Eo biển Hormuz từ lâu được xem là yết hầu của ngành năng lượng thế giới. Nơi đây từng gánh vác việc lưu thông khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Việc tuyến hàng hải chiến lược này bị phong tỏa đã lập tức đẩy thị trường vào trạng thái khan hiếm, kéo giá dầu Brent tiêu chuẩn quốc tế tăng vọt 40% lên sát mốc 100 USD mỗi thùng.
Đứng trước sự gián đoạn chưa từng có, chuỗi cung ứng toàn cầu đang phải gồng mình gánh chịu chi phí đội lên từng ngày. Tuy nhiên, ở một góc nhìn khác, cuộc khủng hoảng lại đang biến những cơ sở hạ tầng chiến lược và các đội tàu chở dầu thành những cỗ máy in tiền khổng lồ.
Nước cờ hạ tầng cứu vãn chuỗi cung ứng
Trong khi giao thương đường biển qua Vịnh Ba Tư gần như tê liệt, Saudi Aramco vẫn ung dung ghi nhận kết quả kinh doanh vượt mọi dự báo. Tập đoàn dầu khí quốc gia Saudi Arabia vừa công bố mức lợi nhuận ròng quý I đạt 32,5 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Thậm chí lợi nhuận điều chỉnh còn chạm mốc 33,6 tỷ USD. Tổng doanh thu của hãng bứt phá lên 115,49 tỷ USD nhờ sự cộng hưởng từ việc tăng giá bán lẫn sản lượng xuất khẩu.
Bí quyết giúp Aramco lội ngược dòng nằm ở hệ thống đường ống Đông – Tây. Hệ thống này cho phép tập đoàn bơm thẳng dầu thô từ bờ Đông sang cảng Yanbu nằm bên bờ Biển Đỏ, hoàn toàn né tránh được điểm nóng Hormuz. Đường ống khổng lồ này đang hoạt động ở mức công suất tối đa 7 triệu thùng/ngày. Lượng dầu này đủ sức cung cấp 2 triệu thùng cho các nhà máy lọc dầu nội địa và dành ra tới 5 triệu thùng cho xuất khẩu.
Theo Reuters, Giám đốc điều hành Aramco Amin Nasser khẳng định tuyến đường ống này đã chứng minh vai trò then chốt trong việc giảm thiểu cú sốc năng lượng toàn cầu. Nhờ duy trì được dòng tiền tự do dồi dào, Aramco tiếp tục công bố mức chi trả cổ tức 21,9 tỷ USD trong quý I. Dòng tiền này mang ý nghĩa sống còn đối với Dòng tiền này mang ý nghĩa sống còn đối với Chính phủ Saudi Arabia – cổ đông trực tiếp nắm giữ 81,5% cổ phần tập đoàn – trong việc bù đắp thâm hụt ngân sách và tài trợ cho các dự án quốc gia
Dù hưởng lợi lớn trong ngắn hạn, giới lãnh đạo Aramco vẫn tỏ ra thận trọng về bức tranh dài hạn. Trả lời Bloomberg, ông Nasser cảnh báo thị trường sẽ cần vài tháng để tái cân bằng ngay cả khi dòng thương mại qua Hormuz được khôi phục ngay hôm nay. Trong kịch bản giao thương tiếp tục bị hạn chế thêm vài tuần, mọi thứ có thể chỉ trở lại bình thường vào năm 2027.
Cơn sốt cước vận tải và bài toán thiếu hụt tàu
Không chỉ các nhà sản xuất nắm giữ hạ tầng đường ống, các công ty vận tải biển cũng đang bước vào một chu kỳ siêu lợi nhuận. Việc phong tỏa eo biển Hormuz đã tạo ra một nút thắt cổ chai khổng lồ về logistics. Theo dữ liệu từ Teekay Tankers, có khoảng 100 tàu chở dầu cỡ lớn đang bị mắc kẹt ở phía Tây Hormuz. Con số này bao gồm 59 tàu chở dầu thô siêu lớn (VLCC), tương đương 8% tổng nguồn cung đội tàu VLCC hợp chuẩn trên toàn thế giới.
