Anh Trần Đức Nhân (32 tuổi), phụ huynh học sinh của Trường tiểu học Nguyễn Thái Bình (P.Bến Thành, TP.HCM), cho biết khi hỏi 2 con đang học lớp 2 và lớp 5 “hè này muốn đi đâu?” thì 2 con đều trả lời “muốn đến trung tâm thương mại”. Anh Nhân nói rằng câu trả lời ấy khiến anh chợt nhớ đến tuổi thơ của bản thân. Đó là những ngày hè trốn ngủ trưa đi bắt ve, chiều đến chạy xe đạp khắp xóm, hay lần theo ông bà ra đồng hay tắm mưa cùng đám bạn. “Còn bây giờ, mùa hè của con gần như gói gọn trong căn hộ chung cư, phòng điều hòa và màn hình điện thoại. Vợ chồng tôi hay ví von là mùa hè… lạnh”.
Câu chuyện của anh Nhân kể không ngoại lệ, nhiều phụ huynh ở thành phố nhận định rằng đang chứng kiến một thực tế tương tự, mùa hè của trẻ em ngày càng “lạnh” hơn bao giờ hết.
Anh Nguyễn Hoài Việt (36 tuổi, ngụ ở đường Linh Trung, P.Linh Xuân, TP.HCM; trước là P.Linh Trung, TP.Thủ Đức), cho biết con trai học lớp 7 của anh từ khi nghỉ hè chỉ xem YouTube và chơi game trong phòng. Sau đó lại chuyển sang xem các video ngắn trên mạng xã hội. “Ngày nào con cũng vậy. Cấm điện thoại thì không biết cho con làm gì vì ngoài trời quá nắng”, anh Việt chia sẻ.
Trong khi đó, chị Lê Thị Ánh Tuyết (31 tuổi, ngụ ở chung cư Opal Garden (P.Hiệp Bình, TP.HCM; trước là P.Hiệp Bình Chánh, TP.Thủ Đức) lại có một lựa chọn khác cho con. Cứ cuối tuần, chị Tuyết cho biết cnhà đưa hai bé đến trung tâm thương mại. Trẻ chơi khu vận động trong nhà, xem phim, ăn uống rồi về. “Điều hòa mát, an toàn, có bảo vệ, có nhiều trò chơi. Nói thật là phụ huynh như tôi rất yên tâm”, chị Tuyết nói.
Không ít trung tâm thương mại hiện nay trở thành “điểm tránh nóng” của trẻ em vào dịp hè. Với nhiều gia đình, đây gần như là không gian vui chơi chính của con trẻ.
Nhưng bên cạnh sự tiện lợi ấy, nhiều phụ huynh bắt đầu nhận ra con mình ngày càng ít tiếp xúc với thiên nhiên.
“Tôi chợt giật mình khi con trai không biết cây phượng là cây gì dù ngày nào cũng nhìn thấy. Con cũng chưa từng bắt cào cào hay thả diều. Những trải nghiệm mà thế hệ tôi xem là bình thường giờ trở nên xa lạ với con”, chị Huỳnh Thu Thuỷ (34 tuổi, làm việc tại HuyLee Studio & Academy, P.Long Trường, TP.HCM; trước là P.Phú Hữu, TP.Thủ Đức) kể.
Theo nhiều phụ huynh, nắng nóng kéo dài là một trong những nguyên nhân lớn nhất. Những ngày nhiệt độ ngoài trời vượt 35-37 độ C khiến phụ huynh ngại cho con ra ngoài vận động. Nỗi lo say nắng, tai nạn giao thông, đuối nước hay các nguy cơ mất an toàn khác khiến nhiều gia đình chọn giải pháp an toàn nhất là ở trong nhà.
