Không chỉ tận dụng mùa hè để kiếm thêm thu nhập, nhiều sinh viên hiện nay còn ưu tiên tìm các công việc liên quan đến chuyên ngành nhằm tích lũy kinh nghiệm và phát triển kỹ năng. Tuy nhiên, đi cùng với đó là nguy cơ gặp phải các tin tuyển dụng lừa đảo, yêu cầu đóng phí cũng khiến nhiều bạn trẻ “có bài học nhớ đời”.
Hoàng Thị Đan Tâm, sinh viên năm cuối Trường ĐH Kinh tế – Tài chính TP.HCM, cho biết khi tìm việc làm thêm mùa hè, bản thân ưu tiên các công việc văn phòng hoặc thực tập sinh đúng chuyên ngành để định hướng nghề nghiệp lâu dài. Tâm thường tìm việc thông qua LinkedIn, TopCV hoặc nhờ người quen giới thiệu vì đây là những kênh được đánh giá có độ uy tín cao hơn.
Theo Tâm, mức lương của sinh viên làm thêm sẽ phụ thuộc vào tính chất công việc. Với các công việc phục vụ quán cà phê, lương thường tính theo giờ, dao động từ 25.000 – 30.000 đồng/giờ; công việc văn phòng thực tập sinh trên các trang này dao động khoảng 2 – 5 triệu đồng/tháng.
“Mức lương này em thấy khá hợp lý, vừa có thu nhập vừa tích lũy kinh nghiệm sau ra trường. Các bạn tìm việc nên tìm trên LinkedIn, TopCV… Em đã tìm nhiều việc trên này, làm từ năm 2 đại học đến nay, lương cũng khá mà chưa thấy mất phí hay lừa đảo”, Tâm nói.
Còn Nguyễn Tuyết Nhu, sinh viên Trường ĐH Tài chính – Marketing TP.HCM, cho biết dịp hè, em thường tìm các công việc bán thời gian như bán hàng hoặc phục vụ quán cà phê thông qua các website tuyển dụng. Tuy nhiên, nữ sinh cho rằng các website có thông tin pháp lý rõ ràng an toàn hơn tìm việc trên mạng xã hội.
“Năm nhất đại học em tìm việc làm gia sư thông qua một bài đăng trên Facebook, nơi tuyển dụng yêu cầu đóng phí hồ sơ, em làm theo, cuối cùng mất tiền oan mà việc làm thì không thấy đâu. Các bạn tìm việc nên xem trên các website tuyển dụng chính thức của các quán cà phê hoặc tin dán trực tiếp tại cửa hàng”, Nhu nói.
Theo Nhu, mức lương phổ biến của sinh viên làm thêm hiện nay khoảng 25.000 đồng/giờ, tuy nhiên cũng có nơi trả lương cao hơn, dao động từ 27.000 – 35.000 đồng/giờ tương xứng với thời gian và công sức bỏ ra.
Tương tự, Vũ Minh Tuấn, sinh viên Trường ĐH Bách khoa TP.HCM, cho biết thường tìm việc phục vụ thông qua fanpage chính thức của quán, nhà hàng hoặc người quen để đảm bảo uy tín, tránh bị lừa.
“Mức thu nhập của em là khoảng 2 – 3,5 triệu đồng/tháng với công việc phục vụ bàn ở nhà hàng nhỏ. Em thấy là mức lương này tương đối phù hợp với sinh viên làm thêm trong dịp hè, nếu các bạn muốn cao hơn thì tăng ca”, Tuấn nói và cho biết từng “nhẹ dạ cả tin” nộp phí xin việc mùa hè thông qua một bài quảng cáo trên Zalo, phải trải qua lần mất tiền oan đó Tuấn mới rút ra được kinh nghiệm nên tìm việc làm thêm ở đâu thì an toàn.
Giữa hàng loạt tin tuyển dụng mùa hè, nhiều sinh viên lo ngại nguy cơ bị lừa đảo, mất phí khi tìm việc online. Theo kinh nghiệm của một số người đi trước, tìm việc qua mạng xã hội cần cẩn trọng hơn vì thông tin thật giả lẫn lộn.
