Không chỉ tận dụng mùa hè để kiếm thêm thu nhập, nhiều sinh viên hiện nay còn ưu tiên tìm các công việc liên quan đến chuyên ngành nhằm tích lũy kinh nghiệm và phát triển kỹ năng. Tuy nhiên, đi cùng với đó là nguy cơ gặp phải các tin tuyển dụng lừa đảo, yêu cầu đóng phí cũng khiến nhiều bạn trẻ “có bài học nhớ đời”.
Hoàng Thị Đan Tâm, sinh viên năm cuối Trường ĐH Kinh tế – Tài chính TP.HCM, cho biết khi tìm việc làm thêm mùa hè, bản thân ưu tiên các công việc văn phòng hoặc thực tập sinh đúng chuyên ngành để định hướng nghề nghiệp lâu dài. Tâm thường tìm việc thông qua LinkedIn, TopCV hoặc nhờ người quen giới thiệu vì đây là những kênh được đánh giá có độ uy tín cao hơn.
Theo Tâm, mức lương của sinh viên làm thêm sẽ phụ thuộc vào tính chất công việc. Với các công việc phục vụ quán cà phê, lương thường tính theo giờ, dao động từ 25.000 – 30.000 đồng/giờ; công việc văn phòng thực tập sinh trên các trang này dao động khoảng 2 – 5 triệu đồng/tháng.
“Mức lương này em thấy khá hợp lý, vừa có thu nhập vừa tích lũy kinh nghiệm sau ra trường. Các bạn tìm việc nên tìm trên LinkedIn, TopCV… Em đã tìm nhiều việc trên này, làm từ năm 2 đại học đến nay, lương cũng khá mà chưa thấy mất phí hay lừa đảo”, Tâm nói.
Còn Nguyễn Tuyết Nhu, sinh viên Trường ĐH Tài chính – Marketing TP.HCM, cho biết dịp hè, em thường tìm các công việc bán thời gian như bán hàng hoặc phục vụ quán cà phê thông qua các website tuyển dụng. Tuy nhiên, nữ sinh cho rằng các website có thông tin pháp lý rõ ràng an toàn hơn tìm việc trên mạng xã hội.
“Năm nhất đại học em tìm việc làm gia sư thông qua một bài đăng trên Facebook, nơi tuyển dụng yêu cầu đóng phí hồ sơ, em làm theo, cuối cùng mất tiền oan mà việc làm thì không thấy đâu. Các bạn tìm việc nên xem trên các website tuyển dụng chính thức của các quán cà phê hoặc tin dán trực tiếp tại cửa hàng”, Nhu nói.
Theo Nhu, mức lương phổ biến của sinh viên làm thêm hiện nay khoảng 25.000 đồng/giờ, tuy nhiên cũng có nơi trả lương cao hơn, dao động từ 27.000 – 35.000 đồng/giờ tương xứng với thời gian và công sức bỏ ra.
Tương tự, Vũ Minh Tuấn, sinh viên Trường ĐH Bách khoa TP.HCM, cho biết thường tìm việc phục vụ thông qua fanpage chính thức của quán, nhà hàng hoặc người quen để đảm bảo uy tín, tránh bị lừa.
“Mức thu nhập của em là khoảng 2 – 3,5 triệu đồng/tháng với công việc phục vụ bàn ở nhà hàng nhỏ. Em thấy là mức lương này tương đối phù hợp với sinh viên làm thêm trong dịp hè, nếu các bạn muốn cao hơn thì tăng ca”, Tuấn nói và cho biết từng “nhẹ dạ cả tin” nộp phí xin việc mùa hè thông qua một bài quảng cáo trên Zalo, phải trải qua lần mất tiền oan đó Tuấn mới rút ra được kinh nghiệm nên tìm việc làm thêm ở đâu thì an toàn.
