Theo NASA, phi hành đoàn của sứ mệnh Artemis II đã đi được hơn nửa chặng đường đến Mặt Trăng và chuyến bay ngang qua Mặt Trăng được mong chờ từ lâu sẽ diễn ra vào ngày mai 6/4 (giờ Hà Nội). Trong hình ảnh mới nhất được gửi về, Mặt Trăng ngày càng hiện ra lớn hơn qua cửa sổ của tàu Orion.
Điểm ấn tượng trên bức ảnh chụp Mặt Trăng mới nhất từ tàu Orion là một phần của lưu vực Orientale, đánh dấu lần đầu tiên mắt người có thể quan sát được khu vực này. Trước đây, chỉ có các thiết bị chụp ảnh chuyên dụng mới từng nhìn thấy khu vực này trên Mặt Trăng.
Lưu vực Orientale (hay Mare Orientale) là một trong những hố va chạm đa vòng lớn nhất và trẻ nhất trên Mặt Trăng, hình thành khoảng 3,8 tỷ năm trước. Với cấu trúc “hình bia ngắm” đặc trưng rộng khoảng 930-960 km, Orientale nằm ở rìa phía tây tây nam của Mặt Trăng – đại diện cho một vùng chuyển tiếp quan trọng giữa mặt gần và mặt xa của Mặt Trăng.
Theo NASA, phi hành đoàn của sứ mệnh Artemis II đã đi được hơn nửa chặng đường đến Mặt Trăng và chuyến bay ngang qua Mặt Trăng được mong chờ từ lâu sẽ diễn ra vào ngày mai 6/4 (giờ Hà Nội). Trong hình ảnh mới nhất được gửi về, Mặt Trăng ngày càng hiện ra lớn hơn qua cửa sổ của tàu Orion.
Điểm ấn tượng trên bức ảnh chụp Mặt Trăng mới nhất từ tàu Orion là một phần của lưu vực Orientale, đánh dấu lần đầu tiên mắt người có thể quan sát được khu vực này. Trước đây, chỉ có các thiết bị chụp ảnh chuyên dụng mới từng nhìn thấy khu vực này trên Mặt Trăng.
Lưu vực Orientale (hay Mare Orientale) là một trong những hố va chạm đa vòng lớn nhất và trẻ nhất trên Mặt Trăng, hình thành khoảng 3,8 tỷ năm trước. Với cấu trúc “hình bia ngắm” đặc trưng rộng khoảng 930-960 km, Orientale nằm ở rìa phía tây tây nam của Mặt Trăng – đại diện cho một vùng chuyển tiếp quan trọng giữa mặt gần và mặt xa của Mặt Trăng.
Trước đó, vào ngày thứ hai của sứ mệnh Artemis II, Mặt Trăng vẫn còn rất xa tàu Orion. Ảnh chụp từ hệ thống camera trang bị trên các cánh pin mặt trời của tàu vũ trụ Orion, có thể chụp ảnh độ phân giải cao Mặt Trăng và Trái Đất.
Trước đó, vào ngày thứ hai của sứ mệnh Artemis II, Mặt Trăng vẫn còn rất xa tàu Orion. Ảnh chụp từ hệ thống camera trang bị trên các cánh pin mặt trời của tàu vũ trụ Orion, có thể chụp ảnh độ phân giải cao Mặt Trăng và Trái Đất.
Trong khi đó, Trái Đất ngày càng xa “tầm mắt” của các phi hành gia. Những hình ảnh Trái Đất do tàu Artemis II chụp được đánh giá ngoạn mục, cho thấy những góc nhìn về hành tinh xanh mà con người chưa từng được thấy kể từ lần cuối các phi hành gia rời khỏi quỹ đạo Trái Đất trong kỷ nguyên Apollo năm 1972.
Nữ phi hành gia Christina Koch của NASA mô tả việc nhìn thấy Mặt Trăng qua cửa sổ khoang tàu Orion trông rất khác với những gì quen thuộc trên Trái Đất. “Những phần tối hơn không nằm đúng vị trí”, bà nói. “Có điều gì đó khiến tôi cảm nhận rằng đó không phải là Mặt Trăng mà tôi thường thấy”.
“Ngay lập tức, bạn sẽ cảm thấy mình thật nhỏ bé”, chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen, nói. “Tôi biết những bức ảnh gửi về Trái Đất rất tuyệt vời, nhưng tôi xin đảm bảo với các bạn, ở đây còn tuyệt vời hơn nhiều”.
