Ung thư đại trực tràng không phải là căn bệnh hình thành chỉ sau một đêm. Bác sĩ Liêu Kế Đỉnh, chuyên khoa Huyết học và Ung thư (Đài Loan, Trung Quốc), vừa chia sẻ trường hợp một nam kỹ sư dù còn trẻ nhưng qua nội soi đã phát hiện nhiều polyp nguy hiểm trong đại tràng. Nguyên nhân được xác định bắt nguồn từ thói quen ăn uống “tiện lợi” với bánh mì xúc xích và cơm hộp kèm thịt nguội mỗi ngày.
Thủ phạm gây bệnh từ những bữa ăn “siêu chế biến”
Chia sẻ trên kênh YouTube cá nhân, bác sĩ Liêu Kế Đỉnh cho biết bệnh nhân là một kỹ sư làm việc trong lĩnh vực công nghệ. Do đặc thù công việc bận rộn, anh thường xuyên duy trì thực đơn: sáng ăn bánh mì kẹp xúc xích, trưa ăn cơm hộp với thịt nguội và tối muộn lại “lót dạ” bằng mì ăn liền sau khi tăng ca. Khi đi kiểm tra sức khỏe, bác sĩ ngỡ ngàng khi thấy đại tràng của anh đã mọc đầy polyp – những tổn thương tiền ung thư cực kỳ đáng ngại.
Thực tế, các loại thịt chế biến sẵn như thịt nguội, xúc xích đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào Nhóm 1 các tác nhân gây ung thư. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, nếu tiêu thụ khoảng 50 g thịt chế biến sẵn mỗi ngày – tương đương với 2 cây xúc xích nhỏ – nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng có thể tăng lên khoảng 18%. Trong khi đó, các loại thịt đỏ như thịt lợn, thịt bò được xếp vào nhóm 2A (có thể gây ung thư).
Mối nguy từ vi khuẩn đường ruột và độc tố
Giải thích sâu hơn về cơ chế gây bệnh, bác sĩ Liêu dẫn chứng trong niêm mạc đại tràng tồn tại một loại vi khuẩn thường trú mang tên PKS+ E. coli. Loại vi khuẩn này có khả năng giải phóng độc tố, trực tiếp phá hủy DNA của gene ức chế khối u “APC”.
Tại Nhật Bản – quốc gia có nền văn hóa ẩm thực khá tương đồng với các nước trong khu vực châu Á, nghiên cứu cho thấy khoảng 50% bệnh nhân ung thư đại trực tràng được phát hiện có dấu vết DNA bị độc tố này phá hủy. “Dù hiện tại chưa có số liệu cụ thể, nhưng với thói quen ăn uống tương tự, chúng ta cần đặc biệt coi trọng việc cân bằng hệ vi sinh đường ruột”, bác sĩ Liêu nhấn mạnh.
Việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm siêu chế biến, chứa phụ gia và chất nhũ hóa sẽ làm suy yếu lớp màng bảo vệ niêm mạc ruột, tạo điều kiện cho vi khuẩn có hại xâm nhập và gây bệnh.
Theo bác sĩ Liêu Kế Đỉnh, việc tiêu thụ lượng lớn thịt đỏ giàu chất béo động vật sẽ kích thích cơ thể tiết ra nhiều axit mật hơn. Khi xuống đến đại tràng, chúng bị vi khuẩn chuyển hóa thành axit mật thứ cấp, gây tổn thương niêm mạc và viêm mãn tính, dẫn đến sự bùng phát của vi khuẩn xấu.
Để bảo vệ sức khỏe, chuyên gia đưa ra lời khuyên:
Không loại bỏ hoàn toàn nhưng cần tiết chế: Không nên ăn thịt đỏ trong mọi bữa ăn. Lượng thịt đỏ đã nấu chín khuyến nghị chỉ nên ở mức 500 g/tuần.
Thay thế nguồn đạm: Ưu tiên bổ sung protein từ cá, thịt trắng (gia cầm) hoặc các loại đậu.
Tăng cường “lá chắn”: Kết hợp ăn nhiều rau xanh và các thực phẩm lên men (như sữa chua, kim chi…) để duy trì môi trường đường ruột khỏe mạnh.
Sự thay đổi nhỏ trong thực đơn hàng ngày chính là chìa khóa để ngăn chặn những khối polyp âm thầm tiến triển thành căn bệnh ung thư quái ác.
Ngày 12/5, Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi đang điều trị cho bé trai 5 tuổi bị chó becgie cắn gây vết thương nghiêm trọng ở vùng đầu.
Trước đó, một gia đình ở xã Ba Gia (Quảng Ngãi) đưa bé trai 5 tuổi bị chó cắn đến Bệnh viện Sản - Nhi Quảng Ngãi cấp cứu. Thời điểm được đưa đến viện cháu bé bị mất nhiều máu, có biểu hiện hoảng loạn, vùng đầu có vết rách dài khoảng 25cm lộ xương sọ.
Các bác sĩ đã băng ép cầm máu, giảm đau, tiêm vaccine phòng dại và ổn định tâm lý cho cháu bé.
Khoa Cấp cứu của Bệnh viện Sản - Nhi Quảng Ngãi đã chỉ định chụp X-quang để đánh giá mức độ tổn thương vùng đầu bệnh nhi, đồng thời kích hoạt quy trình phẫu thuật cấp cứu. Bệnh nhi sau đó được phẫu thuật để cắt lọc mô tổn thương và khâu tạo hình vùng đầu và chuyển đến Khoa Ngoại tiếp tục điều trị, theo dõi.
Theo bác sĩ Khoa Ngoại (Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi), nhờ được xử trí kịp thời nên sức khỏe bé trai đã ổn định, chưa ghi nhận thêm biến chứng.
