Công tác bảo vệ trẻ em không chỉ dừng ở chăm sóc sức khỏe mà còn bao gồm nhiều vấn đề xã hội cấp thiết như đuối nước, bạo lực và xâm hại trẻ em. “Trong bối cảnh trẻ em sử dụng thiết bị số ngày càng phổ biến, việc nghiên cứu một ứng dụng cầu cứu khẩn cấp có thể giúp các em tiếp cận hỗ trợ nhanh hơn khi gặp nguy hiểm”, Thứ trưởng Y tế Nguyễn Tri Thức nói tại lễ ký kết hợp tác giữa Cục Bà mẹ và Trẻ em với Hệ sinh thái Y tế Tâm Anh – VNVC – ECO – Nutrihome hôm 3/6 tại Hà Nội.
Thống kê năm 2025, Tổng đài Quốc gia Bảo vệ trẻ em 111 tiếp nhận gần 360.000 cuộc gọi và hơn 4.600 thông báo qua các nền tảng trực tuyến, nhiều trường hợp liên quan đến bạo lực, xâm hại hoặc các tình huống cần hỗ trợ khẩn cấp. Chỉ cần một cuộc gọi, trong vòng từ 30 phút đến một giờ có nhân viên công tác xã hội hoặc lực lượng chức năng tiếp cận để hỗ trợ trẻ. Song, nhiều trường hợp không biết số tổng đài này để gọi hoặc không gọi.
Vì vậy, Thứ trưởng đề xuất nghiên cứu xây dựng ứng dụng trên điện thoại hoạt động tương tự Tổng đài Quốc gia bảo vệ trẻ em 111, giúp trẻ bị bạo hành, xâm hại có thể nhanh chóng phát tín hiệu cầu cứu và kết nối với hệ thống hỗ trợ.
Ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, nhìn nhận công tác chăm sóc và bảo vệ bà mẹ, trẻ em còn nhiều thách thức. Đặc biệt là sự chênh lệch trong tiếp cận dịch vụ y tế giữa các vùng miền, nguy cơ từ các bệnh truyền nhiễm mới nổi, tai nạn thương tích, đuối nước, bạo lực, xâm hại trẻ em và các vấn đề sức khỏe tâm thần.
Nhiều vấn đề cần được quan tâm như dinh dưỡng, sức khỏe sinh sản, sức khỏe sơ sinh, trẻ em và sức khỏe tiền hôn nhân. Bên cạnh đó, dù nhiều bệnh truyền nhiễm đã có thể phòng ngừa bằng vaccine, song công tác truyền thông còn hạn chế.
Hiện nay, phần lớn trường hợp mẹ hoặc trẻ em tử vong hay nhiều tai nạn thương tích có thể phòng tránh nếu được truyền thông, giáo dục, phòng bệnh và can thiệp kịp thời. Tuy nhiên, một trong những khó khăn lớn hiện nay là nguồn lực còn hạn chế nhằm truyền thông và nâng cao nhận thức cộng đồng.
“Thực tế này cho thấy nhu cầu cấp thiết phải tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan quản lý Nhà nước, hệ thống y tế, nhà trường, gia đình và cộng đồng nhằm xây dựng mạng lưới hỗ trợ hiệu quả hơn cho phụ nữ và trẻ em”, ông Tuấn nói.
Tại sự kiện, Cục Bà mẹ và Trẻ em cùng Hệ sinh thái Y tế Tâm Anh – VNVC – ECO – Nutrihome ký biên bản ghi nhớ hợp tác nhằm đẩy mạnh truyền thông, đào tạo chuyên môn, nâng cao hiệu quả hoạt động của Tổng đài 111. Hai bên cũng triển khai các chương trình chăm sóc sức khỏe, bảo vệ phụ nữ và trẻ em trên phạm vi cả nước.