Trong khi đó, Trái Đất ngày càng xa “tầm mắt” của các phi hành gia. Những hình ảnh Trái Đất do tàu Artemis II chụp được đánh giá ngoạn mục, cho thấy những góc nhìn về hành tinh xanh mà con người chưa từng được thấy kể từ lần cuối các phi hành gia rời khỏi quỹ đạo Trái Đất trong kỷ nguyên Apollo năm 1972.
Nữ phi hành gia Christina Koch của NASA mô tả việc nhìn thấy Mặt Trăng qua cửa sổ khoang tàu Orion trông rất khác với những gì quen thuộc trên Trái Đất. “Những phần tối hơn không nằm đúng vị trí”, bà nói. “Có điều gì đó khiến tôi cảm nhận rằng đó không phải là Mặt Trăng mà tôi thường thấy”.
“Ngay lập tức, bạn sẽ cảm thấy mình thật nhỏ bé”, chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen, nói. “Tôi biết những bức ảnh gửi về Trái Đất rất tuyệt vời, nhưng tôi xin đảm bảo với các bạn, ở đây còn tuyệt vời hơn nhiều”.
Trong bức ảnh mới khác được gửi về từ Artemis II ghi lại góc chụp mới lạ, khi phần lớn đèn của tàu vũ trụ Orion đã được tắt để tránh chói mắt khi nhìn qua cửa sổ. Điều này cho phép phi hành đoàn nhìn ra ngoài và tận hưởng khung cảnh. Trên ảnh là Koch nhìn về phía Trái Đất.
Trong bức ảnh mới khác được gửi về từ Artemis II ghi lại góc chụp mới lạ, khi phần lớn đèn của tàu vũ trụ Orion đã được tắt để tránh chói mắt khi nhìn qua cửa sổ. Điều này cho phép phi hành đoàn nhìn ra ngoài và tận hưởng khung cảnh. Trên ảnh là Koch nhìn về phía Trái Đất.
Hình ảnh này được chụp trong quá trình kiểm tra bên ngoài định kỳ tàu Orion bằng camera trên thân vào ngày thứ hai của sứ mệnh. Góc chụp đồng thời cung cấp góc nhìn độc đáo về khoang tàu vũ trụ này trong môi trường không gian.
Orion đang ở trên cái gọi là “quỹ đạo trở về tự do” – thuật ngữ trong ngành du hành vũ trụ, dùng để chỉ một chuyến đi kiểu “súng cao su”. Nghĩa là, nhờ động lực quỹ đạo và lực hấp dẫn của Mặt Trăng, ngay cả khi Orion không bao giờ khởi động động cơ nữa, tàu vũ trụ vẫn sẽ bay vòng quanh Mặt Trăng và quay trở lại Trái Đất.
Hình ảnh này được chụp trong quá trình kiểm tra bên ngoài định kỳ tàu Orion bằng camera trên thân vào ngày thứ hai của sứ mệnh. Góc chụp đồng thời cung cấp góc nhìn độc đáo về khoang tàu vũ trụ này trong môi trường không gian.
Orion đang ở trên cái gọi là “quỹ đạo trở về tự do” – thuật ngữ trong ngành du hành vũ trụ, dùng để chỉ một chuyến đi kiểu “súng cao su”. Nghĩa là, nhờ động lực quỹ đạo và lực hấp dẫn của Mặt Trăng, ngay cả khi Orion không bao giờ khởi động động cơ nữa, tàu vũ trụ vẫn sẽ bay vòng quanh Mặt Trăng và quay trở lại Trái Đất.
Vị trí hiện tại của phi hành đoàn Artemis II, dự kiến bay vòng quanh quỹ đạo Mặt Trăng trong ngày 6/4. Đồ họa: CNN
Artemis II đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA). Họ có 10 ngày bay quanh Mặt Trăng, thực hiện các thí nghiệm nghiên cứu khoa học, thử nghiệm khả năng điều khiển tàu vũ trụ, kiểm tra y tế, huấn luyện sinh tồn và nhiều công việc khác.
Vị trí hiện tại của phi hành đoàn Artemis II, dự kiến bay vòng quanh quỹ đạo Mặt Trăng trong ngày 6/4. Đồ họa: CNN
Artemis II đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA). Họ có 10 ngày bay quanh Mặt Trăng, thực hiện các thí nghiệm nghiên cứu khoa học, thử nghiệm khả năng điều khiển tàu vũ trụ, kiểm tra y tế, huấn luyện sinh tồn và nhiều công việc khác.
