Sau cuộc họp đồng chủ trì với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Paris ngày 17/4, Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết hai nước sẽ dẫn dắt sứ mệnh đa quốc gia nhằm bảo vệ tự do hàng hải ở eo biển Hormuz “ngay khi điều kiện cho phép”.
“Đây là sứ mệnh mang tính chất hòa bình và phòng thủ thuần túy, nhằm tạo sự an tâm cho các tàu thương mại và hỗ trợ rà phá thủy lôi. Hiện đã có hơn 10 quốc gia đề nghị tham gia”, ông Starmer cho hay.
Cuộc họp tại Paris quy tụ hơn 30 lãnh đạo các nước, hầu hết tham dự qua hình thức trực tuyến. Mỹ và Iran không góp mặt.
Iran ngày 17/4 tuyên bố mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, huyết mạch vận chuyển 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu, cho các tàu thương mại, sau khi giao tranh giữa Israel và nhóm Hezbollah ở Lebanon đã dừng nhờ lệnh ngừng bắn 10 ngày.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hoan nghênh động thái này, nhưng cho biết lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng biển của Iran vẫn duy trì đến khi hai bên đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột hoàn toàn. Mỹ và Iran đang trong thời gian ngừng bắn kéo dài 2 tuần, có hiệu lực từ ngày 8/4.
Trả lời phỏng vấn của AFP cùng ngày, ông Trump cho biết Mỹ “đang tiến rất gần” đến thỏa thuận hòa bình với Iran, thêm rằng không còn điểm vướng mắc nào giữa hai bên.
Những người tham gia cuộc họp ở Paris cũng hoan nghênh tuyên bố của Tehran về việc mở cửa lại eo biển, nhưng kêu gọi các bên “mở cửa lại hoàn toàn, vô điều kiện”, theo ông Macron. Ông thêm rằng sự hiện diện của lực lượng đa quốc gia là cần thiết để củng cố và đảm bảo tính bền vững của các cam kết mở cửa đó.
Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, người tham dự cuộc họp, nhấn mạnh rằng sứ mệnh như vậy cần phải chờ đến khi “chấm dứt chiến sự”, nhưng cho biết nước này sẵn sàng tham gia. Thủ tướng Đức Friedrich Merz trong khi đó bày tỏ mong muốn Mỹ tham gia.
Trong khi đó, Tổng thống Trump cho hay ông đã từ chối lời đề nghị của NATO về việc giúp đảm bảo an ninh eo biển Hormuz sau khi Iran tuyên bố mở cửa. “Tôi nhận được cuộc gọi từ NATO để hỏi liệu chúng tôi có cần giúp đỡ hay không. Tôi đã nói với họ hãy tránh xa, trừ khi họ chỉ muốn đưa tàu đến để chở dầu”, ông viết.
Kể từ khi phát động cuộc chiến ở Iran, ông Trump đã chế giễu các đồng minh châu Âu là “những kẻ hèn nhát”, chỉ trích NATO là “hổ giấy” vì đã phớt lờ lời kêu gọi hỗ trợ của ông khi Iran gần như phong tỏa eo biển Hormuz.
Theo một khuôn khổ được gọi là Mô hình Lực lượng NATO (NATO Force Model), các quốc gia thành viên của liên minh sẽ xác định một nhóm lực lượng sẵn có để có thể kích hoạt trong một cuộc xung đột hoặc bất kỳ cuộc khủng hoảng lớn nào khác, chẳng hạn như một cuộc tấn công quân sự nhắm vào một thành viên NATO.
Mặc dù thành phần chính xác của các lực lượng thời chiến đó là một bí mật, nhưng Lầu Năm Góc đã quyết định giảm đáng kể cam kết của mình.
Theo các nguồn thạo tin, phía Mỹ có thể công bố quyết định giảm hỗ trợ các đồng minh NATO tại một cuộc họp của các giám đốc chính sách quốc phòng ở Brussels dự kiến diễn ra vào ngày 22/5.
Mỹ nhiều lần tuyên bố rằng châu Âu cần phải chịu nhiều trách nhiệm hơn đối với toàn vẹn lãnh thổ và an ninh của chính mình.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng ông kỳ vọng các nước châu Âu sẽ tiếp quản trách nhiệm chính đối với an ninh của châu lục. Thông điệp gửi tới các đồng minh trong tuần này là một dấu hiệu cụ thể cho thấy chính sách đó đang được thực thi.
Giám đốc chính sách của Lầu Năm Góc Elbridge Colby cho biết, Mỹ sẽ tiếp tục sử dụng vũ khí hạt nhân để bảo vệ các thành viên NATO, ngay cả khi các đồng minh châu Âu dẫn đầu về các lực lượng thông thường.
Lầu Năm Góc hiện chưa đưa ra bình luận.
NATO đang phải chịu áp lực căng thẳng chưa từng có, với việc một số quốc gia châu Âu lo ngại Washington có thể rút lui hoàn toàn khỏi liên minh.
Trong vài tuần qua, chính quyền ông Trump đã công bố kế hoạch cắt giảm khoảng 5.000 binh sĩ Mỹ khỏi châu Âu, bao gồm cả quyết định hủy bỏ việc triển khai một lữ đoàn Lục quân tới Ba Lan - một quyết định bất ngờ đã bị các nhà lập pháp Mỹ chỉ trích dữ dội.
