“Ukraine đề xuất chấm dứt cuộc chiến này thông qua đối thoại trực tiếp giữa chúng ta, tức là tôi và ngài”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết trong thư ngỏ gửi Tổng thống Nga Vladimir Putin được công bố hôm 4/6.
Trong bức thư, Tổng thống Zelensky đề nghị ấn định ngày cụ thể cho cuộc gặp giữa hai lãnh đạo, thêm rằng Ukraine sẵn sàng thiết lập lệnh ngừng bắn toàn diện trong thời gian diễn ra đàm phán.
Dù vậy, ông bác bỏ khả năng cuộc gặp diễn ra tại Moskva như phía Nga từng đề nghị.
“Mọi người đều nghe thấy các đại diện của ngài mỉm cười và nói rằng tôi có thể đến Moskva. Nhưng sau 26 năm, một lãnh đạo Ukraine không có gì để làm ở thủ đô của ngài cả, giống như việc một lãnh đạo Nga không có gì để làm tại Kiev”, ông cho hay, nhắc đến giai đoạn cầm quyền của ông Putin.
“Nếu ngài không tự mình đi đến kết luận rằng đã đến lúc chấm dứt cuộc chiến này, Ukraine sẽ tiếp tục chiến đấu vì sự tồn tại của mình”, Tổng thống Zelensky cảnh báo.
Điện Kremlin cho biết ông Putin chưa xem bức thư, song hai lãnh đạo có thể gặp nhau tại Moskva “vào mọi thời điểm”.
Phát biểu với báo giới tại thành phố St. Petersburg ngay trước khi thư ngỏ của người đồng cấp Zelensky được công bố, Tổng thống Putin cho biết sẽ chỉ gặp lãnh đạo Ukraine để hoàn tất thỏa thuận đã được hai nước thống nhất sẵn, bác bỏ những lời kêu gọi gặp mặt trước khi làm được điều đó.
Lãnh đạo Nga cũng một lần nữa bày tỏ hoài nghi về tính chính danh của Tổng thống Zelensky. Ông Putin cho rằng cần phân tích câu hỏi liệu ông Zelensky có còn là lãnh đạo hợp pháp tại Ukraine hay không, sau khi nhiệm kỳ 5 năm của ông kết thúc vào năm 2024. Luật pháp Ukraine cấm tổ chức bầu cử trong thời kỳ thiết quân luật.
Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ vui mừng vì lãnh đạo Nga và Ukraine “có thể đang thảo luận” về việc gặp nhau.
“Tôi nghĩ chúng tôi đã đóng góp rất nhiều cho điều đó”, ông Trump nói với báo giới tại Phòng Bầu dục. “Sẽ rất tuyệt nếu họ gặp nhau”.
Lãnh đạo Mỹ cũng tuyên bố cả hai bên sẽ chấp nhận các thỏa hiệp do ông đề xuất, song không nêu cụ thể.
Tổng thống Ukraine đã nhiều lần kêu gọi tổ chức cuộc gặp giữa ông và người đồng cấp Nga, cho rằng chỉ đối thoại trực tiếp mới giúp đạt thỏa thuận về lãnh thổ. Tuy nhiên, ông Zelensky hiếm khi trực tiếp gửi thông điệp cho ông Putin như vậy.
Nỗ lực đàm phán kéo dài nhiều tháng do Mỹ dẫn đầu vẫn chưa thể giúp Nga và Ukraine tiến gần tới thỏa thuận, trong khi Tổng thống Trump hiện chủ yếu tập trung vào xung đột Trung Đông. Nga yêu cầu Ukraine phải rút toàn bộ lực lượng khỏi vùng Donbass như điều kiện tiên quyết để tiến hành hòa đàm, song Kiev bác bỏ.
Tối 25.4 giờ Mỹ (sáng 26.4 giờ VN), một vụ nổ súng đã làm gián đoạn buổi tiệc thường niên do Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCA) tổ chức tại khách sạn Washington Hilton ở Washington D.C.
