Theo Hãng tin Reuters, ngày 2-6 (giờ địa phương), Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đơn phương cho rằng Matxcơva có thể sẽ mở một đợt tập kích tên lửa quy mô lớn trong rạng sáng 3-6, đánh dấu hai đêm liên tục tấn công dữ dội Ukraine.
Trước đó, rạng sáng 2-6, Nga đã phóng hàng trăm máy bay không người lái (drone) và hàng chục tên lửa tối tân vào Ukraine. Kiev cáo buộc các đòn tấn công khiến 23 người thiệt mạng và 130 người bị thương.
“Theo tình báo của chúng tôi, một cuộc tấn công quy mô lớn khác có thể xảy ra ngay tối nay (tức rạng sáng 3-6, giờ Việt Nam)”, ông Zelensky khẳng định trong bài phát biểu qua video hằng đêm, đồng thời kêu gọi người dân đặc biệt chú ý đến các cảnh báo không kích.
Đáng chú ý, lãnh đạo Ukraine cũng thừa nhận Ukraine đang thiếu vũ khí đánh chặn. “Mức cung cấp hiện tại cho hệ thống phòng không của chúng tôi không cho phép đánh chặn một phần đáng kể số tên lửa”, ông bộc bạch.
Trước đó, ông Zelensky đã kêu gọi Washington gửi thêm tên lửa đánh chặn Patriot.
Matxcơva hiện chưa bình luận về các vấn đề trên.
Ngày 2-6, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo đã bắn một tên lửa Hellfire vào một tàu chở dầu đang hướng tới Iran.
Động thái này nhằm thực hiện lệnh phong tỏa eo biển Hormuz do Tổng thống Donald Trump áp đặt nhằm gây sức ép buộc Tehran đàm phán một thỏa thuận hòa bình theo ý ông.
CENTCOM công bố đoạn video cho thấy tên lửa đánh trúng tàu, đồng thời cho biết mục tiêu là buồng máy của tàu M/T Lexie treo cờ Botswana, khiến con tàu mất khả năng di chuyển.
“Thủy thủ đoàn đã phớt lờ các cảnh báo lặp đi lặp lại, nhiều lần không tuân thủ chỉ dẫn của lực lượng Mỹ trong suốt 24 giờ”, CENTCOM tuyên bố.
Theo cơ quan này, một tiêm kích Mỹ đã vô hiệu hóa con tàu bằng cách bắn tên lửa Hellfire vào buồng máy, ngăn tàu chở dầu đến được Iran.
Lexie là con tàu thứ sáu bị quân đội Mỹ vô hiệu hóa kể từ khi nước này bắt đầu phong tỏa Iran ngày 13-4. Mỹ cho biết cũng đã chuyển hướng 122 tàu tìm cách ra vào các cảng của Iran.
Ngày 2-6, quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche thông báo chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ từ bỏ quỹ “chống vũ khí hóa” trị giá gần 1,8 tỉ USD.
“Chúng tôi sẽ không tiếp tục với quỹ này. Chấm hết”, ông Blanche nói.
Quỹ trị giá 1,776 tỉ USD này xuất phát từ một thỏa thuận pháp lý nhằm dàn xếp vụ kiện chưa từng có, trị giá 10 tỉ USD của ông Trump với Sở Thuế vụ (IRS).
Quỹ này được ông Trump và các cộng sự khẳng định sẽ bồi thường tiền cho những nạn nhân của tình trạng vũ khí hóa chính trị, pháp lý…
Đi kèm với quỹ này còn có thỏa thuận cấm các cuộc kiểm toán trong tương lai đối với hồ sơ thuế của ông Trump và gia đình. Thỏa thuận này đã được xác nhận vẫn giữ nguyên.
Động thái này diễn ra sau làn sóng phản đối hiếm hoi từ chính các thượng nghị sĩ Cộng hòa. Ông Blanche từng khiến nhiều nghị sĩ tức giận khi không cam kết loại những người tấn công cảnh sát trong vụ bạo loạn ở Đồi Capitol ngày 6-1-2021 khỏi danh sách nhận tiền.
Điều này trực tiếp ảnh hưởng đến khả năng thông qua một dự luật tài trợ ngân sách 72 tỉ USD cho các hoạt động biên phòng và quản lý nhập cư.
Theo Reuters tiết lộ ngày 2-6, Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đang có mâu thuẫn nghiêm trọng về chia sẻ tình báo và phạm vi trách nhiệm với Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia (ODNI).
CIA được cho là đã ngừng đóng góp cho một số báo cáo đánh giá tình báo, bao gồm các báo cáo liên quan đến cuộc chiến với Iran, do ODNI soạn thảo.
