Não bộ cũng cần được nuôi dưỡng giống như tim mạch. Theo bác sĩ Aaron Lord, Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện NYU Langone Brooklyn (Mỹ), khoảng 25% lượng máu của cơ thể được đưa lên não, vì vậy chế độ ăn giàu dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng với sức khỏe não bộ, tim mạch và hệ mạch máu.
Bác sĩ Lord cho biết thực phẩm hàng ngày có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng não. Dưới đây là những món ông thường xuyên bổ sung để tăng cường sức khỏe não bộ.
Cà phê và trà
Bác sĩ Lord uống trà đều đặn, gần như mỗi ngày. Theo ông, trà và cà phê chứa nhiều flavonoid, phytonutrient có lợi cho chuyển hóa não bộ cũng như hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Caffeine trong trà, cà phê còn giúp cải thiện khả năng tập trung và có thể góp phần giảm nguy cơ sa sút trí tuệ. Tuy nhiên, nên tiêu thụ caffeine ở mức vừa phải.
Não bộ cũng cần được nuôi dưỡng giống như tim mạch. Theo bác sĩ Aaron Lord, Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện NYU Langone Brooklyn (Mỹ), khoảng 25% lượng máu của cơ thể được đưa lên não, vì vậy chế độ ăn giàu dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng với sức khỏe não bộ, tim mạch và hệ mạch máu.
Bác sĩ Lord cho biết thực phẩm hàng ngày có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng não. Dưới đây là những món ông thường xuyên bổ sung để tăng cường sức khỏe não bộ.
Cà phê và trà
Bác sĩ Lord uống trà đều đặn, gần như mỗi ngày. Theo ông, trà và cà phê chứa nhiều flavonoid, phytonutrient có lợi cho chuyển hóa não bộ cũng như hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Caffeine trong trà, cà phê còn giúp cải thiện khả năng tập trung và có thể góp phần giảm nguy cơ sa sút trí tuệ. Tuy nhiên, nên tiêu thụ caffeine ở mức vừa phải.
Cá béo
Các loại cá béo giàu omega-3 như cá hồi, cá mòi được xem là có lợi cho não nhờ đặc tính chống viêm. Bác sĩ Lord khuyến nghị nên ưu tiên cá đánh bắt tự nhiên nếu có thể vì thường có giá trị dinh dưỡng tốt hơn cá nuôi.
Cá béo
Các loại cá béo giàu omega-3 như cá hồi, cá mòi được xem là có lợi cho não nhờ đặc tính chống viêm. Bác sĩ Lord khuyến nghị nên ưu tiên cá đánh bắt tự nhiên nếu có thể vì thường có giá trị dinh dưỡng tốt hơn cá nuôi.
Rau xanh
Rau xanh cung cấp chất xơ, folate, lutein và beta-carotene tốt cho não bộ. Một số loại được bác sĩ Lord ưa chuộng gồm cải thìa, măng tây và bông cải xanh non. Chất xơ trong rau còn giúp hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh, từ đó tác động tích cực đến chức năng não. Hấp, chần hoặc xào nhanh là cách chế biến giúp giữ giá trị dinh dưỡng tốt hơn.
Rau xanh
Rau xanh cung cấp chất xơ, folate, lutein và beta-carotene tốt cho não bộ. Một số loại được bác sĩ Lord ưa chuộng gồm cải thìa, măng tây và bông cải xanh non. Chất xơ trong rau còn giúp hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh, từ đó tác động tích cực đến chức năng não. Hấp, chần hoặc xào nhanh là cách chế biến giúp giữ giá trị dinh dưỡng tốt hơn.
Cà chua
Cà chua giàu chất chống oxy hóa mạnh, giúp giảm viêm và stress oxy hóa, yếu tố liên quan quá trình thoái hóa thần kinh. Bác sĩ Lord thường dùng cà chua trong salad, làm sốt ăn cùng cá hoặc gà, hay kết hợp với phô mai mozzarella, húng quế và dầu ôliu.
Cà chua
Cà chua giàu chất chống oxy hóa mạnh, giúp giảm viêm và stress oxy hóa, yếu tố liên quan quá trình thoái hóa thần kinh. Bác sĩ Lord thường dùng cà chua trong salad, làm sốt ăn cùng cá hoặc gà, hay kết hợp với phô mai mozzarella, húng quế và dầu ôliu.
