Ăn cá ngừ, người đàn ông ở TPHCM nguy kịch vì phản vệ

Theo Đài CNN ngày 15-6, độ tuổi tối thiểu để sử dụng mạng xã hội là 13, nhưng gần 40% trẻ trong độ tuổi 8-12 tuổi hiện vẫn đang mất thời gian trên không gian mạng.

Các chuyên gia cảnh báo việc tiếp cận các nền tảng số quá sớm có thể khiến trẻ đối mặt nguy cơ thử rượu bia, thuốc lá, cần sa và các chất gây nghiện khác ở độ tuổi nhỏ hơn.

Trong nghiên cứu đăng trên tạp chí American Journal of Psychiatry, ông Jason M. Nagata - Phó giáo sư nhi khoa tại Đại học California - cùng cộng sự đã theo dõi thói quen sử dụng mạng xã hội của thanh thiếu niên từ 9 đến 16 tuổi trong vòng 4 năm.

Nhóm nghiên cứu chia người tham gia thành 4 nhóm theo thời điểm và mức độ sử dụng mạng xã hội. Trong đó, nhóm bắt đầu dùng từ khoảng 9 tuổi được xếp vào nhóm "tiếp cận sớm".

Kết quả cho thấy những trẻ thuộc nhóm này và sử dụng mạng xã hội hơn 3 giờ/ngày có khả năng thử cần sa cao gấp 17 lần và thử thuốc lá cao gấp 14 lần so với các nhóm còn lại.

Theo ông Nagata, một trong những nguyên nhân đến từ việc trẻ tiếp xúc với quảng cáo hoặc bài đăng trên mạng xã hội có nội dung "bình thường hóa" việc sử dụng chất kích thích.

"Khi tham gia mạng xã hội, trẻ có thể nhìn thấy quảng cáo hoặc các bài đăng mô tả việc sử dụng chất kích thích như một điều thú vị hay phổ biến. Điều đó có thể khiến các em dễ tò mò và muốn thử", ông nhận định.

Dữ liệu nghiên cứu cũng cho thấy hơn 50% thanh thiếu niên từng nhìn thấy quảng cáo đồ uống có cồn và gần 61% cho biết bạn bè đồng trang lứa thường đăng tải nội dung liên quan đến rượu bia.

Phần lớn nội dung này đều thể hiện hình ảnh tích cực, trong khi đó, những hệ lụy tiêu cực của việc sử dụng chất kích thích lại ít được đề cập.

Một nghiên cứu tại Úc còn ghi nhận gần 40.000 quảng cáo đồ uống có cồn được đăng trên Facebook và Instagram chỉ trong một năm, phần lớn đi kèm các nút tương tác như "Mua ngay".

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Mới đây, thông tin Bệnh viện Đa khoa Bình Dương (phường Phú Lợi, TPHCM) bị phản ánh cấp giấy ra viện ghi mã bệnh tật thể hiện trẻ sinh ra mắc giang mai bẩm sinh không đúng, gây xôn xao dư luận.

Đi nhiều nơi xét nghiệm để xóa mã bệnh "giang mai bẩm sinh" cho con

Cụ thể, theo giấy ra viện cấp ngày 17/12/2025, Bệnh viện Đa khoa Bình Dương đã ghi phần chẩn đoán có thể hiện mã bệnh tật (ICD) A50 (tức bệnh giang mai bẩm sinh) cho một bệnh nhi sinh thường gần 40 tuần tuổi, với kết quả xét nghiệm RPR dương tính.

Chẩn đoán này khiến cha bệnh nhi lo lắng, nên quyết định đưa con đến 2 bệnh viện khác để làm xét nghiệm RPR kiểm tra lại, nhưng kết quả đều âm tính.

Sau đó, người cha mang các giấy xét nghiệm đến Bệnh viện Đa khoa Bình Dương để khiếu nại, nhưng cơ sở y tế trên vẫn giữ quan điểm về việc thể hiện mã bệnh tật A50 trên hồ sơ xuất viện, với lý do bệnh nhi dương tính với xét nghiệm nhanh Syphilis miễn dịch tự động (một xét nghiệm sàng lọc vi khuẩn giang mai).

Đến ngày 6/3, khi gia đình đã nhiều lần khiếu nại, phía Bệnh viện Bình Dương mới cấp lại giấy ra viện. Lúc này, nội dung chẩn đoán bỏ đi mã bệnh A50, thể hiện cả xét nghiệm RPR âm tính và xét nghiệm nhanh Syphilis miễn dịch tự động dương tính (trong khi đó, giấy xuất viện ban đầu ghi RPR dương tính).