Giữa hàng loạt tin tuyển dụng mùa hè, nhiều sinh viên lo ngại nguy cơ bị lừa đảo, mất phí khi tìm việc online. Theo kinh nghiệm của một số người đi trước, tìm việc qua mạng xã hội cần cẩn trọng hơn vì thông tin thật giả lẫn lộn.
Trương Dĩ Linh (32 tuổi, ngụ P. Cầu Ông Lãnh, TP.HCM), cho biết khi còn là sinh viên Trường ĐH Mở TP.HCM, Linh thường tìm các vị trí thực tập sinh tại doanh nghiệp thông qua LinkedIn, WBOX hoặc website chính thức của công ty. Linh ưu tiên những công việc phù hợp với định hướng ngành học, cụ thể ngành của Linh thuộc lĩnh vực công nghệ thông tin để vừa có thu nhập vừa có kinh nghiệm, làm giàu kỹ năng sau ra trường. “Hoặc các công việc liên quan đến tiếng Anh để có thêm cơ hội tiếp xúc với môi trường làm việc thực tế”, Linh nói.
Để tránh bị lừa đảo khi tìm việc, Linh cho biết bản thân luôn kiểm tra kỹ thông tin doanh nghiệp trước khi đi phỏng vấn. “Nếu nơi tuyển dụng yêu cầu đóng phí thì mình sẽ bỏ qua ngay. Mình thường xem trước thông tin công ty và độ uy tín của nơi tuyển dụng rồi mới ứng tuyển”, Linh nói.
Theo Linh, sinh viên nên ưu tiên tìm việc trên website chính thức của công ty hoặc các nền tảng tuyển dụng uy tín như: LinkedIn, VietnamWorks, TopCV hay WBOX thay vì quá phụ thuộc vào các bài đăng trên Facebook, Zalo vì nguy cơ lừa đảo cao hơn.
Trong khi đó, Võ Thành Trung (31 tuổi, ngụ P.Thủ Đức, TP.HCM) cho rằng sinh viên thường thiếu kinh nghiệm nên dễ gặp rủi ro khi tìm việc làm thêm trên mạng. Theo Trung, cách an toàn hơn là tìm việc thông qua người quen giới thiệu hoặc xác minh kỹ thông tin doanh nghiệp trước khi ứng tuyển, đến trực tiếp nơi có đăng tuyển dụng để kiểm tra.
“Tìm việc trên mạng thì thật giả lẫn lộn, nếu thấy thông tin mơ hồ hoặc thiếu rõ ràng thì không nên apply”, Trung nói.
Còn Đổng Kim Tú (30 tuổi, ngụ P.Cầu Ông Lãnh, TP.HCM), cho biết bản thân chỉ đi làm thêm vào kỳ thực tập năm cuối còn lại các kỳ nghỉ hè đều dành thời gian để phát triển kỹ năng mềm và thực hiện nghiên cứu khoa học nhằm trau dồi bản thân. Dù kinh nghiệm tìm việc dịp hè không nhiều nhưng theo Tú sinh viên nên tìm công việc làm thêm đúng hoặc gần với chuyên ngành mình học để tích lũy kinh nghiệm, kỹ năng và làm đẹp CV khi ra trường xin việc.
“Các bạn có thể tìm các công ty tuyển thực tập sinh trên các website tuyển dụng để apply, mức lương cũng khá, khoảng 2 – 5 triệu đồng mỗi tháng”, Tú nói.
Giữa một khối lượng lớn từ vựng tiếng Anh, nếu không có phương pháp học sẽ khó nắm hết được. Với điểm 10 tuyệt đối (9,6 điểm thi tốt nghiệp THPT, sau khi quy đổi điểm IELTS thì điểm xét tuyển môn tiếng Anh là 10), trong video Thủ khoa tiếp sức gen Z mùa thi hôm nay 9.5, Đinh Trung Quốc Anh, thủ khoa Trường ĐH Quốc tế, ĐH Quốc gia TP.HCM, sẽ bật mí những phương pháp mà cậu bạn đã áp dụng khi học từ vựng tiếng Anh.
