Xiaomi Việt Nam bị phạt 290 triệu vì vi phạm quyền lợi người dùng

Tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II tái nhập khí quyển, bung dù giảm tốc và đáp thành công xuống vùng biển ngoài khơi San Diego lúc 20h07 ngày 10/4 (7h07 ngày 11/4 giờ Hà Nội), chính xác thời gian dự kiến. "Đó là một chuyến tái nhập cảnh chuẩn chỉ và một cú hạ cánh chuẩn chỉ", người dẫn chương trình trong buổi phát sóng trực tiếp của NASA nói.

Nicky Fox, phó quản lý Ban chỉ đạo Nhiệm vụ Khoa học của NASA, cũng cho rằng quá trình tàu Orion tái nhập khí quyển diễn ra "hoàn hảo". "Cảnh tượng những chiếc dù bung ra, bầu trời xanh tuyệt đẹp và đại dương bao la bên dưới thực sự trông như thể bạn vừa nhẹ nhàng đặt một tách trà lên bàn vậy", Fox nói với CNN.

"Tàu Integrity (tên do phi hành đoàn Artemis II đặt cho tàu Orion) và bốn phi hành gia đã hạ cánh thành công mỹ mãn. Về mọi mặt, đây là nhiệm vụ hoàn hảo như sách giáo khoa", Rob Navias, phát ngôn viên của NASA, nhận xét.

Để chuyến trở về của phi hành đoàn Artemis II diễn ra thuận lợi như vậy, NASA đã phải tính toán kỹ lưỡng mọi vấn đề dù nhỏ nhất. Không có chỗ cho sai sót vì ngay khi tái nhập khí quyển, nếu sai sót xảy ra, phi hành đoàn Artemis II có thể bị đẩy ngược ra ngoài không gian hoặc bị thiêu cháy.

Nền tảng tính toán quỹ đạo không gian hơn 60 năm

Khi NASA mới thành lập, mọi dự đoán toán học dùng cho các vụ phóng, quỹ đạo và quá trình tái nhập khí quyển đều được thực hiện thủ công. Katherine Johnson, nữ chuyên gia về hình học giải tích, đã góp phần định hình công việc tính toán của NASA ngày nay.

Một đóng góp đáng chú ý của bà là hoàn thiện phân tích quỹ đạo cho nhiệm vụ Freedom 7 của Alan Shepard, người Mỹ đầu tiên và người thứ hai trên thế giới bay vào vũ trụ tháng 5/1961. Bà cũng là đồng tác giả báo cáo "Xác định góc phương vị khi dừng đốt động cơ để đưa vệ tinh vào vị trí chỉ định trên Trái Đất" năm 1960, nêu rõ các phương trình của chuyến bay quỹ đạo.

Đầu thập niên 1960, khi NASA bắt đầu dùng máy tính để thực hiện những tính toán này, phi hành gia John Glenn yêu cầu Johnson "kiểm tra lại số liệu" được tính bằng phương trình quỹ đạo kỹ thuật số. Johnson cũng tham gia lập trình đường bay cho Apollo 11, nhiệm vụ đưa con người đặt chân lên Mặt Trăng lần đầu tiên. Trong suốt nhiệm vụ, bà nỗ lực đảm bảo tàu vũ trụ phóng lên và tái nhập khí quyển Trái Đất theo đúng góc.

Ngày nay, các nhà khoa học NASA gần như không tính toán thủ công mà sử dụng máy tính để đạt hiệu suất nhanh chóng và ổn định. "Chúng tôi có thể đánh giá nhiều lựa chọn hơn với tốc độ nhanh hơn nhiều", Jenny Gruber, kỹ sư hàng không vũ trụ NASA, nói với Wired.

Ví dụ, nhóm Artemis có thể thiết kế những quỹ đạo phức tạp hơn trong không gian, hướng đến địa điểm thú vị hơn trên Mặt Trăng. Nhóm dự định đưa phi hành gia đến cực nam Mặt Trăng trong tương lai, nơi các tàu quỹ đạo đã phát hiện băng nước. Trước kia, các tàu Apollo bay đến địa điểm có vĩ độ thấp hơn, gần xích đạo Mặt Trăng hơn và hành trình từ Trái Đất đến đó đơn giản hơn nhiều so với cực nam.

Dù vậy, cách tính toán kế hoạch quỹ đạo thời Apollo, trong đó Johnson góp phần xây dựng, vẫn cung cấp nền tảng cho những kế hoạch du hành vũ trụ hiện tại và tương lai của NASA. "Đó là nền tảng cho những phần mềm và mô hình quỹ đạo của chúng tôi ngày nay", Gruber nói.

