng tin AFP, ngày 20-6, ông Kyrylo Budanov, chánh văn phòng Tổng thống Ukraine, và Đại sứ Ukraine tại Warsaw Vasyl Bodnar nối bước Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha khi tuyên bố trả lại những huân chương mà Ba Lan đã trao tặng cho họ, nhằm thể hiện sự đoàn kết với ông Zelensky.
Họ cho rằng quyết định của Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki có lợi cho Nga, sau khi ông Nawrocki hôm 19-6 thu hồi Huân chương Đại bàng trắng - huân chương cao quý nhất của Ba Lan - từ Tổng thống Zelensky.
Ba Lan là một trong những đồng minh chủ chốt của Kiev tại châu Âu trong xung đột Nga - Ukraine. Tuy nhiên, quan hệ Ba Lan - Ukraine trở nên căng thẳng sau khi ông Zelensky gần đây đặt tên cho một đơn vị quân đội theo "tên các anh hùng Quân đội Khởi nghĩa Ukraine (UPA)".
Vấn đề nằm ở chỗ: Warsaw cho biết trong Thế chiến 2, UPA đã sát hại khoảng 100.000 dân thường Ba Lan tại khu vực ngày nay thuộc miền tây Ukraine, và Ba Lan coi đây là hành động diệt chủng.
Trong khi đó những người theo chủ nghĩa dân tộc Ukraine lại tôn vinh UPA vì đã chiến đấu cho một nhà nước Ukraine độc lập, bất chấp mối liên hệ của lực lượng này với Đức Quốc xã.
Ông Kyrylo Budanov, chánh văn phòng Tổng thống Ukraine, cho biết ông sẽ trả lại Huân chương Công trạng Ba Lan hạng Sĩ quan vàng.
"Động thái của Ba Lan là món quà dành cho Nga. Họ chắc chắn sẽ lợi dụng điều này để chống lại cả hai quốc gia chúng ta" - ông Budanov bình luận trên mạng xã hội.
Đại sứ Ukraine tại Warsaw Vasyl Bodnar cũng tuyên bố trả lại Huân chương Công trạng Ba Lan hạng Hiệp sĩ, đồng thời cho rằng quyết định của ông Nawrocki là "cử chỉ nhắm vào toàn thể người Ukraine".
Ông Sybiha có phản ứng tương tự vào hôm 19-6 sau quyết định mà ông mô tả là "vô lý, bốc đồng và thiếu tôn trọng".
Các quan chức Nga đã hoan nghênh quyết định của Ba Lan. "Tổng thống Ba Lan cuối cùng đã tước Huân chương Đại bàng trắng của ông Zelensky" - Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev nói.
Khi cuộc xung đột Nga - Ukraine bước sang năm thứ năm, Ukraine đang tìm cách củng cố sự đoàn kết quốc gia trong cuộc chiến chống lại Nga, thông qua việc tôn vinh một số nhân vật lịch sử.
Theo báo Ukrainska Pravda, ông Zelensky gần đây đã trao danh hiệu vinh dự "mang tên các anh hùng UPA" cho Trung tâm Tác chiến đặc biệt độc lập miền bắc, thuộc Lực lượng Tác chiến đặc biệt của Các lực lượng vũ trang Ukraine.
Sắc lệnh của Tổng thống Ukraine nêu rõ quyết định này được đưa ra nhằm khôi phục các truyền thống lịch sử của quân đội quốc gia, đồng thời ghi nhận việc đơn vị trên hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao trong việc bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và nền độc lập của Ukraine.
Ông Nawrocki cho rằng quyết định của Kiev trong việc vinh danh UPA "không chỉ gây phẫn nộ" mà còn "gây thất vọng sâu sắc", phá hoại tiến trình hòa giải giữa hai nước.
Hôm qua 26.5, ngoại trưởng của 4 thành viên nhóm Bộ tứ bao gồm bà Penny Wong (Úc), ông S. Jaishankar (Ấn Độ), ông Toshimitsu Motegi (Nhật Bản) và ông Marco Rubio (Mỹ) đã có cuộc hội nghị cấp cao tại Ấn Độ. Đây là cuộc họp thứ ba của ngoại trưởng 4 nước này kể từ tháng 9.2024.
Công bố sau cuộc họp ngày 26.5, ngoại trưởng của 4 nước trên thông báo đồng ý cùng xây dựng một cảng ở Fiji và ký các hiệp ước bao gồm các khoáng sản quan trọng và an ninh năng lượng, đồng thời thúc đẩy năng lượng mới cho nhóm. Đây là một phần trong khuôn khổ hợp tác về khoáng sản mà 4 nước đạt được qua hội nghị.
Reuters dẫn lời Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết khuôn khổ khoáng sản sẽ mở ra cách tận dụng các công cụ chính sách kinh tế và phối hợp đầu tư để củng cố chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng - bao gồm cả khai thác và chế biến - và tái chế khoáng sản quan trọng. Vì thế, sáng kiến này có thể có ý nghĩa quan trọng đối với Nhật Bản sau khi Trung Quốc ngừng vận chuyển một số khoáng sản được sử dụng trong ngành hàng không vũ trụ, quốc phòng và bán dẫn sau căng thẳng ngoại giao giữa Tokyo và Bắc Kinh.
