“Đừng có tham những cái miễn phí, gặp rồi chúng nó nói cho như bỏ bùa ấy, lại mua thêm cái gì không biết đâu” – Đó là câu nói mà chị Nguyễn Xuân Anh (ở Hà Nội) vẫn nhớ như in khi nghe cuộc đối thoại giữa bố mẹ của mình về một hội thảo tri ân khách hàng, tặng gói nghỉ dưỡng.
Khi ấy, cả gia đình không hề biết, chính bố của chị cũng là nạn nhân của hình thức mua bán hợp đồng kỳ nghỉ.
Chỉ vì tiếc 4 triệu đồng đặt cọc mà mất gần 1 tỷ đồng
Chị Xuân Anh chia sẻ, mẹ chị là một giáo viên về hưu, không rành công nghệ. Một ngày khoảng 6 năm trước, bà nhờ chị đặt một chuyến xe để đến tham gia chương trình được giới thiệu là “hội nghị tri ân khách hàng”.
Điều khiến bà hào hứng là chỉ cần tham dự sự kiện, khách hàng sẽ được tặng ngay một gói nghỉ dưỡng 3 ngày 2 đêm hoàn toàn miễn phí.
Tuy nhiên, khi nghe nhắc đến chương trình, bố chị bất ngờ nổi giận và kiên quyết ngăn cản. Sau nhiều lần chị gặng hỏi, ông mới tiết lộ rằng bản thân từng tham gia một hội thảo tương tự và đã mua hợp đồng kỳ nghỉ dài hạn.
“Khi đó bố không thừa nhận mình bị lừa. Có lẽ vì ngại và cũng vì cái tôi của một người trí thức. Ông chỉ nói rằng đã đóng vài trăm triệu đồng và dặn mẹ tôi đừng ham những món quà miễn phí”, chị nhớ lại.
Bố của chị Xuân Anh là một tiến sĩ khoa học, từng công tác ở nhiều tỉnh thành Việt Nam và nhiều nước trên thế giới. Những ngày tháng về hưu của ông đáng lẽ có thể an yên cho đến khi ông nhận được cuộc điện thoại mời tham dự hội thảo giới thiệu sản phẩm nghỉ dưỡng.
Tại sự kiện, khách mời được bố trí ngồi riêng với một nhân viên tư vấn trong phòng kín. Nhân viên liên tục giới thiệu về những lợi ích hấp dẫn của hợp đồng kỳ nghỉ: Được nghỉ tại các khu resort cao cấp trong nhiều năm, có thể để lại cho con cháu, giá trị hợp đồng sẽ tăng theo thời gian, hợp đồng 600 triệu đồng nhưng hoàn toàn có thể bán lại với mức giá cao hơn nhiều lần.
Không chỉ quảng bá về lợi nhuận, nhân viên tư vấn còn liên tục tạo áp lực thời gian, khẳng định ưu đãi có hạn và có số lượng ít, nếu khách hàng không ký ngay sẽ mất cơ hội.
“Khi bố tôi còn phân vân, họ đề nghị ông đặt cọc trước 4 triệu đồng. Và ông quả thực đã bỏ ra số tiền 4 triệu đồng để “giữ chỗ”. Chính vì tiếc khoản tiền đặt cọc đó mà bố tôi lún sâu hơn vào vòng xoáy”, chị kể.
Từ khoản tiền ban đầu, bố của chị Xuân Anh liên tục được mời tham dự các buổi gặp gỡ, tư vấn tiếp theo để nạp thêm tiền. Khi không đủ tiền, ông được hướng dẫn dùng bảng lương hưu vay tiền.
Mỗi tháng, người đàn ông phải xoay xở để có tiền trả khoản vay ngân hàng, mỗi năm ông còn phải đóng gần 20 triệu đồng phí duy trì hợp đồng. Những số tiền này tạo ra áp lực không nhỏ với ông.
Tỉnh ngộ để không vướng vào một cái bẫy khác
Theo chị Xuân Anh, thời điểm phát hiện việc bố đầu tư cách đây 6 năm, chị từng tìm hiểu về đơn vị bán hợp đồng kỳ nghỉ cho bố mình.
Chị đã lên mạng tra cứu về đơn vị này, đồng thời hỏi bạn bè làm trong lĩnh vực bất động sản về vụ đầu tư các kỳ nghỉ. Thấy công ty bán kỳ nghỉ có cơ sở nghỉ dưỡng ở Cam Ranh, Khánh Hòa, hình thức đầu tư này lại khá mới nên gia đình chị từng nghĩ sẽ không gặp vấn đề gì.
