Ảnh vệ tinh thương mại chụp trong tháng 4-5 và được CNN phân tích tuần này cho thấy Iran đã khơi thông 50 trong tổng số 69 cửa hầm ở 18 căn cứ từng bị Mỹ – Israel tập kích. Nước này cũng sửa chữa những phần khác của căn cứ, trong đó có những con đường từng bị không kích để ngăn nỗ lực sơ tán lực lượng.
Tại một căn cứ gần thành phố Isfahan, ít nhất 18 hố lớn đã xuất hiện bên ngoài hai cửa hầm, cho thấy Mỹ – Israel đã tiêu tốn lượng lớn đạn dược để thực hiện nỗ lực trên. Trong ảnh chụp hồi đầu tháng 5, hai lối vào đường hầm đã được khơi thông, các con đường bị bom đạn phá hủy cũng được lát lại.
Trong ảnh vệ tinh chụp một căn cứ ở ngoại ô thành phố Khomeyn hồi giữa tháng 4, ít nhất 10 phương tiện xây dựng đang tham gia nỗ lực mở lại một cửa hầm.
Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần gọi kho tên lửa đạn đạo Iran là nguyên nhân khiến Mỹ – Israel phát động tấn công, cho biết “làm suy giảm hoàn toàn năng lực tên lửa của Iran và mọi thứ liên quan” là một trong 5 mục tiêu trong chiến dịch.
Ngay từ những ngày đầu xung đột, hai nước đã tập kích lối vào đường hầm ở các căn cứ nhằm ngăn Iran đưa tên lửa và bệ phóng ra ngoài, khiến năng lực khai hỏa của Tehran bị suy giảm đáng kể. Điều này được thực hiện song song với nỗ lực tìm kiếm và phá hủy các bệ phóng lộ thiên.
Trong lúc giao tranh diễn ra, Iran đã tìm cách khơi thông lối vào các căn cứ. Điều này được thực hiện trong điều kiện vô cùng nguy hiểm, khi lực lượng Mỹ – Israel thường xuyên hiện diện trên bầu trời và nhắm mục tiêu vào thiết bị đào bới.
Kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực hôm 8/4, Iran càng đẩy mạnh hoạt động khôi phục các căn cứ tên lửa ngầm.
Timur Kadyshev, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện nghiên cứu Hòa bình và Chính sách An ninh thuộc Đại học Hamburg ở Đức, Iran chỉ sử dụng những thiết bị xây dựng đơn giản để khắc phục thiệt hại do các vũ khí tiên tiến gây ra, cho thấy thách thức mà Mỹ – Israel đối mặt khi theo đuổi phương án quân sự.
“Họ phải sử dụng khí tài rất tinh vi và đắt tiền để gây thiệt hại, song nỗ lực phục hồi chỉ cần công nghệ thấp như xe ủi đất”, ông cho hay.
Giới chuyên gia phương Tây nhận định Iran còn khoảng 1.000 tên lửa bên trong các căn cứ ngầm. Ít có khả năng kho đạn này hứng chịu nhiều thiệt hại trong chiến dịch của Mỹ – Israel, nhất là khi chúng từng bị tập kích theo phương pháp tương tự trong xung đột 12 ngày hồi tháng 6/2025.
“Không thể phá hủy năng lực tên lửa Iran chỉ bằng cách đánh sập các cửa hầm vào căn cứ ngầm. Họ đã chuẩn bị cho kiểu xung đột như vậy trong suốt 20 năm”, Kadyshev cho hay.
Giữa lúc Iran đang thu hồi tên lửa và khôi phục hoạt động tại các căn cứ ngầm, giới phân tích cảnh báo rằng mối đe dọa từ kho vũ khí này đang bị đánh giá thấp, đặc biệt khi dự trữ tên lửa phòng không của Mỹ và đồng minh Trung Đông đang cạn dần.
Sam Lair, nhà nghiên cứu thuộc Trung tâm Nghiên cứu Không phổ biến vũ khí hạt nhân James Martin có trụ sở tại Mỹ, cho biết Iran có thể tiếp tục phóng tên lửa chừng nào vẫn còn bệ phóng và nhân lực vận hành, kể cả khi hoạt động sản xuất đã ngừng lại.
“Không có gì ngăn cản họ lắp đặt kho tên lửa dồi dào lên các bệ phóng”, ông nhận định.
Mỹ – Israel còn triển khai nỗ lực quy mô lớn nhằm xóa sổ chuỗi cung ứng tên lửa tại Iran, nhắm mục tiêu từ những cơ sở sản xuất linh kiện điện tử cỡ nhỏ cho đến nhà máy chế tạo nhiên liệu và thân tên lửa. Dù vậy, chiến dịch này cũng không thể khiến hoạt động chế tạo vũ khí của Tehran bị đình trệ lâu như mong muốn của Washington và Tel Aviv.
Một số nhà máy quốc phòng Iran cũng từng bị tấn công trong xung đột tháng 6/2025, nhưng ảnh vệ tinh cho thấy Tehran đã xây dựng lại được một số cơ sở, dù chiến dịch của Mỹ – Israel lần này có quy mô rộng hơn nhiều.