Trương Dĩ Linh (32 tuổi, ngụ P. Cầu Ông Lãnh, TP.HCM), cho biết khi còn là sinh viên Trường ĐH Mở TP.HCM, Linh thường tìm các vị trí thực tập sinh tại doanh nghiệp thông qua LinkedIn, WBOX hoặc website chính thức của công ty. Linh ưu tiên những công việc phù hợp với định hướng ngành học, cụ thể ngành của Linh thuộc lĩnh vực công nghệ thông tin để vừa có thu nhập vừa có kinh nghiệm, làm giàu kỹ năng sau ra trường. “Hoặc các công việc liên quan đến tiếng Anh để có thêm cơ hội tiếp xúc với môi trường làm việc thực tế”, Linh nói.
Để tránh bị lừa đảo khi tìm việc, Linh cho biết bản thân luôn kiểm tra kỹ thông tin doanh nghiệp trước khi đi phỏng vấn. “Nếu nơi tuyển dụng yêu cầu đóng phí thì mình sẽ bỏ qua ngay. Mình thường xem trước thông tin công ty và độ uy tín của nơi tuyển dụng rồi mới ứng tuyển”, Linh nói.
Theo Linh, sinh viên nên ưu tiên tìm việc trên website chính thức của công ty hoặc các nền tảng tuyển dụng uy tín như: LinkedIn, VietnamWorks, TopCV hay WBOX thay vì quá phụ thuộc vào các bài đăng trên Facebook, Zalo vì nguy cơ lừa đảo cao hơn.
Trong khi đó, Võ Thành Trung (31 tuổi, ngụ P.Thủ Đức, TP.HCM) cho rằng sinh viên thường thiếu kinh nghiệm nên dễ gặp rủi ro khi tìm việc làm thêm trên mạng. Theo Trung, cách an toàn hơn là tìm việc thông qua người quen giới thiệu hoặc xác minh kỹ thông tin doanh nghiệp trước khi ứng tuyển, đến trực tiếp nơi có đăng tuyển dụng để kiểm tra.
“Tìm việc trên mạng thì thật giả lẫn lộn, nếu thấy thông tin mơ hồ hoặc thiếu rõ ràng thì không nên apply”, Trung nói.
Còn Đổng Kim Tú (30 tuổi, ngụ P.Cầu Ông Lãnh, TP.HCM), cho biết bản thân chỉ đi làm thêm vào kỳ thực tập năm cuối còn lại các kỳ nghỉ hè đều dành thời gian để phát triển kỹ năng mềm và thực hiện nghiên cứu khoa học nhằm trau dồi bản thân. Dù kinh nghiệm tìm việc dịp hè không nhiều nhưng theo Tú sinh viên nên tìm công việc làm thêm đúng hoặc gần với chuyên ngành mình học để tích lũy kinh nghiệm, kỹ năng và làm đẹp CV khi ra trường xin việc.
“Các bạn có thể tìm các công ty tuyển thực tập sinh trên các website tuyển dụng để apply, mức lương cũng khá, khoảng 2 – 5 triệu đồng mỗi tháng”, Tú nói.
Ngày 19.5, khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại phường Nam Nha Trang (Khánh Hòa) trang nghiêm đón nhiều đoàn học sinh trong trang phục chỉnh tề đến tham dự lễ kết nạp Đoàn, đúng dịp kỷ niệm 136 năm ngày sinh Bác Hồ (19.5.1890 - 19.5.2026).
Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh là công trình do cựu chiến binh Bùi Xuân Phước, 91 tuổi, nguyên Giám đốc Bảo tàng tỉnh Phú Yên cũ, dày công xây dựng suốt gần 30 năm trên thửa đất 2.200 m2 của gia đình.
Ông Phước chia sẻ khi cầm quyết định nghỉ hưu năm 1995, ông tự nhủ: "Mình có chuyên môn bảo tàng, mình có mảnh đất này, tại sao không biến nó thành một cuốn sử sống về Bác để lại cho mai sau?". Tháng 10.1997, ông khởi công xây dựng công trình tâm huyết này.
