Anh Trần Đức Nhân (32 tuổi), phụ huynh học sinh của Trường tiểu học Nguyễn Thái Bình (P.Bến Thành, TP.HCM), cho biết khi hỏi 2 con đang học lớp 2 và lớp 5 “hè này muốn đi đâu?” thì 2 con đều trả lời “muốn đến trung tâm thương mại”. Anh Nhân nói rằng câu trả lời ấy khiến anh chợt nhớ đến tuổi thơ của bản thân. Đó là những ngày hè trốn ngủ trưa đi bắt ve, chiều đến chạy xe đạp khắp xóm, hay lần theo ông bà ra đồng hay tắm mưa cùng đám bạn. “Còn bây giờ, mùa hè của con gần như gói gọn trong căn hộ chung cư, phòng điều hòa và màn hình điện thoại. Vợ chồng tôi hay ví von là mùa hè… lạnh”.
Câu chuyện của anh Nhân kể không ngoại lệ, nhiều phụ huynh ở thành phố nhận định rằng đang chứng kiến một thực tế tương tự, mùa hè của trẻ em ngày càng “lạnh” hơn bao giờ hết.
Anh Nguyễn Hoài Việt (36 tuổi, ngụ ở đường Linh Trung, P.Linh Xuân, TP.HCM; trước là P.Linh Trung, TP.Thủ Đức), cho biết con trai học lớp 7 của anh từ khi nghỉ hè chỉ xem YouTube và chơi game trong phòng. Sau đó lại chuyển sang xem các video ngắn trên mạng xã hội. “Ngày nào con cũng vậy. Cấm điện thoại thì không biết cho con làm gì vì ngoài trời quá nắng”, anh Việt chia sẻ.
Trong khi đó, chị Lê Thị Ánh Tuyết (31 tuổi, ngụ ở chung cư Opal Garden (P.Hiệp Bình, TP.HCM; trước là P.Hiệp Bình Chánh, TP.Thủ Đức) lại có một lựa chọn khác cho con. Cứ cuối tuần, chị Tuyết cho biết cnhà đưa hai bé đến trung tâm thương mại. Trẻ chơi khu vận động trong nhà, xem phim, ăn uống rồi về. “Điều hòa mát, an toàn, có bảo vệ, có nhiều trò chơi. Nói thật là phụ huynh như tôi rất yên tâm”, chị Tuyết nói.
Không ít trung tâm thương mại hiện nay trở thành “điểm tránh nóng” của trẻ em vào dịp hè. Với nhiều gia đình, đây gần như là không gian vui chơi chính của con trẻ.
Nhưng bên cạnh sự tiện lợi ấy, nhiều phụ huynh bắt đầu nhận ra con mình ngày càng ít tiếp xúc với thiên nhiên.
“Tôi chợt giật mình khi con trai không biết cây phượng là cây gì dù ngày nào cũng nhìn thấy. Con cũng chưa từng bắt cào cào hay thả diều. Những trải nghiệm mà thế hệ tôi xem là bình thường giờ trở nên xa lạ với con”, chị Huỳnh Thu Thuỷ (34 tuổi, làm việc tại HuyLee Studio & Academy, P.Long Trường, TP.HCM; trước là P.Phú Hữu, TP.Thủ Đức) kể.
Theo nhiều phụ huynh, nắng nóng kéo dài là một trong những nguyên nhân lớn nhất. Những ngày nhiệt độ ngoài trời vượt 35-37 độ C khiến phụ huynh ngại cho con ra ngoài vận động. Nỗi lo say nắng, tai nạn giao thông, đuối nước hay các nguy cơ mất an toàn khác khiến nhiều gia đình chọn giải pháp an toàn nhất là ở trong nhà.
Anh Hoàng Đức Phú (34 tuổi, làm việc tại đường Cộng Hòa, P.Tân Bình, TP.HCM; trước là P.13, Q.Tân Bình), một nguyên nhân khác là sự hấp dẫn khó cưỡng của công nghệ. “Ngày nay, trẻ em có thể kết nối với bạn bè, giải trí, học tập chỉ bằng một chiếc điện thoại. Những trò chơi điện tử được thiết kế sinh động, liên tục cập nhật nội dung mới khiến nhiều em khó rời màn hình”, anh Phú nói và kể: “”Con nói ở nhà vẫn chơi với bạn vì có thể gọi video hoặc chơi game cùng nhau. Nhưng tôi cảm thấy đó là kiểu kết nối rất khác so với việc gặp mặt trực tiếp”.
Nhiều chuyên gia cho rằng vấn đề không nằm ở việc trẻ sử dụng công nghệ, mà là sự mất cân bằng giữa thế giới số và đời sống thực.