Anh Hoàng Đức Phú (34 tuổi, làm việc tại đường Cộng Hòa, P.Tân Bình, TP.HCM; trước là P.13, Q.Tân Bình), một nguyên nhân khác là sự hấp dẫn khó cưỡng của công nghệ. “Ngày nay, trẻ em có thể kết nối với bạn bè, giải trí, học tập chỉ bằng một chiếc điện thoại. Những trò chơi điện tử được thiết kế sinh động, liên tục cập nhật nội dung mới khiến nhiều em khó rời màn hình”, anh Phú nói và kể: “”Con nói ở nhà vẫn chơi với bạn vì có thể gọi video hoặc chơi game cùng nhau. Nhưng tôi cảm thấy đó là kiểu kết nối rất khác so với việc gặp mặt trực tiếp”.
Nhiều chuyên gia cho rằng vấn đề không nằm ở việc trẻ sử dụng công nghệ, mà là sự mất cân bằng giữa thế giới số và đời sống thực.
Chuyên gia tâm lý Hà Quang Tùng, Trung tâm tư vấn tâm lý Việt Tâm (P.An Khánh, TP.HCM; trước đây là P.An Phú, TP.Thủ Đức), nhận định trẻ em cần được vận động, khám phá và tương tác xã hội để phát triển toàn diện.
“Khi dành quá nhiều thời gian trong không gian khép kín, trẻ có thể gặp các vấn đề về sức khỏe thể chất như thừa cân, béo phì, cận thị. Đồng thời, các kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống và khả năng thích nghi với môi trường thực tế cũng bị ảnh hưởng”, ông Tùng phân tích.
Theo ông Tùng, trải nghiệm ngoài trời giúp trẻ học được nhiều bài học mà màn hình không thể thay thế. Chẳng hạn một chuyến dã ngoại dạy trẻ cách quan sát thiên nhiên. Một trận bóng đá giúp trẻ học tinh thần đồng đội. Một lần lạc đường trong công viên dưới sự giám sát của người lớn có thể giúp trẻ rèn kỹ năng xử lý tình huống.”Những trải nghiệm đó chính là một phần quan trọng của tuổi thơ”, ông Tùng nói.
Chuyên gia tâm lý Đỗ Thị Phương Diễm, Trung tâm phát triển tâm lý Chồi Non (P.Bình Tiên, TP.HCM; trước là P.1, Q.6), cho rằng không nhất thiết phải đưa trẻ về quê hay tham gia những chuyến du lịch đắt tiền mới có một mùa hè ý nghĩa. “Điều quan trọng là tạo cơ hội để trẻ bước ra khỏi màn hình. Phụ huynh có thể bắt đầu từ những việc đơn giản như cùng con đi bộ trong công viên, đạp xe vào buổi sáng sớm, tham gia các hoạt động thể thao hoặc làm vườn”, bà Diễm chia sẻ.
Thực tế, một số gia đình chọn đưa con đến thư viện, bảo tàng, nhà văn hóa thiếu nhi hoặc tham gia các chương trình trải nghiệm ngắn ngày. Anh Trần Minh Quân (32 tuổi, ngụ ở đường Phạm Văn Bạch, P.Tân Sơn, TP.HCM; trước là P.15, Q.Tân Bình) cho biết: “Tôi đăng ký cho con khóa học làm gốm và trồng cây. Ban đầu bé không thích vì quen dùng điện thoại, nhưng sau vài buổi lại rất hào hứng”.
Theo các chuyên gia, phụ huynh cũng nên xây dựng quy tắc sử dụng thiết bị điện tử trong dịp hè. Không nên cấm hoàn toàn vì công nghệ vẫn mang lại nhiều giá trị tích cực. Thay vào đó, cần quy định thời lượng hợp lý và khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động khác.
“Gia đình có thể cùng con lập “bản đồ mùa hè” với những mục tiêu cụ thể như đọc sách, học bơi, tham gia hoạt động thiện nguyện, khám phá một địa điểm mới hoặc học một kỹ năng mới. Việc để trẻ tham gia xây dựng kế hoạch sẽ giúp các em cảm thấy hứng thú và có trách nhiệm hơn”, bà Diễm nói thêm.
