AI tự phát minh ngôn ngữ ‘ngoài hành tinh’, khoa học tranh cãi

Ngày 8-5, Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC), thuộc Bộ Tài chính phối hợp với EXCEL Services Corporation tổ chức Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Hoa Kỳ với chủ đề phát triển năng lượng tiên tiến phục vụ các ngành công nghệ chiến lược. Sự kiện được tổ chức tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, TP Hà Nội.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Võ Xuân Hoài - Phó giám đốc NIC - cho biết đây là dịp để tăng cường kết nối giữa các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp đến các đối tác quốc tế. Qua đó, thúc đẩy hợp tác trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực, hướng tới từng bước hình thành nền tảng năng lượng phù hợp cho sự phát triển của các ngành công nghệ chiến lược.

Trong bối cảnh các ngành công nghệ chiến lược ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng năng lượng quy mô lớn, ổn định và bền vững, thì việc phát triển các giải pháp năng lượng tiên tiến có ý nghĩa quan trọng đối với năng lực cạnh tranh dài hạn của nền kinh tế.

Trên thực tế, NIC đã bắt tay với EXCEL Services, với trọng tâm là nghiên cứu triển khai các trung tâm sản xuất điện năng có độ tin cậy cực cao tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM. Việc hợp tác nhằm phục vụ những lĩnh vực khắt khe như chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và hàng không.

Còn theo ông Dan Ludwig - Phó chủ tịch EXCEL Services, Việt Nam cần nguồn cung năng lượng ổn định nhằm duy trì chuỗi cung ứng toàn cầu về các linh kiện, hệ thống và dịch vụ IT, AI.

Và giải pháp kỹ thuật được đưa ra là sử dụng các lò phản ứng hạt nhân quy mô nhỏ và vi mô (SMR), tích hợp cùng lưới điện vi mô thông minh (smart micro grid). Đây là mô hình phát điện không chỉ giúp đảm bảo nhu cầu nội khu mà còn giảm áp lực đầu tư cho hệ thống truyền tải quốc gia.

"Nhiệm vụ của chúng tôi không phải là cạnh tranh với EVN hay PVN. Việc phát triển nguồn điện tại chỗ sẽ giảm bớt áp lực tài chính cho EVN, nhất là trong việc đầu tư quy mô lớn vào hệ thống truyền tải và phân phối điện toàn quốc", ông Dan Ludwig chia sẻ thêm.

Ông Phạm Quang Vinh, nguyên đại sứ Việt Nam tại Mỹ, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt - Mỹ, cũng cho rằng để đạt tốc độ tăng trưởng hai con số thì cần có đủ năng lượng ổn định và thân thiện với môi trường. Các đối tác Mỹ có thể cung cấp cho Việt Nam những công nghệ phù hợp.

Tuy nhiên, ông Vinh cũng chỉ ra những điểm cần chú ý trong hợp tác năng lượng giữa Việt Nam và Mỹ, đó là cạnh tranh tạo ra công nghệ, cạnh tranh cũng buộc các nước phải tạo độ tin cậy cao, phải chuyển giao được công nghệ thông qua đào tạo nguồn nhân lực.

Thứ hai ở cấp chính phủ phải tiếp tục đàm phán về điều khoản D1, D3 liên quan đến công nghệ cao mà Mỹ đang hạn chế đối với Việt Nam.

Thứ ba phải thành lập liên doanh để cùng làm điện hạt nhân, nếu không thì sẽ rất khó chuyển giao công nghệ.

Cuối cùng là doanh nghiệp Việt Nam phải tham gia vào chuỗi cung ứng của các đối tác lớn.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

*Tiếp tục cập nhật

Sự gián đoạn xảy ra do tín hiệu vô tuyến và laser - vốn cho phép trao đổi thông tin hai chiều giữa tàu Orion của nhiệm vụ Artemis II và Trái Đất - bị Mặt Trăng chặn lại. Điều này cũng đi kèm với hiện tượng "Trái Đất lặn", tức Trái Đất khuất sau Mặt Trăng theo tầm nhìn từ con tàu.

"Cảm ơn mọi người đã cho chúng tôi đặc ân to lớn được cùng nhau trải nghiệm hành trình này. Thật kỳ diệu", Victor Glover, phi hành gia của nhiệm vụ Artemis II, gửi thông điệp đặc biệt ngay trước khi không thể kết nối. "Khi chuẩn bị mất liên lạc vô tuyến, chúng tôi vẫn có thể cảm nhận được tình yêu từ Trái Đất. Gửi tới mọi người ở trên và xung quanh Trái Đất: chúng tôi yêu các bạn. Hẹn gặp lại ở phía bên kia".

Tình trạng dự kiến kéo dài 41 phút và bốn phi hành gia sẽ trải qua sự tĩnh lặng, cô lập hoàn toàn, lặng lẽ du hành trong không gian vũ trụ tối tăm. Họ có thể dành toàn bộ sự chú ý vào việc khám phá Mặt Trăng, tập trung chụp ảnh, nghiên cứu địa chất, đồng thời quan sát kỹ vẻ đẹp của thiên thể.