Chuyên gia tâm lý Hà Quang Tùng, Trung tâm tư vấn tâm lý Việt Tâm (P.An Khánh, TP.HCM; trước đây là P.An Phú, TP.Thủ Đức), nhận định trẻ em cần được vận động, khám phá và tương tác xã hội để phát triển toàn diện.
“Khi dành quá nhiều thời gian trong không gian khép kín, trẻ có thể gặp các vấn đề về sức khỏe thể chất như thừa cân, béo phì, cận thị. Đồng thời, các kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống và khả năng thích nghi với môi trường thực tế cũng bị ảnh hưởng”, ông Tùng phân tích.
Theo ông Tùng, trải nghiệm ngoài trời giúp trẻ học được nhiều bài học mà màn hình không thể thay thế. Chẳng hạn một chuyến dã ngoại dạy trẻ cách quan sát thiên nhiên. Một trận bóng đá giúp trẻ học tinh thần đồng đội. Một lần lạc đường trong công viên dưới sự giám sát của người lớn có thể giúp trẻ rèn kỹ năng xử lý tình huống.”Những trải nghiệm đó chính là một phần quan trọng của tuổi thơ”, ông Tùng nói.
Chuyên gia tâm lý Đỗ Thị Phương Diễm, Trung tâm phát triển tâm lý Chồi Non (P.Bình Tiên, TP.HCM; trước là P.1, Q.6), cho rằng không nhất thiết phải đưa trẻ về quê hay tham gia những chuyến du lịch đắt tiền mới có một mùa hè ý nghĩa. “Điều quan trọng là tạo cơ hội để trẻ bước ra khỏi màn hình. Phụ huynh có thể bắt đầu từ những việc đơn giản như cùng con đi bộ trong công viên, đạp xe vào buổi sáng sớm, tham gia các hoạt động thể thao hoặc làm vườn”, bà Diễm chia sẻ.
Thực tế, một số gia đình chọn đưa con đến thư viện, bảo tàng, nhà văn hóa thiếu nhi hoặc tham gia các chương trình trải nghiệm ngắn ngày. Anh Trần Minh Quân (32 tuổi, ngụ ở đường Phạm Văn Bạch, P.Tân Sơn, TP.HCM; trước là P.15, Q.Tân Bình) cho biết: “Tôi đăng ký cho con khóa học làm gốm và trồng cây. Ban đầu bé không thích vì quen dùng điện thoại, nhưng sau vài buổi lại rất hào hứng”.
Theo các chuyên gia, phụ huynh cũng nên xây dựng quy tắc sử dụng thiết bị điện tử trong dịp hè. Không nên cấm hoàn toàn vì công nghệ vẫn mang lại nhiều giá trị tích cực. Thay vào đó, cần quy định thời lượng hợp lý và khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động khác.
“Gia đình có thể cùng con lập “bản đồ mùa hè” với những mục tiêu cụ thể như đọc sách, học bơi, tham gia hoạt động thiện nguyện, khám phá một địa điểm mới hoặc học một kỹ năng mới. Việc để trẻ tham gia xây dựng kế hoạch sẽ giúp các em cảm thấy hứng thú và có trách nhiệm hơn”, bà Diễm nói thêm.
Chuyên gia tâm lý Hà Quang Tùng nhìn nhận: “Trung tâm thương mại, điều hòa hay các thiết bị điện tử cũng không phải là “thủ phạm” khiến tuổi thơ thay đổi. Điều cần quan tâm là làm sao để trẻ không bị mắc kẹt hoàn toàn trong những không gian khép kín ấy. Bởi tuổi thơ không chỉ được tạo nên từ những giờ phút giải trí trước màn hình, mà còn từ tiếng cười cùng bạn bè, những lần khám phá thế giới xung quanh, những trải nghiệm thực tế và cả những ký ức giản dị dưới bầu trời mùa hè”.
Tham dự chương trình có anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, Trưởng ban tổ chức cuộc thi; gần 500 đoàn viên, thanh niên tham dự trực tiếp cùng đông đảo cán bộ Đoàn, Hội trên cả nước theo dõi trực tuyến.
Phát biểu tại lễ khai mạc, anh Nguyễn Tường Lâm nhấn mạnh, trong bối cảnh khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và toàn cầu hóa đang diễn ra mạnh mẽ, năng lực ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, không chỉ là công cụ tiếp cận tri thức mà còn là chìa khóa để thanh niên mở rộng cơ hội hợp tác, nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế của tuổi trẻ Việt Nam trong môi trường quốc tế.
Theo anh Nguyễn Tường Lâm, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về nguồn nhân lực trẻ có trình độ chuyên môn, năng lực số, tư duy toàn cầu và khả năng thích ứng linh hoạt. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với thanh niên, đặc biệt là đội ngũ cán bộ trẻ, phải không ngừng học tập, nâng cao trình độ ngoại ngữ và kỹ năng hội nhập quốc tế để đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong thời kỳ mới.