Quốc Anh cho biết trong năm thi tốt nghiệp THPT của mình (năm 2022), cậu bạn vừa thi môn tiếng Anh, vừa thi chứng chỉ IELTS (để quy đổi IELTS xét tuyển ĐH) và cả hai kỳ thi đều yêu cầu một lượng từ vựng rất lớn. Chính vì thế, trong quá trình ôn, Quốc Anh đã đúc rút được những kinh nghiệm quý báu.
"Mình rất thích phương pháp học bằng flashcard, tức học bằng thẻ ghi nhớ. Đối với một cái flashcard, mọi người sẽ ghi từ vựng tiếng Anh vào một mặt và mặt sau sẽ ghi nghĩa cũng như vài câu ví dụ về cách dùng từ đó. Mình mong khi học từ vựng, mọi người sẽ luôn có một câu ví dụ đi kèm để hiểu được cách sử dụng và ngữ cảnh dùng từ đó, đây là điều rất quan trọng", Quốc Anh nhấn mạnh.
Ngoài ra, anh bạn thủ khoa cũng khuyên thí sinh nên nắm được những nguyên tắc cơ bản của việc cấu thành từ. Chẳng hạn đối với danh từ thường sẽ có những đuôi như thế nào, hoặc với động từ sẽ có những dạng gì?... Theo Quốc Anh, cũng nên quan tâm đến tiền tố, hậu tố vì đây là điều quan trọng và thường xuyên gặp phải khi học từ vựng. Vì thường từ một từ có thể suy ra được danh, động và tính từ, nên việc học tiền tố và hậu tố sẽ giúp mọi người học một từ nhưng thực chất là học được tất cả các dạng từ khác của nó.
Khi học từ vựng, điều mà thủ khoa này mong muốn nhắn gửi đến thí sinh nhiều nhất, đó là đừng nản. Vì đây là một quá trình đòi hỏi sự kiên trì. Với những bạn không quen với việc học nhiều từ vựng một lần thì có thể bắt đầu bằng từ số lượng nhỏ, chẳng hạn 10 từ mỗi ngày hoặc một tuần đặt mục tiêu học được 20 - 30 từ. Chỉ cần kiên trì, Quốc Anh tin rằng vốn từ vựng của bạn sẽ cải thiện sau hơn một tháng, hoặc là trong khoảng thời gian ngắn.
Tiếng Anh là môn mà Quốc Anh tự tin nhất trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, những gì mà chàng thủ khoa chia sẻ đều được rút ra từ chính kinh nghiệm "dùi mài kinh sử" suốt thời gian dài. Vào thời điểm ôn thi, Quốc Anh cũng như nhiều thí sinh khác, có rất nhiều băn khoăn, thắc mắc cần giải đáp. Có những điều sau khi thi xong, Quốc Anh mới nhìn lại và tự rút ra được bài học. Quốc Anh biết rằng mỗi người sẽ có một phương pháp học khác nhau, và phương pháp của bản thân chưa chắc đã phù hợp với tất cả mọi người. Nhưng cậu bạn vẫn mong thí sinh có thể học được một vài điều gì đó hữu ích từ phương pháp mà mình chia sẻ.
Sáng nay, khoảng hơn 7 giờ, khi cánh cổng trường khép lại và các thí sinh bắt đầu làm bài thi năng khiếu môn vẽ trang trí màu, khu vực phía trước Trường ĐH Kiến trúc TP.HCM vẫn còn đông phụ huynh nán lại.
Người ngồi dưới tán cây tránh nắng, người tựa lưng vào gốc cây, người tranh thủ chợp mắt sau chuyến đi dài từ tỉnh lên thành phố. Không còn tất bật chuẩn bị giấy tờ hay nhắc nhở con trước giờ thi, giờ đây việc duy nhất của họ là chờ đợi.