Tái nhập khí quyển theo góc độ chính xác

Việc tính toán đường bay cho Orion cũng phụ thuộc vào vật liệu và thiết kế của tàu. Time cho biết, cũng giống như tàu Apollo, tấm chắn nhiệt của Orion chủ yếu làm từ vật liệu Avcoat, một hỗn hợp gồm nhựa epoxy và sợi silica, được thiết kế để hấp thụ sức nóng khủng khiếp khi tái nhập khí quyển và từ từ cháy hết, mang nhiệt lượng đi khỏi con tàu. Nó cần chịu được mức nhiệt lên tới 2.760 độ C, bằng một nửa nhiệt độ bề mặt Mặt Trời và cao hơn đáng kể so với mức 1.650 độ C mà tàu vũ trụ trở về từ quỹ đạo Trái Đất phải chịu.

Tuy nhiên, tấm chắn nhiệt của Orion gặp vấn đề lớn trong nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra tháng 11/2022. Khi trục vớt khoang tàu từ đại dương, các kỹ thuật viên phát hiện tấm chắn nhiệt có hơn 100 vết nứt và vết lõm lớn nơi Avcoat bong tróc. Điều này dẫn đến nguy cơ sức nóng từ quá trình tái nhập khí quyển đi xuyên qua thành hợp kim nhôm của tàu, lấy mạng phi hành gia bên trong.

Để giải quyết, NASA đứng trước hai lựa chọn: thiết kế lại hoàn toàn tấm chắn nhiệt khiến Artemis II bị lùi lại ít nhất hai năm, hoặc sửa đổi tấm chắn và thay đổi lộ trình tái nhập khí quyển để giảm tải nhiệt. Họ đã chọn phương án thứ hai. Trong nhiệm vụ Artemis II, NASA sử dụng phiên bản Avcoat mới có độ xốp cao hơn, cho phép khí thoát ra ngoài. Thêm vào đó, họ điều chỉnh hành trình quay về Trái Đất của Artemis II theo hướng "nhẹ nhàng" hơn.

Artemis I đi theo lộ trình tái nhập do chương trình Apollo tiên phong, gọi là "nhảy vào khí quyển" (skip-entry). Thay vì lao thẳng xuống khí quyển như những tàu quay về từ quỹ đạo Trái Đất với tốc độ thấp hơn, các tàu Apollo "lượn" vào rồi bật ra, sau đó quay vào lần nữa, qua đó giảm dần nhiệt và lực hấp dẫn tác động.

Tuy nhiên, cách này có vẻ quá khắc nghiệt cho Artemis I. Với Artemis II, NASA chọn phương án dung hòa, không lao thẳng xuống như các tàu quỹ đạo Trái Đất, nhưng cũng lao theo quỹ đạo nông hơn Artemis I.

Theo The Times, tàu Orion trong nhiệm vụ Artemis II phải tiếp cận theo quỹ đạo tạo góc khoảng 6 độ so với phương ngang, tính từ rìa trên của khí quyển Trái Đất, khi bắt đầu tái nhập ở độ cao khoảng 120.000 m. Nếu sai lệch quá một độ theo bất cứ hướng nào, rủi ro có thể xảy ra. Tàu phải đi vào khí quyển qua một "hành lang" chỉ rộng khoảng 2,5 độ. Nếu ví Trái Đất như quả bóng đá, phi hành đoàn sẽ phải nhắm trúng mục tiêu rộng khoảng 1 mm.

Nếu quỹ đạo tái nhập quá nông và góc đi vào nhỏ hơn 5,3 độ, tức song song hơn với rìa trên khí quyển, tàu sẽ không thể trở về Trái Đất. Tương tự khi ném viên đá lướt trên mặt hồ, phi hành đoàn Artemis II sẽ lướt trên đỉnh khí quyển Trái Đất và có nguy cơ bật ngược trở lại không gian.

Nhưng nếu quỹ đạo tái nhập quá dốc, lớn hơn 7,7 độ, tàu sẽ đâm vào khí quyển quá mạnh, lao xuống các tầng khí quyển dày hơn quá nhanh và quá sớm. Nhiệt độ do ma sát với phân tử khí có thể lớn đến mức phá hỏng tấm chắn nhiệt và lực G tác động lên phi hành đoàn sẽ quá cao, gây nguy hiểm đến tính mạng.