Việc một lượng lớn tàu bị rút khỏi nguồn cung hiệu dụng đã châm ngòi cho đà tăng phi mã của giá cước vận tải giao ngay. Công ty vận tải CMB.Tech của Bỉ ghi nhận lợi nhuận cốt lõi quý I tăng gấp 3 lần, đưa chỉ số EBITDA lên mức 558,3 triệu USD. Cổ phiếu của tập đoàn sở hữu 250 con tàu này đã tăng vọt gần 70% chỉ trong vài tháng đầu năm 2026. Lãnh đạo CMB.Tech cho biết họ đang tận hưởng một thị trường cực kỳ nóng sốt nhờ việc kết hợp các hợp đồng cho thuê dài hạn với mức giá giao ngay lịch sử.
Thu nhập trung bình trên thị trường giao ngay đang ở mức khó tin. Các tàu VLCC hiện mang về khoảng 70.204 USD mỗi ngày, trong khi tàu Suezmax đạt mức 91.849 USD mỗi ngày, cao gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Bước sang quý II, tình hình còn nóng hơn khi Teekay Tankers chốt được giá thuê tàu Suezmax lên tới 121.800 USD mỗi ngày và tàu VLCC chạm mốc 141.800 USD mỗi ngày.
Bên cạnh mảng cho thuê, giá trị tài sản ròng của các hãng tàu cũng tăng vọt. Nhu cầu săn lùng tàu cũ đẩy giá mua bán lên cao bất thường. Chỉ riêng trong quý I, CMB.Tech đã bỏ túi khoảng 267 triệu USD tiền lãi từ việc bán các tàu cũ cho đối tác. Tương tự, Teekay Tankers cũng tích cực cơ cấu lại đội tàu, thu về hàng chục triệu USD từ việc thanh lý các tàu đóng từ chục năm trước, qua đó nâng tổng thanh khoản lên mức 1,2 tỷ USD.
Dịch chuyển dòng chảy thương mại toàn cầu
Những biến động địa chính trị đang vẽ lại hoàn toàn bản đồ giao thương dầu mỏ thế giới. Lượng dầu xuất khẩu từ Trung Đông đã sụt giảm khoảng 10 triệu thùng mỗi ngày. Để bù đắp cho sự thiếu hụt này, các quốc gia tiêu thụ buộc phải tìm kiếm nguồn cung thay thế từ nửa kia bán cầu. Khu vực Đại Tây Dương và bờ Tây châu Mỹ nhanh chóng gia tăng xuất khẩu thêm 4 đến 4,5 triệu thùng mỗi ngày.
Sự chuyển dịch này kéo theo một hệ quả tất yếu là quãng đường vận chuyển bị kéo dài đáng kể. Dữ liệu ghi nhận hành trình của các tàu cỡ trung từ Vịnh Mexico đã tăng khoảng 30%. Thậm chí, trong tháng 4 đã có hàng chục chuyến tàu phải đi vòng qua kênh đào Panama để mang dầu từ Mỹ sang giải cơn khát năng lượng cho các nhà máy lọc dầu tại châu Á. Đây là một tuyến đường rất hiếm khi được sử dụng trước đây do chi phí đắt đỏ.
Giám đốc nghiên cứu Christian Waldegrave của Teekay Tankers đánh giá cú sốc nguồn cung này sẽ tạo ra những thay đổi mang tính cấu trúc trong dài hạn. Ngay cả khi điểm nghẽn Hormuz được khơi thông, các quốc gia nhập khẩu tại châu Á sẽ phải cấp tập xây dựng lại kho dự trữ chiến lược. Đồng thời, bài học nhãn tiền về rủi ro phụ thuộc quá lớn vào một khu vực sẽ thúc đẩy các nước đa dạng hóa nguồn cung.
