Những năm gần đây, mô hình nuôi dê thương phẩm tại xã Thọ Phong (Quảng Ngãi) đang chứng minh hiệu quả rõ rệt, trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Không chỉ dừng lại ở từng hộ riêng lẻ, mô hình này đang từng bước hình thành sự liên kết, tạo nền tảng cho sản xuất quy mô và ổn định đầu ra.
Năm 2021, sau khi tốt nghiệp ngành công nghệ thông tin, Trường ĐH Công nghệ thông tin TP.HCM, anh Đỗ Minh Hòa (27 tuổi, ở xã Thọ Phong) trở về quê ở Quảng Ngãi trong bối cảnh dịch Covid-19 đang bùng phát khiến cơ hội việc làm bị thu hẹp. Không chọn rời quê, anh quyết định khởi nghiệp với nghề nuôi dê.
Từ nguồn vốn vay 70 triệu đồng, anh cải tạo chuồng bò cũ thành khu nuôi dê rộng khoảng 80 m², đảm bảo thông thoáng và hợp vệ sinh. Khởi đầu với 10 con dê cái, đến nay đàn dê của gia đình đã phát triển lên khoảng 80 con. Việc chủ động nguồn thức ăn từ cỏ voi và cây xanh trong vườn giúp anh giảm đáng kể chi phí, đồng thời nâng cao hiệu quả chăn nuôi.
Theo anh Hòa, thị trường tiêu thụ dê thịt hiện khá ổn định, với giá dao động từ 130.000 – 190.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, mỗi năm gia đình anh thu lãi hàng trăm triệu đồng. “Nuôi dê không chỉ cho thu nhập tốt mà còn phù hợp với điều kiện tự nhiên địa phương. Tôi muốn mở rộng quy mô và hỗ trợ thêm nhiều hộ cùng phát triển”, anh Hòa chia sẻ.
Nhận thấy hiệu quả rõ rệt từ các mô hình, Hội Nông dân xã Thọ Phong đã thành lập Chi hội nghề nghiệp chăn nuôi dê, tạo bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết.
Chi hội ban đầu có 10 thành viên, hướng đến xây dựng cộng đồng nông dân đoàn kết, chia sẻ kinh nghiệm và cùng phát triển. Đây không chỉ là nơi trao đổi kỹ thuật mà còn là cầu nối giúp người dân tiếp cận thông tin thị trường, con giống, vật tư và đầu ra sản phẩm.
Theo bà Hà Thị Hương, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thọ Phong, việc hình thành chi hội nghề nghiệp giúp nâng cao giá trị sản phẩm, tăng sức cạnh tranh và góp phần xây dựng nông thôn mới. Sự liên kết này được xem là yếu tố then chốt để ngành chăn nuôi dê phát triển bền vững, tránh tình trạng “được mùa mất giá” và giúp nông dân yên tâm đầu tư lâu dài.
Không chỉ trong chăn nuôi, tinh thần đổi mới còn lan tỏa mạnh mẽ trong lĩnh vực làng nghề truyền thống. Tại xã Nghĩa Giang (Quảng Ngãi), nghề trồng dâu nuôi tằm đang dần hồi sinh nhờ nỗ lực của những người trẻ.
Anh Tôn Long Quý (35 tuổi, ở xã Nghĩa Giang) là một trong những người tiên phong khôi phục nghề. Chứng kiến cảnh làng nghề mai một, người dân bỏ quê đi làm ăn xa, anh quyết định tìm hướng đi mới.
Năm 2022, anh đến các vùng dâu tằm ở Tây nguyên để học hỏi kinh nghiệm. Trở về, anh thay đổi phương thức nuôi truyền thống bằng cách nuôi tằm trên nền nhà, sử dụng né gỗ thay cho né tre. Phương pháp này giúp giảm một nửa công lao động, đồng thời nâng cao chất lượng kén.
