Sau một vụ tai nạn xe máy tưởng như chỉ để lại nỗi đau và mất mát, kỹ sư máy tính Jerry Jalava lại khiến cả thế giới sửng sốt khi biến phần ngón tay bị cắt cụt thành một chiếc USB lưu trữ dữ liệu. Ý tưởng kỳ lạ đến mức nhiều người ban đầu tưởng là trò đùa, nhưng lại giúp anh lập nên một kỷ lục có một không hai.
Mỗi ngày, hàng triệu người trên thế giới sử dụng USB để lưu trữ dữ liệu. Thế nhưng, có lẽ chỉ duy nhất một người có thể mang thiết bị này theo mình theo đúng nghĩa đen: gắn ngay trên cơ thể.
Người đó là Jerry Jalava, kỹ sư máy tính đến từ Phần Lan. Câu chuyện về anh từng gây bão truyền thông quốc tế bởi sự kết hợp khó tin giữa công nghệ và cơ thể con người.
Năm 2008, Jalava gặp tai nạn xe máy nghiêm trọng khi va chạm với một con nai trên đường về nhà. Vụ tai nạn khiến phần lớn ngón áp út bên tay trái của anh bị tổn thương nặng và buộc phải cắt bỏ.
Đối với nhiều người, đó là ký ức đau buồn. Nhưng với một kỹ sư công nghệ đam mê sáng tạo, sự mất mát ấy lại mở ra một ý tưởng chưa từng có.
Theo các nguồn tin quốc tế, trong quá trình điều trị, các bác sĩ biết Jalava làm việc trong lĩnh vực máy tính nên đã đùa rằng anh nên làm một “finger drive” – chiếc USB hình ngón tay. Không ngờ, câu nói vui đó lại trở thành hiện thực.
Sau khi hồi phục, Jalava hợp tác với các chuyên gia chế tạo chân tay giả để tạo ra một ngón tay nhân tạo có tích hợp USB dung lượng 2GB bên trong. Bề ngoài, nó trông gần như một ngón tay bình thường.
Điều đặc biệt nằm ở phần móng tay. Chỉ cần lật nhẹ lớp vỏ bên ngoài, một đầu cắm USB sẽ xuất hiện.
Mỗi khi cần sao lưu ảnh, tài liệu hay phần mềm, anh chỉ việc tháo ngón tay giả và cắm trực tiếp vào máy tính. Thiết bị hoạt động giống hệt một chiếc USB thông thường.
Jalava cho biết phản ứng của mọi người khi lần đầu nhìn thấy “ngón tay công nghệ” thường rất thú vị.
Ban đầu họ thường kinh ngạc, thậm chí có phần hoảng hốt. Nhưng sau khi hiểu đó là một giải pháp sáng tạo và mang tính hài hước, hầu hết đều bật cười thích thú. Chính anh cũng thừa nhận nhiều người cần vài phút để làm quen với ý tưởng kỳ lạ này.
Câu chuyện nhanh chóng lan truyền khắp thế giới vào năm 2009. Hàng loạt tờ báo, đài truyền hình quốc tế đồng loạt đưa tin về người đàn ông có “bộ nhớ nằm trên đầu ngón tay”.
Sự độc đáo của phát minh này đã được Guinness World Records ghi nhận là trường hợp đầu tiên trên thế giới sử dụng ngón tay giả tích hợp USB.
Điều thú vị là Jalava không xem đây đơn thuần là một món đồ gây chú ý. Với anh, đó là cách biến một biến cố không mong muốn thành điều tích cực hơn.
Thay vì giấu đi khiếm khuyết cơ thể, anh lựa chọn biến nó thành một biểu tượng của sự sáng tạo. Ngón tay bị mất không còn là dấu tích của tai nạn, mà trở thành minh chứng cho khả năng thích nghi đáng kinh ngạc của con người trước nghịch cảnh.
Hơn 15 năm trôi qua, câu chuyện của Jerry Jalava vẫn thường được nhắc đến trong các danh sách những “dị nhân công nghệ” kỳ lạ nhất thế giới. Và đến nay, chiếc USB nằm trên đầu ngón tay của anh vẫn được xem là một trong những ý tưởng độc đáo bậc nhất từng xuất hiện trong lịch sử công nghệ hiện đại.
Giữa vô số câu chuyện về người có ngoại hình đặc biệt, trường hợp của Wang Fang, người phụ nữ đến từ Trung Quốc, vẫn khiến nhiều người ám ảnh vì chỉ cần nhìn vào mắt cô đã thấy "không giống con người bình thường".
Trong nhiều hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội châu Á, đôi mắt của Wang Fang có đồng tử nằm thấp bất thường, khiến phần lòng trắng phía trên lộ rõ. Khi nhìn thẳng, ánh mắt của cô tạo cảm giác như đang đảo ngược hoặc nhìn lệch lên trên, khiến không ít người liên tưởng tới các nhân vật kinh dị trong phim.
