Công tác bảo vệ trẻ em không chỉ dừng ở chăm sóc sức khỏe mà còn bao gồm nhiều vấn đề xã hội cấp thiết như đuối nước, bạo lực và xâm hại trẻ em. “Trong bối cảnh trẻ em sử dụng thiết bị số ngày càng phổ biến, việc nghiên cứu một ứng dụng cầu cứu khẩn cấp có thể giúp các em tiếp cận hỗ trợ nhanh hơn khi gặp nguy hiểm”, Thứ trưởng Y tế Nguyễn Tri Thức nói tại lễ ký kết hợp tác giữa Cục Bà mẹ và Trẻ em với Hệ sinh thái Y tế Tâm Anh – VNVC – ECO – Nutrihome hôm 3/6 tại Hà Nội.
Thống kê năm 2025, Tổng đài Quốc gia Bảo vệ trẻ em 111 tiếp nhận gần 360.000 cuộc gọi và hơn 4.600 thông báo qua các nền tảng trực tuyến, nhiều trường hợp liên quan đến bạo lực, xâm hại hoặc các tình huống cần hỗ trợ khẩn cấp. Chỉ cần một cuộc gọi, trong vòng từ 30 phút đến một giờ có nhân viên công tác xã hội hoặc lực lượng chức năng tiếp cận để hỗ trợ trẻ. Song, nhiều trường hợp không biết số tổng đài này để gọi hoặc không gọi.
Vì vậy, Thứ trưởng đề xuất nghiên cứu xây dựng ứng dụng trên điện thoại hoạt động tương tự Tổng đài Quốc gia bảo vệ trẻ em 111, giúp trẻ bị bạo hành, xâm hại có thể nhanh chóng phát tín hiệu cầu cứu và kết nối với hệ thống hỗ trợ.
Ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, nhìn nhận công tác chăm sóc và bảo vệ bà mẹ, trẻ em còn nhiều thách thức. Đặc biệt là sự chênh lệch trong tiếp cận dịch vụ y tế giữa các vùng miền, nguy cơ từ các bệnh truyền nhiễm mới nổi, tai nạn thương tích, đuối nước, bạo lực, xâm hại trẻ em và các vấn đề sức khỏe tâm thần.
Nhiều vấn đề cần được quan tâm như dinh dưỡng, sức khỏe sinh sản, sức khỏe sơ sinh, trẻ em và sức khỏe tiền hôn nhân. Bên cạnh đó, dù nhiều bệnh truyền nhiễm đã có thể phòng ngừa bằng vaccine, song công tác truyền thông còn hạn chế.
Hiện nay, phần lớn trường hợp mẹ hoặc trẻ em tử vong hay nhiều tai nạn thương tích có thể phòng tránh nếu được truyền thông, giáo dục, phòng bệnh và can thiệp kịp thời. Tuy nhiên, một trong những khó khăn lớn hiện nay là nguồn lực còn hạn chế nhằm truyền thông và nâng cao nhận thức cộng đồng.
“Thực tế này cho thấy nhu cầu cấp thiết phải tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan quản lý Nhà nước, hệ thống y tế, nhà trường, gia đình và cộng đồng nhằm xây dựng mạng lưới hỗ trợ hiệu quả hơn cho phụ nữ và trẻ em”, ông Tuấn nói.
Tại sự kiện, Cục Bà mẹ và Trẻ em cùng Hệ sinh thái Y tế Tâm Anh – VNVC – ECO – Nutrihome ký biên bản ghi nhớ hợp tác nhằm đẩy mạnh truyền thông, đào tạo chuyên môn, nâng cao hiệu quả hoạt động của Tổng đài 111. Hai bên cũng triển khai các chương trình chăm sóc sức khỏe, bảo vệ phụ nữ và trẻ em trên phạm vi cả nước.