Tuy nhiên, giới chuyên môn cũng đưa ra lời cảnh báo cho các nhà đầu tư đang say sưa với lợi nhuận. Lãnh đạo CMB.Tech nhận định điều kiện thị trường hoàn hảo hiện tại có thể không kéo dài mãi mãi. Sự gia tăng ồ ạt của các đơn đặt hàng đóng tàu mới cùng với những bất ổn tiềm ẩn trong thương mại toàn cầu có thể làm hạ nhiệt cơn sốt vàng của ngành vận tải biển trong những năm tới.
Ba ngân hàng quốc doanh Vietcombank, Vietinbank và BIDV vừa công bố kết quả kinh doanh ba tháng đầu năm.
Vietcombank tiếp tục giữ vị trí "quán quân" lợi nhuận của ngành với hơn 11.800 tỷ đồng lãi trước thuế trong quý I. Dù ghi nhận lợi nhuận cao nhất hệ thống song mức tăng trưởng chỉ khoảng 9% so với cùng kỳ, chủ yếu do chi phí dự phòng tăng mạnh khi nợ xấu tăng và nhà băng duy trì quan điểm trích lập thận trọng.
Quy mô nợ nhóm 4 (nợ nghi ngờ) của Vietcombank tính đến hết quý I cao gấp 7 lần so với đầu năm. Theo quy định, các ngân hàng phải trích lập dự phòng cụ thể lên đến 50% giá trị nợ nhóm 4. Đồng thời, Vietcombank cũng duy trì quan điểm thận trọng khi duy trì tỷ lệ bao phủ nợ xấu trên 250% - mức cao nhất hệ thống.
Bám sát Vietcombank, "ông lớn" VietinBank ghi nhận lợi nhuận trước thuế 11.100 tỷ đồng, tăng hơn 60% so với cùng kỳ năm trước và cũng là mức tăng mạnh nhất trong nhóm quốc doanh.
Nhà băng này cho biết quy mô tín dụng bình quân trong quý I tăng hơn 14% so với cùng kỳ. Ngân hàng chủ động tái cơ cấu danh mục, ưu tiên các lĩnh vực sản xuất theo định hướng của Chính phủ, qua đó giảm phụ thuộc vào các ngành rủi ro như bất động sản. Theo lãnh đạo ngân hàng, khoảng 60% dư nợ Vietinbank tập trung vào mảng bán lẻ, giúp đa dạng hóa nguồn thu và phân tán rủi ro.
Trong khi đó, BIDV ghi nhận lợi nhuận trước thuế khoảng 8.500 tỷ đồng, tăng hơn 15% so với cùng kỳ. Dù duy trì đà tăng trưởng, ngân hàng này vẫn là đơn vị có lợi nhuận thấp nhất trong ba "ông lớn".
Ghi nhận trong ba tháng đầu năm, tăng trưởng huy động vốn tại các ngân hàng đều thấp hơn đáng kể so với tín dụng.
Số dư tiền gửi tại Vietcombank tăng thấp chưa đến 0,6% so với đầu năm trong khi mức tăng trưởng tiền gửi tại Vietinbank khoảng 1,7%.
Tại BIDV, tiền gửi khách hàng thậm chí giảm 3,7% so với đầu năm xuống còn khoảng 2,14 triệu tỷ đồng. Trong đó, tiền gửi không kỳ hạn (CASA) giảm mạnh hơn 11% còn tiền gửi có kỳ hạn cũng giảm khoảng 1,7%. Để bù đắp thanh khoản, nhà băng này đẩy mạnh phát hành giấy tờ có giá.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Trong quý I, cả ba ngân hàng đều ghi nhận nợ xấu có xu hướng tăng và dịch chuyển sang các nhóm rủi ro cao hơn.
Ba tháng đầu năm, nợ nhóm 4 tại Vietcombank tăng đột biến gấp 7 lần. Trong khi đó, nợ nhóm 3 tại BIDV và VietinBank đều tăng ít nhất gấp đôi so với đầu năm nay, phản ánh áp lực trả nợ của khách hàng trong bối cảnh kinh tế khó khăn.
