Công tác bảo vệ trẻ em không chỉ dừng ở chăm sóc sức khỏe mà còn bao gồm nhiều vấn đề xã hội cấp thiết như đuối nước, bạo lực và xâm hại trẻ em. “Trong bối cảnh trẻ em sử dụng thiết bị số ngày càng phổ biến, việc nghiên cứu một ứng dụng cầu cứu khẩn cấp có thể giúp các em tiếp cận hỗ trợ nhanh hơn khi gặp nguy hiểm”, Thứ trưởng Y tế Nguyễn Tri Thức nói tại lễ ký kết hợp tác giữa Cục Bà mẹ và Trẻ em với Hệ sinh thái Y tế Tâm Anh – VNVC – ECO – Nutrihome hôm 3/6 tại Hà Nội.
Thống kê năm 2025, Tổng đài Quốc gia Bảo vệ trẻ em 111 tiếp nhận gần 360.000 cuộc gọi và hơn 4.600 thông báo qua các nền tảng trực tuyến, nhiều trường hợp liên quan đến bạo lực, xâm hại hoặc các tình huống cần hỗ trợ khẩn cấp. Chỉ cần một cuộc gọi, trong vòng từ 30 phút đến một giờ có nhân viên công tác xã hội hoặc lực lượng chức năng tiếp cận để hỗ trợ trẻ. Song, nhiều trường hợp không biết số tổng đài này để gọi hoặc không gọi.
Vì vậy, Thứ trưởng đề xuất nghiên cứu xây dựng ứng dụng trên điện thoại hoạt động tương tự Tổng đài Quốc gia bảo vệ trẻ em 111, giúp trẻ bị bạo hành, xâm hại có thể nhanh chóng phát tín hiệu cầu cứu và kết nối với hệ thống hỗ trợ.
Ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, nhìn nhận công tác chăm sóc và bảo vệ bà mẹ, trẻ em còn nhiều thách thức. Đặc biệt là sự chênh lệch trong tiếp cận dịch vụ y tế giữa các vùng miền, nguy cơ từ các bệnh truyền nhiễm mới nổi, tai nạn thương tích, đuối nước, bạo lực, xâm hại trẻ em và các vấn đề sức khỏe tâm thần.
Nhiều vấn đề cần được quan tâm như dinh dưỡng, sức khỏe sinh sản, sức khỏe sơ sinh, trẻ em và sức khỏe tiền hôn nhân. Bên cạnh đó, dù nhiều bệnh truyền nhiễm đã có thể phòng ngừa bằng vaccine, song công tác truyền thông còn hạn chế.
Hiện nay, phần lớn trường hợp mẹ hoặc trẻ em tử vong hay nhiều tai nạn thương tích có thể phòng tránh nếu được truyền thông, giáo dục, phòng bệnh và can thiệp kịp thời. Tuy nhiên, một trong những khó khăn lớn hiện nay là nguồn lực còn hạn chế nhằm truyền thông và nâng cao nhận thức cộng đồng.
“Thực tế này cho thấy nhu cầu cấp thiết phải tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan quản lý Nhà nước, hệ thống y tế, nhà trường, gia đình và cộng đồng nhằm xây dựng mạng lưới hỗ trợ hiệu quả hơn cho phụ nữ và trẻ em”, ông Tuấn nói.
Tại sự kiện, Cục Bà mẹ và Trẻ em cùng Hệ sinh thái Y tế Tâm Anh – VNVC – ECO – Nutrihome ký biên bản ghi nhớ hợp tác nhằm đẩy mạnh truyền thông, đào tạo chuyên môn, nâng cao hiệu quả hoạt động của Tổng đài 111. Hai bên cũng triển khai các chương trình chăm sóc sức khỏe, bảo vệ phụ nữ và trẻ em trên phạm vi cả nước.
Bà Hà Thu Nga, Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Vaccine Việt Nam VNVC, cho biết hai bên hợp tác với mục tiêu chung là nâng cao chất lượng chăm sóc và bảo vệ sức khỏe phụ nữ, trẻ em. Mô hình hợp tác công – tư sẽ phát huy thế mạnh của mỗi bên, góp phần xây dựng các giải pháp toàn diện từ phòng bệnh, tiêm chủng, dinh dưỡng, điều trị đến chăm sóc sức khỏe tinh thần, kiến tạo môi trường sống an toàn, lành mạnh cho phụ nữ và trẻ em.