Bà Hà Thu Nga, Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Vaccine Việt Nam VNVC, cho biết hai bên hợp tác với mục tiêu chung là nâng cao chất lượng chăm sóc và bảo vệ sức khỏe phụ nữ, trẻ em. Mô hình hợp tác công – tư sẽ phát huy thế mạnh của mỗi bên, góp phần xây dựng các giải pháp toàn diện từ phòng bệnh, tiêm chủng, dinh dưỡng, điều trị đến chăm sóc sức khỏe tinh thần, kiến tạo môi trường sống an toàn, lành mạnh cho phụ nữ và trẻ em.
Nghiên cứu mới vừa được công bố trên tạp chí y khoa JAMA Internal Medicine đã phát hiện ra rằng các tư thế đặt tay phổ biến có thể làm tăng chỉ số huyết áp một cách giả tạo, biến một người đang khỏe mạnh trở thành bệnh nhân huyết áp cao.
Nghiên cứu do các nhà khoa học tại Trường Y tế Công cộng Johns Hopkins (Mỹ) thực hiện, bao gồm 133 người tham gia trong độ tuổi từ 18 đến 80 tuổi.
Những người tham gia trước tiên làm trống bàng quang, đi bộ trong 2 phút, rồi ngồi tựa lưng vào ghế tựa và bàn chân đặt trên sàn.
Các nhà nghiên cứu tiến hành so sánh kết quả đo huyết áp giữa tư thế đúng - cánh tay đặt trên bàn ở ngang mức tim, với 2 cách đặt tay phổ biến thường gặp trong thực tế:
Kết quả cho thấy khi đặt tay trên đùi, huyết áp tâm thu cao hơn trung bình 3.9 mmHg và huyết áp tâm trương cao hơn 4.0 mmHg so với thực tế, theo trang tin khoa học Scitechdaily.
Tệ hơn, khi cánh tay buông thõng bên hông, huyết áp tâm thu cao hơn đến 6.5 mmHg và huyết áp tâm trương cao hơn 4.4 mmHg so với thực tế.
Các nhà nghiên cứu giải thích rằng những thay đổi nhỏ trong kết quả đo huyết áp có thể dẫn đến hậu quả lớn. Khác biệt chỉ vài mmHg có thể "biến" một người khỏe mạnh thành bệnh nhân huyết áp cao phải dùng thuốc.
Tác giả nghiên cứu, chuyên gia Sherry Liu cho biết thường xuyên đo huyết áp với cánh tay không được nâng đỡ tạo ra mức chênh lệch cao hơn 6.5 mmHg, đưa mức huyết áp tâm thu từ 123 lên 130, hoặc 133 lên 140 - mức được coi là tăng huyết áp giai đoạn 2.
Các tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đặt cánh tay chắc chắn trên bàn ngang mức tim khi đo huyết áp.
Để có kết quả đo huyết áp chính xác, hãy ngồi thẳng trên ghế, chân đặt trên sàn, không bắt chéo chân, và cánh tay đặt trên bàn sao cho vòng quấn đo huyết áp nằm ngang mức tim.
Thực tế, chỉ cần điều chỉnh một vài loại gia vị và cách nêm nếm, bữa ăn vẫn đậm đà mà không làm ảnh hưởng xấu đến đường huyết, theo trang Verywell Health.
Mù tạt là lựa chọn phù hợp khi cần giảm lượng đường trong bữa ăn. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, một muỗng cà phê mù tạt vàng không chứa đường, không có carbohydrate và chỉ khoảng 10 calo.
Thị trường có nhiều loại như mù tạt nâu cay, mù tạt vàng và mù tạt mật ong. Các loại có vị ngọt thường chứa thêm đường nên cần đọc kỹ thành phần trước khi sử dụng.
Dầu ô liu là chất béo không bão hòa đơn có lợi cho cơ thể. Loại dầu này không chứa đường và carbohydrate nên phù hợp với chế độ ăn kiểm soát đường huyết.
Việc dùng dầu ô liu thường xuyên giúp giảm viêm và cải thiện độ nhạy insulin. Điều này góp phần giảm nguy cơ mắc tiểu đường loại 2. Dầu ô liu cũng giàu chất chống oxy hóa và phù hợp làm nền cho nhiều loại nước sốt, theo trang MedlinePlus.