Tuần trước, Sony thông báo sẽ ngừng hoàn toàn việc sản xuất đĩa game cho các trò chơi PlayStation mới kể từ tháng 1/2028. Khi đó, tất cả trò chơi phát hành cho hệ máy PlayStation chỉ có bản kỹ thuật số, phân phối độc quyền qua cửa hàng trực tuyến PlayStation Store và đối tác bán lẻ được ủy quyền.
Bài đăng của Sony trên X hiện nhận gần 160 triệu lượt xem và hơn 100.000 bình luận. Theo Business Insider, hầu hết mang tính tiêu cực. Nhiều người cho biết họ không muốn bỏ thói quen mua đĩa, bởi chúng không chỉ là đĩa game đơn thuần mà còn là vật phẩm mang giá trị sưu tầm. Số khác tỏ ra ủng hộ, nói đã mua game kỹ thuật số trong một thời gian dài.
Một số chỉ ra những rủi ro khi Sony phát hành game kỹ thuật số đến khách hàng, như công ty Nhật Bản sẽ khiến người dùng mất quyền truy cập vào hơn 500 trò chơi của StudioCanal do liên quan đến thỏa thuận cấp phép giữa cả hai. Lúc này, việc sở hữu bản sao đĩa vật lý của trò chơi có thể ngăn ngừa vấn đề.
"Tôi đã chơi game trên PlayStation từ thời PS1 và nhiều trò chơi yêu thích đều nằm trên các hệ máy PlayStation", tài khoản Reddit Stephen cho biết. "Tuy nhiên, tôi thích chơi bằng đĩa vật lý và từ chối ủng hộ bất kỳ công ty game nào nói không với đĩa vật lý. Tôi hy vọng Sony sẽ đảo ngược quyết định, hoặc mất đi một khách hàng kể từ năm 2028".
Tài khoản X của PlayStation không xuất hiện thêm nội dung nào kể từ khi ra thông báo ngày 1/7, dù trước đó vẫn thường đăng ít nhất một bài mỗi ngày.
Giới phát triển game cũng không hài lòng với động thái của Sony. Nhà phát triển Hideo Kojima, người tạo ra loạt game Metal Gear huyền thoại và hợp tác chặt chẽ với Sony nhiều năm, cho biết rất buồn trước sự kết thúc của đĩa game PlayStation. Tại liên hoan phim Il Cinema in Piazza ở Italy ngày 2/7, ông cảnh báo việc chỉ phân phối nội dung kỹ thuật số sẽ gây hại cho người dùng. "Một ngày nào đó, họ sẽ mất quyền truy cập vào nội dung đã mua", ông nói.
Jade Pearce, đại diện hãng bán lẻ trò chơi PNP Games (Canada), cũng lo ngại vấn đề về quyền sở hữu và bảo tồn, đồng thời cho rằng quyết định của Sony sẽ dẫn đến mất việc làm.
"Trò chơi lưu trữ dưới dạng vật lý đang âm thầm duy trì sức sống trong bối cảnh tương lai kỹ thuật số chiếm lĩnh", Pearce nói với IGN. "Việc khai tử đĩa game vật lý cũng đồng nghĩa một chuỗi liên quan gồm nhà bán lẻ, nhà phân phối, nhà sản xuất, kho bãi và hậu cần, thị trường đồ cũ và trao đổi, cũng như cộng đồng người sưu tầm và bảo tồn trong ngành bị xóa sổ".
Theo Pearce, hệ quả trước mắt là khiến hàng nghìn công việc bị loại bỏ, doanh nghiệp nhỏ phá sản. Động thái của Sony có thể tước đi một sự lựa chọn của người dùng, cũng như trao toàn quyền kiểm soát cho một số ít nhà cung cấp nền tảng.
"Chúng tôi không phản đối công nghệ kỹ thuật số. Chúng tôi chỉ phản đối việc nó trở thành lựa chọn duy nhất. Một cộng đồng lớn và đầy nhiệt huyết vẫn muốn sở hữu một trò chơi vật lý thực sự, và Sony sắp tước đi lựa chọn đó", Pearce nói thêm.
Trên trang Change.org, PNP Games khởi động chiến dịch yêu cầu Sony tiếp tục bán game PlayStation dạng vật lý và hiện nhận 161.000 chữ ký. Trang IGN cũng khảo sát về "tương lai hoàn toàn kỹ thuật số trong ngành game", với 91,2% người tham gia lựa chọn "Không".
