Người huyết áp cao tuyệt đối tránh việc này ngay khi thức dậy

Gia tăng bệnh da liễu liên quan đến bể bơi

Chị H. (24 tuổi, Hà Nội) phải đi khám sau một buổi bơi cuối tuần vì da đỏ rát, nổi nhiều sẩn nhỏ ở hai cánh tay, cổ và lưng.

Ban đầu, chị chỉ thấy hơi ngứa khi vừa lên khỏi bể nên nghĩ là phản ứng bình thường do nước clo. Tuy nhiên, đến tối cùng ngày, cảm giác ngứa rát tăng rõ, các nốt mẩn đỏ xuất hiện dày hơn và lan rộng, buộc chị phải đến cơ sở y tế thăm khám.

ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành, thành viên Hội Da liễu Việt Nam, người trực tiếp khám cho bệnh nhân, cho biết đây là trường hợp viêm da tiếp xúc kèm nhiễm khuẩn nhẹ, liên quan đến môi trường nước bể bơi không bảo đảm vệ sinh.

Theo BS Tiến Thành, đây không phải trường hợp cá biệt. Mỗi khi bước vào cao điểm nắng nóng, số người gặp vấn đề về da sau khi đi bơi thường tăng lên. Có người chỉ đỏ da, ngứa thoáng qua, nhưng cũng có trường hợp bị viêm da kéo dài, nổi mụn mủ quanh nang lông hoặc xuất hiện tổn thương nghi do nấm.

"Những bệnh lý thường gặp sau khi bơi gồm viêm da tiếp xúc do hóa chất như clo hoặc chất khử trùng, viêm nang lông do vi khuẩn, nhiễm nấm da như nấm kẽ chân, nấm thân mình và tình trạng mề đay, kích ứng ở người có cơ địa nhạy cảm", BS Tiến Thành cho hay.

Đáng chú ý, một số trường hợp có thể liên quan đến vi khuẩn Pseudomonas aeruginosa, tác nhân gây viêm nang lông cấp tính. Khi mắc phải, người bệnh có thể nổi mụn mủ, ngứa rát, đau ở vùng lưng, ngực, tay chân chỉ sau thời gian ngắn tiếp xúc với nguồn nước không bảo đảm.

Những sai lầm khiến người dân rước bệnh khi đi bơi

Theo BS Tiến Thành, nhiều người vẫn lầm tưởng bể bơi có mùi clo sẽ diệt khuẩn. Thực tế, clo chỉ phát huy hiệu quả khi được sử dụng đúng nồng độ và đi kèm hệ thống lọc, tuần hoàn nước hoạt động tốt.

Nếu xử lý không đúng cách, nước bể vẫn có thể là nơi tồn tại của nhiều tác nhân gây bệnh.

Ngoài chất lượng nước, mật độ người bơi quá đông trong mùa hè cũng làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo. Khi nhiều người cùng sử dụng bể trong thời gian dài, hệ thống lọc chịu áp lực lớn hơn. Nếu khâu kiểm soát vệ sinh không theo kịp, nguy cơ mắc bệnh da càng cao.

Một nguyên nhân khác là những thói quen rất phổ biến nhưng thường bị xem nhẹ. Nhiều người xuống bể ngay mà không tắm tráng trước.

Sau khi bơi xong, họ mặc đồ bơi ướt quá lâu, không vệ sinh da kỹ hoặc ngại thay đồ ngay tại chỗ. Môi trường ẩm ướt kéo dài khiến da dễ bị kích ứng, đồng thời tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm phát triển.

Không chủ quan với dấu hiệu bất thường

Theo BS Tiến Thành, những người đang có vết trầy xước, viêm da cơ địa hoặc bệnh da liễu sẵn có càng dễ bị tổn thương khi đi bơi. Khi hàng rào bảo vệ tự nhiên của da đã suy yếu, việc ngâm lâu trong nước hồ bơi càng làm tăng nguy cơ viêm nhiễm.

Trẻ em và người có làn da nhạy cảm là hai nhóm dễ bị ảnh hưởng hơn cả. Ở trẻ nhỏ, da mỏng và dễ kích ứng hơn người lớn. Trong khi đó, người có cơ địa dị ứng hoặc tiền sử bệnh da liễu thường phản ứng mạnh hơn khi tiếp xúc với nước bể bơi không phù hợp.