“Gia đình tôi cũng đã sử dụng kỳ nghỉ 2 lần vào tháng 3/2021 và tháng 9/2024. Sau đó, tôi thấy các hội nhóm phàn nàn kêu ca bị lừa mua hợp đồng kỳ nghỉ xuất hiện nhiều hơn, tôi và bố tìm hiểu kỹ hơn và nhận ra không ít bất cập”, người phụ nữ chia sẻ.
Cuối năm 2024, đầu năm 2025, vợ chồng chị Xuân Anh kiên quyết khuyên ngăn bố từ bỏ hợp đồng. Nghe các con phân tích, bố chị Xuân Anh đành chấp nhận mất khoản tiền lớn, dừng đóng phí duy trì. Nhưng những kẻ dẫn dụ không dừng lại ở đó.
Thời điểm ấy, ông tiếp tục nhận được cuộc gọi từ một người tự nhận là nhân viên cũ của công ty bán hợp đồng kỳ nghỉ. Người này khẳng định, có thể hỗ trợ giúp ông bán hợp đồng cũ với giá hơn 1 tỷ đồng, nhưng trước tiên ông phải đóng thêm vài chục triệu đồng để xác nhận giao dịch.
May mắn lần này người cha đã nhận ra đây chỉ là một cái bẫy khác. Nếu tiếp tục chuyển tiền, ông sẽ thiệt hại thêm nữa.
Theo chị Xuân Anh, là một tiến sĩ khoa học, từng làm việc và sinh sống ở nhiều quốc gia, người cha rất khó chấp nhận việc mình bị dẫn dắt bởi những lời hứa hẹn thiếu thực tế.
Ông từng có thời gian sống ở Israel. Vì người đứng đầu doanh nghiệp bán hợp đồng kỳ nghỉ giới thiệu là người Israel nên ông càng thêm tin tưởng.
“Bố tôi là người đã đi nhiều nơi trên thế giới. Ông chỉ mong có điều kiện để vợ con được nghỉ dưỡng trong những khu resort tiêu chuẩn 5 sao mỗi năm. Chính mong muốn chăm lo cho gia đình lại trở thành điểm yếu để người khác khai thác”, chị nói.
Theo chị Xuân Anh, việc mất gần 800 triệu đồng là điều không dễ dàng, song gia đình chị chấp nhận để thoát ra khỏi vòng xoáy của những kẻ lợi dụng hợp đồng kỳ nghỉ nhằm trục lợi.
Nhìn lại chặng đường đã qua, chị Xuân Anh cho rằng, điều quan trọng nhất là cách người thân đồng hành cùng các nạn nhân trong giai đoạn khó khăn nhất để họ không cảm thấy dằn vặt, suy nghĩ lo lắng mà ảnh hưởng đến sức khỏe.
Thực tế, không riêng gì bố của chị Xuân Anh, không ít nạn nhân sập bẫy hợp đồng kỳ nghỉ cũng là những người có học vấn cao, có người là giảng viên, bác sĩ, kỹ sư…
Theo luật sư Chu Bá Định, những nạn nhân này có trình độ chuyên môn cao ở lĩnh vực mà bản thân công tác, còn câu chuyện va chạm pháp lý trong cuộc sống lại hoàn toàn khác. Các đơn vị bán kỳ nghỉ chủ yếu sử dụng các biện pháp tư vấn mang tính chất đánh lạc hướng mục đích giao kết hợp đồng.
Bản chất đối tượng của hợp đồng chính là kỳ nghỉ, nhân viên bán hàng hướng khách hàng đến vấn đề chuyển nhượng hợp đồng nhằm phát sinh lợi nhuận. Điều đó khiến khách vào “ma trận” hy vọng, chuốc lấy rất nhiều hậu quả về mặt tiền bạc bởi những lời hứa hẹn.
“Những người có trình độ pháp luật cũng phải mất cả ngày mới có thể nắm bắt nội dung, ý nghĩa của các hợp đồng kỳ nghỉ, chưa nói đến những người cao tuổi. Vì vậy, hợp đồng này vô hình chung trở thành “thòng lọng” về mặt pháp lý khiến khách hàng khó có thể khiếu nại hoặc khiếu kiện dân sự được”, ông nói.
Bài viết "Càng lớn tuổi, càng có địa vị trong xã hội vợ chồng càng khó chia sẻ, nói chuyện với nhau?" trên Tuổi Trẻ Online nhận được nhiều ý kiến của bạn đọc. Các ý kiến phân tích nguyên nhân khó nói chuyện của những người "bạn cùng nhà" dưới nhiều góc nhìn khác nhau.