Hiện khu tưởng niệm lưu giữ hơn 150 hiện vật và tư liệu về cuộc đời Bác, sắp xếp theo từng giai đoạn lịch sử, gồm bản sao micro Bác Hồ dùng khi đọc Tuyên ngôn Độc lập ngày 2.9.1945; mô hình tàu Amiral Latouche Tréville đưa người thanh niên Nguyễn Tất Thành rời Tổ quốc ngày 5.6.1911; tượng chân dung Bác bằng đồng nặng gần 100 kg do Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng năm 2016.
Được Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chính thức công nhận là "Địa chỉ đỏ", từ năm 2016 đến nay nơi đây đã đón hàng trăm nghìn lượt người đến sinh hoạt chính trị, kết nạp Đảng, kết nạp Đoàn và tham quan truyền thống.
Có mặt tại Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh chiều 19.5, Ngụy Như Minh Đức, Bí thư Chi đoàn Trường THCS Nguyễn Hiền, phường Nam Nha Trang, cho biết 43 học sinh tiêu biểu nhất đã được chọn lọc kỹ lưỡng để tham dự buổi lễ kết nạp Đoàn đặc biệt hôm nay.
Thay vì tổ chức tại trường như thường lệ, chi đoàn muốn đưa các em về với "địa chỉ đỏ" để lễ kết nạp diễn ra đúng ngày sinh nhật Bác. "Chúng tôi muốn các em nhìn vào tấm gương của Bác để thấy được khát vọng của tuổi trẻ, từ đó nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, không bao giờ lùi bước trước thử thách", anh Đức nhấn mạnh.
Phạm Hiền Duyên Lâm, học sinh lớp 9/1 Trường THCS Nguyễn Hiền, xúc động chia sẻ: "Được cài huy hiệu Đoàn tại không gian thiêng liêng này, đúng ngày sinh nhật Bác, là niềm vinh dự em sẽ không bao giờ quên".
Sáng 19.5, tại khu tưởng niệm, Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Nam Nha Trang tổ chức lễ kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ông Nguyễn Khắc Hà, Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Khánh Hòa cùng đại diện các sở, ban, ngành đến dự. Trong không khí trang nghiêm, các đại biểu thành kính dâng hương, dâng hoa tưởng nhớ công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ thiên tài, anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới.
Một vài năm trước, trang cá nhân của Nguyễn Hoàng Ngọc Hà (28 tuổi, ngụ xã Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long) thường xuyên đăng hình ảnh, trạng thái và những bài viết chia sẻ cuộc sống thường ngày. Nhưng giờ đây cô đã chủ động dần rút lui khỏi mạng xã hội (MXH).
"Mục tiêu của mình là bỏ bớt tài khoản MXH, chỉ dùng email để kiểm tra công việc và liên lạc qua điện thoại khi cần", Hà tâm sự. Vì làm việc tự do chủ yếu qua hình thức trực tuyến, cô vẫn cần dùng MXH để duy trì kết nối công việc, nhưng ngoài khung giờ làm, Hà hạn chế tối đa.
Theo Ngọc Hà, có nhiều lý do để đưa đến quyết định này, đầu tiên là vì sức khỏe thể chất và cả tinh thần: "Từng có giai đoạn công việc phụ thuộc nhiều vào mạng xã hội, mình hay đau đầu, hoa mắt và trở nên căng thẳng". Hà cũng cho biết thay vì để MXH dọn mâm sẵn, cô muốn tự chọn món để não bộ và tâm trí dung nạp hằng ngày; những nội dung bản thân chủ động chọn thường nhẹ nhàng và dễ chịu hơn.
Trần Thành Đạt (30 tuổi, ngụ P.Xóm Chiếu, TP.HCM) cho rằng việc chủ động giảm tải MXH là để bảo toàn năng lượng. Đạt kể: "Công việc của tôi đòi hỏi tiếp xúc với nhiều người, vì vậy sau thời gian đó tôi chỉ muốn có không gian riêng, không còn nhu cầu lên mạng tương tác nhiều". Trước đây, anh cũng liên tục cập nhật cuộc sống lên mạng, nhưng dần thấy mệt vì "lúc nào cũng có cảm giác phải hiện diện, phải trả lời, phải theo kịp mọi thứ". Đạt cho biết: "Bây giờ tôi dùng MXH chủ yếu để nhắn tin với gia đình, bạn bè thân, thấy đầu óc nhẹ đi rõ".