Để hạn chế nguy cơ mắc bệnh da khi đi bơi mùa hè, bác sĩ khuyến cáo người dân nên chọn bể bơi bảo đảm vệ sinh, nước trong, không đục, không có mùi clo quá nồng. Trước và sau khi bơi cần tắm tráng bằng nước sạch. Sau khi ra khỏi nước, nên thay đồ bơi ngay, lau khô cơ thể, đặc biệt ở các vùng nếp gấp và kẽ chân.

“Người dân cũng không nên đi bơi khi da đang có vết thương hở hoặc đang mắc bệnh da liễu chưa ổn định. Với người có làn da khô hoặc nhạy cảm, có thể sử dụng kem dưỡng ẩm sau khi tắm để hỗ trợ phục hồi hàng rào bảo vệ da”, BS Tiến Thành lưu ý.

Quan trọng hơn, không nên chủ quan với các dấu hiệu bất thường xuất hiện sau khi bơi. Nếu thấy ngứa, nổi mẩn, đỏ da, rát kéo dài hoặc nổi mụn mủ, người dân nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Bác sĩ Thành lưu ý nhiều người nghĩ đây chỉ là dị ứng nhẹ nên tự mua thuốc bôi. Tuy nhiên, nếu tổn thương da đã kèm nhiễm khuẩn hoặc nhiễm nấm, việc điều trị sai cách có thể khiến bệnh kéo dài và nặng hơn.

Tin Gốc: Dân Trí

Ung thư miệng ảnh hưởng đến khoang miệng, môi, nướu và vùng họng. Nếu phát hiện sớm, nhiều trường hợp có thể điều trị hiệu quả. Các triệu chứng ban đầu thường không rõ ràng, nhưng nếu có bất thường ở miệng hoặc họng kéo dài trên hai tuần, nên đi khám.

Một trong những yếu tố nguy cơ chính của ung thư miệng là việc sử dụng các sản phẩm thuốc lá, bao gồm cả loại không khói. Những sản phẩm này thường được giữ lâu trong khoang miệng, khiến niêm mạc tiếp xúc trực tiếp với chất gây ung thư trong thời gian dài.

Theo các chuyên gia, ung thư miệng không chỉ liên quan đến thuốc lá. Vệ sinh răng miệng kém, răng sắc nhọn, răng giả không phù hợp gây viêm nhiễm kéo dài trong khoang miệng cũng có thể làm tăng nguy cơ tổn thương tiền ung thư. Ngoài ra, virus HPV hiện được xem là yếu tố nguy cơ ngày càng phổ biến ở ung thư vùng miệng và họng, đặc biệt ở người trẻ không hút thuốc.

Các bác sĩ cũng cảnh báo lối sống hiện đại như thức khuya, căng thẳng kéo dài, ăn uống thiếu lành mạnh, ít vận động hoặc uống rượu thường xuyên có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Một trong những vấn đề lớn là nhiều người phát hiện bệnh muộn do bỏ qua triệu chứng ban đầu. Dấu hiệu sớm của ung thư miệng thường mơ hồ như loét miệng lâu lành, mảng trắng hoặc đỏ trong miệng, đau hoặc khó nuốt, khàn tiếng kéo dài, nổi hạch cổ hoặc chảy máu bất thường trong khoang miệng. Nhiều người nhầm các triệu chứng này với nhiệt miệng hoặc viêm thông thường nên tự điều trị tại nhà, làm chậm chẩn đoán.

Điều trị ung thư miệng phụ thuộc vào giai đoạn bệnh và vị trí tổn thương trong khoang miệng hoặc họng. Các phương pháp phổ biến gồm phẫu thuật, xạ trị và hóa trị. Phẫu thuật thường là lựa chọn điều trị đầu tiên nhằm loại bỏ mô ung thư. Với các trường hợp phát hiện sớm hoặc khối u nhỏ, phẫu thuật có thể là phương pháp duy nhất cần thực hiện. Nếu vùng cắt bỏ lớn, người bệnh có thể cần phẫu thuật tái tạo.

Xạ trị đôi khi được áp dụng đơn độc cho ung thư miệng giai đoạn sớm, đặc biệt ở vùng môi. Phương pháp này cũng có thể kết hợp sau phẫu thuật hoặc cùng hóa trị để giảm nguy cơ tái phát hay kiểm soát ung thư giai đoạn muộn. Hóa trị chủ yếu được dùng trong các trường hợp ung thư tiến triển hoặc phối hợp với xạ trị để tăng hiệu quả điều trị.