Nhiều cư dân mạng thừa nhận họ "giật mình" khi xem ảnh đầu tiên vì đôi mắt này tạo cảm giác rất khác với cấu trúc mắt thông thường. Một số bình luận còn gọi đây là "đôi mắt ngoài hành tinh".
Điều khiến câu chuyện càng gây tò mò là Wang Fang vẫn nhìn thấy bình thường dù cấu trúc mắt cực hiếm. Theo các bài viết bàn luận về đặc điểm mắt bất thường tại Trung Quốc, hiện tượng này có nét tương đồng với dạng "tam bạch nhãn", kiểu mắt để lộ nhiều lòng trắng hơn bình thường.
Trong nhân tướng học phương Đông, kiểu mắt lộ nhiều lòng trắng thường bị xem là "mắt dị", tạo cảm giác lạnh lẽo hoặc đáng sợ. Nhưng dưới góc nhìn y khoa, điều này thường liên quan tới vị trí đồng tử, mí mắt hoặc cấu trúc hốc mắt khác biệt bẩm sinh.
Một số chuyên gia thẩm mỹ tại Trung Quốc cho biết xã hội nước này từ lâu đã tồn tại áp lực rất lớn về tiêu chuẩn đôi mắt "đẹp", thường là mắt to, hai mí rõ và đồng tử cân đối.
Vì vậy, những người có đôi mắt khác thường rất dễ trở thành tâm điểm bàn tán trên mạng xã hội. Nhiều trường hợp tại Trung Quốc từng gây tranh cãi chỉ vì sở hữu mắt nhỏ, mắt xếch hoặc cấu trúc mắt bị cho là "khác chuẩn sắc đẹp phổ biến".
Tuy nhiên, với Wang Fang, sự chú ý còn vượt xa chuyện thẩm mỹ. Không ít người tin rằng đôi mắt của cô "đảo ngược", "nhìn xuyên" hoặc mang đặc điểm hiếm gặp giống các câu chuyện dị nhân thường xuất hiện trên Internet.
Một số video cắt ghép còn thêm nhạc rùng rợn, zoom cận cảnh mắt cô khiến hình ảnh càng lan truyền mạnh trên TikTok và các diễn đàn châu Á.
Dù vậy, các bài viết về hiện tượng mắt bất thường cho rằng nhiều trường hợp tưởng như "siêu dị" thực chất vẫn có thể nhìn thấy bình thường nếu võng mạc và dây thần kinh thị giác không bị tổn thương. Sự khác biệt chủ yếu nằm ở vị trí tròng mắt hoặc hình dạng mí mắt.
Giới nghiên cứu về thẩm mỹ và văn hóa hình ảnh tại Trung Quốc cũng nhận định đôi mắt luôn là đặc điểm gây tranh cãi mạnh nhất trong quan niệm sắc đẹp châu Á.
Điều đáng chú ý là Internet thường biến các khác biệt cơ thể thành "hiện tượng dị nhân" để thu hút tò mò. Chỉ một đôi mắt khác lạ cũng đủ khiến một người trở thành chủ đề viral toàn cầu.
Trên mạng xã hội, nhiều người gọi Wang Fang là "người phụ nữ mắt ngược", nhưng cũng có không ít ý kiến cho rằng sự tò mò quá mức với ngoại hình khác thường đôi khi biến con người thành "hiện vật Internet".
Dù mang vẻ ngoài gây tranh cãi, câu chuyện của Wang Fang vẫn tiếp tục được chia sẻ rộng rãi như một trong những trường hợp cơ thể bí ẩn kỳ lạ nhất từng gây chú ý ở châu Á.
Ngày 30/4, thông tin từ Bệnh viện Đa khoa Phú Yên (Đắk Lắk), đơn vị đã tiếp nhận 5 trường hợp là du khách bị khỉ hoang tấn công khi di chuyển trên đường ven biển Phước Tân - Bãi Ngà (xã Hòa Xuân) để đến điểm tham quan Mũi Điện.
Trong hai ngày 28-29/4, bệnh viện tiếp nhận 5 bệnh nhân trong tình trạng bị khỉ cắn ở nhiều vị trí khác nhau. Sau khi tiếp nhận, bác sĩ đã khám, phân loại, đánh giá mức độ tổn thương, xử trí vết thương cho bệnh nhân.
Trong số những người bị khỉ cắn, có 3 trường hợp bị đa vết thương, tổn thương diện rộng ở nhiều vị trí khác nhau, tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng và phơi nhiễm bệnh dại. Các bệnh nhân đã được làm sạch vết thương, khâu, băng bó, chỉ định điều trị phù hợp và tiêm huyết thanh kháng dại.
Riêng 2 trường hợp còn lại có mức độ tổn thương nhẹ hơn, không ghi nhận vết thương diện rộng. Tuy nhiên, các bệnh nhân vẫn được tiêm huyết thanh kháng dại và hướng dẫn theo dõi, tiêm phòng đầy đủ theo lịch trình.
