Ngày 2-6, Bệnh viện Nhi đồng 2 cho biết vừa điều trị thành công cho một bé trai 7 tuổi, ngụ ở Đồng Nai, bị chấn thương thận phải nghiêm trọng sau tai nạn xảy ra tại trường học.
Theo người nhà, trong lúc đùa giỡn cùng bạn trên lớp, bé không may trượt ngã và đập mạnh vùng hông phải vào góc bục giảng. Sau tai nạn, bé liên tục than đau tức vùng hông phải và đi tiểu ra máu nên được gia đình đưa đến bệnh viện địa phương cấp cứu.
Kết quả chụp CT cho thấy bé bị chấn thương thận phải. Ngày 19-5, bệnh nhi được chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng 2 để tiếp tục điều trị.
Khi nhập viện, tình trạng tiểu ra máu vẫn kéo dài. Các xét nghiệm theo dõi ghi nhận chỉ số hồng cầu của bé liên tục giảm, cho thấy tình trạng chảy máu từ quả thận bị tổn thương vẫn đang diễn tiến.
Trước nguy cơ mất máu, các bác sĩ đã chỉ định truyền máu để bù lượng máu thiếu hụt, đồng thời áp dụng phác đồ điều trị bảo tồn nghiêm ngặt. Bệnh nhi được yêu cầu nằm yên hoàn toàn tại giường, hạn chế tối đa vận động và được theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn.
Nhờ được phát hiện và can thiệp kịp thời, tình trạng chảy máu dần được kiểm soát, quả thận tự cầm máu và phục hồi tốt. Bé không phải trải qua phẫu thuật. Hiện bé vẫn đang tiếp tục được điều trị, theo dõi tại Bệnh viện Nhi đồng 2.
Theo các bác sĩ, chấn thương thận thường gặp ở trẻ em, chủ yếu do các tai nạn sinh hoạt như té xe đạp, leo trèo, va đập hoặc xô đẩy khi vui chơi.
PGS.TS.BS Phạm Ngọc Thạch, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết hiện nay điều trị chấn thương thận ở trẻ em ưu tiên phương pháp bảo tồn nhằm giữ lại tạng cho bệnh nhi. Tuy nhiên quá trình điều trị đòi hỏi trẻ phải được theo dõi chặt chẽ tại các cơ sở y tế chuyên sâu, có đầy đủ điều kiện hồi sức.
“Nếu không được theo dõi sát, trẻ có thể rơi vào tình trạng chảy máu ồ ạt, dẫn đến sốc mất máu đe dọa tính mạng. Khi đó bác sĩ buộc phải phẫu thuật cấp cứu và nguy cơ phải cắt bỏ thận là rất cao”, BS Thạch cảnh báo.
Mục tiêu này được Bộ Y tế đặt ra tại Kế hoạch thực hiện Chương trình Bảo đảm mức sinh thay thế vừa được ban hành. Đây là chỉ tiêu định lượng then chốt trong bối cảnh mức sinh tại Việt Nam hiện giảm xuống dưới ngưỡng thay thế.
Với mức sinh ước tính 1,93 con/phụ nữ trong năm 2025, mức tăng 2% đồng nghĩa cứ 100 phụ nữ sẽ sinh thêm khoảng 4 em bé mỗi năm. Mục tiêu của lộ trình này là từng bước đưa tỷ lệ sinh nhích dần lên và chạm lại mốc thay thế lý tưởng 2,1 con/phụ nữ nhằm duy trì quy mô dân số ổn định.
Số liệu cho thấy tỷ suất sinh giảm từ 2,11 con/phụ nữ năm 2021 xuống 1,91 năm 2024 và nhích nhẹ lên 1,93 năm 2025, với xu hướng giảm rõ rệt tại đô thị và các khu vực phát triển. Số liệu về mức sinh năm 2025 của Cục Thống kê cũng cho thấy 11/34 tỉnh có mức sinh dưới 2,0 con/phụ nữ. Mức sinh lý tưởng để duy trì dân số là 2,1.
Mới đây, cơ quan này đề xuất ngân sách chi 1.800 tỷ đồng mỗi năm để hỗ trợ phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, người dân tộc thiểu số rất ít người và cư dân tại những khu vực có mức sinh thấp. Thực tế, nhiều địa phương đã chủ động áp dụng chính sách thưởng tiền. Điển hình, TP HCM chi 3-5 triệu đồng thưởng cho gần 9.000 bà mẹ sinh đủ hai con trước tuổi 35 nhằm đối phó tình trạng tỷ lệ sinh thấp kỷ lục tại siêu đô thị 14 triệu dân.