Cho rằng bệnh viện có sai sót trong chẩn đoán, khiến trẻ bị gắn mác giang mai bẩm sinh, phải trải qua nhiều lần chọc dịch não tủy đau đớn, gây tổn hại về tinh thần và kinh tế cho gia đình (khi phải tìm nhiều nơi làm xét nghiệm thời gian dài), cha bệnh nhi đề nghị cơ quan chức năng làm rõ và xem xét xử lý trách nhiệm những người liên quan.

Bệnh viện nhận lỗi ghi nhầm tên xét nghiệm

Trao đổi với phóng viên Dân trí ngày 15/6, lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa Bình Dương xác nhận, có sự việc nơi này bị gia đình bệnh nhi khiếu nại trong việc cấp giấy ra viện ghi mã bệnh tật A50.

Trường hợp trên là con một sản phụ 31 tuổi (quê Đắk Lắk). Trong quá trình điều trị, em bé có kết quả xét nghiệm Syphilis miễn dịch tự động dương tính. Theo phác đồ của Bộ Y tế, khi có kết quả này, bác sĩ phải xem đây là trường hợp nghi ngờ giang mai và tiếp tục các bước thăm dò tìm nguyên nhân, trong đó có chọc dịch não tủy.

Điều này nhằm bảo đảm việc chẩn đoán và điều trị được thực hiện đầy đủ, tránh bỏ sót bệnh lý có thể ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh.

Tuy nhiên, khi cấp giấy ra viện, nhân viên y tế đã đánh máy nhầm lẫn tên xét nghiệm Syphilis thành RPR. Phía bệnh viện giải thích, cả 2 xét nghiệm trên đều được sử dụng trong sàng lọc giang mai, nhưng Syphilis được đánh giá đặc hiệu hơn.

Việc có sự khác biệt giữa các chỉ số xét nghiệm là điều có thể xảy ra trong thực tế chuyên môn và cần được đánh giá trong từng trường hợp cụ thể. Ngoài ra, nội dung ghi trên giấy ra viện ban đầu của bệnh nhi chỉ mang ý nghĩa theo dõi tình trạng giang mai, chứ không khẳng định trẻ nhiễm bệnh.

Lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa Bình Dương cũng cho biết, chẩn đoán trên và việc chọc dịch não tủy làm xét nghiệm không ảnh hưởng đến sức khỏe hay cuộc sống sau này của em bé.

"Em bé ra viện trong tình trạng ổn định, phát triển bình thường và không cần điều trị đặc hiệu liên quan đến giang mai. Chúng tôi thừa nhận có nhầm lẫn về mặt hành chính trên giấy ra viện và đã xin lỗi gia đình bệnh nhi về sai sót này.

Bệnh viện cũng đã báo cáo sự việc nhiều lần lên Sở Y tế TPHCM. Hiện tại, Sở đã yêu cầu chúng tôi tổng hợp tất cả hồ sơ để phản hồi rõ ràng một lần nữa cho người nhà", vị trên cho biết.

Một đại diện Sở Y tế TPHCM chia sẻ, cơ quan này đã nắm thông tin sự việc trên và đang tiến hành các bước kiểm tra, làm rõ.

Tin Gốc: Dân Trí

Chàng trai làm nghề kinh doanh online, thuộc nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới, vốn hiểu rõ nguy cơ và luôn kiểm tra sức khỏe định kỳ. Nhưng khi bước vào mối quan hệ mới, anh nới lỏng phòng ngừa vì tin tưởng bạn tình. Giờ đây, anh tự trách mình và chọn im lặng, không dám chia sẻ với ai.

Tại TP HCM, HIV đang tập trung ở nhóm người trẻ với hàng nghìn ca nhiễm mới mỗi năm. Số liệu năm 2025 cho thấy nhóm 15-29 tuổi chiếm 42% ca nhiễm mới, cao hơn tất cả nhóm tuổi khác. Đáng lo ngại, 81% ca nhiễm lây qua quan hệ tình dục không an toàn, thay thế hoàn toàn đường tiêm chích ma túy như trước. Trong các nhóm nguy cơ cao chiếm 90% tổng số ca mới, nam quan hệ tình dục đồng giới đứng đầu với 54%.