Ngồi phía đối diện cổng trường, tay cầm chặt balo và chiếc ô, chị Nguyễn Thị Ngọc (ngụ TP.Đồng Nai), cho biết hai mẹ con đã thức dậy từ lúc 3 giờ sáng để đến TP.HCM dự thi. “Không yên tâm để con bé đi một mình nên tôi đưa con đi. Hai mẹ con đến nơi lúc khoảng 5 giờ sáng. Lúc đi sợ mưa nên tôi mang theo cái ô. Giờ ngồi đây đợi con thi xong rồi hai mẹ con lại bắt xe về luôn”, chị Ngọc nói.
Nhìn về phía cổng trường nơi con gái vừa bước vào phòng thi, người mẹ này cho biết bản thân cũng hồi hộp không kém con. “Tối qua tôi cũng trằn trọc khó ngủ. Thấy con học hành, ôn luyện vất vả nên thương lắm. Nhiều lúc cũng khuyên chọn ngành khác nhẹ nhàng hơn nhưng con không chịu. Nó thích quá thì mình chỉ biết ủng hộ thôi”, chị Ngọc tâm sự.
Chị Ngọc cho biết gia đình sống chủ yếu bằng nghề nông, thu nhập phụ thuộc vào từng vụ mùa. Sau mỗi vụ thu hoạch, vợ chồng chị lại chắt chiu một khoản để lo chuyện học hành cho con. Hôm nay, chị gác lại công việc đồng áng ở quê để đồng hành cùng con trong kỳ thi quan trọng. Nhìn lại đôi bàn tay chai sần vì những tháng ngày làm nông vất vả của mình, chị Ngọc chỉ mong con gái được học đến nơi đến chốn sau này có công việc nhẹ nhàng hơn.
Cách đó không xa, chị Trần Thị Mỹ Linh (ngụ Đồng Tháp, trước đây là Tiền Giang) đang tranh thủ chợp mắt dưới gốc cây sau khi con đã vào phòng thi. Chị Linh cho biết bản thân là một thợ may, tối hôm qua vẫn còn thức khuya làm việc đến gần nửa đêm. Chỉ vài tiếng sau, chị lại thức dậy để đưa con lên TP.HCM dự thi.
“Lúc 4 giờ hai mẹ con mới lật đật dậy chuẩn bị, cũng hơi trễ nên lo dữ lắm, sợ không kịp giờ thi. May sao tới nơi vẫn đúng giờ. Giờ con vào thi rồi tôi mới yên tâm ngồi chợp mắt nghỉ một chút”, chị Linh chia sẻ.
Bên cạnh những phụ huynh đang ngồi đợi con, hình ảnh dễ bắt gặp nhất trước cổng trường là những bạn trẻ trong màu áo xanh tình nguyện liên tục di chuyển để hỗ trợ thí sinh và người nhà. Từ hướng dẫn phòng thi, chỉ đường, hỗ trợ gửi đồ đến xử lý các tình huống phát sinh, các sinh viên tình nguyện gần như không có phút nghỉ ngơi.
Đưa con gái từ Bình Định cũ vào TP.HCM dự thi, chị Dương Thị Thu Thủy cho biết hai mẹ con đã đi tàu lửa đến trước một ngày. “Con tôi mới học lớp 11 nên năm nay chủ yếu đi thi để trải nghiệm. Tuy nhiên, lần đầu tiếp cận kỳ thi năng khiếu nên hai mẹ con cũng khá bỡ ngỡ. Thấy các bạn tình nguyện viên túc trực từ sớm, cần gì cũng sẵn sàng hỗ trợ nên tôi yên tâm hơn rất nhiều”, chị Thủy nói.
Để kịp thời hỗ trợ thí sinh, nhiều sinh viên đã có mặt từ khi trời còn chưa sáng. Sau khi hoàn thành phần lớn công việc đầu giờ và các thí sinh đã bắt đầu làm bài thi, các tình nguyện viên mới tranh thủ lót dạ.