BIDV là ngân hàng có tỷ lệ nợ xấu cao nhất nhóm, ở mức 1,76% và cũng là đơn vị ghi nhận mức tăng mạnh nhất. Ngược lại, VietinBank ghi nhận tỷ lệ nợ xấu giảm nhẹ xuống khoảng 1%, nhờ giảm đáng kể dư nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn).
Tại mùa đại hội năm nay, Chủ tịch Vietcombank, ông Nguyễn Thanh Tùng cũng nhận định diễn biến thị trường đang rất phức tạp, từ tình hình kinh tế vĩ mô đến thị trường quốc tế. Điều này tác động trực tiếp đến nhiều lĩnh vực, ngành nghề quan trọng, thiết yếu của nền kinh tế cũng là các lĩnh vực mà ngân hàng đang cấp tín dụng.
Giá bạc đã trải qua giai đoạn tăng trưởng mạnh kể từ cuối năm 2025. Từ mức 47 USD/ounce vào đầu tháng 10/2025, giá bạc liên tục bứt phá, lần đầu tiên vượt ngưỡng 100 USD/ounce trong lịch sử trước khi đạt đỉnh 116 USD/ounce vào tháng 1/2026.
Tuy nhiên, đà tăng này không duy trì được lâu. Bạc liên tục giảm mạnh nhiều tuần, có lúc tiến sát vùng 70 USD/ounce, trước khi hồi phục trở lại mức 75 USD như hiện tại.
Theo các chuyên gia, nhiều yếu tố đang gây áp lực lên thị trường kim loại quý. Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông khiến giá năng lượng tăng cao, thu hút một phần dòng tiền đầu tư rời khỏi vàng và bạc. Bên cạnh đó, triển vọng lãi suất duy trì ở mức cao của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng làm giảm sức hấp dẫn của các tài sản không sinh lãi như vàng và bạc so với trái phiếu hoặc các sản phẩm tiết kiệm.
Dù vậy, xét trong dài hạn, triển vọng kim loại quý này vẫn được đánh giá tích cực.
Ông Deric Ned - nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Ridgemont Metals - nhận định, giá bạc có thể dao động trong khoảng 72-88 USD/ounce trong tháng 6, với kịch bản phổ biến nhất là từ 80-85 USD/ounce.
Theo ông Ned, nếu căng thẳng liên quan đến Iran hạ nhiệt và đồng USD suy yếu, giá bạc hoàn toàn có thể phục hồi về vùng 90 USD/ounce. Ngược lại, nếu nhu cầu công nghiệp tiếp tục suy giảm và Fed duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt, giá bạc có thể lùi về vùng 70 USD/ounce. Vị chuyên gia này cho rằng nhu cầu bạc trong lĩnh vực năng lượng mặt trời và trí tuệ nhân tạo vẫn là động lực quan trọng hỗ trợ thị trường trong dài hạn.
Đồng quan điểm, ông Brett Elliott - Giám đốc tiếp thị của APMEX - cho rằng giá bạc trong thời gian tới có thể dao động trong khoảng 60-100 USD/ounce.
Theo ông Elliott, thị trường bạc hiện chịu tác động từ hai lực kéo trái chiều. Một mặt, nhu cầu đầu tư suy giảm đang tạo áp lực giảm giá. Mặt khác, nguồn cung bạc toàn cầu vẫn trong tình trạng thiếu hụt, qua đó tiếp tục hỗ trợ giá kim loại quý này.
"Thiếu hụt nguồn cung dù đã thu hẹp nhưng vẫn là thiếu hụt. Lượng dự trữ bạc hiện nay thấp hơn đáng kể so với trước đây và đây vẫn là yếu tố quan trọng hỗ trợ giá trong dài hạn" - ông Elliott nhận định.
Trong nước, bạc cũng hồi phục nhẹ, giá đang ở mức hơn 76,293 triệu đồng/thỏi (mua vào) và 78,64 triệu đồng/thỏi (bán ra).