Theo dự thảo nghị định vừa được Bộ Tư pháp công bố thẩm định, phụ cấp ưu đãi nghề được chia thành 6 mức từ 30% đến 100%. Các mức này tính trên mức lương theo chức danh nghề nghiệp cùng các khoản phụ cấp liên quan.
Nhóm được đề xuất hưởng mức cao nhất 100% gồm nhân viên y tế trực tiếp làm công tác hồi sức cấp cứu, giải phẫu bệnh, pháp y, pháp y tâm thần, điều trị và chăm sóc bệnh nhân tâm thần. Đây là các vị trí được đánh giá có áp lực đặc biệt cao, thường xuyên tiếp xúc ca bệnh nặng, nguy cơ rủi ro nghề nghiệp lớn và dễ xảy ra bạo hành y tế. Việc điều chỉnh nâng phụ cấp ưu đãi nghề nhằm bảo đảm chế độ đãi ngộ, khuyến khích và giữ chân nhân lực chất lượng cao trong ngành.
Cả nước hiện có gần 17.000 nhân sự làm việc tại các khoa hồi sức tích cực, chống độc và cấp cứu. Nếu nâng phụ cấp nhóm này lên 100%, tổng kinh phí tăng thêm hơn 570 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước phải bổ sung gần 160 tỷ đồng.
Một nhóm khác cũng được đề xuất nâng phụ cấp tối đa là viên chức y tế tại trạm y tế xã, cơ sở y tế dự phòng ở vùng sâu, xa, biên giới, hải đảo và địa bàn đặc biệt khó khăn.
Hai nhóm hưởng 100% này sẽ tăng theo lộ trình: từ năm 2026 hưởng 80%, năm 2027 hưởng 90% và từ năm 2028 đạt 100%.
Theo tính toán của cơ quan soạn thảo, năm 2026 tổng chi phí phụ cấp tăng thêm khoảng 5.961 tỷ đồng. Trong đó, các đơn vị tự đảm bảo khoảng 825 tỷ đồng, phần còn lại do ngân sách nhà nước chi bổ sung. Chi phí này dự kiến tăng lên hơn 6.351 tỷ đồng vào năm 2027 và khoảng 6.714 tỷ đồng mỗi năm từ 2028.
Mới đây, các bác sĩ được tăng lương khởi điểm, theo Nghị quyết 72. Cụ thể, bác sĩ, bác sĩ y học dự phòng, dược sĩ được xếp lương từ bậc hai ngay khi được tuyển dụng thay vì bậc một như hiện nay. Bộ Y tế đánh giá việc tăng lương, phụ cấp sẽ giúp cải thiện thu nhập, giữ chân nhân lực ngành y trong bối cảnh nhiều bệnh viện thiếu nhân sự, đặc biệt ở các chuyên khoa áp lực cao như cấp cứu, hồi sức.
Thời gian qua, Bộ Y tế và cử tri các tỉnh thành liên tục kiến nghị tăng lương, phụ cấp nghề cho y bác sĩ. Nhân viên y tế làm việc không có ngày nghỉ, làm việc cường độ cao trong thời gian kéo dài trong khi lương và phụ cấp chỉ đảm bảo một phần nhu cầu cuộc sống, không tương xứng với đặc thù làm việc cũng như quá trình đào tạo.
Theo thống kê của Bộ Y tế, từ đầu năm 2021 đến giữa năm 2022, cả nước có gần 10.000 nhân viên y tế nghỉ việc, trong đó nhiều nhất là ở TP HCM, Hà Nội, Đồng Nai, Bình Dương, An Giang, Đà Nẵng. Một trong những nguyên nhân chính là áp lực kinh tế, thu nhập thấp và mong muốn tìm kiếm một môi trường làm việc tốt hơn.
Ngày 3.5, tin từ Bệnh viện đa khoa Sóc Trăng (phường Phú Lợi, thành phố Cần Thơ) cho biết, các bác sĩ của bệnh viện cấp cứu thành công nam bệnh nhân tên T. (59 tuổi, quê ở phường Cai Lậy, tỉnh Đồng Tháp) nuốt nắp chai bia vào bụng.