Để phòng bệnh, ngoài tránh thuốc lá dưới mọi hình thức, mọi người nên hạn chế rượu bia, giữ vệ sinh răng miệng tốt và khám nha khoa định kỳ để phát hiện sớm tổn thương bất thường. Tiêm vaccine HPV có thể giúp giảm nguy cơ một số ung thư vùng miệng và họng. Theo Medical News Today, ung thư miệng có tiên lượng tốt hơn nhiều nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

Tin Gốc: Vnexpress

Thận rất ít khi phản ứng mạnh mẽ trong giai đoạn đầu bị tổn thương. Bộ phận này làm việc miệt mài suốt cả ngày, lọc gần 190 lít máu (50 gallons), cân bằng chất lỏng, loại bỏ độc tố và hỗ trợ kiểm soát huyết áp. Tuy nhiên theo thời gian, những thói quen ăn uống hàng ngày có thể âm thầm đè nặng lên thận mà không hề có bất kỳ dấu hiệu cảnh báo rõ ràng nào.

Trên khắp thế giới, các bác sĩ đang nhận thấy một sự thay đổi đáng lo ngại. Thực phẩm siêu chế biến, đồ ăn vặt nhiều muối, nước ngọt và các xu hướng ăn kiêng cực đoan đang ngày càng trở nên phổ biến. Đồng thời, số ca mắc bệnh thận cũng tăng trưởng đều đặn. Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), ước tính cứ 7 người trưởng thành ở Mỹ thì có 1 người mắc bệnh thận mạn tính, và nhiều người trong số họ thậm chí còn không hề hay biết.

Điều làm cho câu chuyện trở nên phức tạp hơn hiện nay là nỗi ám ảnh ngày càng lớn đối với chế độ ăn giàu protein. Mạng xã hội đã biến protein thành một biểu tượng của "ăn uống lành mạnh". Sinh tố protein (protein shake), những bữa ăn ngập tràn thịt và xu hướng "cái gì cũng phải giàu protein" đang được tiếp thị như những yếu tố thiết yếu cho sức khỏe. Dù vậy, các chuyên gia khẳng định rằng nạp nhiều protein không phải lúc nào cũng tốt, đặc biệt là đối với những người đang có các vấn đề về thận hoặc có nguy cơ mắc bệnh.

Dưới đây là 7 loại thực phẩm và thói quen ăn uống mà các chuyên gia khuyến cáo mọi người nên hạn chế để bảo vệ sức khỏe của thận.

Thực phẩm đóng gói

Gói mì ăn liền hay túi khoai tây chiên vào buổi tối tưởng chừng như vô hại, nhưng thận thường phải trả giá đắt sau đó.

Bà Parul Yadav, Trưởng khoa Dinh dưỡng tại Bệnh viện Marengo Asia (Gurugram), cho biết: "Các loại thực phẩm đóng gói như khoai tây chiên, mì ăn liền và các bữa ăn đông lạnh chứa hàm lượng natri và chất bảo quản rất cao, có thể gây tổn hại cho thận theo thời gian".

Vấn đề không chỉ nằm ở muối. Thực phẩm chế biến sẵn được thiết kế để có hạn sử dụng lâu hơn trên kệ, vì vậy chúng thường chứa chất bảo quản, phosphate, chất điều vị và lượng natri dư thừa. Các thành phần này kết hợp với nhau có thể làm tăng huyết áp và buộc thận phải làm việc vất vả hơn.

Các nhà nghiên cứu từ Viện Quốc gia về Bệnh tiểu đường, Tiêu hóa và Bệnh thận (NIDDK) đã liên tục chứng minh mối liên hệ giữa việc hấp thụ lượng natri cao với tình trạng căng thẳng ở thận và bệnh cao huyết áp.

Điều khiến thực phẩm đóng gói trở nên nguy hiểm chính là sự "vô hình" của lượng natri dư thừa. Một phần khoai tây chiên hoặc đồ ăn đông lạnh có thể chứa tới gần một nửa lượng natri được khuyến nghị hàng ngày.

Ăn quá nhiều muối

Muối đan xen sâu sắc vào thói quen ăn uống hàng ngày, đặc biệt là qua dưa muối, các loại sốt, đồ ăn vặt, tương chấm và các bữa ăn tại nhà hàng.

Ông Anshul Singh, Trưởng nhóm Khoa Dinh dưỡng Lâm sàng & Tiết chế tại Bệnh viện Artemis, giải thích: "Ăn quá nhiều muối có thể làm tăng huyết áp và gây áp lực lên thận".