Hiệu quả kinh tế nhanh chóng được khẳng định. Mỗi lứa tằm kéo dài khoảng 15 ngày có thể mang lại lợi nhuận khoảng 10 triệu đồng. Với 10 lứa mỗi năm, thu nhập đạt khoảng 100 triệu đồng.
Hiện tổ hợp tác do anh Quý xây dựng đã liên kết 12 hộ dân, trong đó có nhiều thanh niên. Không dừng lại ở sản xuất, anh còn hướng đến phát triển du lịch trải nghiệm, đưa du khách đến tìm hiểu quy trình nuôi tằm, qua đó quảng bá văn hóa địa phương.
Cách đó không xa, tại xã Bình Sơn, chị Trịnh Thị Kim Oanh (33 tuổi) đang hồi sinh nghề làm mật mía – một nghề từng vang bóng nhưng dần mai một.
Tốt nghiệp ngành quản trị kinh doanh, Học viện Bưu chính viễn thông TP.HCM, chị Trịnh Thị Kim Oanh chọn trở về quê Quảng Ngãi thay vì ở lại TP.HCM. Khi gia đình có ý định chuyển sang sản xuất mật mía thô, chị quyết tâm cùng đồng hành để giữ nghề truyền thống bằng cách nâng cao chất lượng sản phẩm.
Chị cải tiến quy trình sản xuất, tăng số lần lọc và kiểm soát nhiệt độ nấu để tạo ra mật mía trong, sánh, giữ nguyên hương vị tự nhiên. Đồng thời, chị phát triển thêm sản phẩm đường cát hoa mơ – một loại đường thô tốt cho sức khỏe.
Nhờ sự đổi mới, sản phẩm của chị đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao và được tiêu thụ rộng rãi qua các kênh trực tuyến. “Mỗi giọt mật không chỉ là sản phẩm mà còn là câu chuyện về quê hương. Khi khách hàng đón nhận, đó là niềm tự hào rất lớn”, chị Oanh chia sẻ.
Những mô hình trên không phải hiện tượng riêng lẻ mà là phản ánh xu hướng chung: người trẻ đang quay về quê hương, làm mới nông nghiệp và làng nghề bằng tư duy hiện đại.
Với lợi thế về công nghệ và khả năng tiếp cận thông tin, họ biết cách xây dựng thương hiệu, kể câu chuyện sản phẩm và kết nối thị trường. Đồng thời, sự hỗ trợ từ các tổ chức, chính quyền địa phương cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy khởi nghiệp nông thôn.
Sự kết hợp giữa kinh nghiệm truyền thống và đổi mới sáng tạo của người trẻ đang tạo nên diện mạo mới cho kinh tế nông thôn ở Quảng Ngãi.
Chị Y Việt Sa, Phó bí thư Tỉnh đoàn Quảng Ngãi, nhận định người trẻ trở về quê không chỉ dừng lại ở việc tìm kiếm sinh kế, mà còn mang theo tư duy mới, công nghệ và khả năng nắm bắt thị trường. Khi sự nhạy bén của tuổi trẻ kết hợp với kinh nghiệm của các nghệ nhân, sản phẩm truyền thống không còn bó hẹp trong phạm vi làng quê mà dần được “thay áo mới”, từ mẫu mã, bao bì đến cách tiếp cận khách hàng qua thương mại điện tử.
“Người trẻ về quê không phải là “bỏ phố” vì thất bại, mà là lựa chọn dấn thân đầy bản lĩnh. Họ chính là những “đại sứ” đưa giá trị quê hương vươn xa. Sự kết hợp giữa đôi bàn tay vàng của thế hệ đi trước và khối óc xanh của người trẻ đang góp phần định hình diện mạo nông thôn mới – hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc”, chị Sa nhấn mạnh và cho biết hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của tổ chức Đoàn. Thời gian qua, Tỉnh đoàn đã chủ động kết nối các nguồn vốn vay ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội, đồng thời tổ chức nhiều lớp tập huấn kỹ năng, nhất là livestream bán hàng, giúp thanh niên từng bước tiếp cận phương thức kinh doanh hiện đại. Bên cạnh đó, các không gian trưng bày, giới thiệu sản phẩm cũng được tạo điều kiện tại các hội chợ, diễn đàn khởi nghiệp cấp tỉnh và khu vực…
Những ngày qua, hình ảnh bức Tượng Cội Nguồn nặng 25 tấn tại Bắc Ninh (trước là Bắc Giang) được chia sẻ nhiều trên mạng xã hội.
