Apple phát hành iOS 26.5 với loạt tính năng mới

Ngày 1/4, Apple tròn 50 tuổi và Espinosa trở thành nhân viên duy nhất chứng kiến hành trình phát triển qua nửa thế kỷ của hãng.

Sau khi các nhà đồng sáng lập Steve Jobs và Steve Wozniak ký giấy tờ khai sinh ra Apple Computer ngày 1/4/1976, Espinosa trở thành người thứ tám đầu quân cho công ty công nghệ nhỏ bé chuyên lắp ráp máy tính tại "trụ sở" ở gara sau nhà Steve Jobs.

"Đó là khoảng thời gian đầy hứa hẹn nhưng cũng đầy lo âu", Espinosa kể lại với giới truyền thông. "Bạn có một ý tưởng tuyệt vời, lập nên một công ty nhưng rồi không tìm được khách hàng, hoặc không quản lý nổi tăng trưởng dẫn đến phá sản là chuyện thường tình".

Steve Jobs, Steve Wozniak, Chris Espinosa và những nhân viên đầu tiên khác đều từng học tại trường trung học Homestead ở Cupertino, California. Họ quen nhau khi cùng mày mò và trò chuyện tại Câu lạc bộ Máy tính Homebrew, nhóm được lập ở Menlo Park, California.

Espinosa nhận được 2.000 cổ phiếu khi Apple phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) năm 1980, hiện giá trị khoảng 114 triệu USD. Kể từ khi phụ trách lập trình cho máy tính đời đầu của Apple, công việc của Espinosa thay đổi nhiều lần trong suốt 50 năm, nhưng ông chưa bao giờ rời Apple.

Ông hiện 64 tuổi, làm trong nhóm phát triển hệ điều hành Apple TV và có thâm niên nhất tại Apple, hơn bất kỳ thành viên nào trong ban lãnh đạo. Điều này được đánh giá hiếm có ở Thung lũng Silicon, nơi các công ty khởi nghiệp rồi đóng cửa nhanh chóng và kỹ sư đổi việc vài năm một lần.

Được Steve Jobs tuyển từ năm 14 tuổi

Năm 1976, Espinosa, đang là học sinh trung học, gặp "đàn anh" Steve Jobs tại Byte Shop, một cửa hàng máy tính có cơ sở ở Mountain View. Jobs mời Espinosa viết chương trình cho Apple II, sản phẩm về sau trở thành một trong những máy tính cá nhân phổ biến đầu tiên, bằng BASIC - ngôn ngữ lập trình nay đã lỗi thời.

Năm 1978-1981 là quãng gián đoạn duy nhất của Espinosa với Apple do theo học Đại học California, nhưng vẫn làm bán thời gian (part-time), như viết sách hướng dẫn sử dụng dài hơn 200 trang cho Apple II. Đến 1981, Jobs thuyết phục Espinosa bỏ học để toàn tâm toàn ý cho Apple.

Năm 1985, Jobs rời Apple sau mâu thuẫn với ban lãnh đạo và John Sculley, giám đốc điều hành khi đó. Trong hơn một thập kỷ tiếp theo, công ty rơi vào tình trạng mất phương hướng và lao dốc tài chính.

"Rất nhiều giá trị xuyên suốt của Apple vẫn còn đó, là khát vọng làm nên những điều lớn lao, dẫn dắt bởi giá trị", Greg Joswiak, Phó chủ tịch cấp cao phụ trách tiếp thị toàn cầu của Apple, người gia nhập công ty năm 1986 và có thâm niên nhất trong đội ngũ lãnh đạo, nói. "Nhưng chúng tôi cũng nhiều lần chệch hướng".

Mỗi khi điều đó xảy ra, Apple tiến hành sa thải "hết lần này đến lần khác", theo Espinosa. Thế nhưng ông vẫn được giữ lại vì quản lý nhân sự nói ông đã làm cho công ty quá lâu, đến mức gói trợ cấp thôi việc quá tốn kém. "Tôi đã tự hỏi mình sẽ làm gì vì không có bằng đại học và chỉ làm cho một công ty", ông kể. "Nhưng tôi đã ở đây từ đầu, vậy thì tôi sẽ ở lại cho đến khi nghỉ hưu".