Huyết áp cao là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến bệnh thận trên toàn thế giới. Khi lượng natri nạp vào cơ thể duy trì ở mức cao trong nhiều năm, các mạch máu nhỏ bên trong thận sẽ bắt đầu suy yếu.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 5 g muối mỗi ngày. Thế nhưng, nhiều người đang vô tình nạp lượng muối cao gần gấp đôi mức đó chỉ thông qua thực phẩm chế biến sẵn và các bữa ăn tại nhà hàng.

Một vấn đề dễ bị bỏ qua là những thực phẩm có vẻ ngoài "lành mạnh". Súp mua sẵn ở cửa hàng, ngũ cốc ăn sáng, thanh protein và thậm chí cả bánh mì đen đóng gói cũng có thể chứa hàm lượng natri cao đến mức đáng ngạc nhiên.

Đôi khi, mối nguy hiểm không đến từ lọ muối đặt trên bàn ăn, mà nó ẩn giấu ngay bên trong những chiếc bao bì.

Đồ uống có đường và nước có ga

Đồ uống có đường không chỉ đơn thuần là làm tăng calo. Chuyên gia dinh dưỡng Parul Yadav cho biết nước ngọt và các loại đồ uống giải khát không tốt cho sức khỏe. Nếu uống chúng thường xuyên, bạn có thể đối mặt với nguy cơ béo phì và tiểu đường - hai nguyên nhân lớn nhất dẫn đến bệnh thận.

Tiểu đường vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra bệnh thận mạn tính trên toàn cầu. Việc tiêu thụ đồ uống có đường thường xuyên có liên quan đến tình trạng kháng insulin, tăng cân và viêm nhiễm.

Ông Anshul Singh cũng chỉ ra rằng các loại nước có ga tối màu có chứa thêm phosphorus, chất này có thể gây hại cho thận theo thời gian.

Một nghiên cứu được công bố bởi Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) đã tìm thấy mối liên hệ giữa đồ uống có đường và việc tăng nguy cơ tổn thương thận, đặc biệt ở những người vốn đã dễ bị rối loạn chuyển hóa.

Mối lo ngại lớn hơn hiện nay là tần suất sử dụng. Nhiều người không còn uống nước ngọt một cách thỉnh thoảng nữa, mà đồ uống có đường đã trở thành thứ thay thế cho nước lọc hàng ngày. Thận vốn dĩ không được cấu tạo để xử lý tình trạng quá tải đường liên tục như vậy.

Chế độ ăn giàu protein

Protein là chất thiết yếu cho việc sửa chữa cơ bắp, hệ miễn dịch và sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, internet đã biến protein thành một thứ gì đó vô hạn. Văn hóa thể hình thường thúc đẩy ý tưởng rằng "càng nhiều protein thì sức khỏe càng tốt". Các chuyên gia không đồng tình với tư duy cực đoan đó.

Chuyên gia Anshul Singh nhấn mạnh thịt đỏ và thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói rất giàu protein và chất béo bão hòa. Nạp quá nhiều protein có thể đặt thêm gánh nặng lớn lên thận.

Bà Parul Yadav cũng lưu ý thêm rằng việc ăn quá nhiều thịt đỏ có thể làm tăng nồng độ acid uric và tạo thêm áp lực cho chức năng thận.

Điều này không có nghĩa là protein có hại; cơ thể chúng ta rất cần nó. Vấn đề thực sự nằm ở chỗ dư thừa. Khi protein bị phá vỡ, thận sẽ giúp loại bỏ các chất thải chứa nitơ ra khỏi cơ thể. Chế độ ăn cực kỳ giàu protein buộc thận phải liên tục lọc nhiều chất thải hơn. Ở những người khỏe mạnh, điều này có thể không gây ra tổn thương ngay lập tức, nhưng đối với những người bị tiểu đường, huyết áp cao, đang có sẵn bệnh thận hoặc bị mất nước, gánh nặng gia tăng này có thể trở nên rất rủi ro.

Sự thật thường bớt hào nhoáng hơn những gì các chiến dịch tiếp thị sức khỏe vẽ ra: Một lượng protein cân bằng mới là điều quan trọng, chứ không phải việc nhồi nhét protein ở mức cực đoan.

Thịt chế biến sẵn

Thịt xông khói, xúc xích, thịt nguội và thịt xiên đóng gói... thường được quảng cáo là nguồn protein tiện lợi. Thế nhưng, chúng lại là sự kết hợp của nhiều tác nhân gây áp lực cho thận: natri, chất bảo quản, chất béo bão hòa và các chất phụ gia hóa học.