Sau khi ăn vội bữa sáng bên vỉa hè, tình nguyện viên Nguyễn Thái Quốc, cho biết 4 giờ sáng đã có mặt tại trường. "Đây là lần đầu tiên mình tham gia Tiếp sức mùa thi. Công việc của mình chủ yếu là hướng dẫn đường đi cho thí sinh, nhắc nhở các bạn kiểm tra lại địa điểm thi, dụng cụ. Được làm một công việc ý nghĩa như vậy thì việc ngồi ăn sáng vội bên lề đường cũng chẳng có vấn đề gì", Quốc cho biết.
Còn Phạm Quốc Minh Quân, một tình nguyện viên khác, chia sẻ: “Khoảng 3 giờ 40 phút mình đã có mặt ở trường. Sau khi hỗ trợ các bạn thí sinh ổn định tụi mình mới tranh thủ ăn sáng. Sáng nay mình cũng hỗ trợ đưa một thí sinh đi nhầm cơ sở đến đúng điểm thi kịp giờ”, Quân kể.
Theo Võ Thanh Bảo, Chủ tịch Hội Sinh viên Trường ĐH Kiến trúc TP.HCM, đội trưởng đội hình Tiếp sức mùa thi, năm nay có khoảng 350 tình nguyện viên tham gia hỗ trợ thí sinh tại hai cơ sở thi ở đường Pasteur và Đặng Văn Bi.
Bản thân từng là thí sinh dự thi năng khiếu, Bảo hiểu cảm giác căng thẳng và lo lắng trước giờ làm bài. Vì vậy, mục tiêu của đội hình là cố gắng hỗ trợ thí sinh một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất. “Sau mỗi mùa thi, chúng mình đều ngồi lại rút kinh nghiệm để năm sau làm tốt hơn. Chỉ cần giúp các bạn bớt đi một chút lo lắng trước giờ thi là tụi mình đã thấy rất vui rồi”, Bảo chia sẻ.
Nữ sinh ấy là Lê Ngọc Phương Thảo, tân cử nhân ngành truyền hình tại Học viện Điện ảnh và Truyền hình quốc gia Saint Petersburg (Liên bang Nga). Hành trình đến với nước Nga được Thảo xem như mối lương duyên, bên cạnh đó sự nỗ lực và cố gắng của chính Thảo đã tạo nên hành trình học tập đáng nhớ tại Nga.
Nguyện vọng du học Nga được Thảo nuôi dưỡng từ những năm học chuyên Nga tại Trường THPT chuyên Thái Nguyên. Giải 3 trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia tiếng Nga cùng điểm 10 tuyệt đối ngôn ngữ này trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2021 đã mở ra cơ hội giúp Thảo hiện thực hóa mục tiêu du học.
Theo Thảo, điều kiện quan trọng cho tấm vé du học chính là danh hiệu học sinh giỏi cấp quốc gia. "Mỗi ngày, mình và các bạn trong đội tuyển học từ 2 đến 3 ca tiếng Nga, đến tối về ký túc xá lại tiếp tục ôn lại các bài tập. Tất cả đều lặp đi lặp lại và diễn ra trong thời gian khoảng 2 tháng. Tuy căng thẳng nhưng được nhà trường và gia đình quan tâm, tạo nhiều động lực để mình toàn tâm toàn ý cho việc ôn luyện", Thảo tâm sự.
Chính nhờ những nguồn động viên và điều kiện học tập chất lượng xuyên suốt quá trình ôn luyện, Thảo đoạt giải 3 ở kỳ thi học sinh giỏi quốc gia tiếng Nga. Giải thưởng này góp phần giúp Thảo thêm tự tin trước khi bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT. Với hành trang tích lũy là giải thưởng cấp quốc gia trước đó, nút thắt về áp lực tâm lý đã được cởi bỏ, giúp Thảo tập trung hoàn thành kỳ thi với tổng điểm tổ hợp D02 (toán, ngữ văn, tiếng Nga) đạt 27 điểm, trong đó tiếng Nga đạt điểm 10 tuyệt đối.