Người ta thường tin rằng càng sống lâu với nhau, càng trải qua nhiều biến cố, vợ chồng sẽ tự khắc hiểu nhau, chẳng cần nói nhiều. Nhưng thực tế càng thành công, nhiều cặp đôi lại nói chuyện với cả thế giới trơn tru hơn là với chính người đầu gối tay ấp.
Như bạn đọc Na nhận xét: “Nhiều cặp vợ chồng hiện đại đang giỏi giao tiếp với cả thế giới nhưng lại vụng về với chính người bên cạnh mình”.
Bạn đọc Lam nói thẳng: “Đáng sợ nhất không phải là cãi nhau, mà là im lặng”.
Cũng theo bạn đọc này, cãi nhau ít nhất còn cho thấy hai người còn muốn tương tác, còn im lặng kéo dài chỉ đơn giản là không còn gì để nói.
Nhiều người vin vào một niềm tin rất phổ biến: sống lâu thì tự hiểu nhau. Nhưng bạn đọc Mai phản biện: “Càng lâu lại càng phải nói, nếu không khoảng cách sẽ lớn dần. Bởi con người không đứng yên. Mỗi giai đoạn cuộc đời, mỗi áp lực công việc, mỗi trải nghiệm mới đều thay đổi cách suy nghĩ. Nếu không cập nhật cho nhau bằng những cuộc trò chuyện thì việc tự hiểu chỉ là ảo tưởng”.
Bạn đọc Yến Anh cho rằng nếu muốn thì sẽ tìm cách, không muốn thì tìm lý do.
“Công việc có thể chiếm nhiều thời gian, nhưng không thể chiếm luôn cả nhu cầu kết nối. Khi người ta thật sự muốn giữ một mối quan hệ, họ sẽ tìm được cách, dù là một bữa cơm tối, một cuộc trò chuyện ngắn, hay đơn giản là vài phút hỏi han tử tế”, bạn đọc Yến Anh bình luận thêm.
Bạn đọc Anh ví von rất đúng: “Bận cỡ nào cũng nên quan tâm nhau, giống như bếp lâu quá không nấu thì củi lửa sẽ nguội lạnh”.
Ở một góc thực tế, bạn đọc Quang kể câu chuyện của mình: “Vợ tôi đi công tác suốt, về chỉ nói dăm ba câu rồi mạnh ai nấy ngủ. Một hình ảnh tưởng chừng bình thường, nhưng lại là chân dung của rất nhiều cuộc hôn nhân hiện đại”.
Và khi đã có “địa vị”, một yếu tố khác bắt đầu chen vào đó chính là cái tôi. Bạn đọc Giang chỉ ra: “Ai cũng có cái tôi của mình, ai cũng muốn thể diện, không chịu hạ mình dù là chuyện nhỏ. Phần vì công việc căng thẳng, cứ cho qua rồi tới một ngày nào đó khó hàn gắn”.
Không phải mọi cuộc hôn nhân nguội dần đều bắt đầu từ sự thay đổi tính cách hay địa vị. Nhiều bạn đọc cho rằng gốc rễ của sự xa cách đôi khi nằm ở chính nhịp sống hiện đại.
Bạn đọc Minh Tâm nhìn nhận: “Không phải ai có địa vị cũng khó chia sẻ. Vấn đề nằm ở nền tảng giáo dục gia đình và quan điểm về hạnh phúc của mỗi người”.
Trong khi đó, bạn đọc Lan lại chỉ ra một thực tế: “Không phải do hết yêu, mà là do con người ta dồn hết năng lượng cho công việc, đến lúc về nhà thì cạn năng lượng, không còn gì để chia sẻ nữa”.
Bạn đọc NhatTin phân tích: “Vợ chồng còn trẻ quan tâm tình cảm, có con thì lo con, lớn nữa thì lo tiền bạc, bệnh tật… có chức vụ thì ôm cả núi việc, mang về nhà làm tới khuya, người rã rời, chỉ muốn ngủ”.
Một góc nhìn khác đến từ bạn đọc Khang, khi nhắc đến vai trò của con cái:
“Những đứa con là mối gắn kết của vợ chồng. Nhưng khi con lớn, có thế giới riêng thì cha mẹ cũng ngày càng xa cách. Con cái giống như cầu nối tạm thời. Khi cây cầu đó rút đi, hai người nếu không có nền tảng kết nối riêng sẽ bỗng nhiên thấy lạc nhau ngay trong chính ngôi nhà”.
Một nam sinh 14 tuổi ở phường Đông Ninh Hòa vừa được các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa cứu sống sau khi nhập viện trong tình trạng nguy kịch vì biến chứng toan ceton tiểu đường một cấp cứu nội khoa có thể dẫn đến tử vong nếu không được xử trí kịp thời.