Phương pháp hạ cánh xuống mặt nước

Sau khi tái nhập khí quyển với tốc độ gấp 35 lần tốc độ âm thanh, tàu Orion cần giảm tốc để hạ cánh đủ nhẹ nhàng, đảm bảo an toàn cho phi hành gia. Theo Conversation, dù là lựa chọn đầu tiên. NASA sử dụng dù kích thước lớn, thường có màu sắc tươi sáng như màu cam, giúp dễ quan sát. Mỗi tàu thường sử dụng nhiều dù để đạt độ ổn định tốt nhất.

Ở độ cao khoảng 7.130 m, dù hãm tốc của Orion bung ra nhằm làm chậm và ổn định khoang tàu. Vận tốc của Orion giảm xuống còn 146 mét mỗi giây. Ở độ cao khoảng 1.650 m, dù hãm tốc của Orion được cắt bỏ và ba dù chính bung ra, làm giảm vận tốc khoang tàu xuống dưới 60 mét mỗi giây.

Ngay cả như vậy, tàu cũng không thể lao xuống bề mặt cứng mà cần hạ cánh ở nơi có thể làm giảm lực va chạm. Các nhà nghiên cứu đã sớm phát hiện nước là chất hấp thụ xung lực rất tốt. Do đó, phương pháp hạ cánh xuống nước (splashdown) ra đời.

Nước có độ nhớt tương đối thấp, tức biến dạng nhanh dưới tác động của lực, và mật độ cũng thấp hơn nhiều so với đá cứng. Hai đặc tính này khiến nước trở thành môi trường lý tưởng cho tàu vũ trụ hạ cánh. Một yếu tố quan trọng khác giúp tăng tính hiệu quả là nước bao phủ 70% bề mặt Trái Đất, nên khả năng đáp xuống nước rất cao.

Hiện nay, mọi phương tiện vũ trụ như Orion đều cần chứng minh chúng có thể đảm bảo khả năng sống sót trên mặt nước khi trở về từ không gian. Các nhà nghiên cứu xây dựng những mô hình phức tạp, sau đó tiến hành nhiều thử nghiệm để chứng minh cấu trúc đủ chắc chắn để đáp ứng yêu cầu này.

Tàu Orion đưa phi hành đoàn Artemis II rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn được ví "đại diện cho thế giới", khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ bay tới Mặt Trăng.

Nhiệm vụ Artemis II được thiết kế như một bước đệm cho chương trình Artemis của NASA, hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng. Nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra hồi tháng 11/2022, sau nhiều đợt hoãn và hủy phóng. Tiếp theo, NASA sẽ thử nghiệm tàu Orion và các trạm đổ bộ Mặt Trăng trên quỹ đạo Trái Đất trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027. Cơ quan này đặt mục tiêu thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên vào năm 2028 với nhiệm vụ Artemis IV. Đến thập niên 2030, NASA kỳ vọng bắt đầu phát triển các khu định cư, robot tự hành và trạm đổ bộ chở hàng, hướng đến thiết lập sự hiện diện bền vững trên bề mặt Mặt Trăng.

Tin Gốc: https://vnexpress.net/cong-cuoc-tinh-toan-phia-sau-cu-ha-canh-hoan-hao-cua-artemis-ii-5061786.html

Về cơ bản, laptop là những chiếc máy tính xách tay có thể đặt trên đùi, trong khi notebook thường chỉ những mẫu máy tính xách tay siêu mỏng, nhẹ hơn và có kích thước tương đương một cuốn sổ tay.

Sự khác biệt này không chỉ nằm ở kích thước mà còn ở hiệu suất. Notebook thường sử dụng các linh kiện nhỏ hơn và ít mạnh mẽ hơn so với laptop, dẫn đến khả năng xử lý hạn chế. Chẳng hạn, RAM, CPU và ổ cứng trong notebook thường không thể so sánh với những bộ phận trong laptop.

Thời lượng pin cũng là một yếu tố quan trọng. Laptop thường có dung lượng pin lớn hơn, nhưng phần cứng mạnh mẽ hơn cũng tiêu tốn nhiều năng lượng hơn, dẫn đến thời gian sử dụng ngắn hơn. Ngược lại, notebook tiết kiệm năng lượng hơn nhờ vào các linh kiện yếu hơn, cho phép chúng hoạt động lâu hơn khi không cắm điện.

Khi nói đến hiệu suất, laptop thường phù hợp cho nhiều tác vụ như chỉnh sửa video, phát triển phần mềm và chơi game, trong khi notebook chỉ đủ sức cho các công việc nhẹ nhàng như viết email hay xem video. Nếu cần một thiết bị mạnh mẽ cho công việc, laptop hoặc máy tính để bàn sẽ là lựa chọn tốt hơn.

