Chiều 26/5, dự báo viên Phạm Phương Chi, Phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia chia sẻ với Vietnamnet những ngày qua, nắng nóng xảy ra trên diện rộng ở hầu khắp cả nước, đặc biệt gay gắt tại khu vực đồng bằng Bắc Bộ, Phú Thọ và từ Thanh Hóa đến Quảng Trị.
Nhiệt độ cao nhất trong ngày phổ biến từ 38-40 độ, nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ.
Cụ thể, lúc 13h ngày 26/5, nhiều trạm khí tượng ghi nhận nhiệt độ trên 39 độ như Vĩnh Yên (Phú Thọ) 39,3 độ; Láng (Hà Nội) 40 độ; Đô Lương (Nghệ An) 39,9 độ; Hương Khê (Hà Tĩnh) 39,1 độ; Đồng Hới (Quảng Bình) 39,2 độ.
Dự báo trong ngày 27/5, do tiếp tục chịu ảnh hưởng của rìa nam rãnh áp thấp nối với vùng áp thấp nóng phía Tây, nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt vẫn duy trì tại đồng bằng Bắc Bộ, Phú Thọ và khu vực từ Thanh Hóa đến Huế.
Nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 38-40 độ, có nơi trên 40 độ.
Các khu vực khác ở Bắc Bộ và duyên hải Nam Trung Bộ có nhiệt độ cao nhất từ 36-38 độ, có nơi vượt 39 độ. Trong khi đó, khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chỉ xuất hiện nắng nóng cục bộ.
Sang ngày 28/5, nhiệt độ tại hầu hết khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ có xu hướng giảm nhẹ. Nắng nóng ở Bắc Bộ thu hẹp dần, chủ yếu còn xuất hiện tại trung du và đồng bằng với nhiệt độ phổ biến 35-37 độ, có nơi trên 37 độ.
Riêng khu vực từ Thanh Hóa đến Huế vẫn duy trì nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt với nhiệt độ 37-39 độ, có nơi vượt 39 độ.
Đến ngày 29/5, nắng nóng ở Bắc Bộ có khả năng chấm dứt, trong khi khu vực Trung Bộ cũng dịu dần.
Như vậy, so với các dự báo trước đó, đợt nắng nóng diện rộng tại Bắc Bộ và Trung Bộ có thể kết thúc muộn hơn khoảng một ngày.
Cơ quan khí tượng lưu ý, nhiệt độ thực tế ngoài trời có thể cao hơn 2-4 độ, thậm chí cao hơn tại các khu vực đô thị do ảnh hưởng của bê tông, mặt đường nhựa và hiệu ứng đảo nhiệt.
Người dân được khuyến cáo hạn chế ra ngoài trong khung giờ từ 9-17h, thời điểm nắng nóng gay gắt nhất trong ngày.
Ngoài ra, nền nhiệt cao kéo dài, độ ẩm không khí thấp cùng nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh cũng làm gia tăng nguy cơ cháy nổ, hỏa hoạn và cháy rừng trong những ngày tới.
Nắng nóng kéo dài không chỉ gây cảm giác khó chịu mà còn làm tăng nguy cơ mất nước, kiệt sức và sốc nhiệt nếu cơ thể không được chăm sóc đúng cách. Trước tình trạng thời tiết cực đoan xuất hiện ngày càng nhiều, các chuyên gia khuyến cáo người dân nên điều chỉnh thói quen sinh hoạt, ăn uống và nghỉ ngơi hợp lý để bảo vệ sức khỏe trong mùa hè.
Bổ sung nước thường xuyên cho cơ thể
Trong thời tiết oi bức, cơ thể tiết nhiều mồ hôi khiến nước và khoáng chất bị thất thoát nhanh chóng. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mọi người nên uống nước đều đặn suốt cả ngày, kể cả khi chưa cảm thấy khát. Ngoài nước lọc, có thể bổ sung thêm nước điện giải, canh rau hoặc các loại trái cây mọng nước để giúp cơ thể duy trì cân bằng khoáng chất tự nhiên.
Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nắng nóng
Khoảng thời gian từ 10h đến 16h là lúc nhiệt độ và cường độ tia UV đạt mức cao nhất. Việc hoạt động lâu ngoài trời trong thời điểm này dễ khiến cơ thể bị kiệt sức hoặc sốc nhiệt. Nếu cần ra ngoài, nên mặc quần áo sáng màu, đội mũ rộng vành, đeo kính râm và sử dụng kem chống nắng để giảm tác động của nhiệt và tia cực tím.
