Theo báo Washington Post, Elias Irizarry – người từng bị kết án vì tham gia vụ bạo loạn tại Điện Capitol Mỹ ngày 6-1-2021 – vừa được chính quyền Tổng thống Donald Trump tuyển dụng vào văn phòng phụ trách các chiến dịch quân sự tối mật của Lầu Năm Góc.
Việc bổ nhiệm Elias Irizarry (19 tuổi vào thời điểm xảy ra vụ bạo loạn năm 2021) vào Văn phòng Chiến dịch đặc biệt và Xung đột cường độ thấp thuộc Bộ Chiến tranh (Bộ Quốc phòng) đã làm dấy lên lo ngại trong nội bộ.
Nhiều nhân viên đặt câu hỏi rằng làm thế nào một người từng bị kết án trong cuộc tấn công vào nền dân chủ Mỹ lại được tin tưởng giao vai trò nhạy cảm như vậy trong chính phủ.
Theo các nguồn thạo tin, Irizarry được phân công vào bộ phận chiến tranh bất đối xứng và chống khủng bố thuộc văn phòng trên – một đội ngũ khoảng 40 người phụ trách các mảng như an ninh đại sứ quán, giải cứu quân nhân và con tin.
Đây được xem là một trong những lĩnh vực công tác nhạy cảm nhất của Lầu Năm Góc, nơi mọi vị trí đều yêu cầu chứng nhận an ninh cấp tối mật.
Lầu Năm Góc đã xác nhận việc bổ nhiệm Irizarry. Trong một tuyên bố gửi tới báo Hill, cơ quan này khẳng định anh là một “chuyên gia trẻ tuổi, có năng lực, có lòng yêu nước và chúng tôi tự hào khi có cậu ấy làm việc với tư cách là một nhân sự được bổ nhiệm chính trị tại Bộ Chiến tranh”.
Hồ sơ tòa án cho thấy vào thời điểm xảy ra vụ bạo loạn Điện Capitol, Irizarry đang là sinh viên năm nhất tại Citadel – trường đại học quân sự công lập ở bang Nam Carolina – đồng thời là học viên Lực lượng Tuần tra hàng không dân dụng.
Sau khi đến Washington cùng hai người khác, anh gia nhập đám đông ủng hộ ông Trump, vượt qua hàng rào cảnh sát và xông vào tòa nhà Quốc hội khi các nghị sĩ đang chứng thực chiến thắng của ông Joe Biden trong cuộc bầu cử năm 2020.
Irizarry sau đó nhận tội xâm nhập và ở lại trái phép trong khu vực cấm, lĩnh án 14 ngày tù. Tại phiên tòa tuyên án năm 2023, anh gửi lời xin lỗi đến vợ của các sĩ quan cảnh sát đã hy sinh, những người “phải chôn cất bạn đời của mình vì ngày kinh hoàng đó”.
“Tôi thấy xấu hổ vì sẽ mãi là một phần của vết nhơ này. Ngày 6-1 đại diện cho điều thực sự khủng khiếp”, anh nói.
Irizarry cũng cam kết trước thẩm phán rằng mình sẽ sống tốt hơn: “Dù hôm nay các vị nhìn nhận tôi qua sai lầm ngu ngốc, tôi hy vọng một ngày nào đó các vị sẽ gặp lại tôi và tự hào về những gì các vị thấy”.
"Các tên lửa Iran đã đánh trúng trận địa radar cảnh báo sớm AR-327 đặt tại núi Dukhan trong cuộc tập kích trả đũa sáng nay", tài khoản mạng xã hội của hãng thông tấn Tasnim tại Iran ngày 11/6 cho biết, đề cập chiến dịch đáp trả nhắm vào các cơ sở quân sự Mỹ ở vùng Vịnh.
Hình ảnh do Tasnim đăng cho thấy cột khói lớn bốc lên từ khu vực núi Dukhan. Đây là ngọn núi cao nhất tại Bahrain với độ cao 134 m so với mực nước biển.
