Một thìa canh (khoảng 7 g) hạt lanh xay cung cấp:
Calo: 37
Protein: 1 g
Chất béo: 3 g (chủ yếu là chất béo không bão hòa có lợi)
Chất xơ: 2 g (chiếm gần 30% trọng lượng hạt)
Giá trị cơ thể cần hàng ngày:
Thiamine (Vitamin B1): 10% DV
Đồng: 9% DV
Mangan: 8% DV
Magie: 7% DV
Hạt lanh còn chứa selen, kẽm, vitamin B6, sắt và folate, tạo nên một tổ hợp vi chất tốt cho sức khỏe tổng thể.
Lợi ích
Giàu axit béo omega-3
Nếu cá hồi cung cấp omega-3 động vật nổi bật thì hạt lanh là một trong những nguồn omega-3 hàng đầu từ thực vật. Loại hạt này giàu axit alpha-linolenic (ALA) – loại axit béo thiết yếu mà cơ thể không tự tổng hợp được.
ALA trong hạt lanh có thể giúp giảm viêm mạn tính, góp phần hạn chế hình thành mảng bám trong mạch máu và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đột quỵ. Với người ăn chay hoặc ít ăn cá, hạt lanh là lựa chọn thay thế phù hợp để bổ sung omega-3.
Phòng ung thư
Hạt lanh nổi bật với hàm lượng lignans rất cao, hơn nhiều lần so với các thực phẩm thực vật khác. Đây là hợp chất phytoestrogen, có đặc tính chống oxy hóa, có thể giúp điều hòa nội tiết và giảm nguy cơ ung thư, đặc biệt là ung thư vú ở phụ nữ sau mãn kinh.
Giàu chất xơ hỗ trợ tiêu hóa
Chất xơ là thành phần không thể thiếu để duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh. Hạt lanh cung cấp cả hai loại chất xơ quan trọng gồm hòa tan và không hòa tan. Chất xơ hòa tan hỗ trợ ổn định đường huyết, giảm cholesterol và tạo cảm giác no lâu, trong khi chất xơ không hòa tan thúc đẩy nhu động ruột, ngăn táo bón. Sự kết hợp này còn nuôi dưỡng hệ vi sinh vật có lợi trong ruột, giúp tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.
Giảm mức cholesterol
Nhờ nguồn giàu chất xơ, lignan và axit béo omega-3, ăn hạt lanh giúp giảm hấp thu cholesterol trong ruột. Hiệu quả tốt hơn khi dùng ở dạng xay nhuyễn thay vì dạng nguyên hạt và thêm vào thức ăn.
Ổn định đường huyết và kiểm soát cân nặng
Hạt lanh là lựa chọn phù hợp cho người mắc tiểu đường type 2 và những người muốn kiểm soát cân nặng. Chất xơ hòa tan trong hạt lanh làm chậm hấp thu đường, hạn chế tăng đường huyết sau ăn và cải thiện độ nhạy insulin. Đồng thời, lượng chất xơ dồi dào trong loại hạt này còn tạo cảm giác no lâu, giảm cảm giác thèm ăn, hỗ trợ kiểm soát lượng calo nạp vào. Nhờ đó, việc giảm cân trở nên bền vững và ít gây mệt mỏi hơn.
Lưu ý
Để tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng, nên ưu tiên dùng hạt lanh xay thay vì hạt nguyên vì lớp vỏ cứng khiến cơ thể khó hấp thụ dưỡng chất. Bạn có thể dễ dàng thêm hạt lanh vào bữa ăn hàng ngày như rắc vào yến mạch, sữa chua, sinh tố hoặc dùng khi làm bánh. Hạt lanh xay còn có thể thay thế trứng trong nấu ăn chay hoặc dùng dầu hạt lanh để trộn salad (không nên đun ở nhiệt độ cao).
Dù có nhiều lợi ích, hạt lanh cần được sử dụng điều độ. Do giàu chất xơ, nên bắt đầu với lượng nhỏ và tăng dần để tránh đầy hơi, đồng thời uống đủ nước. Phụ nữ mang thai, cho con bú hoặc người có bệnh lý liên quan hormone nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng. Ngoài ra, hạt lanh có thể ảnh hưởng đến hấp thu thuốc hoặc gây dị ứng ở một số trường hợp ít gặp.