Tác phẩm gây ấn tượng vì kích thước khổng lồ có chiều cao 5,7 m với hình ảnh trung tâm là Lạc Long Quân, Âu Cơ và bọc trăm trứng, gửi gắm thông điệp về nguồn cội.
Tác giả của bức tượng là anh Bùi Văn Quân (34 tuổi). Anh cho biết tác phẩm được hoàn thiện đúng dịp Giỗ tổ Hùng Vương.
Với anh, đây không chỉ là một công trình tạo hình. Tượng Cội Nguồn nặng 25 tấn còn là cách kể lại truyền thuyết con rồng cháu tiên bằng hình ảnh gần gũi hơn với người xem hôm nay.
"Tượng Cội Nguồn nặng 25 tấn đúng dịp Giỗ tổ Hùng Vương. Mình hy vọng các cháu và các bạn trẻ khi xem hình ảnh hay thông tin về tượng sẽ quan tâm, nhớ về cội nguồn nhiều hơn", anh Quân nói.
Theo anh Quân, tượng Cội Nguồn được thực hiện trong hơn 45 ngày. Ekip tham gia chỉ có 4 người. Công việc kéo dài qua nhiều công đoạn. Từ lên ý tưởng, tạo hình tổng thể, xử lý gương mặt nhân vật đến các chi tiết trang phục đều phải cân nhắc kỹ.
Anh Quân cho biết khâu khó nhất không phải là xử lý khối tượng lớn. Phần khiến anh trăn trở nhiều nhất là tạo hình Lạc Long Quân và Âu Cơ.
"Theo mình, khâu lên ý tưởng là khó nhất. Hình ảnh cha Lạc Long Quân và mẹ Âu Cơ gần như không có hình ảnh lưu truyền nên ekip phải suy nghĩ đắn đo rất nhiều làm sao để tái hiện một cách chân thực nhất", anh chia sẻ.
Từ truyền thuyết Lạc Long Quân và Âu Cơ, anh Quân muốn gửi đến người xem thông điệp về tình đoàn kết. Theo anh, câu chuyện bọc trăm trứng không chỉ là một truyền thuyết quen thuộc. Đó còn là lời nhắc người Việt có chung một nguồn gốc.
Anh Quân còn nhắc đến chi tiết 50 người con theo cha xuống biển, 50 người con theo mẹ lên núi. Dù đi đến đâu, tất cả vẫn cùng sinh ra từ một bọc trứng. Với anh, chi tiết này có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống hiện nay. Nó nhắc mỗi người biết nhớ về cội nguồn và trân trọng bản sắc văn hóa dân tộc.
Không chỉ anh Quân, những người trong ekip cũng xem quá trình làm tượng Cội Nguồn là một kỷ niệm đáng nhớ. Bà Hoàng Thị Hương (51 tuổi), đến từ xã Hợp Thịnh (tỉnh Bắc Ninh), là một trong những người tham gia hỗ trợ thực hiện tác phẩm.
Bà Hương chia sẻ đây là tác phẩm cầu kỳ nhất mà bà từng làm cùng ekip. Quá trình thi công kéo dài hơn 45 ngày. Thời tiết trong thời gian ấy khá thuận lợi, không nắng gắt hay mưa lớn. Nhờ vậy, mọi người có thể tập trung vào từng chi tiết của bức tượng.