Theo thông tin từ bệnh viện, trong lúc nhậu cùng người thân tại thành phố Cần Thơ, 1 nắp chai bia rơi vào ly, ông T. không thấy nên uống cạn ly và nuốt luôn dị vật này vào bụng. Ngay lập tức, ông được đưa đến bệnh viện cấp cứu.
Sau khi thăm khám và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ Khoa Thăm dò chức năng nhanh chóng chỉ định nội soi cấp cứu để lấy dị vật, đảm bảo an toàn tính mạng cho người bệnh. Hiện tại, sức khỏe ông T. đã ổn định.
Đánh giá về ca bệnh, các bác sĩ cho biết đây là một trường hợp rất rủi ro. Nắp chai bia là vật liệu kim loại có nhiều răng cưa và sắc cạnh, nếu không được gắp ra kịp thời sẽ gây tổn thương nghiêm trọng cho đường tiêu hóa như rách thực quản, thủng dạ dày hoặc gây xuất huyết nội.
Các bác sĩ khuyến cáo, trong trường hợp không may nuốt phải dị vật, người bệnh cần bình tĩnh, không tự ý dùng tay móc họng hay cố nuốt thêm thức ăn để đẩy dị vật xuống, vì điều này có thể khiến vết thương thêm trầm trọng. Thay vào đó, cần nhanh chóng đến ngay các cơ sở y tế gần nhất để được can thiệp chuyên môn kịp thời.
Vi khuẩn này lây truyền qua đường miệng - miệng là chủ yếu, trong khi người Việt Nam còn thói quen khá phổ biến dùng đũa hoặc muỗng đang ăn của mình để lấy thức ăn chung và gắp thức ăn cho người khác, chấm chung một chén nước chấm, uống chung một ly rượu, bia, nước ngọt…
Vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori) dân gian gọi là HP, sống ở phần sâu lớp nhầy bao phủ niêm mạc dạ dày, và ở các vùng nối giữa các tế bào này.
Trong các nghiên cứu được công bố gần đây, khoảng một nửa dân số trên thế giới bị nhiễm vi khuẩn H. pylori nhưng hầu hết không có biểu hiện triệu chứng, trong số này chỉ có khoảng 1-2% dân số bị nhiễm sẽ tiến triển thành ung thư dạ dày.
Tại Việt Nam, tỉ lệ người nhiễm H. pylori ở các lứa tuổi khác nhau còn rất cao, trên 80%. Nếu cha mẹ bị nhiễm H. pylori, các con có tỉ lệ nhiễm trên 90%, riêng trẻ < 8 tuổi là 98,6%.Những thói quen ăn uống chưa đúng của chúng ta làm tăng nguy cơ lây nhiễm như dùng đũa hoặc muỗng đang ăn của mình để lấy thức ăn chung, chấm chung một chén nước chấm, dùng đũa/muỗng đang ăn trong miệng của mình để gắp/lấy thức ăn cho người khác; uống chung một ly rượu, bia, nước ngọt…Các thói quen khác như nhai cơm nát đút cho con ăn, dùng nước bọt đếm tiền, lật xem tài liệu... cũng làm tăng nguy cơ nhiễm H. pylori.Nhiễm H. pylori được coi là nguyên nhân chính gây viêm dạ dày, loét dạ dày, loét tá tràng và bệnh ác tính ở dạ dày bao gồm: ung thư dạ dày, và u lymphoma.Các yếu tố nguy cơ khác như tình trạng viêm teo niêm mạc dạ dày, viêm teo kèm dị sản ruột (chuyển sản ruột), loạn sản (nghịch sản) có thể được coi là thương tổn tiền ung thư dạ dày.Giả thuyết về nguyên nhân sinh bệnh ung thư dạ dày là sự kết hợp của nhiều yếu tố, trong đó có vai trò của vi khuẩn H. pylori cùng với các thương tổn tiền ung thư, yếu tố môi trường, chế độ ăn có chứa các chất sinh ung, các đột biến gene…Các yếu tố nguy cơ được chia thành 4 nhóm khác nhau, bao gồm: môi trường, chế độ ăn uống - dinh dưỡng, tại chỗ và di truyền.