Acceladealer, thành viên mạng lưới theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở Faytuks News, sau đó công bố dữ liệu đối chiếu địa lý xác nhận cột khói bốc lên từ vị trí mái vòm radar duy nhất trong khuôn viên cơ sở radar Jabal al-Dukhan ở Bahrain.
Không rõ trận địa radar do quốc gia nào vận hành, song chuyên trang quân sự Defence Security Asia cho rằng đây là cơ sở có liên hệ với Mỹ.
Lực lượng vũ trang Iran tuyên bố đã tập kích loạt căn cứ có lực lượng Mỹ trong khu vực nhằm trả đũa đòn đánh trước đó của đối phương, trong đó có sân bay quân sự Sheikh Isa và trụ sở Hạm đội 5 Mỹ tại Bahrain.
Bộ Nội vụ Bahrain cho biết các cuộc tấn công từ Iran đã khiến một người bị thương nhẹ, nhiều phương tiện bốc cháy cùng nhà cửa bị hư hại ở thành phố Hamad và thủ đô Manama, do mảnh vỡ từ các máy bay không người lái (UAV) của Iran bị chặn.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa bình luận về thông tin trận địa radar tại Bahrain bị đánh trúng.
Theo chuyên trang về thông tin quân sự Deagel, AR-327 Commander là radar chiến thuật hoạt động ở băng tần S và có tầm hoạt động 470 km, do hãng BAE Systems tại Anh phát triển. Không quân Anh đưa AR-327 vào sử dụng từ năm 1997, với định danh Type 101. Kể từ đó, AR-327 đã được triển khai tại nhiều khu vực, trong đó có Bắc Cực, Trung Á và Trung Đông.
Defence Security Asia cho biết núi Dukhan có tầm quan trọng đặc biệt về mặt quân sự, do địa hình cao cho phép radar triển khai tại đây bao quát các hành lang hàng không chiến lược xung quanh eo biển Hormuz.
"Vô hiệu hóa hoặc làm suy yếu năng lực cảnh báo sớm có thể tạo ra những điểm mù tạm thời, khiến nhiều quốc gia vùng Vịnh gặp khó khăn trong quá trình đánh chặn tên lửa, phối hợp về hải quân và đánh giá mối đe dọa từ trên không", chuyên trang này cho hay.
Quân đội Mỹ đã hứng chịu nhiều thiệt hại sau các cuộc tập kích trả đũa từ Iran trong xung đột Trung Đông. Theo kết quả phân tích ảnh vệ tinh được Washington Post công bố hồi đầu tháng 5, những đòn tấn công của Iran đã phá hủy hoặc làm hư hỏng tổng cộng 217 công trình, 11 thiết bị quân sự tại 15 căn cứ có lực lượng Mỹ đồn trú.
Bản đồ nhiệt độ bề mặt dựa trên dữ liệu được vệ tinh thuộc chương trình quan sát Trái Đất của Liên minh châu Âu (EU) Copernicus thu thập cho thấy nhiều khu vực tại châu lục hiện màu đỏ rực trong đợt nắng nóng cực đoan giữa tháng 5.
Đây là ảnh vệ tinh ghi lại nhiệt độ bề mặt đất vào ban ngày, chụp bởi thiết bị đo bức xạ trên vệ tinh Sentinel 3 ngày 26/5. Vệ tinh này có thể theo dõi nhiệt, giám sát cháy rừng, tình trạng thảm thực vật, đo mực nước sông hồ.
Đợt nóng đầu mùa ảnh hưởng đến phần lớn vùng Tây Âu, khiến thời tiết cuối mùa xuân giống cao điểm mùa hè. Anh, Ireland, Pháp đã ghi nhận nhiệt độ tháng 5 cao nhất lịch sử. Tại Nam Âu và Trung Âu, Italy, Tây Ban Nha, Đức và Thụy Sĩ cũng ghi nhận nền nhiệt cao bất thường.