Bà Hà Thu Nga, Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Vaccine Việt Nam VNVC, cho biết hai bên hợp tác với mục tiêu chung là nâng cao chất lượng chăm sóc và bảo vệ sức khỏe phụ nữ, trẻ em. Mô hình hợp tác công – tư sẽ phát huy thế mạnh của mỗi bên, góp phần xây dựng các giải pháp toàn diện từ phòng bệnh, tiêm chủng, dinh dưỡng, điều trị đến chăm sóc sức khỏe tinh thần, kiến tạo môi trường sống an toàn, lành mạnh cho phụ nữ và trẻ em.
Nhiều người tin rằng tủ lạnh là "chiếc hộp bảo quản" vạn năng, nhưng thực tế, một số thực phẩm khi để qua đêm có thể sản sinh độc tố vi khuẩn, nitrit hoặc histamine, dẫn đến viêm dạ dày, tiêu chảy cấp, thậm chí nguy hiểm tính mạng.
Bác sĩ Hoàng Sĩ Duy, Tổng giám đốc hệ thống y tế Show Chwan (Đài Loan), chuyên gia ngoại khoa cảnh báo thực phẩm bảo quản không đúng cách sẽ khiến hệ tiêu hóa phải trả giá đắt. Ông đặc biệt chỉ đích danh 5 nhóm thực phẩm "đại kỵ" để qua đêm dưới đây.
Rau lá xanh
Theo bác sĩ Hoàng, đây là nhóm thực phẩm dễ bị ngó lơ nhất nhưng lại tiềm ẩn rủi ro cao. Các loại rau như rau bina (cải bó xôi), cải thìa... vốn chứa hàm lượng nitrat cao.
Sau khi nấu chín và để trong thời gian dài, vi khuẩn sẽ chuyển hóa nitrat thành nitrit. Quá trình hóa học này vẫn diễn ra bất kể nhiệt độ tủ lạnh thấp đến mức nào. Việc hấp thụ quá mức nitrit có thể gây buồn nôn, chóng mặt, thậm chí dẫn đến hội chứng Methemoglobin (một tình trạng rối loạn máu khiến cơ thể thiếu oxy), đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ. Vì vậy, rau lá xanh tốt nhất là nên ăn ngay sau khi chế biến.
Hải sản
Tốc độ phân hủy của hải sản nhanh hơn rất nhiều so với các loại thực phẩm khác do hai nguyên nhân chính:
Protein phân hủy nhanh: Cấu trúc protein đặc thù trong hải sản dù để trong tủ lạnh vẫn bị phân hủy nhanh chóng, tạo ra histamine. Chất này gây ra các phản ứng dị ứng như đỏ mặt, tim đập nhanh, khó tiêu, đau bụng.
Vi khuẩn phát triển mạnh: Các loại vi khuẩn trên bề mặt hải sản rất đa dạng, nhiệt độ thấp chỉ làm chậm chứ không ngăn chặn được sự sinh sôi của chúng. Lời khuyên của chuyên gia là hải sản nên được tiêu thụ hết trong một bữa, không nên giữ lại cho hôm sau.
Trứng lòng đào
Bác sĩ Hoàng phân tích trong khi trứng luộc chín kỹ có thể bảo quản lạnh tương đối an toàn, thì trứng lòng đào, trứng chần hay trứng lòng đào ngâm tương lại là môi trường nuôi cấy vi khuẩn lý tưởng.
Phần lòng đỏ chưa đông đặc rất dễ bị nhiễm khuẩn Salmonella. Theo khuyến cáo của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, trứng lòng đào không được để ngoài quá 2 giờ và tuyệt đối không nên để qua đêm để tránh nguy cơ nhiễm trùng tiêu hóa nghiêm trọng.
Các loại nấm
Nấm sau khi nấu chín nếu để qua đêm sẽ dễ tích tụ nitrit tương tự rau lá xanh. Ngoài ra, nấm là loại thực phẩm giàu protein và có độ ẩm cao, rất dễ bị biến chất và nhiễm khuẩn nếu quá trình bảo quản không đảm bảo độ kín và nhiệt độ lý chuẩn.