Espinosa gọi sự kiện năm 1997 là "bước ngoặt" với Apple. Steve Jobs trở lại, kéo theo sự ra đời của iPod và iPhone vài năm sau đã định hình ngành điện tử tiêu dùng ngày nay. "Vào những năm 1970, ý tưởng sở hữu một chiếc máy tính trong nhà, hoặc một chiếc mà bạn mang theo bên mình hoặc đeo trên cổ tay là không thể tưởng tượng nổi, có lẽ còn đáng sợ và kỳ quặc nữa", ông nói.

Trong nửa thế kỷ, Apple đã khởi nghiệp, vượt qua giai đoạn sa sút rồi vươn lên lần nữa để trở thành một trong những công ty giá trị nhất thế giới. Steve Jobs, qua đời năm 2011, trở thành đề tài của ít nhất hai bộ phim, trong đó có một phim được đề cử Oscar.

Hiện Apple được định giá gần 4.000 tỷ USD, tạo ra hơn 100 tỷ USD lợi nhuận mỗi năm và có 2,5 tỷ điện thoại, tablet, máy tính, tai nghe và đồng hồ thông minh đang được sử dụng trên khắp thế giới. Họ một lần nữa đứng trước những thách thức mới như doanh thu phụ thuộc vào iPhone, cơn sốt AI, tăng trưởng chững lại, biến động thuế quan và chuỗi cung ứng, chống độc quyền.

"Một phần trong giới công nghệ chỉ là tìm kiếm bong bóng tiếp theo rồi nhanh chóng rút ra trước khi bong bóng vỡ, nhưng đó không phải điều chúng tôi làm ở Apple", Espinosa nói.

Nam Nguyễn tổng hợp

Nguồn: https://vnexpress.net/nhan-vien-dau-tien-van-lam-tai-apple-sau-50-nam-5058341.html

Khách du lịch, người mua sắm và nhân viên văn phòng đi lại trên những con phố đông đúc ở London đều đang trở thành một phần của quy trình kiểm tra danh tính kỹ thuật số. Các camera liên tục quét khuôn mặt họ để đối chiếu với danh sách theo dõi của cảnh sát, giúp tìm ra kẻ phạm tội. Công nghệ này dự kiến ngày càng được triển khai rộng rãi, dù những người chỉ trích cho rằng nó gây khó chịu khi biến tất cả người đi đường thành "nghi phạm tiềm năng".

Công nghệ "đột phá" giúp phát hiện tội phạm

Lindsey Chiswick, Giám đốc Sở Cảnh sát Thủ đô (Met Police), người phụ trách công nghệ nhận diện khuôn mặt trực tiếp (LFR) tại Anh, cho biết công nghệ này mang đến tác động "đột phá" với công tác an ninh tại London, giúp xác định những người bị nghi ngờ phạm tội.

Phát biểu tại chiến dịch gần đây ở Victoria, trung tâm London, Chiswick dẫn chứng việc một kẻ ấu dâm bị phát hiện khi đang đi bộ trên phố và nắm tay bé gái 8 tuổi. "Hắn lẽ ra không được đi riêng với một bé gái như vậy. Hậu quả là giờ hắn phải quay lại nhà tù", bà nói.

Theo Reuters, Anh từ lâu đã nằm trong số những nước sử dụng camera giám sát nhiều nhất thế giới tại không gian công cộng. Người London có thể bị ghi hình đến vài trăm lần mỗi ngày khi di chuyển quanh thành phố.

Hiện tại, Anh cũng là một trong những quốc gia châu Âu đi đầu trong việc đưa công nghệ LFR vào hoạt động an ninh. Công nghệ này chuyển đổi khuôn mặt thành dữ liệu sinh trắc học và đối chiếu với danh sách theo dõi gồm khoảng 17.000 người, chủ yếu tổng hợp từ hình ảnh trong quá trình bắt giữ.