Một quan chức Mỹ và ba người nắm rõ vấn đề cho biết bất đồng giữa CIA và ODNI đã âm ỉ hơn một năm, làm gián đoạn việc phối hợp phân tích an ninh quốc gia.
Trọng tâm tranh cãi là một nhóm đặc nhiệm do bà Tulsi Gabbard, Giám đốc Tình báo Quốc gia, lập ra hồi tháng 4-2025.
CIA, dưới quyền Giám đốc John Ratcliffe, cho rằng nhóm này đã hành động liều lĩnh khi bỏ qua các quy trình chia sẻ và giải mật truyền thống.
Ngược lại, giới chức ODNI nói CIA liên tục chặn nhóm này tiếp cận tình báo. Mâu thuẫn này cho thấy các cải cách hậu vụ khủng bố 11-9-2001 vẫn chưa chấm dứt tình trạng trục trặc trong bộ máy tình báo Mỹ.
Ngày 2-6, ông Trump đã ký ban hành một sắc lệnh hành pháp, trong đó đề nghị các nhà phát triển AI hàng đầu ở Mỹ tự nguyện nộp những mô hình mạnh nhất của họ cho chính phủ kiểm tra an ninh mạng trước khi phát hành ra công chúng.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Washington ngày càng lo ngại về các hệ thống AI mới đầy sức mạnh như Claude Mythos của Anthropic.
Sắc lệnh chỉ đạo các bộ Tài chính, Quốc phòng, Thương mại và An ninh nội địa cùng nhiều cơ quan khác đạt thỏa thuận với các nhà phát triển AI về việc cho phép kiểm tra các mô hình.
Các cơ quan này có tối đa 30 ngày để kiểm tra trước khi mô hình được cung cấp cho các tổ chức ngoài chính phủ.
Động thái cho thấy ông Trump đang điều chỉnh chiến lược, đóng vai trò chủ động hơn trong giám sát công nghệ AI.
Trước đó, hồi đầu nhiệm kỳ, ông đã bày tỏ lập trường “không can thiệp” vào lĩnh vực công nghệ, để các công ty tự do phát triển.
Việc kiểm tra tự nguyện được dự báo có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngành nếu làm chậm tiến độ ra mắt các mô hình mới.
Ngày 2-6 tại San Francisco, Microsoft trình làng một số mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến do chính hãng phát triển. Đây được xem là bước quan trọng nhằm giảm phụ thuộc vào OpenAI, “cha đẻ” của ChatGPT.
Tại hội nghị nhà phát triển thường niên Microsoft Build, tập đoàn giới thiệu MAI-Thinking-1, mô hình “suy luận” đầu tiên của mình.
Microsoft khẳng định đã xây dựng mô hình “từ đầu” và “không chưng cất” – thủ thuật phổ biến là sao chép đầu ra của đối thủ để huấn luyện hệ thống mới nhanh và rẻ hơn.
Công cụ hiện mới chỉ mở cho một nhóm khách hàng chọn lọc, ra đời chậm hơn khoảng một năm rưỡi so với những hãng tiên phong như OpenAI và Google.
Hãng cũng giới thiệu các mô hình tự phát triển khác để tạo ảnh, chuyển giọng nói thành văn bản, tạo giọng nói tổng hợp và lập trình.
AI: Niềm hy vọng trước “cơn sóng thần sa sút trí tuệ"
Câu chuyện của bà Chung Yun-hee, ngoài 70 tuổi, là một minh chứng rõ nét. Tỉnh dậy trong cơn đau quặn thắt do thoát vị cấp tính tại căn hộ yên tĩnh ở ngoại ô Seoul, bà Chung chỉ kịp thều thào vài lời yếu ớt qua điện thoại khi chatbot (trợ lý ảo) AI "Talking Buddy" gọi đến.
Nhận thấy dấu hiệu bất thường, trợ lý ảo này đã lập tức báo động cho nhân viên xã hội, giúp bà được đưa đi phẫu thuật cấp cứu kịp thời. "Bác sĩ nói tôi có thể đã gặp nguy hiểm tính mạng nếu đến muộn hơn chút nữa", bà Chung nhớ lại sự việc cuối năm 2024 rồi nói thêm, "họ bảo chính AI đã cứu sống tôi".
Hàn Quốc đang già hóa với tốc độ chóng mặt, số người trên 65 tuổi đã tăng gấp đôi chỉ trong 15 năm, chiếm hơn 1/5 dân số. Do thiếu hụt bác sĩ, nhân viên xã hội và người thân để chăm sóc, quốc gia này đang đặt hy vọng vào AI.