TS.BS.CK2 Trà Anh Duy từ Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health thường xuyên tiếp nhận những ca bệnh phát hiện HIV rất tình cờ. Nhiều bệnh nhân là người trẻ có học vấn cao, chủ động tìm hiểu và trang bị các biện pháp phòng tránh như bao cao su hay PrEP (điều trị dự phòng trước phơi nhiễm), nhưng vẫn nhiễm bệnh.

Như chàng trai 19 tuổi đến phòng khám chỉ vì sốt nhẹ và nổi hạch bẹn. Bạn trai cũ đưa anh đến trong tình trạng mệt mỏi, sốt âm ỉ. Cả hai nghĩ đến nhiễm trùng thông thường. Nhưng sau khi tầm soát các bệnh lây truyền qua đường tình dục, chàng trai sốc nặng khi biết mình dương tính HIV và viêm gan B sau những lần "tìm vui" qua mạng.

Bác sĩ Duy cho biết điều khiến ông trăn trở không chỉ là tuổi đời còn quá trẻ của bệnh nhân mà còn là rào cản tâm lý. Chàng trai sống kín đáo, giấu kín xu hướng tính dục, gần như sụp đổ và hoang mang kéo dài. "Đây không chỉ là câu chuyện của virus mà còn là câu chuyện của cô độc và thiếu chỗ dựa tâm lý", bác sĩ Duy nói.

Điểm mù lớn nhất của nhóm người trẻ có tri thức là tự tin vào hiểu biết của mình. Họ nghĩ "biết nhiều" đồng nghĩa "luôn an toàn" và đánh giá thấp rủi ro trong những tình huống như "chỉ một lần thôi", "người này chắc an toàn" hoặc "mình kiểm soát được".

Thực tế, lây nhiễm đến từ những kẽ hở rất nhỏ như dùng bao cao su không đúng cách, sự cố khi quan hệ, bỏ liều PrEP, dùng PrEP chưa đủ thời gian bảo vệ, không xét nghiệm định kỳ hoặc tin vào lời cam kết của bạn tình thay vì kết quả xét nghiệm.

"Virus không hỏi bằng cấp, cũng không nể người đọc nhiều tài liệu. Nó chỉ cần một cơ hội", bác sĩ Duy nói. Khi cảm xúc, sự tin tưởng, men say, cô đơn hay áp lực muốn "chiều lòng đối phương" chen vào, kiến thức bị đẩy ra băng ghế dự bị.

Thạc sĩ Tâm lý Lâm sàng Vương Nguyễn Toàn Thiện, Giám đốc Chuyên môn Trung tâm Tâm lý Lumos, cho biết ở những người trẻ có kiến thức, cú sốc tâm lý không đến từ thiếu hiểu biết về bệnh mà từ cảm giác niềm tin vào bản thân bị lung lay. Họ mang tâm thế: "Mình hiểu biết, mình đã cẩn thận, tại sao chuyện này vẫn xảy ra?". Chính sự đổ vỡ trong cảm giác kiểm soát khiến phản ứng tâm lý của nhóm này đôi khi nặng nề hơn.

Nhiều bạn trẻ rơi vào trạng thái tự trách, cảm giác tội lỗi mạnh mẽ, liên tục hồi tưởng để tìm "sai sót" và đặt trách nhiệm quá mức lên bản thân. Ngoài nỗi lo sức khỏe, họ phải trải qua khủng hoảng về bản sắc cá nhân: tự nhìn nhận chính mình thế nào, người khác nhìn mình ra sao và liệu tương lai tình cảm, công việc, gia đình có còn như trước.

Theo thạc sĩ Thiện, phản ứng tâm lý thường gặp nhất là sốc và chối bỏ, tiếp theo là chuỗi trạng thái tức giận, thương lượng, trầm buồn và dần chấp nhận. Trạng thái choáng váng, đầu óc "trống rỗng" không thể xử lý thông tin là phản ứng điển hình khi não bộ cố trì hoãn việc chấp nhận sự thật. Ở nhóm có học thức, sự phủ nhận diễn ra âm thầm thông qua việc liên tục yêu cầu xét nghiệm lại, đọc nhiều tài liệu để tìm kiếm các trường hợp ngoại lệ.

Xu hướng tự cô lập, né tránh người thân và bạn bè xuất hiện khá sớm. Thạc sĩ Thiện lưu ý vẻ ngoài bình tĩnh không đồng nghĩa họ đang ổn. Những người kiểm soát cảm xúc tốt thường che giấu khủng hoảng rất sâu, khiến nhu cầu hỗ trợ tâm lý dễ bị bỏ sót.