Chiswick cho biết, trong số hơn 3 triệu khuôn mặt được quét trong 12 tháng tính đến tháng 9 năm ngoái, cảnh sát xác định hệ thống chỉ tạo ra 10 cảnh báo sai. "Chưa từng có vụ bắt giữ nào dựa trên cảnh báo sai", bà cho biết.

Theo Guardian, 13 lực lượng cảnh sát ở Anh và xứ Wales đã hoặc đang sử dụng LFR. Sở Cảnh sát Thủ đô là đơn vị sử dụng nhiều nhất, triển khai hệ thống từ năm 2020 và tăng tốc đáng kể hai năm qua. Tính riêng từ đầu 2026 đến nay, 1,7 triệu lượt quét đã dẫn đến 44 vụ bắt giữ.

Bài toán cân bằng giữa an ninh và quyền tự do

Brian Plastow, tiến sĩ sinh trắc học tại Scotland, cảnh báo LFR không hiệu quả như cảnh sát tuyên bố. Trong cuộc thăm dò ý kiến do công ty nghiên cứu thị trường Opinium (Anh) thực hiện trên 2.000 người trưởng thành tháng trước, gần 1/3 phản đối việc các nhà bán lẻ sử dụng nhận diện khuôn mặt và 62% lo ngại công nghệ này có thể khiến mọi người gặp rắc rối vì những việc họ không làm.

Hồi tháng 2, Ian Clayton, chuyên gia về sức khỏe và an toàn đã nghỉ hưu tại Chester, bị yêu cầu rời khỏi cửa hàng Home Bargains sau khi hệ thống nhận diện khuôn mặt đánh dấu ông là kẻ trộm. Clayton sau đó phát hiện mình bị nhầm lẫn với một kẻ trộm vặt mà ông vô tình đứng cạnh trong lần ghé cửa hàng trước đó.

"Chúng tôi liên tục bị ghi hình và đưa vào các hệ thống, nhưng như vậy có nên không? Điều đó giống như bị theo dõi vô cớ, khiến tôi cảm thấy dễ bị tổn thương, bị phơi bày và có phần bất lực. Giờ tôi cực kỳ cảnh giác với camera", Clayton chia sẻ trên Guardian.

Các nhà hoạt động bảo vệ quyền tự do dân sự lập luận, vấn đề không chỉ nằm ở độ chính xác mà còn ở nguyên tắc, cho rằng LFR cho phép cảnh sát rà quét một lượng lớn người dân mà không cần bất kỳ nghi ngờ cá nhân nào. Theo tổ chức về quyền tự do dân sự Big Brother Watch (Anh), điều này dẫn đến nguy cơ bình thường hóa việc giám sát hàng loạt nơi công cộng.

"Chúng ta đang đứng trước nguy cơ trở thành quốc gia của những người bị theo dõi, bị giám sát ngay lúc bước ra khỏi cửa nhà, với những hậu quả nghiêm trọng liên quan đến quyền riêng tư, tự do ngôn luận và tự do hội họp", Jasleen Chaggar, chuyên gia chính sách và pháp lý cấp cao tại Big Brother Watch, nhận định.

Theo Paul Fyfe, cựu bảo vệ từng làm việc với hệ thống camera Facewatch, nhân viên đôi khi đưa tên người dân vào danh sách theo dõi dù họ chưa bị bắt quả tang ăn cắp vặt hay có hành vi bạo lực. "Nếu bị ai đó làm bực mình, quấy rối hoặc đe dọa, cách dễ nhất để trả đũa là đăng tải thông tin của họ lên hệ thống", Fyfe nói. Kết quả, nhân viên bảo vệ tại những cửa hàng khác sử dụng cùng phần mềm sẽ nhận được thông báo mỗi khi khách hàng này bước vào.

Tuy nhiên, Nick Fisher, CEO Facewatch, cho biết công ty không ghi nhận các báo cáo về việc hệ thống bị lạm dụng. Theo đó, công ty đặt ra những quy tắc nghiêm ngặt về cách thức sử dụng hệ thống, nhiều biện pháp bảo vệ và kiểm soát cũng được tích hợp sẵn. Các nhà bán lẻ phải đáp ứng tiêu chuẩn bằng chứng trước khi gửi báo cáo, và mọi báo cáo đều được con người xem xét trước khi thêm vào cơ sở dữ liệu. Nếu không đáp ứng yêu cầu, báo cáo sẽ bị từ chối.