Liên quan đến sự việc, ông Võ Hoài Văn, Phó Giám đốc Ban Quản lý Khu di tích Bãi Môn - Mũi Điện (xã Hoà Xuân, tỉnh Đắk Lắk) thông tin, cả 5 nạn nhân đều bị một con khỉ hoang dã sinh sống trong khu vực rừng phòng hộ dọc tuyến đường ven biển Phước Tân - Bãi Ngà, xã Hoà Xuân tấn công khi đang tham quan, chụp ảnh check-in.
Khu vực này không thuộc phạm vi quản lý của Ban. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn cho người dân và du khách, đơn vị đã cử lực lượng phối hợp với UBND xã Hòa Xuân hướng dẫn, tuyên truyền người dân và du khách không chơi đùa hay tiếp xúc với khỉ. Khi phát hiện khỉ thì báo cơ quan chức năng để có hướng xử lý nhằm đảm bảo an toàn.
Tại nhiều quốc gia, kỳ thi tốt nghiệp phổ thông được xem là cánh cửa mở ra tương lai. Nhưng ở Nigeria, kỳ thi WAEC – chứng chỉ trung học Tây Phi, lại nhiều năm liền gắn với những bê bối gian lận khiến cả xã hội lo ngại.
WAEC là kỳ thi quan trọng bậc nhất với học sinh tại Nigeria cũng như nhiều nước Tây Phi. Kết quả của kỳ thi này ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng vào đại học và cơ hội việc làm sau này. Chính vì vậy, áp lực điểm số đã khiến nạn quay cóp phát triển với quy mô đáng báo động.
Trong nhiều năm, báo chí Nigeria liên tục phản ánh các vụ lộ đề thi trước giờ làm bài, giám thị tiếp tay cho thí sinh và những nhóm "giải đề thuê" hoạt động công khai trên mạng xã hội. Có thời điểm, đáp án được phát tán qua điện thoại chỉ vài phút sau khi đề thi bắt đầu.
Điều gây tranh cãi hơn cả là sự tồn tại của các "special centres", tạm dịch là "trung tâm thi đặc biệt". Đây là những địa điểm bị cáo buộc tổ chức gian lận có hệ thống để đổi lấy tiền. Nhiều phụ huynh sẵn sàng chi khoản tiền lớn để con em được làm bài trong môi trường "dễ thở", nơi đáp án có thể được cung cấp ngay trong phòng thi.
Một số trung tâm thậm chí bị ví như "nhà máy sản xuất điểm cao", khi học sinh gần như được đảm bảo kết quả tốt nếu chịu trả phí. Các vụ điều tra cho thấy nhiều đường dây gian lận có sự tham gia của giám thị, giáo viên và cả nhân viên tổ chức thi.
Năm 2025, WAEC gây chấn động khi công bố cấm hơn 500 trường tham gia kỳ thi do liên quan tới gian lận. Động thái mạnh tay này được xem là một trong những chiến dịch chống quay cóp lớn nhất lịch sử giáo dục Nigeria.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định đây mới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Theo họ, gốc rễ vấn đề nằm ở áp lực cạnh tranh khốc liệt và sự bất bình đẳng trong giáo dục. Tại Nigeria, cơ hội học đại học và tìm việc làm tốt vẫn cực kỳ hạn chế, khiến nhiều gia đình coi điểm số là "tấm vé đổi đời".
Trong bối cảnh đó, không ít học sinh bị cuốn vào tâm lý "phải thắng bằng mọi giá". Khi quá nhiều người cùng tham gia hoặc làm ngơ trước gian lận, hành vi quay cóp dần bị xem là điều bình thường thay vì đáng xấu hổ.
Sự phát triển của công nghệ càng khiến cuộc chiến chống gian lận trở nên khó khăn hơn. Từ tai nghe siêu nhỏ, điện thoại giấu kín cho tới các nhóm chia sẻ đáp án trực tuyến, nhiều hình thức gian lận hiện đại liên tục xuất hiện trong các kỳ thi lớn.
Không chỉ ảnh hưởng tới tính công bằng, tình trạng này còn gây lo ngại về chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai. Khi điểm số không còn phản ánh năng lực thật, các trường đại học và nhà tuyển dụng cũng mất dần niềm tin vào hệ thống đánh giá.
Nhiều nhà giáo dục cảnh báo rằng nếu không cải tổ mạnh mẽ, Nigeria có nguy cơ rơi vào vòng luẩn quẩn: áp lực thi cử tạo ra gian lận, còn gian lận lại khiến giá trị giáo dục tiếp tục suy giảm.
Dù WAEC và Chính phủ Nigeria đã liên tục siết chặt quy định, tăng cường giám sát và áp dụng công nghệ chống quay cóp, cuộc chiến này vẫn chưa có hồi kết. Bởi phía sau mỗi vụ gian lận không chỉ là câu chuyện thi cử, mà còn phản ánh áp lực xã hội, khoảng cách giàu nghèo và khát vọng đổi đời của hàng triệu học sinh tại quốc gia đông dân nhất châu Phi.