Bác sĩ Lord khuyên mọi người nên thay đồ ăn chiên rán buổi chiều bằng một nắm hạt óc chó và quả mọng. Theo ông, đây là một trong những loại hạt tốt nhất cho não nhờ tỷ lệ omega-3 cao.
Ông cũng thường ăn việt quất vào buổi sáng vì loại quả này giàu flavonoid – hợp chất chống oxy hóa và chống viêm có thể giảm tác động của căng thẳng lên não. Một bữa sáng được ông gợi ý là yến mạch ngâm qua đêm ăn cùng hạt óc chó và việt quất.
Hạt óc chó và các loại quả mọng
Bác sĩ Lord khuyên mọi người nên thay đồ ăn chiên rán buổi chiều bằng một nắm hạt óc chó và quả mọng. Theo ông, đây là một trong những loại hạt tốt nhất cho não nhờ tỷ lệ omega-3 cao.
Ông cũng thường ăn việt quất vào buổi sáng vì loại quả này giàu flavonoid – hợp chất chống oxy hóa và chống viêm có thể giảm tác động của căng thẳng lên não. Một bữa sáng được ông gợi ý là yến mạch ngâm qua đêm ăn cùng hạt óc chó và việt quất.
Nhiều bà con thường nghĩ "cha mẹ lùn thì con không thể cao". Thực tế di truyền chỉ quyết định khoảng 23%, trong khi dinh dưỡng chiếm tới 32%.
Hãy nhìn bài học từ Nhật Bản và Hàn Quốc. Từ những quốc gia từng bị xem là thấp bé, họ đã vươn lên dẫn đầu châu Á nhờ cải thiện bữa ăn và lối sống. Những ngôi sao như Son Heung-min (cao 1m83) là minh chứng cho việc người châu Á hoàn toàn có thể sở hữu thể hình vượt trội nếu được đầu tư đúng cách từ nhỏ.
Thay vì tìm kiếm những phương thuốc đắt đỏ, bà con hãy tập trung vào những thực phẩm dân dã nhưng cực kỳ lợi hại cho chiều cao của trẻ:
Lòng đỏ trứng, phô mai và các món đậu lên men: Đây là những thực phẩm rất quý vì chúng chứa nguồn vitamin K2 dồi dào. Trong cơ thể, nếu canxi là "gạch" xây xương thì vitamin K2 chính là "người dẫn đường" tận tụy, giúp gắn canxi vào đúng khung xương, tránh việc canxi đi lạc vào mạch máu hay thận.
Thịt nạc, cá đồng kho nhừ ăn cả xương và rau xanh đậm: Đây là nguồn cung cấp đạm và canxi tự nhiên tốt nhất.
Vận động dưới nắng sớm: Ánh nắng giúp cơ thể tự tạo ra vitamin D3. Dưỡng chất này đóng vai trò như "người thợ xây", giúp hấp thụ canxi từ thức ăn vào máu. Nếu không có "người thợ" này, dù trẻ ăn bao nhiêu canxi cũng sẽ bị đào thải ra ngoài.
Sữa và chế phẩm từ sữa:
Duy trì ít nhất 2 ly mỗi ngày để cung cấp khoáng chất bền vững cho trẻ.
Bên cạnh ăn uống, có hai thói quen mà cha mẹ cần rèn luyện cho con ngay:
a. Vận động (ít nhất 60 phút/ngày): Khuyến khích trẻ chơi các môn như bơi lội, bóng rổ hoặc đu xà đơn để kích thích sụn tăng trưởng hoạt động.
b. Giấc ngủ (trước 10 giờ đêm): Đây là điều cực kỳ quan trọng. Hormone tăng trưởng tiết ra mạnh nhất khi trẻ đã ngủ sâu trong khoảng từ 11 giờ đêm đến 1 giờ sáng. Nếu con thức khuya xem điện thoại, cha mẹ đang trực tiếp đánh mất cơ hội cao thêm của con.
Cải thiện tầm vóc là một hành trình kiên trì. Hy vọng mỗi gia đình sẽ chú trọng hơn vào từng bữa ăn, giấc ngủ để thế hệ trẻ Việt Nam tự tin bước ra thế giới với tầm vóc vượt trội.
Chị Nguyễn Hiền nặng 53 kg, không thuộc nhóm thừa cân theo bất kỳ thang đo nào. Nhiều năm sau khi sinh hai con, mỗi lần mặc đồ ôm, chị lại hóp bụng. Vòng eo 60 cm thời con gái đã biến mất từ lúc nào không hay, thay bằng vùng bụng dưới mềm nhão. Hiền tự an ủi bằng câu quen thuộc mà nhiều phụ nữ vẫn nói với nhau: "Sau sinh ai cũng vậy thôi".
