Thuốc amivantamab, một phương pháp điều trị ung thư trúng đích bằng hình thức tiêm dưới da, mở ra hy vọng mới khi giúp thu nhỏ khối u ở hơn một phần ba số bệnh nhân ung thư đầu và cổ tái phát hoặc di căn. Nhóm bệnh nhân này vốn đã kháng các phác đồ điều trị tiêu chuẩn, theo Viện Nghiên cứu Ung thư London (ICR).
Trước đó, amivantamab, do tập đoàn Johnson & Johnson phát triển, là phương pháp điều trị thuộc nhóm kháng thể đơn dòng đặc hiệu kép. Loại thuốc này hiện đã được cấp phép để điều trị cho nhiều phân nhóm ung thư phổi ở các bước điều trị khác nhau.
Các nhà khoa học thiết kế loại protein nhân tạo này hoạt động như một chiếc còng số 8, tự động dò tìm và khóa chặt cùng lúc hai mục tiêu then chốt trên bề mặt tế bào ung thư. Mục tiêu thứ nhất là EGFR, một loại protein đóng vai trò như động cơ thúc đẩy khối u tăng sinh đột biến. Mục tiêu thứ hai là MET, con đường truyền tín hiệu bí mật giúp tế bào ác tính lẩn trốn và chống lại các loại thuốc hóa trị, miễn dịch thông thường.
Ngay khi khóa chặt hai tín hiệu sinh tồn này khiến tế bào ung thư kiệt quệ, amivantamab tiếp tục phát huy tác dụng sinh học thứ ba. Thuốc đóng vai trò như một hồi chuông báo động, kích hoạt hệ thống miễn dịch của cơ thể. Các tế bào bạch cầu ngay lập tức nhận diện tín hiệu, di chuyển đến khu vực có khối u và trực tiếp tiêu diệt các mầm bệnh đang suy yếu.
Đội ngũ y tế tiêm trực tiếp một lượng nhỏ amivantamab vào lớp mô dưới da bệnh nhân thay vì truyền dịch pha loãng qua đường tĩnh mạch. Phương pháp đưa thuốc mới này giúp các hoạt chất thâm nhập nhanh chóng vào cơ thể, phát huy tác dụng bao vây khối u chỉ trong thời gian ngắn. Bệnh nhân hoàn toàn có thể hoàn thành quy trình tiêm tại phòng khám ngoại trú và về nhà ngay, tránh được tâm lý mệt mỏi khi phải lưu trú dài ngày tại bệnh viện. Những bệnh nhân được điều trị bằng amivantamab có thời gian sống thêm trung vị là 12,5 tháng kể từ khi bắt đầu điều trị.
Kết quả thử nghiệm lâm sàng pha Ib/II mang tên OrigAMI-4, do các nhà khoa học ICR thực hiện, được báo cáo hôm 31/5 tại Hội nghị Thường niên của Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Mỹ (ASCO) và xuất bản trên Tạp chí Ung thư Lâm sàng (JCO), xác nhận tình trạng thu nhỏ khối u ở 42% số bệnh nhân được điều trị bằng thuốc amivantamab.
Các nhà khoa học cho biết kết quả này là bằng chứng vững chắc để tiếp tục phát triển amivantamab thành một phương pháp điều trị đầy hứa hẹn cho ung thư đầu và cổ. Đây là căn bệnh đang ảnh hưởng đến khoảng 12.800 người tại Anh mỗi năm và cũng là loại ung thư phổ biến thứ 6 trên thế giới.
Thử nghiệm được triển khai tại 55 bệnh viện ở 11 quốc gia, tập trung vào những người mắc ung thư đầu và cổ. Ung thư biểu mô tế bào vảy vùng đầu và cổ là căn bệnh ác tính tiến triển rất nhanh, làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Các triệu chứng như đau đớn và nuốt nghẹn khiến bệnh nhân gặp nhiều khó khăn khi ăn uống, giao tiếp, từ đó không đảm bảo được dinh dưỡng cho cơ thể. Một số dạng ung thư đầu cổ gồm các khối u ở khoang miệng, thanh quản và các phần của họng, nằm trong số những loại khó chữa nhất, thường có kết quả điều trị xấu và luôn đòi hỏi những bài thuốc mới hiệu quả hơn. Tính chung trong các loại ung thư đầu cổ, có tới một nửa số bệnh nhân sẽ bị tái phát hoặc di căn, ngay cả khi bệnh đã được phát hiện và điều trị từ giai đoạn sớm.
Một khi bệnh tái phát hoặc di căn, tỷ lệ sống sót sau 5 năm chỉ còn khoảng 15%. Đối với những bệnh nhân phải chuyển sang phác đồ điều trị tiếp theo, các loại thuốc hiện tại đem lại lợi ích rất hạn chế khi tỷ lệ đáp ứng với thuốc hiếm khi vượt quá 24% và hiếm người đạt được kết quả sạch bóng khối u hoàn toàn.