Piers Harding-Rolls, chuyên gia phân tích ngành công nghiệp game của Ampere (Anh), cho rằng Sony đang quan tâm đến tiền hơn là cảm giác của khách hàng. Trích dẫn số liệu, ông chỉ ra việc bán game kỹ thuật số giúp các công ty kiếm nhiều tiền hơn so với dạng đĩa, khi nhà phát hành có thể thu tới 50% giá bán. Trong trường hợp của Sony, công ty thu 30% doanh thu bán game trên PlayStation Store, 70% còn lại thuộc về nhà phát hành.
Các hãng khác cũng nhanh chóng chế giễu động thái của Sony. Hãng sản xuất ghế chơi game Respawn tuyên bố hài hước "sẽ ngừng sản xuất ghế vật lý, chỉ sản xuất "ghế kỹ thuật số". KFC Tây Ban Nha đùa rằng sẽ bắt đầu cung cấp gà rán dưới dạng hình ảnh PNG, khách hàng có thể tải xuống để "sử dụng".
Ra đời năm 1994, hệ sinh thái PlayStation, gồm máy chơi game, đĩa game vật lý và phiên bản kỹ thuật số, được đánh giá như "gà đẻ trứng vàng" của Sony. Sony Interactive Entertainment (SIE), công ty con chịu trách nhiệm quản lý thương hiệu máy chơi game và phát triển phần mềm toàn cầu của công ty Nhật Bản, cho biết đến hết tháng 3, doanh số phần mềm trên các hệ máy PlayStation vượt 5,14 tỷ bản, gồm cả đĩa vật lý và game tải về. Trong đó, PS2 dẫn đầu với hơn 1,537 tỷ bản, tiếp theo là PS4 và PS5 với tổng cộng hơn 1,64 tỷ bản game bán ra. PS3 đạt hơn 999,4 triệu bản, trong khi thế hệ PlayStation đầu tiên bán ra hơn 962 triệu bản.
Mặc dù không có quy tắc cụ thể về thời điểm cần khởi động lại cho máy tính, người dùng thường nhận thấy hệ thống trở nên chậm chạp nếu không thực hiện điều này trong một thời gian dài. Các chương trình có thể mất nhiều thời gian để tải, hay phần mềm có thể không phản hồi. Một trong những nguyên nhân chính của vấn đề là hiện tượng rò rỉ bộ nhớ, khi bộ nhớ không được sử dụng tích tụ dần do các chương trình không giải phóng bộ nhớ mà chúng không còn cần nữa.
Các hệ điều hành hiện đại xử lý vấn đề này tốt hơn và việc đưa máy tính vào chế độ ngủ hoặc ngủ đông đã trở nên phổ biến hơn. Mặc dù ý kiến của người dùng về tần suất khởi động lại máy tính có sự khác biệt, tuy nhiên đa số đều đồng ý rằng nên khởi động lại ít nhất một lần mỗi tuần. Một số người thậm chí khuyên nên khởi động lại máy tính vào cuối mỗi ngày nếu sử dụng thường xuyên.
Đối với những người dùng ít sử dụng máy tính, có thể họ không cần khởi động lại thường xuyên. Tuy nhiên, việc khởi động lại máy tính được coi là một cách hiệu quả để tối ưu hóa hiệu suất và bảo mật. Đây là điều đặc biệt quan trọng khi hệ thống bắt đầu hoạt động chậm chạp. Nếu thường xuyên khởi động lại máy tính, người dùng sẽ không gặp phải tình huống cần khởi động lại vào thời điểm không thuận tiện.
Trên diễn đàn Reddit, người dùng đã thảo luận sôi nổi về tần suất khởi động lại máy tính. Một người dùng đề xuất rằng những ai cảm thấy việc này phiền phức nên thực hiện ít nhất một lần mỗi tuần để giải phóng bộ nhớ tạm (RAM) mà các ứng dụng đã tiêu thụ, đồng thời làm mới các kết nối mạng và phần cứng. Đây là điều đặc biệt hữu ích cho những ai thường xuyên sử dụng các ứng dụng ngốn bộ nhớ như trình duyệt web, phần mềm chỉnh sửa video và thiết kế 3D.