Bữa sáng là bữa ăn quan trọng trong ngày, giúp cơ thể "khởi động". Sau khoảng 12-15 giờ kể từ bữa tối hôm trước, cơ thể cần được cung cấp đầy đủ tinh bột, protein, chất béo, vitamin và khoáng chất để duy trì các hoạt động thể chất và trí não.
Nhiều người cho rằng ăn sáng ăn cơm sẽ khiến nặng bụng, khó tiêu, nhưng thực tế ăn cơm vào bữa sáng rất tốt cho sức khỏe. Cơm nóng kết hợp với rau và thực phẩm mới nấu giúp cơ thể dễ tiêu hóa, cung cấp năng lượng ổn định và tạo cảm giác no lâu hơn so với các bữa sáng chỉ có đồ ăn nhanh hoặc nhiều đường. Tự chuẩn bị một bữa sáng với cơm nóng cùng rau xanh và thịt hay trứng cũng là lựa chọn hợp lý vì đảm bảo cân bằng nhóm dưỡng chất.
Một bữa sáng cân đối nên có đủ tinh bột, chất đạm, rau xanh và trái cây. Cơm nóng ăn cùng cá, thịt, trứng, rau luộc hoặc canh là lựa chọn phù hợp, vừa đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng vừa giúp bảo vệ sức khỏe đường tiêu hóa.
Tuy nhiên, bữa cơm sáng không nên có quá nhiều thịt mỡ hoặc các món chiên rán vì dễ gây đầy bụng, chậm tiêu hóa, khiến cơ thể nặng nề và buồn ngủ. Nên hạn chế sử dụng thức ăn nấu từ hôm trước, dù đã được bảo quản trong tủ lạnh, thay vào đó nên ưu tiên các món mới chế biến để đảm bảo dinh dưỡng và an toàn thực phẩm. Thức ăn để qua đêm cũng gây hao hụt dinh dưỡng, đặc biệt, thời tiết nắng nóng môi trường thuận lợi để vi khuẩn phát triển, đẩy nhanh quá trình phân hủy thức ăn. Ưu tiên chế biến thịt nạc, cá, trứng, rau xanh và các món đơn giản.
Thời điểm từ 7-9 giờ sáng được xem là "khung giờ vàng" để ăn sáng. Đây là lúc dạ dày hoạt động mạnh nhất, sẵn sàng tiếp nhận và tiêu hóa thức ăn. Nếu thường xuyên bỏ bữa sáng, dạ dày vẫn tiết axit nhưng không có thức ăn để tiêu hóa, làm tăng nguy cơ viêm, loét dạ dày theo thời gian. Bên cạnh đó, não bộ thiếu glucose - nguồn năng lượng chính - sẽ khiến cơ thể mệt mỏi, giảm khả năng tập trung, ghi nhớ và làm việc.
Tối 17-5, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM cho biết các bác sĩ của bệnh viện đã thực hiện thành công ca ghép tim cho bệnh nhi 15 tuổi, ngụ ở TP.HCM vào rạng sáng 16-5. Hiện sức khỏe của bệnh nhân tiến triển thuận lợi.
Đây là ca ghép tim thứ 11 tại bệnh viện, đồng thời là trường hợp đặc biệt khi toàn bộ quá trình hội chẩn, điều phối, chuẩn bị và phẫu thuật phải được triển khai trong thời gian rất ngắn.
Trước phẫu thuật, bệnh nhi rơi vào tình trạng suy tim giai đoạn cuối, diễn tiến nguy kịch. Kết quả siêu âm cho thấy chức năng co bóp cơ tim suy giảm nghiêm trọng, phân suất tống máu chỉ còn khoảng 5%, nguy cơ tử vong rất cao nếu không được ghép tim kịp thời.
Trước đó, ngày 15-5, bệnh viện tiếp nhận thông tin có nguồn tim hiến phù hợp từ Bệnh viện Việt Đức. Thời điểm này, bệnh viện đang theo dõi hai bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối đều có chỉ định chờ ghép tim. Sau khi hội chẩn, căn cứ tình trạng lâm sàng, mức độ khẩn cấp và sự tương thích của tạng hiến, hội đồng chuyên môn quyết định chỉ định ghép tim cho bệnh nhi 15 tuổi.