Sau tượng Cội Nguồn, anh Quân cho biết còn hơn 20 tác phẩm khác đang được ấp ủ. Các tác phẩm này sẽ là một phần trong dự án sắp tới của anh mang tên Vườn cổ tích Việt Nam, dự kiến rộng khoảng 20.000 m².
Anh Quân cho biết tác phẩm này do anh và ekip tự thực hiện, không phải sản phẩm đặt hàng của bất kỳ đơn vị nào.
Hiện bức tượng được đặt tạm tại Vườn Hạnh Phúc, nơi anh Quân đang quản lý. Theo anh, khi dự án Vườn Cổ Tích Việt Nam hoàn thiện, tượng Cội Nguồn sẽ được di chuyển về không gian này để trở thành một phần của khu trưng bày các câu chuyện dân gian Việt Nam.
Anh Quân cũng cho biết tượng được thiết kế theo hướng có thể di chuyển. Điều này giúp tác phẩm linh động hơn trong quá trình sắp xếp vị trí trưng bày sau này.
Nếu muốn chiêm ngưỡng bức tượng nặng 25 tấn, bạn có thể đến Vườn Hạnh Phúc tại Bắc Ninh. Tác giả cho biết khu vườn này mở cửa miễn phí để mọi người đến tham quan trong dịp Giỗ tổ Hùng Vương và lễ 30.4 - 1.5.
Hưởng ứng chủ trương đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án trọng điểm trên địa bàn Hà Nội, Ban Thường vụ Thành đoàn Hà Nội đã triển khai nhiều đội hình tình nguyện hỗ trợ người dân di dời chỗ ở, bàn giao mặt bằng phục vụ thi công các công trình phát triển kinh tế - xã hội của thủ đô.
Theo Thành đoàn Hà Nội, các đội hình tình nguyện được triển khai với tinh thần xung kích, trách nhiệm, trực tiếp tham gia hỗ trợ người dân trong quá trình di dời tài sản, ổn định cuộc sống và phối hợp cùng chính quyền địa phương thực hiện công tác giải phóng mặt bằng.
Đoàn viên, thanh niên tham gia nhiều phần việc thiết thực như: hỗ trợ tháo dỡ, đóng gói, vận chuyển đồ đạc cho các hộ dân; tổ chức các hoạt động an sinh xã hội; tham gia cùng các tổ công tác tuyên truyền, vận động người dân sớm bàn giao mặt bằng; hỗ trợ tổ chức đối thoại với người dân; đồng thời tham gia tiếp nhận ý kiến phản ánh, hỗ trợ phương án bồi thường.
Không quản nắng mưa, nhiều đội hình thanh niên tình nguyện vẫn duy trì hoạt động xuyên suốt trong các ngày nghỉ lễ để đồng hành cùng chính quyền và người dân tại các khu vực triển khai dự án trọng điểm.
Một số địa bàn đang được tuổi trẻ thủ đô tích cực hỗ trợ gồm dự án đường Vành đai 2.5 đoạn nối khu đô thị Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ và đoạn nối Vũ Phạm Hàm - Trần Duy Hưng tại phường Yên Hòa; dự án cầu Trần Hưng Đạo tại phường Hồng Hà; tuyến đường Quảng Bị - Thượng Vực tại xã Hòa Phú.
Đại diện Thành đoàn Hà Nội cho biết, việc triển khai các đội hình tình nguyện không chỉ góp phần tháo gỡ những khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng mà còn lan tỏa hình ảnh đẹp của thanh niên thủ đô trách nhiệm, gần dân, vì cộng đồng.
Thông qua các hoạt động hỗ trợ thực tế, tuổi trẻ Hà Nội tiếp tục khẳng định tinh thần "Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên", góp phần cùng các cấp chính quyền đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, hướng tới xây dựng thủ đô văn minh, hiện đại.
Từ thiết kế, dựng video đến viết nội dung, đông đảo bạn trẻ đang sử dụng các phần mềm trả phí để làm việc tự do. Các công cụ này giúp họ làm nhanh hơn, nhận nhiều việc hơn và có thêm thu nhập, nhưng đi kèm là câu chuyện về áp lực chi phí bản quyền.