Bên cạnh đó, ông Rubio cũng công bố sáng kiến hàng hải mới ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (Indo - Pacific) nhằm tăng cường phối hợp giám sát khu vực giữa các thành viên Bộ tứ. Vị Ngoại trưởng Mỹ cho biết đây là Sáng kiến Hợp tác giám sát hàng hải Indo - Pacific hướng đến tận dụng khả năng giám sát hàng hải của mỗi nước thành viên ở khu vực này để tăng cường chia sẻ thông tin. "Liên quan điều đó cũng là việc mở rộng Sáng kiến Nhận thức về lĩnh vực hàng hải Indo - Pacific, có thể cung cấp dữ liệu nhận thức về lĩnh vực hàng hải thương mại gần như theo thời gian thực cho các quốc gia trên khắp khu vực", Ngoại trưởng Rubio nói thêm.
Bộ tứ đã trở thành một nền tảng quan trọng cho hợp tác về an ninh hàng hải, chuỗi cung ứng và chiến lược Indo - Pacific khi Bắc Kinh mở rộng ảnh hưởng quân sự và kinh tế ở khu vực. Nên giới quan sát đánh giá những nỗ lực của Bộ tứ về hàng hải, nhất là giám sát và chia sẻ thông tin với cả các đối tác khác, nhằm hạn chế các hành động của Bắc Kinh ở Indo - Pacific.
Tuy nhiên, thông báo kết quả hội nghị lần này, các ngoại trưởng không đề cập về khả năng tổ chức hội nghị thượng đỉnh của Bộ tứ trong năm nay. Trong khi đó, hồi cuối tuần trước, Ngoại trưởng Rubio từng tiết lộ cuộc họp lần này sẽ thảo luận về việc tổ chức hội nghị thượng đỉnh vào cuối năm nay.
Kể từ khi tiếp nhận nhiệm kỳ 2, Tổng thống Mỹ Donald Trump không đề cập nhiều đến sự hợp tác của Bộ tứ. Mặt khác, quan hệ giữa Washington và New Delhi trở nên căng thẳng xoay quanh vấn đề thuế cũng như việc Ấn Độ nhập dầu thô từ Nga, khiến nhóm này thiếu gắn kết cũng như tiến hành các hoạt động chung trong hơn 1 năm qua. Không những vậy, năm 2025 - dưới thời Ấn Độ giữ vai trò Chủ tịch luân phiên của Bộ tứ, nhóm này đã không tổ chức hội nghị thượng đỉnh chung, mà nguyên nhân được cho là do căng thẳng giữa New Delhi và Washington.
Trả lời Thanh Niên, GS Yoichiro Sato (chuyên gia về quan hệ quốc tế, ĐH Ritsumeikan châu Á - Thái Bình Dương, Nhật Bản) đánh giá hội nghị ngoại trưởng Bộ tứ lần này nhằm tìm cách hàn gắn quan hệ Ấn Độ - Mỹ.
"Chính sách thuế quan của Tổng thống Trump đối với New Delhi là điểm nhức nhối trong quan hệ song phương, đặc biệt là vì Mỹ trích dẫn nhập khẩu năng lượng của Ấn Độ từ Nga. Nguồn cung năng lượng của Ấn Độ bị hạn chế hơn nữa bởi cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Iran khiến eo biển Hormuz bị đóng cửa. Vì thế, hội nghị lần này đề cập an ninh năng lượng toàn diện của cả 4 thành viên, điều mà Mỹ cho đến nay vẫn bỏ qua", GS Sato phân tích và đánh giá thêm: "Liệu nguồn dầu từ Mỹ và Venezuela có trở thành một phần trong bức tranh dài hạn của chiến lược hợp tác hay không là không chắc chắn, vì những sự thay thế như vậy chỉ khả thi khi giá dầu cao hơn. Tuy nhiên, hội nghị vẫn là cơ hội để thu hút sự chú ý của Mỹ trở lại Indo - Pacific. Sự hiện diện của Ngoại trưởng Rubio ở Ấn Độ giúp trấn an các nhà lãnh đạo của các thành viên Bộ tứ".
Cũng trả lời Thanh Niên, GS Stephen Robert Nagy (ĐH Cơ Đốc giáo quốc tế - Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật) cho rằng: "Bộ tứ thời gian qua đã giảm sút từ một diễn đàn quy tụ các nhân tố chủ chốt ở Indo - Pacific sang một vai trò thầm lặng hơn, chủ yếu do Tokyo và Canberra dẫn dắt, sau khi Tổng thống Trump áp thuế quan lên Ấn Độ và những phản ứng dữ dội sau đó từ New Delhi. Hơn nữa, ông Trump thích các mối quan hệ và sáng kiến giữa các nhà lãnh đạo mang lại kết quả tức thời, có thể được Nhà Trắng tận dụng cho lợi ích chính trị trong nước, hơn là các sáng kiến như Bộ tứ. Do đó, Tokyo và Canberra đã nỗ lực duy trì nhóm với các mối quan hệ tích cực hơn ngoài Ấn Độ và Mỹ".
"Có lẽ, Nhật Bản và Úc kỳ vọng nhóm nỗ lực duy trì hợp tác qua nhiệm kỳ 2 của Tổng thống Trump và tiếp tục phát triển thành một nhóm đa phương bền vững, tạo ra đối trọng kinh tế và chính trị để cân bằng quy mô và tầm ảnh hưởng của Bắc Kinh", GS Nagy nhận định.