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh, năm nay, diện tích vải toàn tỉnh là 29.800ha. Sản lượng ước đạt khoảng 95.000 tấn, bằng khoảng 60% so với kế hoạch.
Trong đó diện tích vải sớm 8.200ha, sản lượng hơn 40.000 tấn. Vải chính vụ 21.600ha, sản lượng hơn 55.000 tấn. Dự kiến vải sớm thu hoạch từ 25-5, còn vải chính vụ thu hoạch từ ngày 10-6.
Năm 2026, sản lượng vải giảm do giai đoạn phân hóa mầm hoa gặp điều kiện thời tiết bất thuận, nhiệt độ cao, rét ngắn. Mặt khác thời gian ra hoa không tập trung, gây khó khăn cho việc chỉ đạo kỹ thuật dự báo sản lượng và áp dụng các biện pháp phòng trừ sâu bệnh.
Vụ này, Bắc Ninh bắt đầu triển khai bình chọn "vườn vải đẹp". Đến nay có 15 xã, phường vùng trọng điểm sản xuất vải đã khảo sát, lựa chọn được 117 vườn vải đẹp, tổng diện tích hơn 114ha, ước đạt khoảng 934 tấn phục vụ xuất khẩu và tham quan du lịch trải nghiệm.
Hiện Sở Nông nghiệp và Môi trường Bắc Ninh đã làm việc với một số doanh nghiệp có nhu cầu thu mua vải thiều xuất khẩu.
Theo ông Lại Văn Viên - nhà vườn vải thiều xã Sơn Hải (Bắc Ninh), gia đình có 1,5ha vải thiều tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP từ năm 2021 với sản lượng 10-14 tấn/năm.
Dù đã liên kết với các doanh nghiệp xuất khẩu đi Nhật Bản, Úc, Thái Lan, ông Viên vẫn mong được hỗ trợ mở rộng diện tích vùng trồng, tăng cường tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ xây dựng thương hiệu, tem truy xuất nguồn gốc, website hay các kênh bán hàng trực tuyến…
Ông Nguyễn Minh Tiến - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) - đề nghị Bắc Ninh xem xét xây dựng bộ nhận diện cho cây vải, livestream quy mô lớn, có cam kết giao hàng sớm sau livestream.
Cùng với thu hoạch quả vải, địa phương quan tâm du lịch, trải nghiệm tại các vườn vải thiều gắn với quà lưu niệm.
Phó chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh cho biết vải thiều là cây trồng chủ lực, giá trị kinh tế cao, tạo việc làm và thu nhập cho hàng chục nghìn hộ dân.
Việc duy trì diện tích, mở rộng vùng sản xuất đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ giúp quả vải không chỉ giữ vững thị trường nội địa mà còn mở rộng thị trường xuất khẩu quan trọng như Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản, EU, Mỹ…
Bắc Ninh đã giao các sở ngành liên quan kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thu mua, vận chuyển và phân phối sản phẩm. Trong đó có việc hướng dẫn nông dân chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, kiểm soát chặt dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, quản lý tốt mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói…
Tỉnh cũng hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, thương nhân thu mua, sơ chế, bảo quản, phân phối và tiêu thụ sản phẩm.
Bắc Ninh còn giao trách nhiệm cho các xã, phường vùng trồng vải trong chỉ đạo sản xuất, thu hoạch, tiêu thụ thuận lợi, ví dụ tổ chức hoạt động du lịch trải nghiệm, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp thu mua hay xử lý các hành vi gian lận thương mại, đầu cơ, ép giá.
Phó chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh đề nghị cộng đồng doanh nghiệp, hệ thống phân phối, chợ đầu mối, sàn thương mại điện tử và đơn vị logistics tiếp tục đồng hành. Tăng cường liên kết với các hợp tác xã, vùng trồng vải thiều.
Chủ động xây dựng kế hoạch thu mua, mở rộng thị trường. Áp dụng công nghệ trong bảo quản, vận chuyển...