Chuyên gia tâm lý Hà Quang Tùng nhìn nhận: “Trung tâm thương mại, điều hòa hay các thiết bị điện tử cũng không phải là “thủ phạm” khiến tuổi thơ thay đổi. Điều cần quan tâm là làm sao để trẻ không bị mắc kẹt hoàn toàn trong những không gian khép kín ấy. Bởi tuổi thơ không chỉ được tạo nên từ những giờ phút giải trí trước màn hình, mà còn từ tiếng cười cùng bạn bè, những lần khám phá thế giới xung quanh, những trải nghiệm thực tế và cả những ký ức giản dị dưới bầu trời mùa hè”.
Trường kể hành trình hiến máu bắt đầu từ một lần đến Bệnh viện Sản nhi Quảng Ninh. Tại đây, anh tận mắt chứng kiến những khó khăn của bệnh nhân đang chờ máu điều trị, đặc biệt là các em nhỏ.
"Thấy được sự khó khăn của bệnh nhân, nhất là những em nhỏ phải chờ máu từ các tình nguyện viên, mình nghĩ cần làm điều gì đó. Và hành trình hiến máu của mình bắt đầu từ đây", anh nhớ lại.
Từ một lần hiến máu ban đầu, anh Trường tiếp tục tham gia lần thứ hai, rồi thứ ba. Theo thời gian, việc hiến máu dần trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống của anh. "Hiến máu giúp mình mang lại niềm vui, góp một phần công sức nhỏ bé để giúp đỡ bệnh nhân; lâu dần thành thói quen lúc nào không hay, cứ đủ ngày, đủ tháng là lại đi hiến máu", anh chia sẻ.
Đến nay, anh Trường đã có 14 lần hiến máu toàn phần và 32 lần hiến tiểu cầu, tổng cộng 46 lần hiến máu cứu người. Tuy nhiên, hành trình ấy không phải lúc nào cũng nhận được sự đồng thuận từ gia đình. Anh kể những năm đầu, người thân lo lắng việc hiến máu với tần suất dày có thể ảnh hưởng đến sức khỏe.
"Năm mình hiến nhiều nhất là 2024 với 14 lượt, có tháng hiến tiểu cầu hai lần, cách nhau 21 ngày và đủ điều kiện theo quy định. Bạn bè cũng trêu sao hiến nhiều thế, nhưng mình vẫn âm thầm đi hiến mặc kệ mọi người nói gì", anh kể.
Theo thời gian, khi thấy sức khỏe của Trường vẫn ổn định và việc hiến máu được thực hiện đúng quy trình, gia đình dần yên tâm hơn. Thay vì ngăn cản, mọi người động viên anh giữ gìn sức khỏe để có thể tiếp tục giúp đỡ người bệnh trong tương lai.
Điều khiến anh Trường nhớ nhất trong hành trình hiến máu là những cuộc gọi khẩn cấp từ bệnh viện khi có bệnh nhân cần máu. Anh kể một buổi tối đang chuẩn bị đi ngủ cùng vợ con thì nhận được thông báo từ Bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Ninh về một bệnh nhân cần truyền tiểu cầu nhóm B gấp.
"Không quản ngại đường xa hay đêm hôm, mình lập tức lên đường đến bệnh viện. Mình tin rằng việc làm ấy thực sự đã mang lại cơ hội sống cho ai đó trong lúc cấp thiết", anh nói.
Chính những khoảnh khắc như vậy giúp anh cảm nhận rõ giá trị của việc hiến máu. Với Trường, điều quý giá nhất sau mỗi lần cho đi là niềm tin rằng mình đã góp phần giúp đỡ một người bệnh nào đó vượt qua thời khắc khó khăn.
"Có thể mình chưa từng gặp người nhận máu của mình, nhưng nghĩ đến nụ cười của bệnh nhân hay các em nhỏ sau khi được điều trị là đã thấy rất hạnh phúc", anh chia sẻ.
Năm 2026, anh Trường là một trong 100 người hiến máu tình nguyện tiêu biểu được tôn vinh trên toàn quốc. Với anh, đây là niềm vinh dự đặc biệt, không chỉ dành cho cá nhân mà còn là sự ghi nhận đối với tinh thần sẻ chia và trách nhiệm với cộng đồng mà bản thân luôn theo đuổi. "Mình hy vọng sự ghi nhận này sẽ trở thành động lực để nhiều người tiếp tục duy trì nghĩa cử cao đẹp và khuyến khích thêm nhiều người mới tham gia hiến máu", anh bày tỏ.