Ba năm trước, cựu nhân viên ngân hàng ở Hải Phòng tình cờ tham gia một chương trình chuyển đổi vóc dáng. Chị không kỳ vọng nhiều, chỉ muốn thử xem có giảm được vài cm vòng bụng hay không.
Sau ba tháng, cân nặng của chị hầu như không đổi, chỉ giảm nhẹ 0,5 kg xuống còn 52,5 kg. Nhưng vòng bụng trên giảm 6 cm, vòng bụng dưới giảm 8 cm. Tỷ lệ cơ, mỡ và nước trong cơ thể thay đổi rõ rệt. Chỉ số tuổi sinh học (Bio-age) của chị đo được ở mức 26, trẻ hơn tuổi thật lúc bấy giờ 11 tuổi.
Tuổi sinh học phản ánh mức độ lão hóa thực sự của cơ thể, độc lập với năm sinh trên giấy tờ. Nó được xác định thông qua các xét nghiệm mẫu nước bọt, máu hoặc nước tiểu để đánh giá các chỉ dấu sinh học như viêm mãn tính, độ đàn hồi tế bào và chức năng trao đổi chất. Một nghiên cứu năm 2023 đăng trên tạp chí Nature Aging cho thấy lối sống, đặc biệt là chế độ dinh dưỡng, có thể làm chậm hoặc đảo ngược tuổi sinh học đáng kể hơn yếu tố di truyền trong nhiều trường hợp.
Điều Hiền không làm trong ba tháng đó là cắt tinh bột, tập nặng, hay bỏ bữa cơm cùng gia đình. "Tôi vẫn ăn tôm, cá, thịt, rau củ, trái cây tươi mỗi ngày. Không có gì cầu kỳ hay đắt tiền cả", chị nói.
Thay đổi duy nhất nằm ở thứ tự và cấu trúc bữa ăn. Người phụ nữ áp dụng nguyên tắc ăn rau củ trước, tiếp theo là đạm, cuối cùng mới đến tinh bột. Một nghiên cứu năm 2015 từ Đại học Cornell chỉ ra rằng ăn rau và protein trước tinh bột giúp làm chậm hấp thu glucose và giảm đỉnh đường huyết sau bữa ăn tới 29%, từ đó hạn chế tích trữ mỡ và kiểm soát cảm giác thèm ăn. Chị cũng hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đường tinh chế và đồ nhiều dầu mỡ, đồng thời áp dụng nguyên tắc bàn tay để ước lượng khẩu phần từng nhóm chất.
Về vận động, chị tập cardio nhẹ kết hợp yoga, hai đến ba buổi mỗi tuần, mỗi buổi 30 phút.
Chị Hiền mô tả cách chị nghĩ về cơ thể: "Cơ thể như một chiếc máy. Vấn đề không phải là ép nó chạy nhanh hơn, mà là đổ đúng nhiên liệu. Khi nạp đúng chất, cơ thể tự điều chỉnh". Đó là lý do người phụ nữ không xem việc tập luyện cường độ cao là ưu tiên, và kết quả của chị cho thấy cách tiếp cận đó có hiệu quả, ít nhất với cơ thể cũng như lối sống của mình.
Gần hai năm sau, chị vẫn duy trì các chỉ số đó mà không cảm thấy áp lực. Nhưng điều Hiền không ngờ là hành trình thay đổi vóc dáng lại đẩy chị sang một ngã rẽ nghề nghiệp hoàn toàn khác. Chị nghỉ việc văn phòng, học chuyên sâu về khoa học dinh dưỡng và giải phẫu cơ thể, rồi trở thành huấn luyện viên vóc dáng online.
Khách hàng của chị phần lớn là những bà mẹ bỉm sữa đang loay hoay tìm lại chính mình. Trong các phiên tư vấn, chị hướng dẫn họ cách kiểm soát lộ trình bằng những chỉ số cơ thể cụ thể thay vì cảm tính. Mục tiêu cốt lõi không phải là theo đuổi những tiêu chuẩn hoàn hảo khắt khe, mà là việc tập trung giảm mỡ, tăng cơ và thay đổi lối sống một cách an toàn ngay cả trong giai đoạn cho con bú. Chị khuyến khích học viên lắng nghe phản ứng của cơ thể sau mỗi bữa ăn và chủ động loại bỏ từng thói quen xấu.