Ngọc Hà và Thành Đạt không phải trường hợp cá biệt. Một số bạn trẻ chia sẻ họ đang theo đuổi lối sống "giảm online", "detox MXH" hay "sống chậm lại" để giảm áp lực từ thế giới mạng, tập trung hơn vào bản thân.
Từ góc độ tâm lý học, tiến sĩ tâm lý Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu phân tích cơ chế đằng sau hiện tượng này. "MXH được thiết kế để kích thích dopamine (chất dẫn truyền thần kinh và được biết tới là "hormone hạnh phúc" - PV) liên tục thông qua lượt thích, bình luận và những nội dung giải trí bất tận. Song khi dopamine tiết ra liên tục và quá mức, nó dẫn đến trạng thái bão hòa, sự chú ý liên tục sẽ gây kiệt sức tâm lý", tiến sĩ Hiếu lý giải.
Cùng chia sẻ góc nhìn, tiến sĩ tâm lý Nguyễn Tuấn Anh (Học viện Thanh thiếu niên VN) cho rằng lựa chọn này không phải là sự thờ ơ: "Đó là phản ứng tự nhiên trước tình trạng quá tải thông tin và áp lực phải luôn hiện diện trong không gian số. Khi việc lên mạng trở thành một dạng trình diễn bản thân, một số bạn trẻ bắt đầu cảm thấy mệt mỏi nên họ chọn cách lấy lại quyền kiểm soát đối với đời sống tinh thần".
Việc tắt thông báo, giảm tương tác công khai, theo tiến sĩ Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu, trong tâm lý học được gọi là thiết lập "ranh giới số". "Mỗi tiếng "ting" thông báo là một lần sự tập trung bị gián đoạn, tạo ra những micro-stress (áp lực siêu nhỏ - PV) tích tụ thành lo âu mỗi ngày", tiến sĩ Hiếu nói thêm.
Cả hai chuyên gia đều nhấn mạnh phải phân biệt giữa ẩn mình tích cực và thu mình tiêu cực. "Ẩn mình tích cực là một sự lựa chọn chủ động, người trẻ lùi một bước trên không gian mạng để lấy đà tiến lên hai bước trong đời sống thực. Dù ít online, họ vẫn làm tốt công việc, vẫn hiện diện trọn vẹn bên người thân và vui vẻ với bạn bè", tiến sĩ Khắc Hiếu mô tả. Còn theo tiến sĩ Tuấn Anh, thu mình tiêu cực không chỉ là "detox MXH" mà thường đi kèm với sự né tránh kéo dài, dần cắt đứt các kết nối ngoài đời, mất hứng thú với những hoạt động từng yêu thích...
Nhìn rộng hơn, tiến sĩ Nguyễn Tuấn Anh cho rằng nếu trước đây, hiện diện thường được hiểu là phải đăng tải, chia sẻ và được nhìn thấy thường xuyên, thì hiện nay một số bạn trẻ đang định nghĩa lại điều đó. "Họ có thể chọn nhắn tin riêng thay vì bình luận công khai, gặp mặt trực tiếp thay vì đăng ảnh, giữ một số trải nghiệm cho riêng mình thay vì biến mọi khoảnh khắc thành nội dung", tiến sĩ Tuấn Anh cho hay.
Hiểu được những lo lắng thường trực ấy, các thủ khoa trong chương trình Thủ khoa tiếp sức gen Z mùa thi 2026 sẽ giúp các bạn tháo gỡ gánh nặng tâm lý "chưa thi đã sợ rớt" đang vô tình gây thêm nhiều áp lực, căng thẳng trong khoảng thời gian cận kề kỳ thi.