Theo thông tin từ bệnh viện, bệnh nhi được đưa đến cấp cứu với các biểu hiện mệt lả, nôn ói liên tục, thở nhanh và rối loạn ý thức. Kết quả thăm khám cùng các xét nghiệm cho thấy trẻ mắc toan ceton tiểu đường mức độ nặng.
Đáng chú ý, chỉ số đường huyết của bệnh nhân khi nhập viện lên tới 32,1 mmol/L, cao gấp nhiều lần mức bình thường. Trong khi đó, pH máu chỉ còn 6,6 thấp hơn rất nhiều so với ngưỡng sinh lý 7,35-7,45, cho thấy cơ thể đang rơi vào tình trạng toan chuyển hóa nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Ngay lập tức, các bác sĩ tiến hành cấp cứu tích cực bằng các biện pháp kiểm soát đường huyết, bù dịch, cân bằng điện giải và điều chỉnh rối loạn toan kiềm. Sau quá trình điều trị, sức khỏe bệnh nhân đã dần ổn định.
Khai thác bệnh sử cho thấy nam sinh mắc đái tháo đường tuýp 1 căn bệnh tự miễn khiến cơ thể không thể sản xuất insulin để kiểm soát lượng đường trong máu. Tuy nhiên, bệnh chưa được phát hiện từ sớm.
Trước thời điểm nhập viện, em có xu hướng giảm cân bằng cách cắt hoàn toàn cơm trong khẩu phần ăn nhưng vẫn thường xuyên sử dụng trà sữa và các loại nước ngọt có đường. Chỉ trong thời gian ngắn, bệnh nhi giảm tới khoảng 20 kg. Dù xuất hiện các dấu hiệu bất thường như uống nhiều nước, tiểu nhiều và sụt cân nhanh, gia đình không đưa trẻ đi khám nên bệnh âm thầm tiến triển đến giai đoạn nguy hiểm.
Các bác sĩ cảnh báo, việc nhịn ăn kéo dài nhưng vẫn tiêu thụ nhiều đồ uống chứa đường có thể khiến đường huyết tăng cao đột ngột, đặc biệt nguy hiểm đối với những trường hợp mắc đái tháo đường chưa được chẩn đoán. Đây cũng là yếu tố góp phần thúc đẩy biến chứng toan ceton tiểu đường xuất hiện nhanh chóng.
Toan ceton tiểu đường là biến chứng cấp tính nguy hiểm, có thể gây hôn mê, phù não, suy đa cơ quan và tử vong nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.
Các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh cần đặc biệt lưu ý khi trẻ có các dấu hiệu như khát nước liên tục, tiểu nhiều, sụt cân bất thường, mệt mỏi kéo dài, đau bụng, nôn ói hoặc thở nhanh. Đây có thể là những biểu hiện sớm của bệnh đái tháo đường tuýp 1.
Mặc dù chưa có biện pháp phòng ngừa hoàn toàn bệnh đái tháo đường tuýp 1, việc duy trì chế độ ăn uống cân bằng, hạn chế đồ uống nhiều đường, tăng cường vận động và theo dõi sát các dấu hiệu bất thường sẽ giúp phát hiện bệnh sớm, giảm nguy cơ xảy ra các biến chứng nguy hiểm.
Tuổi Trẻ Online đã có cuộc trò chuyện với anh Đoàn Ngọc Hưng - nhà hoạch định tài chính cá nhân theo tiêu chuẩn CFP (Mỹ) - về những giải pháp hữu ích thoát nợ "app đen".
* Hiện nay nhiều bạn trẻ sa vào bẫy vay "app đen" và gánh nợ hàng trăm triệu đồng dù lương không cao. Đâu là nguyên nhân khiến họ dễ rơi vào vòng xoáy này?
- Vấn đề này là từ sự kết hợp của ba yếu tố.
Thứ nhất là khoảng cách giữa thu nhập và kỳ vọng sống. Nhiều bạn trẻ sống trong môi trường mà việc sở hữu điện thoại mới, du lịch, ăn uống, mua sắm hay thể hiện hình ảnh cá nhân trên mạng xã hội rất phổ biến. Khi thu nhập chưa đủ để đáp ứng những kỳ vọng đó, vay tiền là cách để thỏa mãn trước mắt và trả dần sau.
Thứ hai là thiếu kiến thức và kỹ năng quản lý tài chính cá nhân. Nhiều người biết cách kiếm tiền nhưng chưa học cách quản lý dòng tiền, xây dựng quỹ dự phòng hay đánh giá rủi ro của các khoản vay. Khi gặp biến cố như mất việc, thu nhập giảm hoặc phát sinh chi phí đột xuất thì gần như không có vùng đệm tài chính.