Nhóm một của nghiên cứu OrigAMI-4 gồm 102 bệnh nhân ung thư biểu mô tế bào vảy vùng đầu và cổ tái phát hoặc di căn, có khối u vẫn tiếp tục phát triển bất chấp trước đó đã được điều trị bằng liệu pháp miễn dịch và hóa trị dựa trên nền platinum.
Trong quá trình thử nghiệm, các bác sĩ ghi nhận khối u đã thu nhỏ ở 43 bệnh nhân. Trong đó, 15 người đáp ứng hoàn toàn, nghĩa là khối u biến mất trên các phương pháp chẩn đoán hình ảnh, và 28 người bệnh đạt đáp ứng một phần khi khối u thu nhỏ đáng kể.
Chuyên gia nhận định nếu những kết quả khả quan từ nghiên cứu trên tiếp tục được khẳng định trong các thử nghiệm quy mô lớn hơn như thử nghiệm lâm sàng pha 3 OrigAMI-5 đang diễn ra, phương pháp điều trị này sẽ sớm được phê duyệt, đem lại cơ hội sống cho hàng chục nghìn người khác trên toàn thế giới mỗi năm.
Đây là hội nghị khoa học thường niên do Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM tổ chức nhằm cập nhật các xu hướng mới trong phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị bệnh lý tim mạch.
Tiếp nối thành công từ các kỳ hội nghị trước, NTCC 2026 - lần thứ 12 được tổ chức - tiếp tục khẳng định vai trò là diễn đàn học thuật chuyên sâu của chuyên ngành tim mạch với 298 bài báo cáo chuyên môn được trình bày tại nhiều hội trường chuyên đề trong suốt hai ngày làm việc. Hội nghị năm nay quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành trong và ngoài nước, tập trung vào các nội dung có tính thực tiễn cao, gắn với nhu cầu điều trị hiện nay và xu hướng phát triển của tim mạch học hiện đại.
Theo Phó giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Nguyễn Hoàng Bắc, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, bệnh tim mạch hiện vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và gánh nặng bệnh tật trên toàn cầu. Trong bối cảnh đó, tim mạch học đang là một trong những chuyên ngành phát triển nhanh nhất của y học hiện đại với nhiều tiến bộ mới trong chẩn đoán, điều trị và chăm sóc toàn diện người bệnh.
Giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Trương Quang Bình, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết NTCC 2026 tập trung vào 4 định hướng chính, gồm cập nhật các xu hướng mới trong tim mạch học; nhấn mạnh vai trò của phát hiện sớm, chẩn đoán sớm và can thiệp sớm; ứng dụng các giải pháp công nghệ hiện đại; đồng thời tăng cường đào tạo thực hành cho đội ngũ nhân viên y tế.
Ông Bình cho biết thêm, một trong những xu hướng nổi bật được đề cập tại hội nghị năm nay là sự chuyển dịch từ mô hình điều trị từng bệnh lý riêng lẻ sang quản lý toàn diện và cá thể hóa cho người bệnh tim mạch. Các nội dung chuyên môn được xây dựng theo hướng phối hợp đa chuyên khoa, quản lý sớm các yếu tố nguy cơ và theo dõi sức khỏe người bệnh xuyên suốt. Đặc biệt, mối liên hệ giữa tim mạch, thận và chuyển hóa đang ngày càng được quan tâm trong thực hành lâm sàng hiện đại.
Bên cạnh đó, NTCC 2026 cũng cập nhật nhiều xu hướng được dự báo sẽ phát triển mạnh trong 5 - 10 năm tới như ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong chẩn đoán và điều trị, liệu pháp điều trị dựa trên thông tin di truyền, các kỹ thuật can thiệp tim mạch ít xâm lấn và mô hình chăm sóc người bệnh từ xa thông qua TeleHealth.
Điểm mới của hội nghị năm nay là tăng cường các hoạt động đào tạo và huấn luyện kỹ năng thực hành. Nhiều phiên chuyên đề được thiết kế theo hướng đào tạo với các nội dung như thực hành siêu âm tim, tim mạch can thiệp, thảo luận tình huống lâm sàng và chia sẻ kinh nghiệm thực tế giữa các chuyên gia. Theo các chuyên gia, đây là định hướng quan trọng nhằm giúp đội ngũ bác sĩ không chỉ cập nhật kiến thức mà còn nâng cao kỹ năng thực hành và khả năng ứng dụng trực tiếp vào lâm sàng.
Giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Trương Quang Bình nhấn mạnh, hội nghị không chỉ mang đến những kiến thức mới nhất mà còn hướng đến mục tiêu giúp các bác sĩ nâng cao kỹ năng thực hành, ứng dụng hiệu quả các tiến bộ công nghệ vào chăm sóc người bệnh. Qua đó, người bệnh có cơ hội được phát hiện sớm hơn, chẩn đoán chính xác hơn và điều trị hiệu quả hơn.
Việc nấu cơm một lần để ăn cho cả tuần cần tuân thủ những nguyên tắc khắt khe về bảo quản. Cơm cần được cấp đông đúng cách ngay từ đầu để hạn chế vi khuẩn.