Liên quan đến chế độ ăn uống và môi trường: thói quen ăn mặn, ăn nhiều thực phẩm như thịt, cá hun khói chứa hàm lượng nitrate cao, nguồn nước không sạch, hút thuốc lá... đều làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh.Các yếu tố tại chỗ “đóng vai trò quan trọng”, đặc biệt là nhiễm vi khuẩn H. pylori, cùng với các tình trạng bệnh mạn tính như viêm, viêm teo niêm mạc dạ dày, dị sản ruột, loạn sản, polyp tuyến dạ dày kích thước lớn hơn 2cm, hoặc tiền sử cắt dạ dày trên 15-20 năm. Nam có nguy cơ mắc bệnh cao hơn so với nữ.Yếu tố di truyền và tiền sử gia đình có nguy cơ ung thư dạ dày cao hơn khoảng ba lần, và tỉ lệ ung thư dạ dày có tiền sử gia đình ở các nước châu Á cao hơn ở châu Âu và Bắc Mỹ. Bệnh viêm dạ dày phì đại, polyp tuyến dạ dày lớn hơn 2cm có nguy cơ ung thư từ 10 - 20%.Liên quan giữa ung thư dạ dày và các gene bao gồm sự kích hoạt các gene sinh ung thư và đột biến gây bất hoạt các gene áp chế ung thư có vai trò quan trọng, và có liên quan đến việc biến đổi gene ở người.Vi khuẩn H. pylori gây nhiều bệnh ở dạ dày, lây chủ yếu qua đường ăn uống và hiện chưa có vắc xin phòng ngừa, nên phát hiện và điều trị sớm là cần thiết.Theo các đồng thuận thế giới và Việt Nam năm 2024, cũng như tại Hội nghị đồng thuận châu Á - Thái Bình Dương từ năm 2009 đưa ra ba chỉ định điều trị H. pylori liên quan đến ung thư dạ dày gồm: tầm soát và điều trị tiệt trừ H. pylori trong cộng đồng có tần suất ung thư dạ dày cao, tiền sử gia đình có người bị ung thư dạ dày, sau phẫu thuật cắt dạ dày do ung thư.Nhiễm H. pylori không triệu chứng hiện nay cũng cần điều trị do liên quan đến ung thư dạ dày, nhất là người sống ở vùng dịch tễ nhiễm H. pylori, tỉ lệ ung thư dạ dày cao hoặc gia đình có người ung thư dạ dày…Những người bệnh bắt buộc phải điều trị gồm: viêm dạ dày do nhiễm H. pylori, loét dạ dày - tá tràng do nhiễm H. pylori, sau điều trị các biến chứng của bệnh loét như thủng và chảy máu, u limphoma (MALTs), ung thư dạ dày, gia đình cùng huyết thống có người bị ung thư dạ dày nhiễm H. pylori, sau phẫu thuật cắt dạ dày do ung thư.Về điều trị, các phương pháp tiệt trừ H. pylori được đánh giá có hiệu quả và được khuyến cáo chỉ khi đạt tỉ lệ tiệt trừ thành công tối thiểu là 80% (theo ý định điều trị). Để đảm bảo hiệu quả điều trị, cần tuân theo các phác đồ đã được khuyến cáo, uống đủ liều, bác sĩ giải thích tác dụng phụ của thuốc... Sau điều trị kiểm tra lại bằng hơi thở hoặc nội soi dạ dày.Trong trường hợp uống thuốc nhưng không tiệt trừ được vi khuẩn (có thể do uống không đủ liều, cách uống khó khăn, tác dụng phụ của thuốc...), trong đó nguy cơ kháng các thuốc kháng sinh là quan trọng nhất.Về tình trạng tái nhiễm sau khi điều trị sạch vi khuẩn, một thời gian sau người bệnh đau bụng, đầy hơi thì cần kiểm tra nhiễm lại H. pylori. Nguyên nhân thường do tiếp tục ăn uống chung, nhai cơm mớm cho con, dùng tay thấm nước bọt khi đếm tiền hoặc lật tài liệu…Ngoài ra, những người làm nghề đặc thù như bác sĩ nội soi, nha sĩ... cũng có nguy cơ nhiễm và tái nhiễm H. pylori cao hơn do thường xuyên tiếp xúc với mầm bệnh.Tin Gốc: Tuổi Trẻ