Lựa chọn thực phẩm giúp giải nhiệt cơ thể
Chế độ ăn trong mùa nóng nên ưu tiên các món thanh mát, dễ tiêu hóa. Rau xanh và trái cây không chỉ bổ sung nước mà còn cung cấp vitamin cùng chất chống oxy hóa cần thiết cho cơ thể. Một số thực phẩm phù hợp gồm dưa hấu, cam, bưởi, dưa leo, rau luộc hay các món canh nhẹ. Ngược lại, đồ ăn nhiều dầu mỡ, cay nóng hoặc thức uống chứa nhiều cồn và caffeine có thể làm cơ thể mất nước nhanh hơn.
Tránh thay đổi nhiệt độ cơ thể quá đột ngột
Sau khi đi ngoài trời nắng về, nhiều người có thói quen tắm nước lạnh hoặc ngồi ngay trước điều hòa. Tuy nhiên, việc thay đổi nhiệt độ quá nhanh có thể gây choáng, co mạch và ảnh hưởng đến tim mạch. Tốt nhất nên nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát vài phút, lau khô mồ hôi rồi mới vào phòng lạnh hoặc tắm.
Các dấu hiệu thường gặp khi cơ thể bị ảnh hưởng bởi nắng nóng gồm đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, tim đập nhanh, da đỏ nóng hoặc mệt lả.
Nếu xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng như sốt cao, lú lẫn hay ngất xỉu, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến nơi mát, làm mát cơ thể và đưa đến cơ sở y tế để được xử lý kịp thời.
Quan tâm đặc biệt đến người già và trẻ nhỏ
Người cao tuổi, trẻ em và những người mắc bệnh tim mạch hoặc hô hấp là nhóm dễ bị ảnh hưởng khi thời tiết nắng nóng kéo dài. Những đối tượng này cần được nhắc uống nước thường xuyên, hạn chế ra ngoài trời và nghỉ ngơi đầy đủ để tránh các biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe.
Hiện nay nhiều bạn trẻ có xu hướng thu mình lại trên mạng xã hội. Thay vì trước đây luôn check-in, cập nhật mọi hoạt động cá nhân ở mọi nơi, nay một số bộ phận giới trẻ chẳng còn hứng thú.
Nhiều người dùng chọn cách ở ẩn bằng cách xóa luôn ảnh đại diện, tắt trạng thái hoạt động, tắt luôn chế độ đã xem, thậm chí còn khóa bảo vệ trang cá nhân.
Lê Bảo Ngọc (25 tuổi, TP.HCM) cho rằng rất thoải mái khi tắt "trạng thái hoạt động" của các nền tảng mạng xã hội suốt 4-5 năm nay. Cô kể, như vậy khiến mình không còn bận tâm người khác có đọc tin nhắn của mình hay chưa.
“Có nhiều lúc người ta nhắn mà tôi không muốn trả lời ngay. Nếu còn bật trạng thái hoạt động mà không phản hồi liền, lỡ nhấn đã xem thì trong người thấy bồn chồn lắm, vì sợ người ta nghĩ này kia. Tắt phần trạng thái hoạt động, sẽ không còn ai biết cả”, Ngọc nói.
Còn Trà My (28 tuổi, Huế) thừa nhận bị overthinking (suy nghĩ quá nhiều) khá nặng, nên nếu thấy người ta đang hoạt động mạng xã hội mà không xem tin nhắn, hoặc đã xem mà không trả lời, cô sẽ tự tưởng tượng ra rất nhiều kịch bản. "Suy bụng ta ra bụng người", cô tắt hết các trạng thái, đến giờ chắc cũng được khoảng 6-7 năm rồi.
“Mình tắt trạng thái trên mọi nền tảng dùng để kết nối với người khác. Mình cũng không muốn rơi vào tình huống bị hỏi kiểu sao online mà không rep, hay đã xem rồi mà sao không trả lời”, My bày tỏ.
Cô nói thêm thỉnh thoảng bị lười giao tiếp, không muốn nói chuyện với ai nên tắt trạng thái đi để mọi người đỡ nhắn. Lâu dần thành quen nên cô không bật lại nữa. "Ngoài những lúc như vậy, mọi người nhắn, mình vẫn xem và trả lời bình thường", cô cho hay.
Anh Duy (27 tuổi, nhân viên văn phòng tại TP.HCM) cho biết tắt gần như toàn bộ trạng thái trên các nền tảng mạng xã hội như Messenger, Facebook, Instagram, đồng thời để tài khoản ở chế độ riêng tư. Zalo, WeChat cũng tắt chức năng kết bạn, cũng được khoảng 7-8 năm rồi.
Mục đích Duy dùng mạng xã hội hay các ứng dụng nhắn tin chủ yếu là phục vụ công việc và thỉnh thoảng vào bình luận cho vui, đôi khi anh mở lại chỉ để đăng story hay cập nhật thông tin.