"Thịt chế biến sẵn có hại cho thận vì chúng chứa hàm lượng natri cao cùng các chất phụ gia có thể làm suy giảm chức năng thận", chuyên gia Parul Yadav nhận định.

Nhiều loại thịt chế biến sẵn cũng chứa phụ gia phosphate. Lượng phosphorus dư thừa sẽ khiến những quả thận đã bị suy yếu gặp khó khăn trong việc lọc bỏ một cách hiệu quả.

Một mối lo ngại lớn là thịt chế biến sẵn hiện cũng đã len lỏi vào các bữa ăn "lành mạnh" tại phòng tập. Bánh mì kẹp giàu protein, ức gà đóng gói và đồ ăn vặt từ thịt bảo quản đang ngày càng được tiêu thụ nhiều như những thực phẩm phục vụ cho việc tập luyện.

Nhãn mác có thể ghi là "giàu protein", nhưng thận thì vẫn phải oằn mình gánh lượng natri có trong đó.

Thực phẩm giàu oxalate

Bà Parul Yadav giải thích rằng các thực phẩm giàu oxalate như rau bina (cải bó xôi), củ cải đường, socola và các loại hạt có thể góp phần hình thành sỏi thận ở những người có cơ địa dễ mắc bệnh.

Oxalate là các hợp chất tự nhiên được tìm thấy trong nhiều loại thực phẩm giàu dinh dưỡng. Đối với hầu hết mọi người, chúng không gây hại. Tuy nhiên, đối với những người dễ bị sỏi thận canxi oxalate, lượng oxalate dư thừa sẽ trở thành một vấn đề lớn.

Đây là lý do tại sao việc mù quáng chạy theo các xu hướng "siêu thực phẩm" trên internet có thể phản tác dụng. Sinh tố rau bina vào mỗi buổi sáng nghe có vẻ lành mạnh, nhưng đối với một người bị sỏi thận tái phát, đó lại không phải là lựa chọn lý tưởng.

Dinh dưỡng chỉ thực sự tốt cho sức khỏe khi nó được cá nhân hóa, chứ không phải được sao chép nguyên bản từ các xu hướng ăn kiêng đang lan truyền mạnh mẽ trên mạng.

Thức ăn nhanh và đồ chiên rán

Bà Parul Yadav cho biết thức ăn nhanh và đồ chiên rán chứa hàm lượng chất béo, muối và calo cao, có thể gây hại cho thận và sức khỏe tổng thể.

Những bữa ăn này thường giàu năng lượng nhưng lại nghèo nàn về mặt dinh dưỡng. Sự kết hợp giữa natri cao, chất béo chuyển hóa, carbohydrate tinh chế và đường có thể góp phần gây ra béo phì, tiểu đường và cao huyết áp - ba tác nhân hàng đầu dẫn đến bệnh thận.

Ông Anshul Singh cũng cảnh báo rằng các món ăn mặn và thức ăn nhanh có thể gây ra tình trạng giữ nước và làm tăng áp lực lên thận.

Mối lo ngại không chỉ dừng lại ở những lần "nuông chiều bản thân" ngẫu hứng, mà là sự phụ thuộc thường xuyên. Đối với nhiều gia đình ở đô thị, thức ăn nhanh đã chuyển từ một "món ăn đổi gió" thành bữa ăn định kỳ hàng ngày.

Thận có thể thích nghi trong nhiều năm. Dù vậy, đến một lúc nào đó, ngay cả những cơ quan kiên cường nhất cũng sẽ bắt đầu có dấu hiệu kiệt sức.

Sức khỏe của thận hiếm khi được xây dựng từ những "thực phẩm thần kỳ" hay các chế độ ăn kiêng khắc nghiệt. Nó phụ thuộc nhiều hơn vào những thói quen bình thường được lặp đi lặp lại hàng ngày.

Các chuyên gia luôn khuyên nên ăn nhiều bữa ăn tự nấu tại nhà, uống đủ nước, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồng thời tránh ăn quá nhiều muối và đường. Một chế độ dinh dưỡng cân bằng có giá trị hơn nhiều so với các kiểu ăn uống theo xu hướng.

Cơn sốt giàu protein hiện nay phản ánh một vấn đề lớn hơn trong văn hóa chăm sóc sức khỏe hiện đại: niềm tin rằng nếu cái gì tốt, thì càng dùng nhiều sẽ càng tốt hơn. Tuy nhiên, sinh học con người không vận hành theo cách đó. Đôi khi, những bữa ăn lành mạnh nhất lại chính là những bữa ăn giản dị nhất.

Tin Gốc: Vnexpress