Sau cột mốc được tôn vinh toàn quốc, anh Trường cho biết sẽ tiếp tục hiến máu khi sức khỏe cho phép, đồng thời tích cực tuyên truyền, vận động người thân, bạn bè, đồng nghiệp và các bạn trẻ tham gia hiến máu tình nguyện.
Là người đồng hành cùng Trường trong phong trào hiến máu, anh Nguyễn Tiến Huân, Phó chủ nhiệm CLB Ngân hàng máu sống 24h Quảng Ninh, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm và sự nhiệt huyết của chàng thanh niên này.
"Với mong muốn sẻ chia và giúp đỡ những người bệnh cần máu, Trường đã tích cực tham gia hiến máu nhiều lần, góp phần lan tỏa thông điệp nhân ái và tinh thần vì cộng đồng. Hành động của bạn ấy là tấm gương đẹp về lòng nhân ái, trách nhiệm và sự cống hiến cho xã hội", anh Huân nhận xét.
Sống tại chung cư Felix Homes tại 44 đường Nguyễn Văn Dung, P.An Nhơn, TP.HCM, anh Nguyễn Ngọc Vinh (32 tuổi) dành phần ban công để trồng các loại cây cảnh đơn giản. Ban công nhà anh có hướng đông – đông bắc, chủ yếu đón nắng nhẹ vào buổi sáng đến khoảng 11 giờ nên tránh được nắng gay gắt buổi trưa và chiều. Tuy nhiên, trong những ngày nắng nóng gay gắt, anh vẫn cảm nhận rõ không khí trong nhà trở nên hầm hơn, phải mở cửa và bật quạt để tạo sự thông thoáng.
Ban đầu, anh chỉ trồng vài chậu cây nhỏ vì sở thích, nhưng dần dần việc chăm cây trở thành thói quen giúp giảm căng thẳng sau giờ làm việc. "Ngồi văn phòng nhìn màn hình nhiều dễ mỏi mắt. Có thêm mảng xanh nhỏ để nhìn vào cũng là cách mình cân bằng lại", anh chia sẻ.
Theo anh Vinh, việc trồng cây ở ban công tầng cao cần chú ý đến yếu tố an toàn, từ cách đặt chậu đến lựa chọn loại cây phù hợp. Anh ưu tiên các loại cây họ trầu vì dễ sống, có thể trồng đất hoặc nước và không cần quá nhiều công chăm sóc. "Không nên tưới cây vào lúc trưa nắng vì dễ sốc nhiệt, cháy lá. Tôi thường tưới vào sáng sớm hoặc chiều tối, đồng thời giăng lưới để giảm nắng", anh nói.
Trong khi đó, anh Nguyễn Việt Vy (30 tuổi) ở đường Lê Đức Thọ, P.Hạnh Thông, TP.HCM, lại chọn cách trồng rau trên ban công để vừa sử dụng, vừa tạo cảm giác thư giãn sau giờ làm việc. Từ những loại rau dễ trồng như cải mèo, cải thìa tím, rau thơm, ớt… anh dần mở rộng bằng cách tự chế thêm kệ từ ống nước để tận dụng không gian.
"Ban đầu làm thử, sau mình thấy phù hợp thì làm thêm. Sáng trước khi đi làm nhìn một chút, chiều về lại ra xem cây," anh nói. Sau khoảng 4 - 5 tháng, anh đã có lần thu hoạch đầu tiên, dù trước đó từng gặp nhiều thất bại do thiếu kinh nghiệm trong việc phối đất, bón phân và chăm sóc.
"Phải làm rồi mới rút ra được kinh nghiệm. Khi ăn rau mình trồng, cảm giác rất khác, vừa tươi vừa vui," anh chia sẻ. Hiện anh đã đầu tư khoảng 1 triệu đồng cho việc trồng rau, bao gồm cả hệ thống tưới tự động và xem đây như một thú vui giúp cân bằng cuộc sống.