CNN hồi tháng 4 dẫn báo cáo của tình báo Mỹ cho biết Iran đã bắt đầu phục hồi các năng lực quân sự chủ chốt, trong đó có tái khởi động dây chuyền sản xuất máy bay không người lái và thay thế bệ phóng tên lửa.
“Iran đã vượt xa mọi mốc thời gian mà cộng đồng tình báo Mỹ từng dự đoán về quá trình phục hồi năng lực quân sự”, một quan chức Mỹ thừa nhận với CNN.
Sean Parnell, phát ngôn viên Lầu Năm Góc, không bình luận trực tiếp về kết quả phân tích của CNN, chỉ lặp lại tuyên bố cũ rằng “Mỹ có quân đội mạnh nhất thế giới và mọi thứ cần thiết để hành động vào thời điểm, địa điểm do Tổng thống lựa chọn”.
Chuyên gia Lair cho biết quân đội Mỹ rất giỏi giành thắng lợi ở cấp độ chiến thuật, thêm rằng Washington “chôn vùi và chế áp” được lực lượng tên lửa của Tehran là ví dụ điển hình. “Tuy nhiên, nếu không kèm với mục tiêu chiến lược hợp lý trong cuộc chiến và phương án chiến thắng khả thi, cuối cùng đó có thể trở thành thất bại mang tính chiến lược”, ông nêu quan điểm.
Trong video do nhóm vũ trang Hezbollah công bố hôm 8/4, thiết bị bay không người lái góc nhìn thứ nhất (drone FPV) tiếp cận xe tăng chủ lực Merkava Mark 4M hiện đại nhất của Israel, được trang bị lồng thép trên nóc tháp pháo và hệ thống phòng thủ chủ động Trophy.
Drone của Hebollah lao vào vị trí đài radar của hệ thống Trophy ở mặt bên tháp pháo, không có dấu hiệu nào cho thấy hệ thống phòng vệ được kích hoạt.
Video thứ hai cho thấy drone FPV nhắm vào phía cửa đuôi đang mở của một chiếc Merkava Mark 4M, vốn là vị trí hiểm yếu nhất trên mẫu xe tăng này. Những video tiếp theo ghi lại cảnh đòn tập kích nhằm vào xe chiến đấu bộ binh Eitan, cùng hai xe tăng Merkava Mark 4M đang di chuyển trên đường.
Khác với xung đột Ukraine, lực lượng Hezbollah không triển khai drone trinh sát để ghi lại kết quả đòn đánh, các video đều kết thúc khi drone FPV lao vào mục tiêu.
Howard Altman, biên tập viên chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, chỉ ra rằng chất lượng video không suy giảm khi drone bay thấp và lao vào mục tiêu cho thấy chúng đều kết nối với người điều khiển bằng cáp quang.
Ryan Brobst, chuyên gia quân sự tại viện nghiên cứu mang tên Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD) có trụ sở tại Mỹ, đánh giá nhóm vũ trang Hezbollah đã học cách vận hành drone cáp quang nhờ quan sát xung đột Nga - Ukraine.
"Một yếu tố cần xem xét là sự gia tăng về số lượng drone cáp quang. Chưa rõ Hezbollah đã chuyển hẳn sang sử dụng drone cáp quang hay chưa, cũng như liệu các mẫu drone dùng sóng vô tuyến có mất hiệu quả hoàn toàn hay không", Brobst nói.
Các chuyên gia nói rằng không thể đánh giá mức độ thiệt hại cụ thể sau những đòn đánh như vậy, do Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) áp dụng chính sách kiểm soát thông tin chặt chẽ và không tiết lộ cụ thể tổn thất trong xung đột.
Trong báo cáo tình hình chiến sự hôm 26/3, IDF chỉ xác nhận nhiều binh sĩ thuộc Lữ đoàn Thiết giáp số 7 đã bị thương, trong đó một người thiệt mạng. "Chưa rõ những trường hợp này có phải do drone FPV của Hezbollah gây ra hay không, nhưng Lữ đoàn 7 là đơn vị chuyên vận hành xe tăng Merkava Mark 4", Brobst cho hay.
Một quan chức cấp cao giấu tên của IDF cho biết các video cho thấy Hezbollah sở hữu drone tự sát có độ chính xác cao, đủ khả năng nhắm vào các điểm yếu trên xe tăng. "Video cho thấy một số đòn đánh có thể là thật, song chúng không thể hiện thiệt hại đối với xe tăng Merkava. Dù vậy, drone vẫn là mối đe dọa hiện hữu và ngày càng gia tăng", người này cho hay.
Xe tăng chủ lực Merkava Mark 4M được Israel triển khai từ năm 2011, có đặc điểm nổi bật là hệ thống phòng thủ chủ động Trophy được ví như tấm "màn thép" bảo vệ phương tiện trước tên lửa dẫn đường và đạn chống tăng.