Đầu tiên, cơm nấu nếu để ở nhiệt độ phòng quá lâu có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn như Bacillus cereus phát triển. Vi khuẩn này có thể tồn tại dưới dạng bào tử trong gạo, sống sót sau khi nấu, khi gặp điều kiện thuận lợi sẽ sinh độc tố gây ngộ độc. Triệu chứng thường xuất hiện khá nhanh, có thể chỉ sau 1-6 giờ với biểu hiện nôn hoặc 6-15 giờ với tiêu chảy. Độc tố này không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng lại, nên nếu cơm đã bị nhiễm từ trước thì việc đun lại không giúp an toàn hơn.
Bảo quản trong tủ lạnh dưới 4°C nếu dùng trong ngày. Chỉ nên sử dụng cơm trong vòng 24 giờ nếu để ngăn mát. Khi ăn phải hâm nóng kỹ và tránh hâm đi hâm lại nhiều lần.
Đối với ngăn đá, nhiệt độ khoảng -18 độ C chỉ giúp làm chậm sự phát triển của vi khuẩn chứ không tiêu diệt hoàn toàn, cũng không loại bỏ độc tố đã hình thành trước đó. Khi cấp đông, bạn nên đựng cơm vào các hộp kín (hộp nhựa BPA-free hoặc hộp thủy tinh) theo từng bữa ăn. Việc này giúp bạn không phải rã đông hay hâm đi hâm lại cả khối cơm lớn. Tuy nhiên, bạn không nên để cơm ngoài bếp nhiều giờ rồi mới cho vào tủ lạnh hoặc để nguyên cả nồi cơm lớn khiến cơm nguội chậm. Bạn cũng không nên để cơm nóng hổi vào ngay tủ lạnh.
Khai thác bệnh sử, người nhà cho biết đã mua sử dụng các sản phẩm được quảng cáo trên mạng với lời hứa hẹn có thể làm tan sỏi thận chỉ trong 1 đến 2 tháng với chi phí thấp. Sau thời gian dài sử dụng, tình trạng bệnh không những không cải thiện mà còn diễn tiến nặng hơn. Bệnh nhân được người nhà đưa vào Bệnh viện An Bình cấp cứu.
Ngày 3.4, thạc sĩ - bác sĩ nội trú chuyên khoa 1 Trần Quốc Phong, Bệnh viện An Bình (TP.HCM), cho biết qua kiểm tra cho thấy bệnh nhân có sỏi thận kích thước khoảng 20 mm gây tắc nghẽn đường niệu. Đây là tình trạng nguy hiểm, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng thận nếu không được xử lý kịp thời.
Ngay sau đó, ê kíp Đơn vị Tiết niệu đã tiến hành can thiệp phẫu thuật lấy sỏi. Ca mổ được thực hiện thành công, giúp giải quyết tình trạng tắc nghẽn và bảo tồn chức năng thận cho người bệnh. Sau điều trị, bệnh nhân cho biết trước đó đã tin vào các lời quảng cáo trên mạng và trì hoãn việc điều trị chính thống.
Theo bác sĩ Phong, hiện nay không tồn tại loại thuốc có thể làm tan hoàn toàn mọi loại sỏi thận. Một số thuốc có thể hỗ trợ trong những trường hợp nhất định, đặc biệt với sỏi nhỏ và thành phần đặc hiệu. Tuy nhiên, phần lớn sỏi thận, đặc biệt là sỏi canxi, không thể tự tan bằng thuốc.
Trên thực tế, các thuốc điều trị hiện nay chủ yếu có vai trò hỗ trợ như giảm đau, giãn cơ trơn niệu quản để giúp sỏi nhỏ dễ di chuyển, điều chỉnh môi trường nước tiểu nhằm hạn chế sỏi phát triển thêm, và phòng ngừa tái phát ở những người có nguy cơ cao.
Các chuyên gia cảnh báo, việc tin vào các quảng cáo "thuốc tan sỏi" trên mạng có thể khiến người bệnh trì hoãn điều trị, trong khi sỏi tiếp tục lớn lên, gây tắc nghẽn, nhiễm trùng và tổn thương thận.
Người dân được khuyến cáo nên đi khám sớm khi xuất hiện các dấu hiệu như đau hông lưng từng cơn lan xuống bụng dưới hoặc bẹn; tiểu buốt tiểu rắt, nước tiểu đục hoặc có máu; buồn nôn hoặc nôn kèm đau; đặc biệt là sốt và ớn lạnh vì đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng cần xử lý kịp thời.
"Điều quan trọng không phải là tìm kiếm một loại thuốc được quảng cáo trên mạng, mà là xác định chính xác loại sỏi, kích thước và mức độ ảnh hưởng để có hướng điều trị phù hợp. Nếu không có đánh giá chuyên môn, việc tự ý sử dụng thuốc chỉ mang tính may rủi và tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe", bác sĩ Phong khuyến cáo.