Về giá cả, laptop và notebook có nhiều mức giá khác nhau. Thông thường, laptop có giá cao hơn do phần cứng mạnh mẽ hơn. Ví dụ, chiếc laptop chơi game ROG Strix Scar 18 của Asus có giá khởi điểm từ 2.700 USD, trong khi một trong những mẫu notebook tốt nhất của họ là Vivobook S14 chỉ có giá 1.200 USD. Tuy nhiên, giá cả có thể thay đổi tùy thuộc vào từng nhà bán lẻ và các chương trình khuyến mãi.

Tóm lại, nếu đang tìm kiếm một chiếc máy tính di động với hiệu suất cao, laptop sẽ là khoản đầu tư xứng đáng. Ngược lại, nếu chỉ cần một thiết bị cho các tác vụ nhẹ nhàng, notebook có thể là lựa chọn hợp lý và tiết kiệm hơn.

Tin Gốc: Thanh Niên

Sự hợp tác kết hợp nền tảng công nghệ của Microsoft với năng lực triển khai thực tế của FPT, đặt mục tiêu trọng tâm là hỗ trợ các doanh nghiệp rút ngắn thời gian thử nghiệm, nhanh chóng đưa các giải pháp AI vào thực tiễn vận hành. Các công nghệ được triển khai bao gồm AI tạo sinh (Generative AI) và Agentic AI, cùng giải pháp như Microsoft 365 Copilot và GitHub Copilot, nhằm tối ưu hóa quy trình quản trị và năng suất kinh doanh.

Microsoft, FPT đã thiết lập mô hình hợp tác "Pathfinder" nhằm phối hợp chiến lược, đầu tư và quản trị chung tại thị trường châu Á. Bên cạnh lĩnh vực thương mại, đôi bên còn mở rộng sang khu vực công. Theo đó, hai đơn vị sẽ phối hợp xây dựng các khung giải pháp AI phù hợp với định hướng chính sách của từng quốc gia, đồng thời hỗ trợ phát triển hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo đồng bộ tại địa phương. Bên cạnh đó, hai bên cũng thống nhất đồng hành cùng Việt Nam trong tham vọng trở thành quốc gia tiên phong về AI trong lĩnh vực công (AI Frontier Government).

Trong giai đoạn Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa chuyển mình quan trọng của kỷ nguyên AI, lãnh đạo từ cả hai tập đoàn đã nhấn mạnh về tầm nhìn chiến lược trong việc ứng dụng công nghệ. Theo ông Mayank Wadhwa, Chủ tịch Microsoft ASEAN, thị trường đang tiến vào thời điểm then chốt khi các tổ chức không còn giới hạn ở những dự án thí điểm mà đã sẵn sàng tái cấu trúc toàn bộ mô hình làm việc. Ông Wadhwa nhận định: "Các tổ chức tiên phong về AI, do con người dẫn dắt và được vận hành bởi các tác nhân AI, sẽ định hình chương tiếp theo này".

Trên thực tế, sự chuyển dịch từ thí điểm sang áp dụng AI ở quy mô toàn diện đòi hỏi cách tiếp cận mang tính định hướng kết quả cao hơn. Chia sẻ về thách thức này, Tổng giám đốc FPT Nguyễn Văn Khoa cho rằng giá trị cốt lõi của chuyển đổi AI nằm ở khả năng giải quyết các bài toán kinh doanh thực tế. Ông Khoa khẳng định: "Khi các doanh nghiệp chuyển từ thử nghiệm sang triển khai AI ở quy mô toàn doanh nghiệp, thách thức không phải là công nghệ mà là khả năng tạo ra giá trị kinh doanh thực tiễn".

FPT và Microsoft đã duy trì quan hệ hợp tác từ năm 1996, trải dài qua nhiều dự án công nghệ lớn từ chính phủ điện tử đến hiện đại hóa doanh nghiệp. Việc mở rộng hợp tác lần này là bước tiến tiếp theo trong mối quan hệ gần ba thập kỷ nhằm đáp ứng nhu cầu chuyển đổi số đang ngày càng trở nên phức tạp. Đại diện Microsoft cho biết, việc kết hợp hạ tầng công nghệ toàn cầu với năng lực triển khai tại địa phương là yếu tố quan trọng để hỗ trợ các tổ chức chuyển đổi số an toàn và có trách nhiệm.

Với lộ trình này, hai doanh nghiệp kỳ vọng đẩy nhanh tiến trình ứng dụng AI cho các tổ chức, doanh nghiệp, từ đó tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh công nghệ khu vực.

Tin Gốc: Thanh Niên