Lê Thành Huy (24 tuổi, ngụ P.Hòa Hưng, TP.HCM) cho biết thường nhận thiết kế bài đăng mạng xã hội và dựng video ngắn cho các shop nhỏ. Để làm việc, Huy dùng nhiều phần mềm khác nhau. Một số tài khoản được mua chung như ChatGPT khoảng 150.000 đồng/tháng, Canva khoảng 400.000 đồng/năm, CapCut khoảng 300.000 đồng/năm…
"Trung bình một bài thiết kế mình nhận khoảng 200.000 đồng. Video dưới 1 phút cũng khoảng 200.000 đồng; nếu video dài hơn, yêu cầu chỉnh sửa nhiều thì mình tính thêm 50.000 đồng cho mỗi lần chỉnh sửa. Nếu chăm chỉ, mỗi tháng mình có thể kiếm thêm khoảng hơn 4 triệu đồng từ công việc này", Huy nói.
Theo Huy, thu nhập từ công việc tự do không ổn định, có tháng nhiều đơn, có tháng ít đơn. Trong khi đó, chi phí phần mềm lại cố định. Vì vậy, trước đây nhiều freelancer trẻ chọn cách dùng tài khoản chia sẻ. Tuy nhiên, như thế là quá rủi ro và vi phạm pháp luật.
Không riêng nhóm thiết kế, người làm nội dung cũng sử dụng nhiều công cụ số. Nguyễn Thanh Tuấn (25 tuổi, ngụ P.Thủ Đức, TP.HCM) thường dùng các phần mềm AI để lên ý tưởng, phác thảo dàn ý, kiểm tra câu chữ, tối ưu nội dung, làm ảnh AI…
"Tuy nhiên, nếu phải dùng toàn bộ công cụ trả phí đúng chuẩn, mình buộc phải tính lại đơn giá. Trước đây có những gói content mình nhận khá thấp vì nghĩ làm nhanh, nhưng khi cộng thêm chi phí phần mềm, mình phải tăng giá hoặc giới hạn số lần chỉnh sửa", Tuấn nói.
Luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng văn phòng luật sư Tinh Thông Luật (Đoàn luật sư TP.HCM), cho biết bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, quy định cá nhân có thể bị xử lý hình sự nếu sao chép hoặc phân phối tác phẩm đến công chúng mà không được phép, thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng trở lên, gây thiệt hại cho chủ thể quyền từ 100 triệu đồng trở lên, hoặc hàng hóa vi phạm có giá trị lớn theo quy định pháp luật. Mức hình phạt có thể gồm phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù. Với pháp nhân thương mại, mức phạt có thể lên đến 3 tỉ đồng, kèm theo đình chỉ hoạt động.
Ngoài rủi ro pháp lý, phần mềm lậu và các nền tảng vi phạm bản quyền còn kéo theo nguy cơ an ninh mạng. Theo chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu, việc kiểm soát nội dung vi phạm bản quyền trên không gian mạng đang được tăng cường. Vì vậy, người dùng không nên xem việc tải phần mềm "crack", app lạ hay dùng web không rõ nguồn gốc là chuyện nhỏ.
Theo ông Hiếu, bên cạnh rủi ro vi phạm bản quyền, các nền tảng này còn có thể trở thành cửa ngõ để mã độc xâm nhập thiết bị. Nhiều trang thường cài quảng cáo độc hại, cửa sổ bật lên giả mạo, đường link tải phần mềm lạ hay yêu cầu người dùng bật thông báo, đăng nhập tài khoản mạng xã hội. Chỉ cần bấm nhầm một lần, người dùng có thể bị mất tài khoản Facebook, Telegram, email, lộ dữ liệu cá nhân hoặc bị dẫn vào các nhóm lừa đảo, cá cược, đầu tư giả mạo.