Duy nói thêm, điều này chủ yếu xuất phát từ tính chất công việc, không phải để thử lòng hay xem mình quan trọng với ai. “Thử tưởng tượng sau giờ làm, về nhà chỉ muốn nghỉ ngơi nhưng lại thấy tin nhắn Zalo, Messenger. Nếu tài khoản hiển thị trạng thái mình đang online mà không đọc thì cũng kì”, Duy nói.
Tương tự Hải Nam (24 tuổi, TP.HCM) thừa nhận nên tắt đi cho đỡ phiền. Ngoài những việc quan trọng cần trả lời ngay, còn lại Nam cho rằng anh thường phản hồi khá chậm hay bị lười trả lời những việc không quá gấp. Nếu để trạng thái online, người khác thấy mình đang hoạt động mà không trả lời thì cũng dễ bị làm phiền thêm.
“Mình cũng tắt luôn “đã xem” để không còn rơi vào tình huống bị hỏi “sao seen mà không reply”. Nhờ vậy thấy thoải mái hơn nhiều. Ngược lại, khi mình nhắn tin cho người khác, mình cũng không quá bận tâm họ trả lời lúc nào, trừ khi đó là việc gấp hoặc quan trọng”, Nam bày tỏ.
Giống như nhiều khu vực nông thôn khác ở châu Âu, ngôi làng đang phải đối mặt với tình trạng suy giảm dân số kéo dài từ những năm 1980.
Trước thực trạng đó, chính quyền địa phương quyết định triển khai chương trình "tái định cư" nhằm thu hút người dân từ nơi khác đến sinh sống và làm việc, từng bước hồi sinh ngôi làng.
Theo chương trình, những người được chấp nhận sẽ được bố trí ở miễn phí trong các căn hộ vừa được cải tạo khang trang và có việc làm ổn định.
Cư dân không phải trả tiền thuê nhà, chỉ chi trả các chi phí sinh hoạt cơ bản như nước và gas. Điện năng tại đây phần lớn được cung cấp từ hệ thống năng lượng mặt trời lắp trên mái nhà, giúp giảm đáng kể chi phí.
Đối với các gia đình có con nhỏ, chính quyền vùng Castilla và León sẽ hỗ trợ toàn bộ chi phí xe đưa đón học sinh đến trường tại Berlanga de Duero, giúp cha mẹ yên tâm. Ngoài ra, làng cũng trang bị hệ thống Internet tốc độ cao để hỗ trợ những người làm việc từ xa.
Sức hút của chương trình này lớn tới mức chỉ chưa đầy một tuần, làng đã nhận được hơn 100 đơn đăng ký từ khắp cả nước.
Theo ông Rodrigo Gismera, Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Arenillas, các ứng viên rất đa dạng, từ những người mệt mỏi với nhịp sống xô bồ nơi phố thị, đến người dân vùng lân cận tìm kiếm cơ hội thuận tiện hơn, hay những ai coi đây là "cơ hội vàng" để an cư lạc nghiệp.
Soria hiện là một trong những tỉnh chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi tình trạng suy giảm dân số, vấn đề nhức nhối bủa vây nhiều khu vực vốn được mệnh danh là "Tây Ban Nha trống rỗng".
Nằm cách thủ đô Madrid khoảng hai giờ lái xe, làng Arenillas từng có thời kỳ trù phú nhưng nay chỉ còn vỏn vẹn 40 cư dân thường trú. Vào mùa hè, dân số có thể tăng vọt lên 300 người nhờ những người con xa xứ trở về dự lễ hội Boina Fest vào tháng 8 nhưng sự nhộn nhịp đó chỉ là tạm thời.
Phần lớn thời gian trong năm, Arenillas chìm trong yên lặng với những ngôi nhà "cửa đóng then cài". Ngôi làng diện tích 30km2 này thậm chí không có cửa hàng hay nhà hàng; trường học gần nhất cách xa tới 25km. Sự kết nối hiếm hoi với thế giới bên ngoài là những chuyến xe tải lưu động định kỳ ghé qua để cung cấp bánh mì tươi cho người dân.
Tuy nhiên, cơ hội này không dành cho tất cả mọi người. Chính quyền địa phương yêu cầu người đăng ký phải có "kỹ năng thực tiễn hoặc có thể chuyển đổi linh hoạt", đặc biệt trong các lĩnh vực mà làng đang thiếu hụt, như xây dựng và quản lý cộng đồng.
Dự án đặc biệt ưu tiên các gia đình có trẻ nhỏ nhằm duy trì và phát triển hệ thống trường học địa phương. Trẻ em sẽ được hỗ trợ đưa đón miễn phí đến trường tại Berlanga de Duero, cách làng khoảng 20 phút di chuyển bằng ô tô, theo DM.
Những người quan tâm cần gửi hồ sơ cá nhân, giới thiệu về bản thân và gia đình, nêu rõ lý do vì sao muốn đến Arenillas sống. Hồ sơ cần thể hiện rõ các kỹ năng có thể đóng góp cho ngôi làng.