Dưới sự chỉ đạo của PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Bắc, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược, quy trình cấp cứu ghép tạng khẩn cấp được kích hoạt.
Ê kíp ghép tim do GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, Phó giám đốc bệnh viện, phụ trách, cùng nhiều chuyên khoa và bộ phận hỗ trợ phối hợp triển khai các khâu chuẩn bị.
Khoảng 22h30 ngày 15-5, tim hiến được đưa vào phòng mổ. Đến 23h45 cùng ngày, trái tim mới bắt đầu đập trong lồng ngực bệnh nhi. Sau phẫu thuật, tim ghép hoạt động ổn định và bệnh nhi tiếp tục được theo dõi, chăm sóc tích cực theo quy trình hậu ghép.
Theo GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, áp lực lớn nhất của ca ghép này là thời gian chuẩn bị gấp rút. Từ lúc xác định có nguồn tim phù hợp đến khi hoàn tất thủ tục và đưa tạng vào phòng mổ, ê kíp chỉ có khoảng 3 giờ để huy động gần 100 nhân sự thuộc nhiều chuyên khoa tham gia.
"Những kinh nghiệm tích lũy từ 10 ca ghép tim trước cùng sự phối hợp ngày càng đồng bộ giữa các ê kíp là nền tảng quan trọng giúp ca ghép thứ 11 được triển khai kịp thời, an toàn", GS Định chia sẻ.
Theo bệnh viện, thành công của ca ghép tiếp tục khẳng định năng lực tổ chức, điều phối và triển khai kỹ thuật ghép tạng chuyên sâu, đặc biệt trong các tình huống cấp cứu khẩn cấp.
Hiện vẫn còn nhiều bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối đang chờ nguồn tạng phù hợp để có cơ hội được điều trị.
Bệnh viện Đại học Y Dược bày tỏ sự tri ân đối với người hiến và gia đình người hiến, đồng thời kỳ vọng nghĩa cử hiến tạng sẽ tiếp tục lan tỏa trong cộng đồng, góp phần cứu sống thêm nhiều người bệnh.
Thạc sĩ - bác sĩ Lê Tiểu Nhật, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết thịt gà sống là nơi trú ngụ lý tưởng của nhiều loại vi sinh vật gây hại mà mắt thường không thấy được là Salmonella và Campylobacter. Đây là "2 thủ phạm" hàng đầu gây ngộ độc thực phẩm toàn cầu. Nhiễm các loại vi khuẩn này thường dẫn đến các triệu chứng như tiêu chảy, sốt, đau bụng và nôn mửa.
"Thậm chí, vi khuẩn Salmonella có thể gây ra các vụ bùng phát dịch nghiêm trọng dẫn đến nhập viện và tử vong. Ngoài 2 loại trên, các nhà khoa học còn tìm thấy Aeromonas (gây viêm dạ dày ruột), Pseudomonas, Serratia và Staphylococcus hiện diện trên bề mặt thịt", bác sĩ Nhật nhấn mạnh.
Theo bác sĩ Tiểu Nhật, nhiều người cho rằng rửa thịt gà dưới vòi nước sẽ giúp loại bỏ vi khuẩn. Tuy nhiên, thực tế các nghiên cứu cho thấy nước sạch thông thường không thể làm giảm đáng kể lượng vi khuẩn bám trên thịt, đặc biệt là vi khuẩn Campylobacter. Ngược lại, việc rửa gà sống còn có thể khiến vi khuẩn bắn ra bồn rửa, dụng cụ nhà bếp và thực phẩm xung quanh, làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn chéo.
Bác sĩ Tiểu Nhật cho biết các tổ chức uy tín như Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) đều đưa ra lời khuyên thống nhất khi sơ chế gà:
Nếu muốn sơ chế thịt gà sạch hơn, nhiều chuyên gia gợi ý:
Trong thực tế ở Việt Nam, nhiều người vẫn rửa gà để khử mùi hoặc làm sạch bụi bẩn. Nếu có rửa, nên:
Vi khuẩn bị tiêu diệt hoàn toàn khi thịt gà được nấu đến nhiệt độ nội tại tối thiểu là 74°C (nên sử dụng nhiệt kế chuyên dụng để đo nhiệt độ bên trong thịt gà).
Luôn sử dụng thớt và dao riêng cho thịt sống và đồ chín.