"Bạn không cần làm gì cực đoan. Hãy bắt đầu từ những bước nhỏ nhất như ăn đúng, hiểu mình, và kiên nhẫn với chính cơ thể", Hiền nói.
Sau một đêm dài, cơ thể dễ bị thiếu nước nhẹ. Lựa chọn đồ uống đầu ngày phù hợp có thể hỗ trợ thận hoạt động hiệu quả hơn trong việc lọc chất thải, cân bằng dịch và duy trì huyết áp ổn định.
Nước lọc được xem là lựa chọn tốt cho thận. Theo Verywell Health, uống nước vào buổi sáng giúp cơ thể bù nước sau nhiều giờ ngủ, hỗ trợ thận đào thải chất thải và duy trì chức năng lọc máu.
Uống đủ nước (1,8-2 lít nước mỗi ngày ở người trưởng thành) có thể giúp giảm nguy cơ sỏi thận và hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Sau một đêm dài, cơ thể dễ bị thiếu nước nhẹ. Lựa chọn đồ uống đầu ngày phù hợp có thể hỗ trợ thận hoạt động hiệu quả hơn trong việc lọc chất thải, cân bằng dịch và duy trì huyết áp ổn định.
Nước lọc được xem là lựa chọn tốt cho thận. Theo Verywell Health, uống nước vào buổi sáng giúp cơ thể bù nước sau nhiều giờ ngủ, hỗ trợ thận đào thải chất thải và duy trì chức năng lọc máu.
Uống đủ nước (1,8-2 lít nước mỗi ngày ở người trưởng thành) có thể giúp giảm nguy cơ sỏi thận và hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Cà phê đen là một trong những đồ uống buổi sáng có lợi cho thận nếu dùng điều độ. Uống cà phê điều độ còn hỗ trợ giảm nguy cơ mắc bệnh thận và giúp duy trì khả năng lọc của thận lâu hơn.
Điều quan trọng là hạn chế thêm quá nhiều đường, kem béo hoặc sữa nhiều phốt pho và kali vào tách cà phê. Chúng có thể làm tăng lượng đường và calo, gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch, thận.
Cà phê đen là một trong những đồ uống buổi sáng có lợi cho thận nếu dùng điều độ. Uống cà phê điều độ còn hỗ trợ giảm nguy cơ mắc bệnh thận và giúp duy trì khả năng lọc của thận lâu hơn.
Điều quan trọng là hạn chế thêm quá nhiều đường, kem béo hoặc sữa nhiều phốt pho và kali vào tách cà phê. Chúng có thể làm tăng lượng đường và calo, gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch, thận.
Trà xanh chứa nhiều polyphenol - hợp chất chống oxy hóa có thể giúp giảm viêm và hỗ trợ sức khỏe tổng thể. Các chuyên gia khuyến nghị nên uống trà xanh nguyên chất, hạn chế thêm đường hoặc sữa đặc để tránh tăng lượng đường nạp vào cơ thể.
Trà xanh chứa nhiều polyphenol - hợp chất chống oxy hóa có thể giúp giảm viêm và hỗ trợ sức khỏe tổng thể. Các chuyên gia khuyến nghị nên uống trà xanh nguyên chất, hạn chế thêm đường hoặc sữa đặc để tránh tăng lượng đường nạp vào cơ thể.
Nước hương vị tự nhiên thường làm từ trái cây, thảo mộc hoặc tinh chất tự nhiên nhưng không chứa nhiều đường hay phụ gia. Bạn có thể thêm vài lát chanh, cam, dưa leo, bạc hà vào cốc nước, nhâm nhi buổi sáng để thay thế cho nước lọc thông thường.
Nước hương vị tự nhiên thường làm từ trái cây, thảo mộc hoặc tinh chất tự nhiên nhưng không chứa nhiều đường hay phụ gia. Bạn có thể thêm vài lát chanh, cam, dưa leo, bạc hà vào cốc nước, nhâm nhi buổi sáng để thay thế cho nước lọc thông thường.
Uống sữa bò có thể hỗ trợ sức khỏe thận. Tuy nhiên, những người mắc bệnh thận mạn nên hạn chế sữa bò và sữa yến mạch do hàm lượng phốt pho và kali trong các loại đồ uống này.
Uống sữa bò có thể hỗ trợ sức khỏe thận. Tuy nhiên, những người mắc bệnh thận mạn nên hạn chế sữa bò và sữa yến mạch do hàm lượng phốt pho và kali trong các loại đồ uống này.