Hệ thống này bao gồm các cảm biến, radar cảnh giới, máy tính và tổ hợp đánh chặn. Radar Trophy có thể quét khu vực 360 độ quanh xe để phát hiện vũ khí chống tăng bắn tới. Khi phát hiện mục tiêu, máy tính sẽ phân tích và ra lệnh phóng các quả đạn kim loại để vô hiệu hóa mối đe dọa trước khi nó tiếp cận giáp chính của xe tăng.
Điều này khiến Merkava Mark 4M được mệnh danh là mẫu xe tăng được bảo vệ tốt nhất thế giới hiện nay. Tuy nhiên, các biện pháp bảo vệ trên dòng Merkava Mark 4M đã không thể đối phó được drone tự sát, vũ khí ngày càng phổ biến trong các xung đột.
Ông Brand thông báo tin tốt lành liên quan đến chiếc mũ vàng ròng xuất xứ từ Romania. "Đó là tin tốt nhất mà chúng tôi có thể nhận được", vị thám tử vui mừng nói.
Sau đó, đại diện công tố Hà Lan cũng xác nhận chính phủ nước này đã thu hồi chiếc mũ vàng ròng và 2 trong số 3 vòng tay vàng bị đánh cắp hồi tháng 1 năm ngoái.
Kết quả điều tra cho thấy một băng trộm đã sử dụng pháo nổ sức công phá lớn để đột nhập vào Viện Bảo tàng Drents tại thành phố Assen, thuộc tỉnh Drenthe miền bắc Hà Lan.
Băng trộm đã phá vỡ các tủ trưng bày và lấy đi chiếc mũ vàng ròng có tên Mũ Cotofenesti, niên đại từ thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên, cùng 3 vòng tay vàng.
Vụ trộm cắp và quá trình truy tìm tang vật đã trở thành tâm điểm truyền thông ở Hà Lan, đồng thời gây phẫn nộ tại Romania, nơi các hiện vật được xem là bảo vật quốc gia. Số hiện vật này thuộc về một bảo tàng tại Bucharest (Romania) trước khi cho phía Hà Lan mượn, và giám đốc viện bảo tàng ở Bucharest, đã bị cách chức sau khi ký giấy cho mượn.
"Đó là ngày đen tối", AFP dẫn lời Giám đốc bảo tàng Harry Tupan nói vào thời điểm đó. Chính phủ Hà Lan đã dành ra 5,7 triệu euro để chuẩn bị cho khả năng chuộc lại hiện vật vô giá từ tay thủ phạm.
Các hiện vật đã được thu hồi theo sau thỏa thuận đạt được giữa phía công tố Hà Lan và 3 nghi phạm bị bắt giữ. Giới hữu trách nỗ lực thuyết phục một nghi phạm giao nộp cổ vật để đổi lấy việc giảm phân nửa hình phạt.
Một cảnh sát chìm đã đội lốt tội phạm tiếp cận một nghi phạm khác và thuyết phục người này cung cấp thông tin về chỗ giấu hiện vật để đổi lấy 400.000 euro.
Cảnh sát Hà Lan cũng treo giải 100.000 euro cho ai cung cấp thông tin dẫn đến tung tích cổ vật.
Hãng AFP ngày 13.5 dẫn thông cáo của cảnh sát Cộng hòa Czech cho hay một tên trộm đã đánh cắp hộp sọ của thánh Zdislava xứ Lemberk tại một nhà thờ ở miền bắc nước này.
Thánh Zdislava xứ Lemberk (khoảng 1220-1252) là một nữ quý tộc nổi tiếng với những hành động nhân ái, được Giáo hoàng John Paul II phong thánh vào năm 1995.
Vụ trộm tại Nhà thờ thánh Lawrence và thánh Zdislava ở thị trấn Jablonne v Podjestedi phía bắc Cộng hòa Czech xảy ra sau 16 giờ GMT ngày 12.5 (23 giờ tại VN), theo phát ngôn viên cảnh sát Dagmar Sochorova.
"Một thủ phạm chưa rõ danh tính đã phá vỡ điện thờ để lấy hộp sọ và bỏ trốn khỏi hiện trường", theo bà Sochorova.
Cảnh sát đã công bố đoạn phim chất lượng thấp mô tả thủ phạm mặc dường như mặc đồ đen và đi giày trắng, đồng thời kêu gọi công chúng giúp đỡ tìm kiếm.
"Giá trị của hộp sọ bị đánh cắp hiện đang được đánh giá. Tuy nhiên, giá trị lịch sử của nó rõ ràng là không thể định lượng được", bà Sochorova nói thêm.
Tổng giám mục Prague Stanislav Pribyl cho biết tin tức này "thật kinh hoàng".
Hộp sọ được đặt trên bàn thờ trong một nhà nguyện nhỏ ở Jablonne, nơi thánh Zdislava sống và làm việc hơn 750 năm trước.
"Tôi không thể tin được rằng có người lại thực hiện một vụ trộm táo tợn giữa ban ngày để đánh cắp một thánh tích trong nhà thờ mà giá trị của nó trước hết nằm ở ý nghĩa lịch sử", Tổng giám mục Pribyl nói thêm.