Bác sĩ khuyến cáo các bậc phụ huynh hạn chế để trẻ tiếp xúc trực tiếp hoặc chơi đùa với vật nuôi khi không có người lớn giám sát. Khi trẻ bị động vật cắn hoặc cào, phụ huynh cần rửa sạch vết thương dưới vòi nước chảy rồi đưa trẻ đến cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.
Mẹ tôi 58 tuổi, đã phẫu thuật cắt một phần dạ dày do ung thư cách đây 6 tháng và hiện đang hóa trị. Gần đây mẹ thường xuyên mệt, ăn kém và sụt cân nhiều. Xin hỏi bác sĩ đây có phải tác dụng phụ thường gặp của hóa trị hay không và nên chăm sóc dinh dưỡng như thế nào?
(Thảo Vy - Đà Nẵng)
ThS.BS Nguyễn Thế Phương, Trung tâm Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai trả lời:
Với những thông tin như bạn chia sẻ thì rất khó để khẳng định chính xác tình trạng ăn kém, sụt cân là do tác dụng phụ của hóa trị, do bệnh tái phát hay do nguyên nhân khác.
Tuy nhiên, có một vấn đề rất quan trọng mà người bệnh sau phẫu thuật dạ dày thường gặp, đó là chức năng sinh lý của dạ dày đã bị thay đổi đáng kể.
Bình thường, dạ dày không chỉ có chức năng chứa thức ăn mà còn giúp nhào trộn và tiết enzyme hỗ trợ tiêu hóa. Sau khi cắt bán phần dạ dày, những chức năng này bị rối loạn, khiến người bệnh nhanh no, khó hấp thu, ăn kém và dễ sụt cân.
Vì vậy, trong nhiều trường hợp, đây không hẳn là do thuốc hóa trị hay ung thư tái phát mà có thể xuất phát từ việc hệ tiêu hóa không còn hoạt động như trước nữa.
Với những người đã phẫu thuật dạ dày, tôi thường tư vấn thay đổi chế độ dinh dưỡng theo hướng chia nhỏ nhiều bữa trong ngày thay vì ăn quá nhiều trong một lần.
Ngoài ra, nên ưu tiên các món mềm, dễ tiêu như đồ hầm, cháo, súp hoặc thức ăn được chế biến kỹ. Rau củ cũng nên nấu chín mềm trước khi sử dụng để giảm gánh nặng cho hệ tiêu hóa.
Việc chia nhỏ bữa ăn và lựa chọn thực phẩm phù hợp sẽ giúp ruột non và các đoạn tiêu hóa phía sau hấp thu tốt hơn, từ đó hỗ trợ cải thiện dinh dưỡng và giúp người bệnh tăng cân trở lại.
Ngày 27/4, BS.CKI Lý Phạm Hoàng Vinh, Khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Nhi đồng 1, cho biết bệnh nhi được tuyến dưới chuyển đến sau hai ngày ho nhiều, nghi ngờ có dị vật đường thở. Gia đình không xác định được bé đã hít sặc vật gì và từ thời điểm nào.
Kết quả X-quang ghi nhận dị vật cản quang nằm ở phế quản gốc phải, kèm theo biến chứng xẹp phổi phải không hoàn toàn và tràn khí trung thất. Nhận định tình trạng phức tạp, bác sĩ Vinh cùng kíp gây mê lập tức nội soi đường thở cấp cứu.
Dị vật được xác định là một bóng đèn LED nằm sâu trong phế quản. Theo bác sĩ Vinh, việc gắp dị vật đặc biệt khó khăn do đường thở trẻ 9 tháng tuổi rất nhỏ. Phần đuôi bóng đèn phình to, sắc nhọn, dễ mắc kẹt khi kéo qua thanh quản, có thể gây rách niêm mạc hoặc kẹt giữa hai dây thanh.
Quá trình can thiệp, bác sĩ phải xoay chỉnh dị vật từng chút một, lựa hướng tối ưu để đưa phần đầu đèn ra trước nhằm hạn chế tổn thương. Với dị vật sắc nhọn, nguy cơ tràn khí màng phổi trong lúc gắp là hiện hữu, do đó kíp Ngoại Lồng ngực được huy động sẵn sàng để xử trí nếu xảy ra biến chứng.
Sau nhiều thao tác tỉ mỉ, bóng đèn LED mắc kẹt đã được lấy ra an toàn. Sau can thiệp, đường thở của bé thông thoáng, không ghi nhận tổn thương đáng kể hay biến chứng tràn khí. Tình trạng hô hấp cải thiện, bé giảm ho và đang được theo dõi, dự kiến sớm xuất viện.
Theo bác sĩ Vinh, dị vật đường thở ở trẻ nhỏ luôn là cấp cứu nguy hiểm, đặc biệt với các vật có hình dạng bất thường như bóng đèn LED. Không chỉ gây tắc nghẽn, những dị vật này còn có thể làm trầy xước, thủng đường thở hoặc dẫn đến biến chứng nặng nếu xử trí không đúng cách. Thực tế, bệnh viện đã tiếp nhận nhiều trường hợp trẻ sặc bóng đèn ở nhiều độ tuổi khác nhau.
Trường hợp này cũng cho thấy trẻ có thể hít dị vật mà không được phát hiện. Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không để trẻ ngậm các vật nhỏ như bóng đèn LED, pin, linh kiện. Cần quan sát trẻ trong sinh hoạt hằng ngày và cất gọn các vật dụng nhỏ, sắc nhọn.
Khi nghi ngờ trẻ hít sặc dị vật, cần sơ cứu đúng cách bằng thủ thuật Heimlich và nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để được can thiệp kịp thời.