Anh Nguyễn Tường Lâm cho biết, cuộc thi năm nay được tổ chức nhằm cụ thể hóa chương trình hành động của Đoàn thực hiện Nghị quyết số 59 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; đồng thời triển khai hiệu quả chương trình "Hỗ trợ nâng cao năng lực ngoại ngữ và hội nhập quốc tế cho thanh thiếu nhi Việt Nam giai đoạn 2022 - 2030".
Anh Nguyễn Tường Lâm dẫn lại định hướng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc thanh niên phải là lực lượng tiên phong trong học tập, đổi mới sáng tạo, làm chủ khoa học công nghệ, ngoại ngữ và hội nhập quốc tế; đồng thời giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa và giá trị Việt Nam. Theo anh Nguyễn Tường Lâm, đây vừa là định hướng lớn đối với công tác thanh niên, vừa là yêu cầu đặt ra với mỗi cán bộ trẻ trong hành trình phát triển và hội nhập của đất nước.
Được tổ chức thường niên từ năm 2019, Cuộc thi Olympic tiếng Anh dành cho cán bộ trẻ đã trở thành sân chơi học thuật uy tín dành cho cán bộ trẻ trên toàn quốc. Qua 7 lần tổ chức, cuộc thi đã thu hút gần 500.000 thí sinh tham gia với hơn 3,6 triệu lượt dự thi. Nhiều cán bộ trẻ thể hiện khả năng sử dụng tiếng Anh tốt, tư duy hội nhập hiện đại, kỹ năng phản biện và kiến thức xã hội toàn diện.
Tiếp nối thành công đó, cuộc thi năm 2026 tiếp tục được đổi mới theo hướng hiện đại, tăng cường ứng dụng công nghệ số và nâng cao tính thực tiễn. Nội dung thi không chỉ tập trung vào kiến thức tiếng Anh mà còn tích hợp các nội dung về văn hóa, lịch sử, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế. Các phần thi được thiết kế nhằm phát huy khả năng phản xạ, tư duy sáng tạo, kỹ năng thuyết trình và làm việc nhóm của thí sinh.
Cuộc thi năm nay dành cho thanh niên từ 16 - 35 tuổi, chia thành 3 bảng, gồm: cán bộ Đoàn, Hội các cấp; thanh niên công chức, viên chức, người lao động khối cơ quan nhà nước và doanh nghiệp; thanh niên thuộc lực lượng vũ trang. Các thí sinh sẽ trải qua 3 vòng thi: trắc nghiệm trực tuyến, thực hiện video clip bằng tiếng Anh và vòng chung kết toàn quốc dự kiến tổ chức vào tháng 9.2026, tại Hà Nội.
Ban tổ chức sẽ trao 1 giải nhất, 2 giải nhì, 3 giải ba cùng nhiều giải thưởng khác với các phần thưởng gồm tiền mặt, bằng khen của T.Ư Đoàn, học bổng tiếng Anh và cơ hội tham gia các chương trình giao lưu thanh niên quốc tế giai đoạn 2026 - 2027.
Ngay sau lễ khai mạc, phần thi hưởng ứng vòng 1 đã diễn ra sôi nổi tại điểm cầu Hà Nội và các điểm cầu trực tuyến trên cả nước, tạo khí thế khởi động cho mùa thi năm nay.
Anh Nguyễn Nhất Linh, Ủy viên T.Ư Đoàn, Bí thư Đoàn thanh niên MTTQ và các đoàn thể T.Ư, cùng lãnh đạo Học viện Phụ nữ Việt Nam, Tỉnh đoàn Thanh Hóa, chính quyền địa phương và hàng trăm đoàn viên thanh niên tham dự chương trình.
Ngoài phát động các hoạt động tình nguyện hè 2026, chương trình còn tổ chức thăm hỏi, tặng quà tri ân thân nhân những người có công với cách mạng; tặng quà cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong học tập…
Nhận quà và những lời động viên, thăm hỏi từ cán bộ, đoàn viên thanh niên trong buổi lễ, mẹ liệt sĩ Bùi Thị Hiển (96 tuổi, ngụ thôn Dỹ Thắng, xã Ngọc Trạo; mẹ của liệt sĩ Bùi Văn Dũng), cho biết bà vui mừng vì thế hệ trẻ ngày nay luôn nhớ tới công ơn của các anh hùng, liệt sĩ những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Phát biểu phát động chương trình, chị Lê Ngọc Ánh, Phó chủ tịch Uỷ ban MTTQ Việt nam tỉnh Thanh Hóa, Bí thư Tỉnh đoàn Thanh Hóa, cho biết việc lựa chọn chiến khu Ngọc Trạo để tổ chức lễ phát động nhằm ôn lại truyền thống anh hùng của cha ông đã hy sinh vì Tổ quốc ở Chiến khu Ngọc Trạo năm xưa, từ đó khơi gợi, phát huy ý chí kiên cường, tinh thần đoàn kết tình nguyện vì cộng đồng của tuổi trẻ tỉnh nhà.