Không chỉ dừng lại ở việc trồng cây như một thú vui, với một số người, việc này dần trở thành thói quen lâu dài và tích lũy thành kinh nghiệm trong quá trình chăm sóc. Anh Nguyễn Lâm Duy (30 tuổi), ngụ tại địa chỉ đường đại lộ Bình Dương, P.Phú Lợi, TP.HCM, bắt đầu trồng cây từ thời điểm giãn cách năm 2021, khi phần lớn thời gian ở nhà. Sau khoảng 1–2 năm duy trì, anh cho biết việc chăm cây không chỉ giúp cải thiện không gian sống mà còn tạo cảm giác dễ chịu hơn trong sinh hoạt hằng ngày.
"Ban đầu chỉ là thử cho đỡ chán, nhưng càng làm càng bị cuốn vào lúc nào không hay. Cây cối giúp mình kết nối với thiên nhiên và sống chậm lại hơn trong một thời điểm khá ngột ngạt" anh nói.
Theo anh Duy, với điều kiện nắng nóng, việc chọn giá thể và thời điểm chăm sóc đóng vai trò quan trọng. "Cây hư hay chết là chuyện bình thường. Quan trọng là hiểu điều kiện chỗ mình ở để điều chỉnh phù hợp", anh chia sẻ.
Tuy nhiên, không phải không gian nào cũng có thể tận dụng theo cách tương tự. Anh Lê Quang Đức (34 tuổi) ở đường Lê Đức Thọ, P.An Hội Đông, TP.HCM, cho biết dù có ban công nhưng điều kiện lại không thuận lợi. Do không có mái che, khu vực này bị nắng chiếu trực tiếp trong thời gian dài, khiến việc trồng cây gặp nhiều hạn chế.
"Nắng nóng gay gắt nên chỉ trồng được vài loại cây chịu nắng như nha đam, còn lại khó sống", anh nói. Với anh, mong muốn có thêm một góc mát mẻ trong nhà là có thật, nhưng không phải lúc nào cũng dễ thực hiện.
Thực tế cho thấy, việc trồng cây ở ban công khó có thể làm giảm đáng kể nhiệt độ trong nhà, đặc biệt trong những đợt nắng nóng. Tuy nhiên, với nhiều người trẻ, giá trị của những chậu cây nhỏ không nằm ở khả năng "làm mát" mà ở cảm giác mà chúng mang lại. Một góc ban công có thêm cây xanh, dù đơn giản, cũng phần nào giúp không gian bớt khô cứng và tạo cảm giác dễ chịu hơn trong sinh hoạt hằng ngày. Trong điều kiện đô thị chật hẹp, mỗi người trẻ đang tự tìm cho mình một cách riêng để thích nghi, từ việc trồng vài chậu cây cảnh đến thử trồng rau, hoặc đơn giản là chấp nhận những giới hạn của không gian sống.
A1: Khoảng ban công nhỏ tại căn hộ của anh Nguyễn Ngọc Vinh. Đây là góc "chữa lành" giúp anh cân bằng lại thị giác và tinh thần sau những giờ làm việc căng thẳng. (ẢNH: NVCC)
A2: Cận cảnh những mầm rau xanh mướt trên hệ thống kệ tầng tự chế bằng ống nước của anh Nguyễn Việt Vy. Nhờ sự sáng tạo này, anh đã tối ưu hóa được khoảng không gian nhỏ của mình. (ẢNH: VIỆT HÀ)
A3: Anh Nguyễn Việt Vy tự tay chăm sóc cho từng gốc rau trong vườn sau giờ làm việc. (ẢNH: VIỆT HÀ)
Ngày 5.6, T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam phối hợp Trung tâm Phát triển văn hóa đọc và kinh tế xuất bản (Hội Xuất bản Việt Nam), Tỉnh đoàn Gia Lai và Hội Sinh viên tỉnh Gia Lai tổ chức chương trình Sinh viên với biển, đảo Tổ quốc tại xã đảo Nhơn Châu, tỉnh Gia Lai (trước đây thuộc TP.Quy Nhơn, tỉnh Bình Định).