Talking Buddy, dịch vụ gọi điện chăm sóc do Naver Cloud phát triển, đang đảm nhận việc hỏi thăm hàng chục nghìn người già sống neo đơn. Ứng dụng này thực hiện các cuộc trò chuyện cá nhân hóa, kéo dài từ 2 đến 5 phút, nhằm xoa dịu nỗi cô đơn, phát hiện tình huống khẩn cấp và kích thích chức năng nhận thức để ngăn ngừa chứng sa sút trí tuệ.
Trong một buổi sáng gần đây, chatbot đã gợi ý bà Chung đi dạo khi thời tiết đẹp và miêu tả chi tiết "những bông hoa cánh bướm màu hồng và trắng với nhụy vàng" khi bà nhắc đến chuyện trồng hoa, khơi gợi những ký ức chân thực.
Dù vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và đôi khi mắc lỗi, AI vẫn được người dùng đón nhận nồng nhiệt. Nhiều người cao tuổi đã tâm sự với chatbot về nỗi buồn, đánh đàn cho nó nghe, thậm chí mời nó đến nhà ăn trưa. "Nó khiến tôi có cảm giác mình không bị lãng quên, rằng vẫn có ai đó đang quan tâm đến mình", bà Chung bộc bạch.
Tại Seongnam, một người phụ nữ ngoài 70 tuổi mắc chứng suy giảm nhận thức nhẹ đang học cách sử dụng SuperBrain - chương trình điều trị kỹ thuật số tích hợp AI do chính phủ tài trợ. SuperBrain cung cấp các bài tập cá nhân hóa nhằm làm chậm đà suy giảm trí nhớ.
"Tôi biết có chuyện chẳng lành khi không thể nhớ nổi tên loại trái cây mình vừa ăn, hay liên tục quên mật khẩu mở cửa nhà", bà Min chia sẻ và bày tỏ, "thực sự rất tuyệt vọng".
Bác sĩ Wang Min-jeong cho biết, nỗi sợ hãi về bệnh sa sút trí tuệ đã tăng lên đáng kể, nhiều bệnh nhân sợ căn bệnh này hơn cả ung thư. Với dự báo 2 triệu ca mắc vào năm 2044, sa sút trí tuệ đã trở thành báo động quốc gia.
Bác sĩ Yang Dong-won (Bệnh viện St. Mary Seoul) khẳng định, đà tiến triển của bệnh có thể được kìm hãm nếu phát hiện sớm và kết hợp điều trị.
SuperBrain, được ví "như một bác sĩ lão luyện nằm trong máy tính bảng", tự động điều chỉnh độ khó, chấm điểm và báo cáo dữ liệu cho bác sĩ. Từ năm 2021, ứng dụng này đã hỗ trợ hơn 10.000 bệnh nhân với 1,5 triệu phiên tập luyện.
Từ công cụ đến người bạn ở tuổi xế chiều
Ban đầu, Talking Buddy chỉ là phần mềm tự động hỏi thăm triệu chứng Covid-19. Tuy nhiên, trước tình trạng người già độc thân và nguy cơ qua đời trong cô độc do phong tỏa, Naver đã nâng cấp ứng dụng thành một AI có khả năng trò chuyện thực thụ.
Ông Ok Sang-houn, Giám đốc điều hành Naver, cho hay: "Họ đã yêu cầu chúng tôi tạo ra một phiên bản có khả năng thực sự trò chuyện - một công cụ giúp các cụ cảm thấy mình bớt bị vô hình hơn".
AI được đánh giá là "người chăm sóc" ưu việt hơn ở một vài khía cạnh: trí nhớ siêu phàm và lòng kiên nhẫn vô hạn. "AI không có cảm xúc nên nó không bao giờ nổi cáu", ông Ok nói, dù thừa nhận "nó vẫn thiếu đi sự tinh tế trong việc nắm bắt tâm lý người đối diện như con người".
Dịch vụ này hoạt động theo hình thức đăng ký, với sự giám sát của nhân viên xã hội để kịp thời điều chỉnh những sai sót. Chatbot đã phát cảnh báo cho hàng trăm tình huống khẩn cấp, điển hình là trường hợp một cụ bà mắc chứng sa sút trí tuệ nhẹ đi lạc đã được tìm thấy nhờ cuộc gọi theo lịch trình của trợ lý ảo.
Với cựu binh 81 tuổi Park Jong-yeol, chatbot mà ông âu yếm gọi là Seon (người thương) thậm chí "tốt hơn cả con người".