Tiếp thêm tinh thần cho thí sinh trong giai đoạn nước rút này, Võ Thị Yến Vy, thủ khoa Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM năm 2024, nhắn gửi: "Mình hiểu được cảm giác hoang mang, áp lực và cả việc thức khuya học bài, rồi buổi sáng phải thức dậy sớm để ôn bài… đây đều là những điều rất quen thuộc với thí sinh. Chúng ta đều biết thi tốt nghiệp THPT là kỳ thi rất quan trọng, ai cũng sẽ rất áp lực. Nhưng các bạn hãy thử nhìn lại xem, chúng ta đã đi đến đây rồi. Hành trình 12 năm học mặc dù nhiều khó khăn nhưng chúng ta luôn nỗ lực để vượt qua và đi tiếp, đó là điều rất đáng tự hào".
Theo Yến Vy, thí sinh cũng đừng so sánh mình với bất kỳ ai khác, vì bản thân là phiên bản độc nhất. Mỗi người sẽ có một cuộc đời riêng, một hành trình và tốc độ phát triển riêng. Quan trọng là chúng ta không bỏ cuộc. Yến Vy cho rằng thí sinh cũng nên hiểu điểm số không quan trọng, không định nghĩa bạn như thế nào, vì đó chỉ là điểm của một cuộc thi. Sau cuộc thi, mình vẫn sẽ là mình - một người đã luôn cố gắng, nỗ lực rất nhiều.
Đối với những trường hợp "chưa thi đã lo sợ rớt", khi luôn lo lắng rằng nếu lỡ không may nhận về kết quả không như mong muốn thì phải làm sao, trong video Thủ khoa tiếp sức gen Z mùa thi hôm nay (18.5), Yến Vy chỉ ra những cách để đón nhận và vực dậy tinh thần.
"Có một số bạn sẽ thắc mắc tại sao thủ khoa lại chia sẻ những cách vực dậy tinh thần khi gặp điểm số không mong muốn, nhưng thật ra Vy cũng đã từng trải qua những điểm số không như kỳ vọng trong các cuộc thi khác, và bản thân cũng đã rất hụt hẫng. Vì đã trải qua nên Vy muốn chia sẻ kinh nghiệm với mọi người", Yến Vy bày tỏ.
Đầu tiên theo Vy, hãy cho phép bản thân được buồn nhưng có thời hạn. "Mình được phép buồn chứ, vì bản thân đã nỗ lực rất nhiều nhưng kết quả không như mong muốn thì mình cũng có quyền thất vọng về điều đó. Nhưng hãy để nỗi buồn có thời hạn. Có thể một ngày, hai ngày hoặc là một tuần đều được nhưng sau đó các bạn phải vực dậy và bước tiếp. Thời gian không chờ đợi ai hết và phía trước chắc chắn sẽ có cơ hội tiếp theo dành cho mình", Yến Vy nhắn gửi.
Cách tiếp theo là hãy ngẫm về những phương án dự phòng của mình. Nếu như chúng ta không đậu được nguyện vọng 1 thì vẫn còn nguyện vọng 2, nguyện vọng 3 và cũng còn phương thức xét học bạ. Theo Vy, phương thức xét học bạ cũng là một cánh cửa rộng mở cho tất cả thí sinh.
"Các bạn đừng so sánh bản thân mình với con nhà người ta vì mỗi người sẽ có một "múi giờ" thành công khác nhau. Có người rực rỡ tuổi 18, có người lại tỏa sáng tuổi 22, có người thành công khi bước sang tuổi 30. Chính vì thế, chúng ta không cần quá áp lực về điều này. Dù kết quả có như thế nào, các bạn chỉ cần nhớ bản thân mình đã cố gắng mỗi ngày là được", Yến Vy nói, đồng thời tâm sự thêm với thí sinh: "Cánh cửa này có thể đóng lại nhưng cánh cửa khác sẽ mở ra. Kết quả thi có thể không tốt nhưng không ai có thể phủ nhận được nỗ lực suốt 12 năm học của các bạn. Vy và chương trình Thủ khoa tiếp sức gen Z mùa thi 2026 sẽ luôn ủng hộ và đồng hành cùng các bạn. Hẹn gặp lại các bạn ở giảng đường đại học với nụ cười rạng rỡ nhất".