Nhóm người trẻ tri thức có xu hướng tìm kiếm sự giúp đỡ từ các hội nhóm kín trên mạng xã hội như Facebook, Reddit, Telegram thay vì đến các trung tâm tham vấn truyền thống. Các chuyên gia đánh giá xu hướng này giúp họ dễ tìm thấy sự đồng cảm, bớt cô độc qua những câu nói "mình cũng từng như bạn". Tuy nhiên, rủi ro đi kèm rất lớn: thông tin sai lệch, coi kinh nghiệm cá nhân là phác đồ, lời khuyên cực đoan, trì hoãn điều trị hoặc bị dẫn dắt đến các dịch vụ không uy tín.

Sự tự kỳ thị cũng là rào cản lớn. Dù hiểu HIV là bệnh mạn tính có thể kiểm soát, nhiều người vì ý thức rõ về hình ảnh xã hội (nghề nghiệp, uy tín, kỳ vọng gia đình) nên coi việc bước vào phòng khám HIV như một sự thừa nhận mà họ chưa sẵn sàng đối diện. Sự trì hoãn vì sợ bị phát hiện, sợ bị nhìn bằng ánh mắt khác vô tình làm tăng mức độ khủng hoảng tâm lý, trong khi thực tế nhiều người sau khi điều trị ARV ổn định vẫn học tập, làm việc và duy trì chất lượng sống bình thường.

Bác sĩ Duy nhấn mạnh truyền thông hiện nay đừng chỉ lặp lại những câu khẩu hiệu "hãy dùng bao cao su", "hãy dùng PrEP", "hãy xét nghiệm" vì người trẻ đều đã biết. Cái họ cần là truyền thông chạm vào các tình huống thực tế: khi say thì làm gì, khi bạn tình từ chối dùng bao cao su thì xử lý ra sao, quên uống PrEP phải làm thế nào, tin người yêu thế nào là đủ, xét nghiệm bao lâu một lần và khi lỡ có nguy cơ thì đi đâu ngay.

"Truyền thông phải bớt kiểu dạy bài, tăng tính đồng hành. Không hù dọa, không đạo đức hóa, không làm người trẻ xấu hổ mà phải nói thẳng, nói thật và sát với đời sống", bác sĩ Duy nói. Nhiều ca thất bại không phải vì thiếu kiến thức mà vì thiếu một kế hoạch ứng phó khi đời thực không diễn ra như sách giáo khoa.

Các chuyên gia khẳng định can thiệp tâm lý không phải phần bổ trợ mà là trụ cột song hành với điều trị ARV, ảnh hưởng trực tiếp đến sự tuân thủ thuốc và kết quả điều trị lâu dài. Để đạt hiệu quả tối ưu, mô hình thực hiện cần tích hợp dịch vụ tâm lý ngay tại cơ sở điều trị HIV, phối hợp đa chuyên ngành giữa bác sĩ, chuyên gia tâm lý, nhân viên xã hội. Cần có hệ thống sàng lọc định kỳ trầm cảm, lo âu, sử dụng chất và kết hợp hài hòa giữa tư vấn cá nhân với các nhóm hỗ trợ.

HIV ngày nay không còn là "án tử" nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng. Việc phòng ngừa không quá phức tạp: sử dụng bao cao su đúng cách, xét nghiệm định kỳ và cân nhắc PrEP nếu có nguy cơ lặp lại.

Trong trường hợp vừa phát sinh hành vi nguy cơ cao (quan hệ không bảo vệ, rách bao), cần nghĩ ngay đến PEP (điều trị dự phòng sau phơi nhiễm) và sử dụng càng sớm càng tốt, tối ưu nhất trong vòng 72 giờ.

Người có nguy cơ không nên đợi đến khi có triệu chứng mới đi khám mà cần chủ động tầm soát định kỳ HIV kèm các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác như giang mai, lậu, chlamydia, viêm gan B, viêm gan C vì chúng thường có xu hướng đi kèm nhau.

Khi tiếp nhận ca bệnh của chàng trai 25 tuổi, bác sĩ Duy không phán xét mà kéo bệnh nhân quay lại với cơ sở điều trị, ổn định tâm lý để họ hiểu rằng HIV hiện nay có thể kiểm soát tốt nếu điều trị đúng. "Đời thực vốn không vận hành như một bài trắc nghiệm y khoa", bác sĩ Duy nói.

Tin Gốc: Vnexpress