Tổng thống Trump, Đệ nhất phu nhân Melania và các thành viên nội các lần lượt được hộ tống khỏi sự kiện trong khi Mật vụ Mỹ cùng các lực lượng an ninh khác ứng phó với vụ việc.
Tại buổi họp báo, ông Trump xác nhận kẻ xả súng đã bị khống chế và cho biết một sĩ quan đã bị bắn ở cự ly gần nhưng may mắn sống sót nhờ áo chống đạn. "Tôi vừa nói chuyện với sĩ quan đó, anh ấy đang rất ổn", ông Trump nói.
Ông Trump đã đăng tải ảnh và video về nghi phạm trên mạng xã hội Truth Social để kèm theo bài phát biểu của mình.
"Một người đàn ông đã xông vào điểm kiểm soát an ninh với nhiều vũ khí", ông Trump nói, đồng thời ca ngợi lực lượng Mật vụ và cảnh sát đã hành động "rất nhanh chóng" để ngăn chặn nghi phạm. Giám đốc Cục Điều tra liên bang (FBI) Kash Patel cũng nói rằng đã tìm thấy một "khẩu súng dài" và nhiều vỏ đạn tại hiện trường.
Tổng thống Trump cho biết nghi phạm có thể sống tại California và căn hộ của đối tượng đã bị khám xét. "Hắn ta là kẻ bệnh hoạn", ông Trump nói, cho rằng người này hành động đơn độc. Theo AP, nghi phạm tên Cole Tomas Allen (31 tuổi), sống ở thành phố Torrance, bang California.
Tại cuộc họp báo, quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche dự kiến sẽ sớm có cáo trạng được đưa ra sau vụ nổ súng. "Cuộc điều tra đang tiếp diễn. Tôi dự kiến các bạn sẽ sớm thấy các cáo trạng được đưa ra. Hiển nhiên các cáo buộc dựa trên hành vi nhưng như các bạn sẽ nghe, sẽ có nhiều cáo buộc liên quan đến vụ nổ súng, liên quan đến việc sở hữu vũ khí và bất cứ điều gì khác mà chúng tôi có thể buộc tội người này", ông Blanche nói.
Tại cuộc họp báo, Tổng thống Donald Trump đã nhắc lại những lần ông bị ám sát hụt trước đó, gồm các vụ ám sát hụt ở Butler bang Pennsylvania và Palm Beach bang Florida, đồng thời kêu gọi người dân Mỹ "giải quyết những khác biệt của chúng ta".
"Như các bạn đã biết, đây không phải là lần đầu tiên trong vài năm qua nền cộng hòa của chúng ta bị tấn công bởi một kẻ ám sát muốn giết người. Ở Butler, Pennsylvania, chưa đầy 2 năm trước, tất cả các bạn đều biết câu chuyện đó, và ở Palm Beach, Florida, vài tháng sau đó, chúng ta đã suýt nữa thì gặp nạn, thực sự là vậy. Nhưng dù vậy, tất cả mọi người trong căn phòng đó… đều có một tình yêu thương và sự đoàn kết to lớn", Tổng thống Trump nói thêm, nhắc đến việc các quan chức của cả hai đảng lên án vụ nổ súng lần này.
Trước đó, Chủ tịch WHCA Weijia Jiang đã có bài phát biểu xúc động trên bục phát biểu sau vụ nổ súng, nói rằng hiệp hội sẽ tổ chức lại bữa tiệc tối vào một thời điểm khác, theo NBC News.
"Tổng thống sẽ có một cuộc họp báo tại Nhà Trắng trong 30 phút nữa. Đó không phải là chuyện đùa và ông ấy nhấn mạnh rằng chúng tôi sẽ lên lịch lại sự kiện này trong vòng 30 ngày tới", bà Jiang nói với những người tham dự.
"Tối nay, tôi đã nói rằng báo chí là một dịch vụ công cộng, bởi vì khi có tình huống khẩn cấp, chúng ta phải lao vào cuộc khủng hoảng chứ không phải chạy khỏi đó. Và trong một đêm khi chúng ta đang suy nghĩ về các quyền tự do được ghi trong Tu chính án thứ nhất, chúng ta cũng phải nghĩ về sự mong manh của chúng", bà Jiang nói thêm.