Ngành y tế cũng định hướng rà soát và bãi bỏ các quy định hạn chế sinh con thứ ba trước đây. Thay vào đó, nhà nước khuyến khích các gia đình sinh đủ hai con, đồng thời yêu cầu cán bộ, đảng viên gương mẫu thực hiện. Bộ Y tế đặt mục tiêu đến năm 2030, toàn bộ các tỉnh thành triển khai chính sách hỗ trợ sinh con và 95% cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ nắm rõ thông tin về lợi ích của việc duy trì mức sinh.
Thời gian tới, các địa phương sẽ thí điểm và nhân rộng nhiều biện pháp hỗ trợ kinh tế như san sẻ chi phí nuôi dạy con, phát triển dịch vụ trông giữ trẻ, lập ngân hàng sữa mẹ và mở rộng mô hình bác sĩ gia đình. Bộ Y tế cũng khuyến khích thanh niên kết hôn trước 30 tuổi, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục công lập cho trẻ nhỏ nhằm giảm gánh nặng tài chính cho các gia đình.
Bộ Y tế đánh giá Việt Nam cần hành động đồng bộ và kịp thời để tránh rơi vào bẫy mức sinh thấp như Hàn Quốc, Nhật Bản hay Singapore. Tại những quốc gia này, tỷ lệ sinh không thể phục hồi đáng kể dù chính phủ đổ tiền đầu tư các dịch vụ hỗ trợ tài chính và chăm sóc trẻ em.
Ngày 14/7, ThS.BS Hoàng Duy Luân, bác sĩ điều trị tại khoa, cho biết các bệnh nhi thường có biểu hiện lệch mặt sang một bên, cười méo miệng, mắt không thể khép kín hoặc nước chảy ra ngoài khi uống. Điển hình là một học sinh lớp 2 nhập viện với các triệu chứng nghiêm trọng trên, gây trở ngại lớn trong sinh hoạt và giao tiếp hàng ngày.
Theo các chuyên gia y tế, liệt dây thần kinh số VII ngoại biên có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi thay vì chỉ tập trung ở người lớn như quan niệm phổ biến. Y học cổ truyền gọi tình trạng này là chứng "khẩu nhãn oa tà", thường xuất hiện đột ngột do phong hàn xâm nhập kinh lạc vùng đầu mặt. Một số dấu hiệu cảnh báo sớm bao gồm mệt mỏi, đau vùng vai gáy, đau đầu hoặc tê bì nửa mặt trước khi khuôn mặt biến dạng rõ rệt.
Sai lầm lớn nhất của nhiều phụ huynh là khi thấy con méo miệng lại tự ý cạo gió, xoa bóp mạnh hoặc áp dụng các bài thuốc truyền miệng vì cho rằng trẻ bị "trúng gió". Thói quen này vô tình làm lỡ thời điểm vàng để can thiệp y tế và loại trừ các bệnh lý thần kinh nguy hiểm khác. Bác sĩ Nguyễn Minh Trang, Quyền Trưởng khoa Y học cổ truyền, cảnh báo gia đình phải đưa trẻ đi cấp cứu ngay nếu méo miệng đi kèm yếu liệt tay chân, nói khó, co giật hoặc nôn nhiều, bởi đây có thể là dấu hiệu tổn thương não bộ thay vì liệt mặt đơn thuần.
Tại bệnh viện, bác sĩ sẽ kết hợp giữa y học hiện đại và các phương pháp cổ truyền như điện châm, ôn châm, xoa bóp bấm huyệt và giác hơi để hỗ trợ phục hồi cơ mặt cho trẻ. Việc điều trị đúng cách giúp hạn chế tối đa di chứng, bảo vệ thị lực và tâm lý cho bệnh nhi. Các chuyên gia nhấn mạnh người dân tuyệt đối không tự điều trị tại nhà vì các thủ thuật này đòi hỏi nhân viên y tế có chuyên môn thực hiện để đảm bảo an toàn.
