Ăn lẩu dùng loại đũa nào an toàn cho sức khỏe?

Hình ảnh trước và sau khi phẫu thuật loại bỏ khối u, phục hình cánh mũi cho bệnh nhân - Ảnh: BVCC

TS Nguyễn Hữu Quang, Phó trưởng khoa phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho biết đây là ca bệnh khó do khối ung thư đã thâm nhiễm sâu vào niêm mạc, sụn cánh mũi và phá hủy hoàn toàn chân cánh mũi phải.

"Trong khi đó, nguyên tắc trong điều trị ung thư da là phải phẫu thuật cắt bỏ triệt để khối u cùng một vùng ranh giới an toàn.

Tuy nhiên cánh mũi lại là vị trí trung tâm, quyết định toàn bộ sự hài hòa của khuôn mặt. Việc cắt bỏ khối u đồng nghĩa với việc để lại một lỗ hổng lớn, làm mất đi đường cong tự nhiên của mũi", TS Quang cho hay.

Theo TS Quang, thách thức lớn nhất là phải làm sao để tái tạo lại cấu trúc cánh mũi sau phẫu thuật, vừa đảm bảo chức năng hô hấp, vừa giữ được tính thẩm mỹ tự nhiên cho khuôn mặt.

Tại Việt Nam, hằng năm Bệnh viện Da liễu Trung ương ghi nhận khoảng 400-500 bệnh nhân ung thư tế bào đáy đến khám và điều trị.

Trên 95% bệnh nhân ung thư tế bào đáy đã được điều trị khỏi hoàn toàn bằng phương pháp tiên tiến là phẫu thuật Mohs. Đây là phương pháp giúp kiểm soát việc loại bỏ hoàn toàn tế bào ung thư ra khỏi cơ thể, giảm tỉ lệ tái phát thấp nhất có thể.

Các bác sĩ đã áp dụng kỹ thuật tạo hình bằng vạt da tại chỗ (local flap), sử dụng mô da vùng rãnh mũi má để tái tạo cánh mũi sau khi loại bỏ hoàn toàn khối u bằng phẫu thuật Mohs.

Đồng thời khéo léo đo đạc, thiết kế và xoay một phần mô da khỏe mạnh từ vùng lân cận để đắp lên cánh mũi.

Phương pháp này có ưu điểm như màu sắc và cấu trúc da đồng nhất. Vì dùng chính vùng da gần đó, cánh mũi mới sẽ không bị "lạc tông" màu so với tổng thể. Đảm bảo chức năng, giữ cho đường thở thông thoáng, sụn cánh mũi không bị xẹp hay co rút.

Sẹo cũng được giấu tinh tế khi đường khâu dọc theo các nếp gấp tự nhiên của khuôn mặt (như rãnh cười).

Sau phẫu thuật, bệnh nhân phục hồi được cánh mũi gần như nguyên vẹn, không còn khối u ác tính.

TS Quang khuyến cáo nhiều trường hợp ung thư da khởi phát từ những tổn thương rất nhỏ như nốt ruồi thay đổi màu sắc, vết loét lâu liền, sẩn tăng sắc tố hoặc vùng da chảy máu kéo dài.

Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị, mà còn giảm thiểu nguy cơ khuyết hổng lớn trên khuôn mặt.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Trong những tháng đầu năm 2026, virus cúm đã có những biến đổi đáng chú ý. Cụ thể là ở chủng cúm A/H3N2, với một biến thể mới (variants) - biến thể K (J.2.4.1) - đã được ghi nhận lưu hành ưu thế. Theo dữ liệu từ Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), biến thể này được phát hiện lần đầu vào tháng 8.2025 và sau đó nhanh chóng được ghi nhận tại hơn 34 quốc gia. Đến cuối năm 2025, biến thể K đã chiếm khoảng 50% số ca cúm tại châu Âu, cho thấy virus cúm vẫn đang tiếp tục thay đổi và lan rộng theo thời gian.

Theo PGS-TS-BS Cao Hữu Nghĩa, Trưởng bộ môn Khoa học y sinh - Viện Pasteur TPHCM, điểm đáng chú ý của biến thể K là có nhiều thay đổi ở gen hemagglutinin (HA) - gen tạo ra các "gai" trên bề mặt virus. Những gai này giúp virus bám và xâm nhập vào tế bào hô hấp ở người. Vì đây là vị trí rất quan trọng, nên khi cấu trúc này thay đổi, virus sẽ khác biệt so với các chủng cúm trước đây làm cho kháng thể của vaccine cúm mùa cũ có thể không nhận diện được. Bên cạnh virus cúm A/H3N2, virus cúm A/H1N1 và B vẫn đồng lưu hành với sự gia tăng của các đột biến mới.

Về mặt lâm sàng, mùa cúm 2025-2026 tại Hoa Kỳ được ghi nhận là một trong những mùa có tỷ lệ mắc bệnh hô hấp cao nhất trong vòng 30 năm qua. Tính đến tháng 12.2025, biến thể K chiếm 89% các virus A/H3N2 được phân tích, gây ra ít nhất 2,9 triệu ca bệnh, khoảng 30.000 ca nhập viện và 1.200 ca tử vong.

Ở châu Á, một số quốc gia cũng ghi nhận những thay đổi trong diễn biến cúm mùa. Nhật Bản ghi nhận mùa cúm nặng và đến sớm từ đầu tháng 10.2025. Úc và New Zealand cũng trải qua mùa cúm kéo dài bất thường do sự xuất hiện của biến thể K vào cuối mùa cúm 2025.