Theo nghiên cứu trên tạp chí BMC Complementary Medicine and Therapies vào năm 2021, giấm có vị chua rõ, ít calo và không chứa đường. Việc sử dụng giấm thường xuyên, đặc biệt là giấm táo, giúp cải thiện đường huyết trong cả ngắn hạn và dài hạn.
Các loại nước sốt pha sẵn có thể chứa thêm đường nên cần hạn chế. Việc tự pha nước sốt hoặc dùng giấm để ướp thực phẩm giúp kiểm soát tốt hơn lượng đường nạp vào.
Việc nêm nếm đúng cách giúp món ăn ngon mà vẫn an toàn. Theo đó, bạn nên ưu tiên dùng thảo mộc tươi, gia vị và nước cốt chanh thay cho sốt đóng chai.
Rau củ có mùi vị mạnh như tỏi, hành và cần tây giúp tăng hương vị tự nhiên mà không cần thêm đường.
Tự chế biến món ăn tại nhà giúp kiểm soát tốt hơn lượng đường trong khẩu phần hằng ngày.
Chanh là nguồn cung cấp vitamin C và các chất chống oxy hóa. Theo USDA FoodData Central, 100 g chanh chứa khoảng 53 mg vitamin C, giúp hỗ trợ miễn dịch và bảo vệ tế bào khỏi stress oxy hóa. Uống nước chanh buổi sáng đang được nhiều người theo đuổi với kỳ vọng "thải độc", "giảm cân", "làm đẹp da", song cần hiểu đúng bản chất của thói quen này.
Theo Ths.BS Bùi Thị Duyên, Phó trưởng Khoa Dinh Dưỡng, Bệnh viện Quân y 175, lợi ích rõ ràng nhất của nước chanh buổi sáng là giúp bổ sung nước sau một đêm dài và cung cấp một lượng nhỏ vitamin C. Tuy nhiên, không nên kỳ vọng đây là phương pháp giảm cân hay "thải độc".
Hiện nay chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy nào chứng minh nước chanh có thể đốt mỡ hoặc giảm cân trực tiếp. Hiệu quả giảm cân (nếu có) chủ yếu đến từ việc thay thế các loại đồ uống nhiều đường như nước ngọt, trà sữa bằng nước chanh ít năng lượng. Một số người cảm thấy tiêu hóa tốt hơn khi uống nước chanh do acid citric kích thích tiết dịch vị, nhưng điều này không phù hợp với tất cả mọi người.
Theo American Dental Association, việc tiêu thụ thường xuyên các đồ uống có tính acid như nước chanh có thể làm mòn men răng nếu không được pha loãng hoặc chăm sóc răng miệng đúng cách. Ngoài ra, với những người có bệnh lý dạ dày như viêm dạ dày hoặc trào ngược, uống nước chanh khi đói có thể làm tăng kích ứng niêm mạc, gây khó chịu.
Bác sĩ Duyên khuyến nghị nên uống nước chanh pha loãng (nửa quả chanh với 200-300 ml nước), không thêm nhiều đường. Có thể dùng ống hút hoặc súc miệng sau khi uống để bảo vệ men răng. Người có bệnh dạ dày cần thận trọng.
Lưu ý, những thói quen như ăn tối muộn hay uống nước chanh buổi sáng chỉ là những yếu tố nhỏ trong toàn bộ chế độ ăn uống. Không có thực phẩm hay thói quen đơn lẻ nào có thể quyết định hoàn toàn sức khỏe. Điều quan trọng là chế độ ăn cân bằng, thời điểm ăn hợp lý và lối sống lành mạnh.
Thay vì tìm kiếm các "mẹo nhanh", người dân nên chú trọng ăn đúng giờ, phù hợp nhịp sinh học. Phân bố năng lượng hợp lý trong ngày, ưu tiên ban ngày hơn ban đêm. Tăng cường rau xanh, protein chất lượng cao, hạn chế đường, đồ chế biến sẵn.