Để phòng bệnh, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý việc giữ ấm cho trẻ, nhất là khi thay đổi môi trường đột ngột. Trẻ cần lau khô người và tóc ngay sau khi bơi, tránh ngồi trực tiếp dưới luồng gió điều hòa quá lạnh và hạn chế tiêu thụ đồ uống đá lạnh. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời tại các cơ sở y tế là chìa khóa quan trọng để trẻ nhanh chóng trở lại sinh hoạt bình thường, tránh những ảnh hưởng thẩm mỹ và chức năng lâu dài.
Tại hội thảo Thực trạng và giải pháp thúc đẩy sự tham gia thể thao của trẻ em gái cấp trung học cơ sở tại Việt Nam hôm 18/6, Giáo sư Lê Anh Vinh, Viện trưởng Khoa học Giáo dục Việt Nam, cho biết khảo sát trực tuyến 524.674 học sinh tại 34 tỉnh thành cho thấy tỷ lệ học sinh nữ tham gia vận động, luyện tập hoặc chơi thể thao ngoài giờ học đạt 52,36%, thấp hơn nam sinh. Chỉ 20,8% học sinh nữ đạt mức vận động từ một giờ mỗi ngày trở lên theo khuyến nghị.
Dù vậy, khảo sát cho thấy các em không thờ ơ với thể thao. Nhiều học sinh nữ mong muốn tập luyện để nâng cao sức khỏe, cải thiện vóc dáng, giảm áp lực học tập và phát triển kỹ năng sống. Tuy nhiên, các em gặp nhiều rào cản như thiếu môn thể thao phù hợp, giờ học thể chất còn đơn điệu, tâm lý sợ bị chê cười, lo ngại chấn thương hoặc e ngại khi tập luyện cùng các bạn nam.
Ngoài ra, nhận thức của phụ huynh cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến mức độ vận động của trẻ. Không ít gia đình ưu tiên thành tích học tập ở các môn văn hóa hơn hoạt động thể chất.
Bà Nguyễn Thị Hà, giảng viên Khoa Giáo dục Thể chất, Đại học Sư phạm Hà Nội 2, cho rằng kỳ nghỉ hè là cơ hội thuận lợi để trẻ tăng cường vận động và hình thành thói quen sống lành mạnh. Trẻ dành quá nhiều thời gian cho tivi, điện thoại hoặc các thiết bị điện tử mà thiếu vận động, nguy cơ béo phì, giảm khả năng tập trung và nhiều vấn đề sức khỏe khác sẽ gia tăng.
Vận động thường xuyên giúp trẻ phát triển thể chất, hỗ trợ học tập, cải thiện sức khỏe tinh thần. Đối với trẻ em gái tuổi dậy thì, thể thao góp phần giải tỏa căng thẳng, nâng cao sự tự tin và phát triển các kỹ năng mềm như giao tiếp, hợp tác và làm việc nhóm.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 80% thanh thiếu niên toàn cầu chưa đạt mức vận động cần thiết. Tổ chức này khuyến nghị trẻ nên duy trì tối thiểu 60 phút vận động có chủ đích mỗi ngày. Trong khi đó, học sinh hiện chỉ có khoảng hai tiết giáo dục thể chất mỗi tuần, tương đương 70 phút, chưa đáp ứng đủ nhu cầu vận động theo khuyến nghị.
WHO đặt mục tiêu toàn cầu giảm 15% tình trạng thiếu vận động thể chất vào năm 2030, trong đó trường học được xem là môi trường trọng tâm để thay đổi hành vi. Để cải thiện sức khỏe tim mạch và cơ bắp, sức khỏe xương, các chỉ số sinh học và chuyển hóa, đồng thời giảm các triệu chứng lo âu và trầm cảm, trẻ từ 5 đến 17 tuổi được khuyến nghị nên vận động thể chất với cường độ vừa phải đến mạnh ít nhất 60 phút mỗi ngày. Kết hợp các hoạt động cường độ cao, bao gồm hoạt động tăng cường cơ bắp và xương, ít nhất 3 lần mỗi tuần.
Theo các chuyên gia, vận động thể lực là một trong ba yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển tầm vóc bên cạnh di truyền và dinh dưỡng. Duy trì thói quen vận động thường xuyên giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, hệ xương và khả năng tập trung, góp phần xây dựng nền tảng thể chất và tinh thần vững chắc cho trẻ em trong tương lai.