Trong bối cảnh đó, PGS Cao Hữu Nghĩa nhấn mạnh việc cập nhật vaccine cúm hằng năm là một phần quan trọng trong chiến lược phòng bệnh chung. PGS cho biết, hằng năm, Tổ chức Y tế Thế giới dựa trên hệ thống giám sát toàn cầu để khuyến nghị thành phần vaccine cúm phù hợp. Các nhà sản xuất sẽ cập nhật vaccine dựa trên những khuyến nghị này. Vaccine "cập nhật" không có nghĩa là vaccine mới hoàn toàn. Công nghệ sản xuất vẫn sử dụng những phương pháp đã được ứng dụng lâu năm và rộng rãi, vaccine vẫn trải qua các bước kiểm định chất lượng nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn quốc tế, và sau khi đưa vào sử dụng vẫn được theo dõi liên tục về an toàn và hiệu quả.

Hiện nay, vaccine cúm cập nhật chủng mới 2026 đã có mặt tại Việt Nam. Vaccine này đã được điều chỉnh thành phần theo khuyến cáo của WHO để phù hợp hơn với các chủng virus cúm đang lưu hành, trong đó có biến thể K của cúm A/H3N2. Nhờ vậy, hiệu quả bảo vệ dự kiến sẽ được tối ưu hơn trong mùa cúm sắp tới.

Từ góc độ y tế cộng đồng, PGS-TS-BS Cao Hữu Nghĩa cho rằng tiêm vaccine cúm hằng năm là biện pháp chủ động và cần thiết, giúp cơ thể duy trì hàng rào bảo vệ trước sự biến đổi không ngừng của virus cúm. Việc tiêm vaccine được cập nhật chủng ngay khi sẵn có giúp giảm nguy cơ mắc cúm, hạn chế biến chứng nặng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người có bệnh nền và người cao tuổi.

Bên cạnh đó, cần kết hợp các biện pháp nâng cao sức khỏe như duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, tăng cường vận động thể chất, ngủ đủ giấc, cùng với việc giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống nhằm củng cố hệ miễn dịch, giảm nguy cơ lây nhiễm cúm và các bệnh đường hô hấp khác.

Tin Gốc: Thanh Niên

Những thông tin này được bác sĩ Nguyễn Trần Thảo Nguyên (khoa da liễu - miễn dịch dị ứng, Bệnh viện Thống Nhất) trình bày tại hội nghị Khoa học thường niên năm 2026, chủ đề: "Tối ưu hóa thực hành lâm sàng trong thẩm mỹ nội khoa", được tổ chức vào chiều 19-7 tại TP.HCM.

Theo bác sĩ Thảo Nguyên, ước tính toàn cầu có khoảng 116 triệu người mắc buồng trứng đa nang, tỉ lệ chẩn đoán được dưới 50% vì phần lớn người bệnh không được phát hiện bệnh.

Nhiều phụ nữ trẻ đến khám da liễu vì mụn trứng cá, rậm lông hoặc béo phì, mà không biết đây có thể là biểu hiện của hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) - bệnh lý nội tiết phổ biến có nguy cơ gây vô sinh và rối loạn chuyển hóa nếu phát hiện muộn.

Cũng theo bác sĩ Thảo Nguyên, có khoảng 19-37% phụ nữ mắc PCOS bị mụn trứng cá, khoảng 60% có tình trạng rậm lông như nam giới. Nhiều người còn xuất hiện gai đen, u mềm treo ở vùng cổ, nách nên thường tìm đến bác sĩ da liễu trước khi được chẩn đoán bệnh.

Cơ chế gây buồng trứng đa nang khá phức tạp, nhưng chủ yếu liên quan đến sự mất cân bằng nội tiết, làm buồng trứng tạo nhiều nang noãn nhưng không phóng noãn. Tình trạng này làm tăng sản xuất androgen, gây mụn, rậm lông, đồng thời dẫn đến đề kháng insulin và tạo thành vòng xoắn bệnh lý.

Mụn ở người mắc hội chứng buồng trứng đa nang thường có đặc điểm là mụn viêm, tập trung ở vùng cằm, quanh miệng, góc hàm, cổ hoặc lưng trên và dễ tái phát sau điều trị.

Ngoài ra người bệnh có thể bị rậm lông, rụng tóc kiểu nữ, béo bụng, gai đen hoặc rối loạn kinh nguyệt.

Tuy nhiên không phải bệnh nhân nào cũng có đầy đủ các dấu hiệu điển hình. Có người kinh nguyệt vẫn đều nhưng buồng trứng đa nang và có biểu hiện cường androgen; ngược lại, có người kinh nguyệt không đều nhưng siêu âm chưa phát hiện đa nang.

Vì vậy việc chẩn đoán PCOS đôi khi gặp khó khăn do xét nghiệm androgen còn hạn chế, hoặc siêu âm phụ thuộc thời điểm thực hiện.

Bác sĩ cho biết xu hướng điều trị hiện nay là "điều trị theo biểu hiện bệnh, không chờ đủ tiêu chuẩn chẩn đoán". Với những phụ nữ trẻ bị mụn kháng trị, mụn tập trung vùng hàm - cằm, kèm rậm lông nhẹ hoặc kinh nguyệt không đều, có thể cân nhắc điều trị sớm.

Theo các nghiên cứu, điều trị sớm giúp giảm nguy cơ sẹo mụn, cải thiện tâm lý, đồng thời hạn chế các biến chứng chuyển hóa của PCOS.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