Các vùng màu đỏ trên vệ tinh cho thấy nhiệt độ vượt quá 30 độ C, trong đó có nhiều thành phố lớn như Madrid, Paris. Nhiều nước đã ghi nhận các trường hợp thiệt mạng liên quan đến nắng nóng, trong đó có 12 người tại Anh, 7 người tại Pháp.
Tình trạng này do hiện tượng "vòm nhiệt" gây ra, khi khối không khí ấm từ Bắc Phi bị giữ lại dưới một hệ thống áp cao ở Tây Âu. Tuy nhiên, ngay cả khi bỏ qua tác động của vòm nhiệt, nền nhiệt tại nhiều quốc gia vẫn ở mức cao bất thường, kể cả so với cao điểm mùa hè, theo Scientific American.
Tổng thống Trump không đưa ra nhiều chi tiết về kế hoạch hỗ trợ các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz và đang cạn kiệt nhu yếu phẩm hơn hai tháng kể từ khi cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran bắt đầu vào ngày 28.2, theo Reuters.
"Chúng tôi đã nói với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ hướng dẫn tàu của họ ra khỏi các tuyến đường thủy bị hạn chế này một cách an toàn, để các tàu tự do và tiếp tục công việc của mình", ông Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social hôm 3.5.
Bộ chỉ huy thống nhất của lực lượng vũ trang Iran đã đáp trả bằng cách cảnh báo lực lượng Mỹ không được tiến vào eo biển Hormuz. Bộ chỉ huy này nhấn mạnh lực lượng Iran sẽ "đáp trả mạnh tay" đối với bất kỳ mối đe dọa nào, đồng thời yêu cầu các tàu thương mại và tàu chở dầu không được di chuyển nếu không có sự phối hợp với quân đội Iran.
"Chúng tôi đã nhiều lần khẳng định an ninh của eo biển Hormuz nằm trong tay chúng tôi và việc đảm bảo an toàn cho tàu thuyền đi lại cần được phối hợp với lực lượng vũ trang", thiếu tướng Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran, tuyên bố.
Ông Abdollahi còn nhấn mạnh: "Chúng tôi cảnh báo rằng bất kỳ lực lượng vũ trang nước ngoài nào, đặc biệt là quân đội Mỹ, sẽ bị tấn công nếu họ có ý định tiếp cận và tiến vào eo biển Hormuz".
Trước đó, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo họ sẽ điều động 15.000 quân nhân, hơn 100 máy bay, cùng với nhiều tàu chiến và máy bay không người lái để hỗ trợ nỗ lực đưa những tàu bị mắc kẹt ra khỏi eo biển Hormuz.
Hàng trăm tàu thuyền và khoảng 20.000 thủy thủ đã không thể đi qua eo biển này trong suốt cuộc xung đột, theo Reuters dẫn số liệu từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO).
Có báo cáo rằng một số tàu cố gắng đi qua eo biển Hormuz đã bị bắn, và Iran đã bắt giữ một số tàu khác. Trong tháng trước, Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa riêng đối với các tàu đi và đến các cảng của Iran.
Chính quyền Tổng thống Trump đã tìm kiếm sự giúp đỡ từ các quốc gia khác để thành lập một liên minh quốc tế nhằm đảm bảo an ninh vận chuyển hàng hóa trong eo biển Hormuz. CENTCOM cho hay nỗ lực mới nhất sẽ kết hợp "hành động ngoại giao với sự phối hợp quân sự".
Hiện vẫn chưa rõ chiến dịch của Mỹ sẽ hỗ trợ những quốc gia nào hay chiến dịch sẽ hoạt động như thế nào. Chiến dịch này không nhất thiết bao gồm các tàu hải quân Mỹ hộ tống những tàu thương mại, theo phóng viên Barak Ravid của trang tin Axios viết trên mạng xã hội X.