Tháng trước, thẩm phán Tòa án Tối cao Anh bác bỏ đơn yêu cầu xem xét lại do Big Brother Watch đệ trình, kết luận việc sử dụng LFR là hợp pháp. Chính phủ cũng đang xây dựng khung pháp lý mới.

Trong khi đó, Chiswick khẳng định Sở Cảnh sát Thủ đô đã chứng minh họ có khả năng vận hành LFR một cách có trách nhiệm, đồng thời cho biết 80% người dân trong các cuộc khảo sát hàng quý ủng hộ việc sử dụng công nghệ này ở London. Bà giải thích: "Người dân muốn tội phạm biến mất khỏi đường phố. Họ muốn những kẻ lẩn trốn và bị truy nã trong thời gian dài, đôi khi hoạt động dưới danh tính giả, phải trở lại nhà tù".

Tin Gốc: Vnexpress

Chia sẻ tại triển lãm Computex Taipei 2026 (chính thức diễn ra từ ngày 2/6 đến 5/6) ông James Huang, Chủ tịch TAITRA, cho biết thế giới đã trải qua nhiều cuộc cách mạng công nghệ khác nhau, từ máy tính cá nhân, Internet, thiết bị di động cho đến đám mây. Đến nay, trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành trọng tâm phát triển trên toàn cầu.

"Kỷ nguyên công nghệ tiếp theo sẽ không được định hình bởi bất cứ công ty hay mô hình AI nào. Thay vào đó, ngành công nghệ sẽ cần được con người và AI cùng nhau xây dựng. AI không còn chỉ là một công cụ mà đã trở thành một con đường dẫn đến thế giới mới", ông James Huang nhận định.

Computex Taipei 2026 diễn ra tại Đài Loan, Trung Quốc với chủ đề "AI Together" sẽ tập trung vào 3 lĩnh vực chính, bao gồm AI và Điện toán, Robot và Di động, và Công nghệ thế hệ tiếp theo.

Chip Nvidia Arm dành cho máy tính

Những ngày gần đây, ba ông lớn công nghệ gồm Nvidia, Microsoft và Arm đồng loạt đăng tải thông điệp "A New Era of PC" (tạm dịch: Một kỷ nguyên máy tính cá nhân mới). Động thái này khiến thị trường đồn đoán về những công bố của ba công ty tại triển lãm Computex 2026.

Theo PCMag, Computex 2026 sẽ là nơi mà Nvidia công bố chip xử lý Arm N1X hoàn toàn mới. Con chip này sẽ tích hợp CPU 20 nhân và GPU kiến trúc Blackwell. Trong đó, cụm CPU sở hữu 10 nhân hiệu năng cao và 10 nhân tiết kiệm điện, còn GPU được cho là có 6.144 nhân CUDA.

Một số thông tin rò rỉ cho biết con chip N1X sẽ được sản xuất trên tiến trình 3nm và hỗ trợ tối đa 128GB RAM chuẩn LPDDR5X. Điều này cho phép bộ xử lý có thể đạt được hiệu suất cao trong khi vẫn tối ưu điện năng khi trang bị trên những dòng laptop mỏng nhẹ.

Bước tiến của Nvidia vào thị trường máy tính Windows Arm đặt hãng vào thế đối đầu với Intel và AMD. Tuy vậy, các chuyên gia kỳ vọng động thái của Nvidia có thể vực dậy thị phần của Windows Arm, vốn còn tương đối hạn chế trên thị trường.

Nếu mọi thứ đi đúng hướng, người dùng sẽ được hưởng lợi khi những chiếc laptop Windows Arm sắp tới có thể xử lý nhiều tác vụ nặng như trí tuệ nhân tạo, chơi game hay chỉnh sửa video mà không cần trang bị GPU rời.