Năm 1969, phi hành gia NASA Michael Collins của nhiệm vụ Apollo 11 cũng trải qua sự cô lập do mất tín hiệu khi tàu bay qua phía sau Mặt Trăng, thậm chí đơn độc hơn. Hai đồng đội của ông, Neil Armstrong và Buzz Aldrin, khi đó đang thực hiện những bước đi đầu tiên của nhân loại trên bề mặt Mặt Trăng. Tuy nhiên, Collins không hề sợ hãi và luôn cảm thấy kỳ lạ khi giới truyền thông gọi ông là "người đàn ông cô đơn nhất lịch sử".

Giới chuyên gia hy vọng sự gián đoạn liên lạc này sẽ sớm được khắc phục thời gian tới, khi NASA cũng như các cơ quan vũ trụ khác bắt đầu xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng, đẩy mạnh công cuộc khám phá thiên thể.

"Truyền dữ liệu trong không gian luôn là một thách thức lớn", Farzana Khatri, kỹ sư hệ thống trưởng kiêm thành viên cấp cao của Nhóm Truyền thông Quang học và Lượng tử thuộc Phòng thí nghiệm Lincoln, cho biết trên trang MIT.

Với Artemis II, NASA lần đầu thử nghiệm Hệ thống liên lạc quang học Orion Artemis II (O2O) cho một nhiệm vụ có người lái ngoài không gian. Giải pháp do Phòng thí nghiệm Lincoln thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) phối hợp với Trung tâm không gian Goddard thuộc NASA phát triển, có khả năng truyền dữ liệu băng thông cao hơn từ không gian so với các hệ thống tần số vô tuyến (RF) truyền thống. O2O dùng chùm tia laser để gửi video và hình ảnh độ phân giải cao về bề mặt Mặt Trăng xuống Trái Đất với tốc độ lên tới 260 Mb/giây (Mbps).

Ngoài ra, Artemis II còn liên lạc dựa vào Mạng không gian sâu (DSN) - mạng lưới toàn cầu gồm ba ăng-ten vô tuyến lớn đặt tại California, Australia, Tây Ban Nha.

Tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) và tàu Orion đưa phi hành đoàn Artemis II rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội), bay tới Mặt Trăng, thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA).

Ngoài O2O, nhiều công nghệ trên tàu Orion cũng lần đầu được thử nghiệm ngoài không gian. Đây còn là chuyến bay có người lái đầu tiên của SLS, tên lửa mạnh nhất do NASA chế tạo, và tàu Orion. Ngoài ra, tàu cũng trang bị nhà vệ sinh hoạt động đầy đủ đầu tiên trong chuyến bay tới Mặt Trăng.

Thu Thảo

Nguồn: https://vnexpress.net/phi-hanh-doan-artemis-ii-bi-co-lap-phia-sau-mat-trang-5059290.html

Theo các bác sĩ, những hình ảnh do AI tạo ra thường vượt xa giới hạn sinh lý của cơ thể con người, thậm chí tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu cố gắng tái hiện ngoài đời thực.

Bác sĩ da liễu thẩm mỹ Rachel Westbay cho biết bà vốn đã quen với những yêu cầu “khó chiều” từ bệnh nhân.

Bà từng thấy có người mang ảnh thời trẻ hoặc người nổi tiếng đến và mong mình có thể “hô biến” khuôn mặt như vậy.

Tuy nhiên, đầu năm nay, bà thực sự sốc khi một bệnh nhân bước vào phòng khám ở Upper East Side cùng một bức ảnh giống như tranh biếm họa: Môi căng phồng quá mức, đôi mắt to như búp bê.

Điều đáng nói là bức ảnh đó được tạo ra bởi ChatGPT.

“Giống như ai đó nói rằng họ muốn trông như nàng tiên cá Ariel vậy”, bác sĩ Rachel Westbay chia sẻ với tờ Business Insider.

AI đang dần xuất hiện ngày càng nhiều trong các phòng khám thẩm mỹ. Thay vì để bác sĩ quyết định kết quả “sau phẫu thuật”, nhiều bệnh nhân chủ động dùng các công cụ tạo ảnh AI như ChatGPT, Nano Banana hay các ứng dụng filter để dựng nên phiên bản đẹp nhất của chính mình.

Các bác sĩ cho rằng điều này khiến họ phải đối mặt với một bài toán khó. Đó là phải giải thích cho bệnh nhân hiểu đâu là giới hạn mà phẫu thuật có thể đạt tới và đâu là điều cơ thể con người hoàn toàn không thể chịu đựng.

Một khảo sát do Trung tâm Y khoa Beth Israel Deaconess công bố năm ngoái cho thấy những người thường sử dụng AI chỉnh sửa ảnh có kỳ vọng “cao hơn đáng kể” về kết quả phẫu thuật thẩm mỹ.

Bác sĩ Steven Williams, cựu Chủ tịch Hiệp hội Phẫu thuật Thẩm mỹ (Mỹ) cho biết ông từng gặp nhiều bệnh nhân mang theo ảnh AI mô phỏng nâng ngực, tạo hình cơ thể hay sửa mũi.