Thứ ba là sự tiện lợi quá mức của các ứng dụng vay. Thủ tục đơn giản, nhanh gọn là có thể nhận tiền, trong khi người vay không đọc kỹ lãi suất, phí phạt và các điều khoản liên quan.
* Dấu hiệu nào cho biết đã vay vượt khả năng tài chính và cần dừng lại ngay để tránh lãi chồng lãi, thưa anh?
- Người trẻ có thể đánh giá mức độ an toàn của khoản vay bằng cách xem tỉ lệ trả nợ trên phần thu nhập còn lại sau khi trừ các chi phí sinh hoạt thiết yếu hằng tháng.
Tôi thường chia thành 4 ngưỡng.
Ngưỡng thứ nhất là an toàn. Khi số tiền trả nợ hằng tháng chỉ chiếm dưới 50% phần thặng dư, người vay vẫn còn dư địa để tiết kiệm, dự phòng và ứng phó với những biến cố bất ngờ.
Ngưỡng thứ hai là cảnh báo. Khi khoản trả nợ vượt quá 50% phần thặng dư, đó là dấu hiệu cần bắt đầu điều chỉnh. Lúc này chỉ cần thu nhập giảm hoặc phát sinh một khoản chi ngoài kế hoạch là áp lực tài chính sẽ tăng lên đáng kể.
Ngưỡng thứ ba là không an toàn. Đó là khi toàn bộ thu nhập gần như chỉ vừa đủ để trang trải các chi phí sinh hoạt cơ bản và trả nợ. Người vay không còn khả năng tích lũy, không có quỹ dự phòng và rất dễ gặp khó khăn nếu xảy ra biến cố về công việc hoặc sức khỏe.
Ngưỡng thứ tư là vùng nguy hiểm. Khi thu nhập không còn đủ để chi trả cả nhu cầu thiết yếu lẫn nghĩa vụ nợ, người vay bắt đầu phải vay khoản mới để trả khoản cũ.
Càng nhận diện được mình đang ở ngưỡng nào sớm bao nhiêu thì khả năng kiểm soát và thoát khỏi áp lực nợ nần sẽ càng cao bấy nhiêu.
* Anh có lời khuyên nào để người trẻ nhận ra sớm rằng mình đã tới ngưỡng phải dừng lại, thay vì cố gồng?
- Người trẻ không nên đợi đến khi rơi vào vùng nguy hiểm mới xử lý. Ngay khi nhận thấy mình đã chạm đến ngưỡng không an toàn, tức là thu nhập hằng tháng chỉ vừa đủ để trang trải các chi phí sinh hoạt thiết yếu và trả nợ, thì đó đã là thời điểm cần dừng lại.
Dừng lại ở đây là dừng vay thêm, dừng những quyết định chi tiêu vượt khả năng tài chính và nghiêm túc nhìn lại tình trạng dòng tiền.
Lúc này, ưu tiên nhất là tìm cách kéo mình trở lại vùng an toàn thông qua việc điều chỉnh lối sống, cắt giảm các khoản chi chưa thật cần thiết và thêm thu nhập nếu có thể.
Nhiều người nghĩ chỉ cần cố thêm một chút là sẽ vượt qua. Nhưng khi đã vượt ngưỡng an toàn, việc vay thêm thường chỉ trì hoãn vấn đề. Càng chậm hành động, nguy cơ nợ chồng nợ càng cao và chi phí để thoát khỏi nó càng lớn.
* Người trẻ nên xử lý nợ theo lộ trình như thế nào để có thể thoát và dứt điểm, thay vì vay chỗ này đắp chỗ kia?
- Đầu tiên cần dừng ngay việc vay thêm app mới để trả những khoản cũ.
Bước tiếp theo là hãy thống kê đầy đủ tất cả các khoản nợ hiện có, bao gồm số tiền gốc, lãi suất, thời hạn thanh toán và số tiền phải trả hằng tháng. Nhiều người đang nợ nhưng lại không biết chính xác mình nợ bao nhiêu.
Kế đến là rà soát lại toàn bộ dòng tiền cá nhân, cắt giảm những khoản chi chưa thực sự cần thiết và xác định khả năng trả nợ thực tế mỗi tháng.
Sau đó nên ưu tiên xử lý các khoản nợ có lãi suất cao nhất trước, đặc biệt là các khoản vay "app đen". Song song là tìm cách thêm thu nhập để tạo nguồn lực trả nợ.