Laptop Windows cạnh tranh MacBook Neo

Vài tháng qua, Apple đã khiến thị trường máy tính xách tay toàn cầu chao đảo khi phát hành chiếc MacBook Neo. Dòng sản phẩm này đã chứng minh rằng máy tính xách tay phổ thông không nhất thiết phải là những khối nhựa với màn hình kém chất lượng và bàn phím ọp ẹp.

Apple bán MacBook Neo với giá chỉ từ 600 USD. Điều này đã gây ra áp lực cạnh tranh không nhỏ đối với các nhà sản xuất laptop Windows, đặc biệt là trong bối cảnh biên lợi nhuận của những sản phẩm phổ thông ngày càng mỏng.

Do đó, nhiều thông tin kỳ vọng các hãng máy tính Windows sẽ đưa ra câu trả lời đáp trả lại Apple tại Computex 2026.

Qualcomm được cho là sẽ công bố chip Snapdragon C hướng tới những mẫu laptop thuộc phân khúc giá dưới 300 USD. Con chip này không tập trung vào hiệu suất, thay vào đó sẽ hướng tới mục tiêu tối ưu thời lượng pin cùng khả năng xử lý AI.

Ngoài ra, Intel cũng có thể sẽ giới thiệu bộ xử lý mới với tên gọi Wildcat Lake để cạnh tranh trong phân khúc máy tính phổ thông. Tuy vậy, những thông tin về con chip này đến nay vẫn chưa được tiết lộ.

Cuộc chiến trên thị trường máy chơi game cầm tay

Thị trường máy chơi game cầm tay đang trở nên sôi động hơn với sự cạnh tranh quyết liệt giữa các ông lớn công nghệ. Hiện tại, phân khúc này đang được dẫn dắt bởi những cái tên quen thuộc như Nintendo Switch 2 sử dụng phần cứng của Nvidia và Arm, hay Steam Deck và các dòng máy tương tự chạy trên nền tảng của AMD.

Intel cũng thể hiện quyết tâm trong việc thách thức vị thế của AMD bằng cách tung ra dòng vi xử lý chuyên dụng mới. Tâm điểm của sự thay đổi này đến từ dòng chip Intel Arc G3 và G3 Extreme.

Đây là những bộ xử lý được thiết kế riêng biệt cho máy chơi game cầm tay, dựa trên kiến trúc của dòng Intel Core Ultra Series 3. Điểm mạnh của dòng chip này nằm ở bộ xử lý đồ họa tích hợp mạnh mẽ, kết hợp cùng các công nghệ như nâng cấp hình ảnh XeSS 3 và tạo khung hình đa lớp (multi-frame generation).

Những cải tiến này hứa hẹn sẽ giúp thiết bị đạt được độ trung thực về hình ảnh và tốc độ khung hình tốt hơn, điều mà trước đây thường chỉ thấy trên các hệ thống lớn. Người dùng có thể chờ đợi các sản phẩm chuẩn bị ra mắt từ Acer, MSI hay OneXPlayer.

Robot tích hợp AI

Lĩnh vực robot đang bước vào một chương mới đầy hứa hẹn nhờ sự kết hợp mạnh mẽ với trí tuệ nhân tạo. Robot không còn là cỗ máy tự động hóa đơn giản trên dây chuyền sản xuất mà dần trở thành những thực thể có khả năng tư duy và hoạt động độc lập.

Khái niệm "AI vật lý" (Physical AI) kết hợp cùng tác nhân AI đang trở thành chìa khóa giúp máy móc tự hành và robot không còn chỉ là những thiết bị vô tri mà có thể tương tác thông minh hơn với môi trường xung quanh.

Một trong những xu hướng được kỳ vọng tại Computex 2026 là sự xuất hiện của các robot hình người và trợ lý robot cá nhân. Các chuyên gia tin rằng đây là thời điểm mà ngành công nghiệp cung cấp một cái nhìn thực tế về tương lai nơi robot hiện diện trong đời sống hàng ngày thay vì chỉ là những ý tưởng xa vời.

Tin Gốc: Dân Trí