Một số người dùng cũng đồng tình, cho rằng việc khởi động lại máy mỗi tuần là tối ưu, đặc biệt khi có bản cập nhật. Bản cập nhật giúp máy tính nhận được các tính năng mới, cải thiện hiệu suất và cài đặt các bản vá bảo mật. Một số người cũng khuyên nên tắt máy nếu không sử dụng trong nhiều ngày, như vào cuối tuần, vì máy tính xách tay vẫn tiêu thụ điện năng khi ở chế độ ngủ.
Cuối cùng, một người dùng đã đưa ra ý kiến thú vị rằng "các máy tính cấu hình thấp" nên được tắt mỗi ngày, trong khi những máy tính có khả năng chạy "các trò chơi nặng" có thể không cần khởi động lại thường xuyên vì chúng có đủ tài nguyên để xử lý các tiến trình hoạt động không đúng cách.
Lần cuối cùng Mạng lưới Không gian Sâu (DSN) của NASA nhận tín hiệu từ Maven là ngày 6/12/2025, trước khi con tàu chạy bằng năng lượng Mặt Trời này bay ra phía sau Sao Hỏa. Theo dữ liệu đo từ xa, khi xuất hiện trở lại phía bên kia hành tinh, con tàu đã chuyển sang chế độ an toàn và quay mất kiểm soát, dẫn đến mất năng lượng. NASA nỗ lực thiết lập lại liên lạc với Maven suốt nhiều tháng qua nhưng không thành công.
Hội đồng điều tra kết luận, Maven có thể đã mất nguồn điện trong vòng vài giờ sau sự cố hồi tháng 12, khiến hệ thống liên lạc ngừng hoạt động và tàu vũ trụ rơi vào tình trạng không thể phục hồi. Mike Moreau, quản lý dự án Maven, khen ngợi nỗ lực của nhóm dự án, đồng thời chia sẻ: "Họ thực sự đã trải qua cảm giác mất đi một người thân yêu khi nhiệm vụ kết thúc". Nguyên nhân gốc rễ dẫn đến sự cố vẫn đang được điều tra.
Shannon Curry, nhà nghiên cứu chính của nhóm Maven, gọi con tàu là "nhiệm vụ Sao Hỏa tuyệt vời nhất từ trước đến nay" trong cuộc họp hôm 3/6. "Cả nhóm chắc chắn rất buồn về điều này, nhưng chúng tôi cũng vô cùng tự hào về những thành tựu khoa học đạt được trong thập kỷ qua", Curry nói.
"Dữ liệu thu thập từ Maven sẽ tiếp tục cung cấp những kiến thức quý giá về Sao Hỏa trong hàng chục năm tới", Louise Prockter, giám đốc Bộ phận Khoa học Hành tinh của NASA, cho biết.
Theo Space, Maven phóng lên không gian bằng tên lửa ULA Atlas V vào tháng 11/2013, là tàu thăm dò đầu tiên mang theo các thiết bị đo lường cách khí quyển Sao Hỏa phát triển và tương tác với gió Mặt Trời. 10 tháng sau, tàu đến quỹ đạo hành tinh. Các nhà khoa học sau đó kết luận, Mặt Trời là nguyên nhân khiến Sao Hỏa mất đi phần lớn khí quyển vào không gian, biến nó từ một thế giới ẩm ướt và ấm áp thành nơi khô cằn, lạnh lẽo như ngày nay.
Nhiệm vụ ban đầu của Maven được lên kế hoạch chỉ kéo dài một năm, nhưng sau đó gia hạn thêm 10 năm do con tàu vẫn hoạt động tốt. Việc mất Maven khiến NASA chỉ còn lại hai tàu thăm dò trên quỹ đạo Sao Hỏa gồm Mars Odyssey, phóng năm 2001, và Mars Reconnaissance Orbiter (MRO), phóng năm 2005. Cả hai tàu này cũng đã hoạt động vượt xa thời gian dự kiến ban đầu.
Ngoài nghiên cứu khoa học, Maven còn là mắt xích liên lạc quan trọng với một số robot trên bề mặt Sao Hỏa. Nó phối hợp với tàu MRO và Mars Odyssey (NASA), Mars Express và TGO (Cơ quan Vũ trụ châu Âu ESA) để chuyển tiếp thông tin liên lạc cho các robot tự hành như Perseverance và Curiosity (NASA). Theo AP, 4 tàu còn lại sẽ tiếp tục đảm nhận công việc này và không có dữ liệu khoa học nào từ các robot bị mất.