Ông Trump và nhiều trợ lý của ông đã chỉ trích các đồng minh châu Âu vì không chi tiêu đủ cho quân đội của họ và dựa dẫm vào Mỹ về mặt phòng thủ thông thường.
Các đồng minh châu Âu đã phản bác rằng họ đang nhanh chóng tăng cường năng lực quân sự của mình, nhưng việc làm đó không thể được thực hiện chỉ trong một sớm một chiều.
Theo Hãng tin AP, ngày 16-6, chính phủ Mỹ đã chuyển giao việc bảo vệ nhóm học sinh đặc biệt (bao gồm trẻ em khuyết tật và nhóm trẻ em có thể bị phân biệt đối xử dựa trên chủng tộc, giới tính hoặc cơ quan khác) cho nhiều cơ quan khác, góp phần đẩy nhanh quá trình giải thể Bộ Giáo dục.
Giới chức Mỹ cho biết Bộ Tư pháp sẽ đảm nhiệm thực thi quyền dân sự trong lĩnh vực giáo dục. Bộ Y tế và Dịch vụ nhân sinh sẽ giám sát giáo dục đối với nhóm học sinh đặc biệt. Hiện phần lớn chức năng vốn là của Bộ Giáo dục đã được chuyển cho các cơ quan khác.
Các nhà hoạt động lo ngại sự thay đổi có thể dẫn đến giao tiếp thiếu hiệu quả giữa các gia đình và nhà trường.
Tổng thống Donald Trump đã hứa giải tán Bộ Giáo dục hồi vận động tranh cử, ông nói sẽ "trả lại quyền quản lý giáo dục cho các bang".
Mặc dù chỉ Quốc hội mới có quyền giải tán Bộ Giáo dục, nhưng Bộ trưởng Linda McMahon đã đạt được thỏa thuận bàn giao phần lớn công việc cho các cơ quan liên bang khác.
Bộ Giáo dục đã chuyển giao một số chương trình thông qua 10 thỏa thuận nội bộ trước đó. Cơ quan này dự kiến tiếp tục đảm nhận các nhiệm vụ như đánh giá kiểm toán và xử lý các vụ việc về quyền dân sự.
Giới phê bình cho rằng động thái trên có thể ảnh hưởng đến các dịch vụ mà hàng triệu học sinh và gia đình đang sử dụng.
Thượng nghị sĩ Patty Murray (đảng Dân chủ) cho biết các chương trình giáo dục đang bị phân tán cho các cơ quan không có chuyên môn.
Cơ quan Phòng vệ Dân sự Yemen ngày 14/6 cho biết Al Qa'qa' Ibn Antar, 30 tuổi, gặp nạn khi đang leo lên vách đá của miệng núi lửa Hardah Dam ở tỉnh Al Dhale, miền nam nước này hai ngày trước đó.
Antar, người có biệt danh "Người nhện Yemen" với các màn leo trèo mạo hiểm, bị trượt tay và rơi xuống miệng núi lửa sâu khoảng 120 m. Giới chức địa phương cũng công bố video dài 10 giây ghi lại khoảnh khắc cuối cùng trước khi thảm kịch xảy ra.
Trong video, Antar leo trên vách đá gần như thẳng đứng mà không sử dụng dây an toàn hay bất kỳ thiết bị bảo hộ nào. Anh dùng tay bám vào vách đá, trong khi tay còn lại giơ lên không trung và thực hiện những động tác trình diễn vặn mình đưa chân lên trời. Trong tích tắc, anh tuột tay, mất điểm bám và rơi xuống vực.
Các đội tìm kiếm cứu nạn, bao gồm chuyên gia lặn và cứu nạn dưới nước, đã được điều động tới hiện trường. Sau nhiều giờ tìm kiếm trong điều kiện địa hình hiểm trở, họ phát hiện thi thể Antar dưới mặt nước tại đáy miệng núi lửa.
Cơ quan Phòng vệ Dân sự Yemen mô tả đây là chiến dịch cứu nạn phức tạp do khu vực xảy ra tai nạn có địa hình dốc, nhiều đá và rất khó tiếp cận. Một số nguồn tin địa phương cho biết công tác tìm kiếm và thu hồi thi thể kéo dài gần một ngày.
Miệng núi lửa Hardah Dam nằm gần thành phố Damt thuộc tỉnh Al Dhale, cách thủ đô Sanaa khoảng 176 km về phía nam. Đây là thắng cảnh nổi tiếng của Yemen với những vách đá dựng đứng bao quanh hồ nước nóng chứa lưu huỳnh ở đáy.
Antar, còn được biết đến với tên Antar Al Absi, là một trong những nhà sáng tạo nội dung mạo hiểm nổi tiếng nhất Yemen. Anh thu hút lượng lớn người theo dõi trên mạng xã hội nhờ các video ghi lại những chuyến chinh phục núi đá, vách núi và các miệng núi lửa trên khắp đất nước.
Nhiều video của anh lan truyền rộng rãi, trong đó có những cảnh leo các vách đá gần như thẳng đứng hoặc đu người bên mép vực chỉ bằng tay không, không sử dụng dây bảo hiểm hay đai an toàn.
Sau sự việc, Cơ quan Phòng vệ Dân sự Yemen đã kêu gọi những người tham gia các hoạt động leo núi và thể thao mạo hiểm tuân thủ quy trình an toàn, đồng thời sử dụng đầy đủ thiết bị bảo hộ phù hợp để tránh những tai nạn tương tự.