Canh bạc nhĩ (Nấm tuyết)
Đây là món ăn bổ dưỡng thường thấy trong các gia đình, nhưng nếu để qua đêm, nấm tuyết có thể sản sinh ra lượng lớn nitrit. Nghiêm trọng hơn, nếu nấm tuyết bị nhiễm vi khuẩn Pseudomonas gladioli, nó có thể sản sinh ra axit bongkrekic - một loại độc tố cực mạnh, chịu được nhiệt độ cao (không bị tiêu diệt khi đun lại) và có tỷ lệ tử vong rất cao do gây suy gan, thận.
Đặc biệt đối với trẻ em và người cao tuổi - những nhóm có hệ miễn dịch yếu - việc tiêu thụ thực phẩm để qua đêm cần được kiểm soát chặt chẽ. Nguyên tắc vàng là nấu vừa đủ, ăn ngay khi nóng, không nên tiếc rẻ những thực phẩm đã biến chất.
Ngày 28/4, đại diện Sở Y tế TP HCM cho biết các bệnh nhân lần lượt nhập viện từ ngày 25 đến trưa 27/4, có các biểu hiện rối loạn tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói; một số trường hợp kèm sốt.
Bệnh viện Nguyễn Thị Thập tiếp nhận 13 học sinh, Bệnh viện Nhi đồng 2 tiếp nhận 9 học sinh, Bệnh viện Khánh Hội điều trị một học sinh. Hai bảo mẫu điều trị tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định.
Tại Bệnh viện Nhi đồng 2, một bệnh nhi sốt cao, mất nước nặng dẫn đến sốc, co giật và toan chuyển hóa. Trẻ được cấp cứu tích cực, chống sốc, dùng thuốc vận mạch liều cao và hỗ trợ thở máy. Sau một ngày điều trị, tình trạng cải thiện rõ rệt, bệnh nhi giảm sốt, giảm tiêu chảy, đã ngưng thuốc vận mạch và cai máy thở thành công.
Đến sáng nay, tất cả bệnh nhân đều ổn định sức khỏe, trong đó 23 ca điều trị nội trú, hai người đã xuất viện.
Chưa rõ bối cảnh xảy ra sự việc, các bệnh nhân ăn gì và vào lúc nào trước khi xảy ra các triệu chứng bất thường.
Sở Y tế TP HCM yêu cầu các cơ sở y tế rà soát tiếp nhận bệnh nhân có yếu tố dịch tễ liên quan, đảm bảo phân loại, thu dung và điều trị đúng phác đồ ngộ độc thực phẩm. Với các ca nặng, bệnh viện cần hội chẩn hoặc chuyển tuyến kịp thời. Đồng thời, các đơn vị báo cáo nhanh cho Sở Y tế và Sở An toàn thực phẩm, bao gồm số ca tiếp nhận, ca nặng, kết quả xét nghiệm vi sinh và các biến chứng (nếu có), nhằm phục vụ công tác điều phối và thống nhất hướng điều trị.
Ngành y tế khuyến cáo người dân khi có dấu hiệu nghi ngộ độc thực phẩm không tự ý dùng thuốc, đặc biệt là thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định. Cần đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện nôn ói, tiêu chảy liên tục. Bù nước và điện giải đúng cách giúp cải thiện tình trạng và rút ngắn thời gian hồi phục.
Hồi đầu tháng, 266 học sinh Trường Tiểu học Bình Quới Tây bị ngộ độc, trong đó 190 em phải đi viện. Sở An toàn Thực phẩm TP HCM kết luận bánh flan và canh bắp cải là hai món trong bữa ăn bán trú tại trường khả năng nhiễm chéo vi khuẩn với "thủ phạm" chính gây ngộ độc là vi khuẩn Salmonella. Ngoài ra, mẫu thức ăn còn nhiễm vi khuẩn E.coli và tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus).