"Tiếng Nga là một trong những môn thi cuối, sau khi hoàn thành bài thi, dù có đôi chút lo lắng về sai số trong bài thi nhưng mình khá tự tin đạt điểm tuyệt đối với những đáp án mà bản thân lựa chọn", Thảo nói thêm.
Chia sẻ về hành trình 5 năm du học tại Nga, Thảo cho biết việc được học và rèn luyện tiếng Nga từ những năm THPT đã giúp bản thân có thêm nhiều lợi thế khi giao tiếp với giảng viên và bạn bè tại trường. "Đôi khi học trên trường mình cũng không cập nhật được toàn bộ kiến thức, khả năng lưu loát khi giao tiếp với giảng viên và bạn bè chính là bí quyết hiệu quả mà mình áp dụng trong suốt quãng thời gian học tập tại Nga", Thảo bật mí.
Để lại nhiều ấn tượng với giảng viên Nga
Nhận xét về Thảo, thạc sĩ Kostantin Kimovich Guzinov, giảng viên Khoa Công nghệ truyền thông, Học viện Điện ảnh và Truyền hình quốc gia Saint Petersburg (Liên bang Nga), cho biết: "Trong nhiều năm giảng dạy, Thảo là một trong những sinh viên để lại trong tôi ấn tượng đặc biệt sâu sắc. Tinh thần ham học hỏi, sự chăm chỉ và ý thức trách nhiệm cao của Thảo là phẩm chất đáng quý. Mặc dù phải học tập ở một đất nước khác, bằng một ngôn ngữ khác và môi trường văn hóa hoàn toàn mới, Thảo chưa bao giờ ngại khó khăn mà luôn nỗ lực để hiểu vấn đề một cách sâu sắc nhất. Bên cạnh đó, Thảo luôn cởi mở, thân thiện và thái độ luôn tôn trọng thầy cô cũng như bạn bè. Theo tôi, những phẩm chất ấy không kém phần quan trọng so với kiến thức chuyên môn. Thảo là một sinh viên rất đáng tự hào của Việt Nam tại trường".
Theo học tại Saint Petersburg, thành phố đặc biệt trong mối quan hệ ngoại giao thân tình giữa 2 nước Việt - Nga đã góp phần giúp Thảo lên ý tưởng và thực hiện khóa luận tốt nghiệp. Thảo cho biết: "Đề tài mình triển khai mang tên "Chủ tịch Hồ Chí Minh và thành phố Saint Petersburg, 100 năm tình bạn và ký ức". Bài làm được thực hiện không chỉ bản giấy mà còn là phóng sự. Tại Saint Petersburg, có bảo tàng và tượng đài Bác được xây dựng nhân dịp kỷ niệm 100 năm Bác đặt chân đến nơi đây. Trong phóng sự, mình khai thác chủ yếu về bảo tàng, tượng đài Bác và mối quan hệ giữa Bác và thành phố này".
Bảo vệ khóa luận tốt nghiệp, đề tài của Thảo nhận về điểm xuất sắc cùng những lời khen từ giảng viên trong hội đồng. Thảo tự hào chia sẻ: "Các thầy cô nhận xét mình nghiêm túc và chuẩn bị cho đề tài này từ rất lâu, có sự am hiểu và thực hiện đề tài vô cùng trơn tru".
Theo Phương Thảo, từ khi nhận được học bổng du học, mục tiêu lớn nhất của cô là trở về để phục vụ đất nước. "Những kiến thức trong suốt 5 năm mình tích lũy được ở Nga sẽ ý nghĩa hơn khi mình trở về quê nhà và cống hiến", Thảo tâm sự.
Nhận thức rõ vai trò và trách nhiệm của bản thân, là người trẻ trong thời đại phát triển mới của đất nước, Thảo khẳng định, bản thân luôn cần trau dồi, học hỏi không ngừng và mong muốn lan tỏa những hình ảnh, câu chuyện mang giá trị tốt đẹp của đất nước và con người Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.