Chị Ánh cho biết thêm chương trình tình nguyện năm nay không chỉ dừng lại ở việc tổ chức các hoạt động phong trào mà cần hướng tới chiều sâu, hiệu quả và tính bền vững; mỗi công trình, phần việc thanh niên phải thực sự thiết thực, gắn với nhu cầu thực tiễn của người dân và địa phương bằng những việc làm cụ thể, như: xây dựng đường giao thông nông thôn, chỉnh trang cảnh quan môi trường, hỗ trợ sinh kế cho thanh niên và người dân có hoàn cảnh khó khăn.
Đồng thời, đẩy mạnh các hoạt động chuyển đổi số cộng đồng, phát huy hiệu quả các đội hình "Bình dân học vụ số", hỗ trợ người dân tiếp cận và sử dụng các nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến, nâng cao kỹ năng số thiết yếu trong đời sống hằng ngày; tổ chức tốt các hoạt động chăm lo, bảo vệ và giáo dục thiếu niên, nhi đồng trong dịp hè.
Đặc biệt chiến dịch hè năm nay sẽ tạo môi trường sinh hoạt an toàn, lành mạnh, bổ ích cho các em; đặc biệt quan tâm trang bị kỹ năng phòng chống tai nạn thương tích, đuối nước, kỹ năng an toàn trên không gian mạng và hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa.
Cũng tại chương trình, Đoàn thanh niên MTTQ và các đoàn thể T.Ư đã trao tặng cho các đoàn cơ sở trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa các công trình, vật dụng với tổng giá trị gần 400 triệu đồng.
Ngày 3.6, tỉnh Cà Mau tổ chức chương trình gặp gỡ, đối thoại giữa lãnh đạo tỉnh với trẻ em năm 2026 với chủ đề "Kết nối yêu thương - Đồng hành cùng trẻ em trong kỷ nguyên số".
Tại chương trình, các em học sinh đề cập nhiều vấn đề thiết thực như phòng chống đuối nước, bạo lực học đường, xây dựng sân chơi dịp hè, kiểm soát thực phẩm không an toàn, thuốc lá điện tử và đồ chơi nguy hiểm quanh trường học.
Em Lê Hoàng Long, học sinh lớp 8A6, Trường THCS Nguyễn Thiện Thành, cho biết khoảng 60% học sinh của trường chưa biết bơi. Từ thực tế nguy cơ đuối nước luôn hiện hữu tại địa phương có hệ thống sông ngòi, kênh rạch dày đặc, em kiến nghị mở thêm các lớp dạy bơi miễn phí, tăng cường hướng dẫn kỹ năng phòng chống đuối nước và đầu tư hồ bơi trong trường học.
Đáng chú ý, em Huỳnh Lê Vi, học sinh Trường giáo dục chuyên biệt tỉnh Cà Mau, mong muốn có thêm các lớp dạy nghề, tư vấn hướng nghiệp phù hợp với sức khỏe và khả năng của trẻ em khuyết tật để các em có cơ hội tự lập trong tương lai.
Quan tâm đến thể thao học đường, em Lê Bảo Trân, học sinh Trường THCS Vĩnh Lộc, đề nghị có chính sách phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng học sinh năng khiếu sau các kỳ hội thao và có chế độ khen thưởng phù hợp.
Trong khi đó, Vũ Duy Nam Phương, học sinh lớp 4B, Trường tiểu học Tân Hưng, mong muốn có thêm giải pháp giúp học sinh nâng cao kỹ năng sống, ứng xử văn minh nhằm xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện.
Tiếp thu ý kiến của trẻ em, ông Đặng Trí Thủ, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cà Mau, cho biết ngành sẽ phối hợp rà soát quỹ đất, công trình công cộng để nghiên cứu cải tạo thành sân chơi cho trẻ em; đồng thời kiến nghị chủ trương mỗi xã, phường có ít nhất một hồ bơi phục vụ học bơi và phòng chống đuối nước.
Đối với thuốc lá điện tử, đồ chơi nguy hiểm và bạo lực học đường, ngành giáo dục đã chỉ đạo các cơ sở giáo dục tăng cường phối hợp với gia đình, lực lượng chức năng để kiểm soát, ngăn chặn và xây dựng môi trường học tập an toàn cho học sinh.