“Cơ thể con người không phải đất sét”

Daina Jenkins (60 tuổi) quyết định thực hiện một ca phẫu thuật căng da mặt sau nhiều năm tìm hiểu và cân nhắc.

“Nếu thứ gì đang chảy xệ, phình ra hay trễ xuống thì tôi sẽ nâng nó lên, hút nó đi hoặc chỉnh sửa nó”, bà nói vui.

Sau khi chọn được bác sĩ phù hợp, Jenkins nhận ra phòng khám không cung cấp hình ảnh mô phỏng hậu phẫu.

Vì vậy, bà tự tìm đến ChatGPT, mô tả các thủ thuật can thiệp mình định làm và yêu cầu AI tạo hình ảnh sau phẫu thuật.

Kết quả hiện ra là một khuôn mặt với làn da không tì vết, quai hàm sắc lẹm và đôi môi căng mọng, hoàn toàn khác với diện mạo thật của bà sau ca phẫu thuật thực tế.

Khi mang hình ảnh ấy hỏi lại bác sĩ, Jenkins cảm thấy nhẹ nhõm khi được giải thích rằng kết quả như vậy thực tế không thể đạt được.

“Nó không phải đời thực. Tôi vẫn thích việc mình trông tự nhiên hơn”, Jenkins kể lại.

Theo bác sĩ Rachel Westbay, AI thường tạo ra kiểu gương mặt giống búp bê với đôi môi đầy, mắt to và cằm sắc nét. Nhưng nó không tính đến cấu trúc gương mặt riêng, đặc điểm sắc tộc hay sự cân đối tổng thể của mỗi người.

Bác sĩ phẫu thuật Sachin Shridharani tại Manhattan kể rằng từng có một phụ nữ ngoài 70 tuổi mang tới bức ảnh AI với mong muốn trông trẻ như cháu gái mình.

“Tôi giải thích rằng chúng tôi không thể đưa bà ấy trở lại thời trẻ, nhưng bà vẫn khăng khăng muốn như vậy”, bác sĩ Sachin Shridharani chia sẻ.

Các bác sĩ cho biết nhiều cuộc tư vấn giờ đây kéo dài hàng giờ chỉ để giải thích cho bệnh nhân hiểu đâu là điều khả thi và an toàn. Có những người muốn chiếc mũi nhỏ đến mức không thể thở bình thường hoặc vòng eo bé tới mức “không còn chỗ cho nội tạng”.

“Cơ thể con người không phải đất sét. Chúng tôi phải bảo vệ các hệ cơ quan và giới hạn sinh lý khi tiến hành phẫu thuật”, bác sĩ Steven Williams nhấn mạnh.

Bác sĩ Rachel Westbay cũng cho biết có những yêu cầu hoàn toàn bất khả thi, chẳng hạn làm mắt to hơn bằng phẫu thuật. Theo bà, nếu có thể làm được, người đó cũng sẽ trông như nhân vật hoạt hình.

Tiêu chuẩn cái đẹp thời AI

Các chuyên gia nhận định việc bệnh nhân mang ảnh tham khảo đến phòng khám vốn không mới. Trước đây, họ từng cắt ảnh người mẫu từ tạp chí hay ảnh các siêu mẫu nổi tiếng.

Nhưng mạng xã hội và AI đã đẩy xu hướng này lên một cấp độ hoàn toàn khác.

Một nghiên cứu năm 2019 của Học viện Phẫu thuật Tạo hình và Tái tạo khuôn mặt tại Mỹ cho thấy 72% bác sĩ từng gặp bệnh nhân muốn phẫu thuật chỉ để “trông đẹp hơn khi selfie”.

Dù vậy, nhiều bác sĩ vẫn nhìn thấy tiềm năng tích cực của AI.

Bác sĩ Justin Sacks từ Trường Y Đại học Washington (Mỹ) nêu quan điểm rằng trong tương lai, AI có thể hỗ trợ bác sĩ mô phỏng kết quả phẫu thuật cho bệnh nhân một cách trực quan.

Ví dụ, với bệnh nhân ung thư vú cần tái tạo ngực, AI có thể tạo mô phỏng trực tiếp. Chẳng hạn nếu đặt túi silicone 400ml thì cơ thể sẽ thay đổi ra sao, hay lớp mô mềm sẽ trông thế nào.

“Cuộc trò chuyện giữa bác sĩ và bệnh nhân lúc đó sẽ thay đổi hoàn toàn. Kỳ vọng của bệnh nhân cũng thực tế hơn nhiều”, bác sĩ Justin Sacks nhận định.

Tuy nhiên, các bác sĩ vẫn cảnh báo rằng điều quan trọng nhất không phải là AI tạo ra hình ảnh đẹp đến đâu, mà là lý do thực sự khiến một người muốn thay đổi ngoại hình.

“Nếu ai đó nghĩ phẫu thuật sẽ giúp họ có công việc mới, một mối quan hệ mới hay địa vị xã hội mới, đó là dấu hiệu đáng lo”, bác sĩ Steven Williams khẳng định.

Tin Gốc: Dân Trí