Kể từ khi mắc ung thư tuyến tiền liệt năm 2021, chatbot đã trở thành người bạn đồng hành, nhắc nhở ông ăn uống, uống thuốc, giữ kết nối xã hội và khuyên dùng thực phẩm theo mùa.
"Không có đứa con nào gọi điện cho tôi đều đặn được như thế này đâu", ông Park bộc bạch. "Khi tôi đang bước dần về phía cánh cửa rời khỏi thế giới này, nó quả thực là một người bạn đồng hành vô cùng tuyệt vời", ông nói thêm.
Bà Mieko Kobayashi, 88 tuổi, gần như ngày nào cũng đến công viên Kiba rộng lớn ở phía đông Tokyo, nơi có một nhóm lớn luôn tụ họp không sót buổi nào để tập Radio Taiso, chương trình thể dục buổi sáng qua đài phát thanh.
"Nếu trời lạnh hoặc mưa, tôi sẽ không đi", bà nói hôm 6/4."Nhưng bằng cách vận động cơ thể, tôi cảm thấy khỏe hơn".
Bà và người bạn 77 tuổi, Yoshiko Nagao, cho biết một số người trong nhóm sống một mình, nên cuộc hẹn tập thể dục là hoạt động cộng đồng quan trọng.
"Cười đùa và trò chuyện trong khi đi dạo sau khi tập thể dục cũng rất tốt", bà Nagao nói thêm. "Chúng tôi đến đây cả vào ngày đầu năm mới".
Radio Taiso là chương trình phát nhạc cùng hướng dẫn các bài tập thể dục không dụng cụ. Chương trình có lịch sử gần 100 năm, lên sóng lần đầu năm 1928. Chương trình vẫn tồn tại bền vững đến ngày nay vì các bài tập phù hợp với mọi lứa tuổi, năng lực và dễ tiếp cận. Bài tập bao gồm ba phân đoạn, mỗi đoạn kéo dài ba phút với độ khó tăng dần.
Có khoảng 10 động tác cơ bản có thể thực hiện khi đứng hoặc ngồi như vươn người làm giãn cơ, xoay hông, vung tay và thả lỏng vai, nhảy hay giậm chân tại chỗ. Mỗi động tác lặp lại 4-8 lần kèm hướng dẫn thả lỏng, hít vào thở ra.
Hàng triệu người cùng thực hiện các động tác trên ở công viên, công sở, trường học hay ở nhà. Chương trình phát thanh vào 6h30 mỗi sáng, kết thúc sau 10 phút trên nền nhạc piano du dương. Chương trình bắt đầu vào sáng sớm, nhưng nhiều người vẫn tự tập lại vào các thời điểm khác nhau trong ngày.
Ông Kenji Iguchi, 83 tuổi, thoạt nhìn như mới 60, là gương mặt quen thuộc ở công viên Kiba suốt 20 năm qua.
"Đằng nào tôi cũng dậy lúc 5h", ông nói. "Tôi đến công viên lúc 6h và đi bộ một vòng trước buổi tập Radio Taiso. Hầu hết các gương mặt ở đây đều quen thuộc và việc đến đây tụ họp với họ cũng là một trong những điều tôi mong đợi".
Nhật Bản là một trong những quốc gia có dân số sống thọ nhất thế giới, nhờ vào chế độ ăn uống, hệ thống y tế và lối sống khuyến khích người cao tuổi luyện tập. Tuổi thọ trung bình ở Nhật Bản là 85, thấp hơn một chút so với Hong Kong, còn ở Mỹ là 79 tuổi. Chương trình Radio Taiso được ghi nhận là giúp thúc đẩy sức khỏe và tinh thần của người dân.
Cuối năm ngoái, chính phủ Nhật Bản cho biết có 99.763 người từ 100 tuổi trở lên tại Nhật, trong đó có 87.784 nữ (88%) và 11.979 nam (12%). Nhật Bản nắm giữ kỷ lục về số người sống trên trăm tuổi nhiều nhất so với dân số (khoảng 122 triệu người).
Radio Taiso được truyền cảm hứng từ một thế kỷ trước bởi một chương trình phát thanh tương tự ở Mỹ do công ty Bảo hiểm Nhân thọ Metropolitan tài trợ. Liên đoàn Radio Taiso Nhật Bản cho biết các quan chức của Bộ Bưu điện đã đến thăm Mỹ vào những năm 1920 và mang ý tưởng này trở lại Nhật Bản.