"Hơn một phần tư người trưởng thành từ 18-69 tuổi bị tăng huyết áp, gần 5 triệu người bệnh đái tháo đường tương đương hơn 7% dân số trưởng thành, đằng sau các con số là nguy cơ đột quỵ, suy tim, suy thận, tàn phế và tử vong sớm", Thứ trưởng Y tế Trần Văn Thuấn nói tại lễ ký Bản ghi nhớ chương trình hợp tác Tăng cường quản lý bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam giai đoạn 2026-2028, giữa Cục Quản lý khám, chữa bệnh và Boehringer Ingelheim Việt Nam, hôm 11/5 tại Hà Nội.
Thứ trưởng Thuấn cho rằng bệnh không lây nhiễm không còn là câu chuyện riêng của bệnh viện hay từng chuyên khoa, mà trở thành thách thức đối với sức khỏe cộng đồng, năng suất lao động và sự phát triển bền vững của quốc gia.
Việt Nam hiện trong nhóm quốc gia có tỷ lệ đột quỵ cao với 222.000 ca mỗi năm song phần lớn chưa tiếp cận kịp thời hệ thống cấp cứu. Chỉ 23,2% bệnh nhân đến viện trong vòng 4,5 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng - khoảng thời gian "vàng" để can thiệp hiệu quả. Ngoài ra, khoảng 20% người bệnh được đưa đến bệnh viện bằng hệ thống cấp cứu chuyên nghiệp.
Ngoài ra, bệnh lý tim mạch - thận - chuyển hóa, bệnh phổi mô kẽ... cũng ngày càng gia tăng và trẻ hóa, gây áp lực lớn đến hệ thống y tế. Song, nhiều trường hợp bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa, phát hiện sớm, quản lý tốt và điều trị hiệu quả hơn.
"Không thể chỉ chờ người bệnh đến bệnh viện để điều trị, hệ thống y tế cần chuyển từ điều trị muộn sang phát hiện sớm, từ chăm sóc phân mảnh sang quản lý liên tục và toàn diện", ông nói, thêm rằng kiểm soát hiệu quả các bệnh không lây nhiễm là một trong những ưu tiên hàng đầu của ngành y tế Việt Nam giai đoạn hiện nay.
TS Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Quản lý Khám, chữa bệnh, nói quản lý hiệu quả bệnh không lây nhiễm đòi hỏi cách tiếp cận tích hợp, liên tục và đồng bộ giữa các các cơ sở khám chữa bệnh đa khoa và chuyên khoa. Vì vậy, chương trình hợp tác tập trung vào 4 mục tiêu trọng tâm gồm: chuẩn hóa hướng dẫn chuyên môn; nâng cao năng lực cho khoảng 2.000 bác sĩ; củng cố mạng lưới điều trị đột quỵ; tăng cường truyền thông cộng đồng về phát hiện sớm, xử trí kịp thời bệnh không lây nhiễm.
Song song đó, Bộ Y tế đang xây dựng Đề án Cấp cứu Ngoại viện, hướng tới rút ngắn "thời gian vàng" trong cấp cứu đột quỵ, chuẩn hóa hệ thống xe cứu thương, mở rộng đào tạo sơ cứu cộng đồng và ứng dụng AI trong điều phối cấp cứu. Đề án dự kiến thí điểm tại 6 tỉnh, thành phố trước khi mở rộng toàn quốc.
Ông Apisak Khunwet, đại diện Boehringer Ingelheim, đánh giá Việt Nam đang ngày càng khẳng định vai trò dẫn dắt trong lĩnh vực chăm sóc và điều trị đột quỵ, với hơn 130 bệnh viện được Tổ chức Đột quỵ Thế giới chứng nhận là bệnh viện sẵn sàng điều trị đột quỵ. Thông qua hợp tác này, hai bên hướng tới mục tiêu tiếp tục nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị và quản lý các bệnh không lây nhiễm, đặc biệt là các bệnh tim mạch - thận - chuyển hóa, đột quỵ.