0"Chúng ta không thể để họ có vũ khí hạt nhân. Và họ đã đồng ý rằng họ sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân", ông Trump nói về Iran trong cuộc trả lời phỏng vấn với chương trình podcast "Pod Force One" của tờ New York Post được phát hành hôm nay 3.6, theo tờ The Times of Israel.
"Họ đã đồng ý với điều đó. Họ có thể thay đổi ý định, nhưng đó là một trong những điều họ phải đồng ý, họ đã đồng ý với điều đó - đó là điều quan trọng nhất", ông Trump nói thêm.
Nhà Trắng đã xác nhận các báo cáo rằng theo bản ghi nhớ đang được thảo luận giữa hai bên, Iran sẽ chính thức cam kết không theo đuổi vũ khí hạt nhân, theo The Times of Israel.
Cũng trong cuộc trả lời phỏng vấn trên, Tổng thống Trump cho hay ông tin rằng lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei "hoàn toàn tham gia" vào các cuộc đàm phán chấm dứt cuộc xung đột giữa hai bên.
Nhà lãnh đạo Mỹ còn nói: "Tôi muốn gặp ông ấy và có lẽ chúng tôi sẽ gặp nhau vào một thời điểm nào đó, tùy thuộc vào diễn biến của mọi việc".
Trong khi đó, ông Mohsen Rezaei, cố vấn quân sự của lãnh tụ tối cao Iran, ngày 3.6 cảnh báo trên mạng xã hội X rằng Tehran sẽ tiến hành thêm nhiều cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nếu Mỹ tiếp tục tấn công vào Iran, theo AFP.
Cảnh báo được đưa ra sau các cuộc tấn công của Mỹ vào một tàu chở dầu và đảo Qeshm của Iran, dẫn tới các cuộc tấn công trả đũa của Tehran vào Kuwait và Bahrain.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) hôm nay đã nhận trách nhiệm về một cuộc tấn công vào Kuwait để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ vào một tàu chở dầu và hòn đảo của Iran.
"Để đáp trả hành động gây hấn này, căn cứ không quân Ali Al Salem ở Kuwait, nơi chứa trực thăng, cũng như trụ sở Hạm đội 5 của Mỹ ở Bahrain, đã bị lực lượng vệ binh nhắm mục tiêu bằng tên lửa và máy bay không người lái", IRGC tuyên bố trên ứng dụng nhắn tin Telegram.
Bộ Y tế Kuwait thông báo ít nhất 63 người bị thương trong cuộc tấn công của Iran vào Kuwait, trong đó có cả nhân viên sân bay và hành khách, theo Reuters. Ngoài ra, Bộ Ngoại giao Kuwait khẳng định có một người thiệt mạng trong cuộc tấn công của Iran.
Trước đó, quân đội Mỹ tuyên bố đã "đánh bại thành công" một loạt cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran ở vịnh Ba Tư, và tiến hành cuộc tấn công tự vệ vào đảo Qeshm của Iran, theo AFP.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), đơn vị phụ trách các hoạt động quân sự của Washington tại Trung Đông, ngày 8/5 công bố video các tàu chở dầu Sea Star III và Sevda treo cờ Iran bị một tiêm kích F/A-18 của hải quân Mỹ tấn công với lý do chúng vi phạm lệnh phong tỏa mà Washington áp đặt đối với cảng biển Iran.
Video cho thấy những làn khói mỏng phụt ra từ ống khói tàu Sea Star sau khi nó bị không kích, rồi khói dần chuyển sang màu đen và bốc lên dày đặc. Trong cảnh quay về tàu Sevda, có thể thấy một quầng lửa bất ngờ bùng lên, kéo theo đó là những cột khói đen dày đặc.