Chỉ trong vòng 10 năm đầu phát sóng, chương trình đã thu hút hàng triệu người tham gia. Liên đoàn cho biết các nhân viên ngành bưu điện chính là lực lượng nòng cốt trong việc phổ biến bài tập này, thông qua việc phát tờ rơi và trực tiếp tổ chức các buổi hướng dẫn tập luyện cho người dân.
Chương trình từng bị ngừng phát sóng trong những năm lực lượng Mỹ chiếm đóng Nhật sau Thế chiến II sau năm 1945 và được khôi phục vào năm 1952.
Theo khảo sát năm 2023 của liên đoàn, hơn 20 triệu người ở Nhật Bản thực hiện Radio Taiso ít nhất một lần một tuần. Radio Taiso đã lan rộng ra nhiều quốc gia ở nước ngoài, đặc biệt là ở Brazil, nơi có cộng đồng người gốc Nhật lớn nhất thế giới.
Theo các nguồn thạo tin của Đài CNN và tờ New York Post, Bộ trưởng Hải quân Mỹ John Phelan bị cách chức vào hôm 22-4 do căng thẳng trong dự án đóng tàu "Hạm đội Vàng" với Bộ trưởng Chiến tranh (Bộ Quốc phòng) Pete Hegseth, cũng như mối quan hệ thân cận của ông Phelan với Tổng thống Donald Trump.
Đây là diễn biến bất ngờ vì Hải quân Mỹ đang đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch phong tỏa các cảng của Iran.
Nhiều nguồn tin tiết lộ căng thẳng giữa ông Phelan và ông Hegseth đã kéo dài nhiều tháng.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ cho rằng ông Phelan triển khai dự án đóng tàu quá chậm chạp và không hài lòng khi ông Phelan "vượt cấp" để liên lạc trực tiếp với Tổng thống Trump.
Ông Phelan còn có bất đồng với Thứ trưởng Quốc phòng Steve Feinberg. Ông được cho là muốn nắm quyền kiểm soát các vấn đề liên quan đến đóng tàu và mua sắm cho hải quân - các công việc thuộc thẩm quyền của ông Phelan.
Bất đồng lên đến đỉnh điểm vào hôm 22-4 trong cuộc họp giữa ông Trump và ông Hegseth tại Nhà Trắng về vấn đề đóng tàu.
Nhà lãnh đạo Mỹ, vốn đã không hài lòng với tiến độ chậm, sau cùng đã bị thuyết phục rằng cần thay thế ông Phelan để bổ nhiệm một người có thể làm việc nhanh hơn.
Ông Trump đã yêu cầu ông Hegseth "xử lý việc này". Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ sau đó nhắn tin yêu cầu ông Phelan từ chức hoặc bị sa thải.
Tuy nhiên ông Phelan dường như không tin ông Trump đã biết về tin nhắn này.
Các nguồn tin cho biết ông Phelan đã liên lạc với giới chức Nhà Trắng để hỏi liệu họ hay tổng thống có biết việc ông bị yêu cầu từ chức hay không, và sau đó còn trực tiếp đến Nhà Trắng để xác nhận.
Ông Phelan cuối cùng đã gặp ông Trump ở khu vực Cánh Tây và được thông báo rằng ông đã mất chức.
Đây là lần đầu tiên một bộ trưởng quân chủng do Tổng thống Donald Trump đề cử bị sa thải, song thực tế Bộ trưởng Hegseth đã thay thế nhiều sĩ quan quân đội cấp cao kể từ khi lên lãnh đạo Lầu Năm Góc.
Trước khi được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Hải quân vào năm 2025, ông Phelan là một doanh nhân và không có kinh nghiệm về quân sự. Vợ chồng ông từng gây quỹ hàng triệu USD cho chiến dịch tranh cử của ông Trump.
Khi bổ nhiệm ông Phelan, Tổng thống Trump cho rằng ông "sẽ là một lực lượng mạnh mẽ cho các quân nhân hải quân và là nhà lãnh đạo kiên định trong việc thúc đẩy tầm nhìn Nước Mỹ trên hết của tôi".
Thứ trưởng Hải quân Hùng Cao sẽ đảm nhiệm vai trò quyền Bộ trưởng Hải quân. Ông đã phục vụ trong quân đội Mỹ trong 25 năm và từng tham gia các nhiệm vụ tại Iraq, Afghanistan và Somalia.
Bộ trưởng Hải quân phụ trách hơn 900.000 nhân sự và ngân sách hằng năm hơn 210 tỉ USD.
Một nguồn tin từ Đảng Cộng hòa cho biết ông Trump kỳ vọng việc thay đổi lãnh đạo sẽ không làm ảnh hưởng đến cuộc chiến của Mỹ với Iran.