Tham dự có ông Nguyễn Ngọc Lương, Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Gia Lai; anh Nguyễn Duy Hưng, Chánh văn phòng T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam; anh Phạm Hồng Hiệp, Bí thư Tỉnh đoàn Gia Lai cùng đại diện nhiều đơn vị đồng hành.
Chương trình thu hút sự tham gia của đông đảo đoàn viên, thanh niên, sinh viên, lực lượng vũ trang và người dân địa phương.
Với mục tiêu chăm lo đời sống người dân vùng biển đảo, phát triển văn hóa đọc, nâng cao kỹ năng sống cho thanh thiếu nhi và tăng cường nhận thức về chủ quyền biển đảo, chương trình đã huy động tổng nguồn lực hơn 200 triệu đồng từ các tổ chức, doanh nghiệp và nhà hảo tâm.
Đồng hành cùng chương trình có Hội Xuất bản Việt Nam, Báo Thanh Niên, Hiệp hội logistics và cảng biển tỉnh Đắk Lắk, Tổng công ty Đối tác Chân Thật cùng nhiều đơn vị khác.
Tại xã đảo Nhơn Châu, ban tổ chức đã trao tặng một căn nhà đại đoàn kết trị giá 60 triệu đồng cho gia đình chính sách; xây dựng thư viện với 500 đầu sách dành cho Trường tiểu học và THCS Nhơn Châu trị giá 50 triệu đồng; tặng 26 xe đạp cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn với tổng trị giá 52 triệu đồng.
Ngoài ra, 61 suất quà cũng được trao đến các gia đình chính sách và hộ dân khó khăn trên đảo.
Ông Nguyễn Thanh Hân, Giám đốc Trung tâm Phát triển văn hóa đọc và kinh tế xuất bản, cho biết chương trình không chỉ mang đến sự hỗ trợ thiết thực mà còn hướng tới lan tỏa tinh thần trách nhiệm xã hội bền vững.
"Chúng tôi kỳ vọng chương trình sẽ trở thành mô hình kết nối hiệu quả giữa hoạt động an sinh xã hội, giáo dục và phát triển văn hóa đọc, góp phần xây dựng cộng đồng ngày càng phát triển, văn minh và giàu bản sắc", ông Hân chia sẻ.
Trong khuôn khổ chương trình, đoàn công tác cũng đến thăm, động viên và trao quà cho cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng Nhơn Châu và Đại đội Hỗn hợp Cù Lao Xanh đang thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo.
Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Ngọc Lương ghi nhận những kết quả mà các đơn vị đạt được trong thời gian qua, đồng thời đề nghị lực lượng biên phòng tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, truyền thống kỷ luật và luôn sẵn sàng chiến đấu, huấn luyện để bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới quốc gia.
Theo ông Lương, bên cạnh nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, lực lượng biên phòng còn đóng vai trò quan trọng trong công tác hỗ trợ người dân phát triển kinh tế, giảm nghèo, chăm lo giáo dục và phối hợp thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến chống khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU).
"Dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, vất vả khi sống xa gia đình, tôi tin tưởng các chiến sĩ sẽ giữ vững bản lĩnh bộ đội Cụ Hồ để vượt qua mọi thử thách, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và tiếp tục là điểm tựa tin cậy của người dân", ông Lương nhấn mạnh.
Bên cạnh các hoạt động an sinh, Ban tổ chức chương trình Sinh viên với biển, đảo Tổ quốc tại xã đảo Nhơn Châu còn tổ chức ra quân làm sạch môi trường biển, thu gom rác thải tại khu dân cư ven biển, tuyên truyền giảm thiểu rác thải nhựa và bảo vệ hệ sinh thái biển. Học sinh địa phương cũng được tham gia các buổi truyền thông, tập huấn kỹ năng phòng chống xâm hại trẻ em và bạo lực học đường.