Tuy nhiên, cả hai tàu đều không phát nổ, cũng không bị chìm sau khi bị tiêm kích Mỹ tấn công. Dựa trên video do CENTCOM cung cấp, hai tàu dầu không hứng chịu thiệt hại nào ngoài khu vực ống khói. Thông báo từ đơn vị này cũng không đề cập đến bất kỳ thương vong nào trên hai con tàu.
Cedric Leighton, đại tá không quân Mỹ về hưu và hiện là chuyên gia phân tích quân sự của CNN, cho rằng nhiều khả năng tiêm kích F/A-18 Mỹ đã sử dụng bom trơ 226 kg thay vì bom có sức công phá lớn để tấn công hai tàu dầu Iran.
Bom trơ là loại bom không chứa hoặc chứa rất ít thuốc nổ, chủ yếu phá hủy mục tiêu bằng động năng thay vì sức nổ. Bom trơ khi trúng mục tiêu thường không gây ra những vụ nổ lớn hay nổ thứ cấp như khi sử dụng bom nổ mạnh.
Việc sử dụng bom trơ có thể giúp tiêm kích Mỹ tấn công vào những bộ phận quan trọng để vô hiệu hóa tàu dầu mà không phá hủy con tàu. Trong trường hợp hai tàu dầu Iran, bộ phận bị nhắm tới là ống khói ngay phía sau buồng lái, nơi không có sự hiện diện của con người.
Khi sử dụng bom trơ, điều quan trọng là vũ khí này phải đạt độ chính xác rất cao để đánh trúng bộ phận cần nhắm đến nhằm phát huy hiệu quả cao nhất. Peter Layton, chuyên gia tại Viện Griffith châu Á, cựu sĩ quan không quân Australia, cho rằng chiến đấu cơ Mỹ nhiều khả năng đã sử dụng hệ thống dẫn đường bằng laser để dẫn hướng cho quả bom.
"Nếu tiêm kích F/A-18 bay thẳng về phía con tàu ở độ cao khoảng 1.500 m, sử dụng thiết bị ngắm mục tiêu hồng ngoại, chiếu tia laser vào ống khói rồi thả bom khi áp sát, mọi thứ sẽ diễn ra đúng như dự tính", ông nói.
Chiến thuật này đòi hỏi máy bay Mỹ nhắm vào tổng thể khu vực ống khói, thay vì thả bom trực tiếp vào bên trong lỗ thoát khói.
"Cảm biến trên quả bom cần 'nhìn thấy' chấm laser trên mục tiêu và nó phải bám theo điểm này trong ít nhất 10 giây cuối. Nếu điểm laser bị lọt thỏm vào trong ống khói khi máy bay lướt qua, độ chính xác sẽ bị ảnh hưởng", Layton giải thích.
Chuyên gia vận tải hàng hải Sal Mercogliano, giáo sư tại Đại học Campbell ở North Carolina, cho hay khi xem kỹ video, ông nhận thấy quả bom đã đánh trúng phần thấp hơn hoặc phần chân đế của ống khói trên hai con tàu.
Theo CENTCOM, hai tàu treo cờ Iran không chở hàng và đang hướng tới một cảng của Tehran ở vịnh Oman nhằm tìm cách lách lệnh phong tỏa từ Mỹ. Đây là con tàu thứ hai và thứ ba của Iran bị tiêm kích F/A-18 của Mỹ tấn công trong vòng ba ngày qua.
Hôm 6/5, một chiếc tiêm kích thuộc hải quân Mỹ đã bắn nhiều loạt đạn từ pháo 20 mm để vô hiệu hóa bánh lái của một tàu chở dầu.
"Cả ba tàu này hiện không còn hướng về phía Iran nữa", CENTCOM cho biết, đồng thời thêm rằng Mỹ đã vô hiệu hóa nhiều tàu khi chúng tìm cách lách lệnh phong tỏa cảng biển Iran.
"Hơn 50 tàu khác đã bị các lực lượng thuộc CENTCOM yêu cầu chuyển hướng để đảm bảo việc chấp hành lệnh phong tỏa", thông báo cho hay.