Chương trình chủ yếu hướng đến công dân Tây Ban Nha hoặc những người đã có quyền làm việc hợp pháp tại nước này. Các ứng viên quốc tế cần lưu ý đến các yêu cầu về thị thực và cư trú nếu muốn tham gia.
Không chỉ Tây Ban Nha, nhiều quốc gia khác cũng triển khai chính sách tương tự nhằm ứng phó tình trạng già hóa dân số và làn sóng di cư về đô thị.
Tại thị trấn Albinen (Thụy Sĩ), chính quyền hỗ trợ khoảng 23.600 bảng Anh (hơn 840 triệu đồng) cho mỗi người lớn và 9.400 bảng Anh (hơn 330 triệu đồng) cho mỗi trẻ em khi chuyển đến sinh sống. Tuy nhiên, người tham gia phải mua bất động sản trị giá tối thiểu 189.000 bảng Anh (khoảng 6,7 tỷ đồng) và cam kết sinh sống tại đây ít nhất 10 năm.
Tôm mũ ni là loài giáp xác có 10 chân, sinh sống ở các vùng biển ấm. Chúng sống ở độ sâu hàng chục mét, nơi có rạn san hô và đá ngầm.
Trong đó, Mũi Né, Côn Đảo hay Phú Quốc được đánh giá là những khu vực có điều kiện tự nhiên lý tưởng để tôm mũ ni sinh trưởng, cho chất lượng thơm ngon hàng đầu.
Anh Thành Nam, một ngư dân tại phường Mũi Né, cho biết sở dĩ loài này có tên gọi "tôm mũ ni" là vì phần đầu to, bè rộng, trông giống chiếc mũ ni – loại mũ thường dùng để che kín tai và phần sau gáy.
Tại một số địa phương, chúng còn được gọi là "tôm vỗ" do đặc tính khá thú vị: khi bị bắt lên, phần đuôi tôm xòe ra, thân co lại rồi bất ngờ đập mạnh vào phần bụng phía trước, tạo âm thanh nghe như tiếng vỗ tay.
Theo anh Nam, tôm mũ ni hoàn toàn được khai thác từ tự nhiên, vào mùa cao điểm từ tháng 4 đến tháng 7 hằng năm. Ở Việt Nam hiện có ba loại chính là tôm mũ ni đỏ, đen và trắng. Trong đó, tôm mũ ni trắng phổ biến nhất trên thị trường; tôm mũ ni đen có sản lượng ít hơn, còn quý hiếm và đắt giá nhất là tôm mũ ni đỏ.
Theo ngư dân này, để đánh bắt tôm mũ ni, người ta thường dựa vào đặc tính của chúng. Ban ngày, tôm thường vùi mình vào cát hoặc treo mình trên các vách đá, ẩn náu trong các hang hốc.
Nhưng đêm xuống, chúng rời hang đi tìm thức ăn. Đây cũng là thời điểm lý tưởng để ngư dân ra khơi đánh bắt tôm.
"Tùy kích cỡ và thời điểm, tôm mũ ni trắng và đen được bán với giá dao động từ 750.000 – 950.000 đồng/kg (size 5-6 con). Còn tôm mũ ni đỏ đắt hơn, giá khoảng 1,2 – 1,5 triệu đồng/kg", anh nói thêm.
Chị Bùi Hiền (Hà Nội) từng thưởng thức tôm mũ ni nhiều lần, nhận xét loại tôm này có phần thịt dai, chắc, ăn không bị bở hay tanh.
"Tôm mũ ni có thịt chắc, vị ngọt tự nhiên, khá giống tôm hùm nhưng mềm hơn. Khi ăn chậm và nhai kỹ, tôi còn cảm nhận rõ vị ngọt cùng hương thơm dịu đặc trưng. Theo khẩu vị cá nhân, tôi thích tôm mũ ni hơn", chị Hiền chia sẻ.
Từ kinh nghiệm nấu nướng, chị cho biết, tôm mũ ni có thể chế biến thành nhiều món giống tôm hùm như nấu cháo, nấu lẩu hay hấp, xào cháy tỏi, sốt phô mai… đều hấp dẫn.
Trong đó, chị thích nhất tôm mũ ni hấp, vừa dễ làm lại giữ trọn được hương vị nguyên bản của món ăn.
"Tuy thịt tôm mũ ni chỉ chiếm khoảng 1/3 - 1/2 trọng lượng cơ thể nhưng rất ngon, đáng để thưởng thức", chị nêu cảm nhận.
Tôm mũ ni được xem như sản vật "trời ban" vì ăn ngon, mang lại giá trị kinh tế.
Tôm mũ ni chế biến được nhiều món ngon, điển hình như nướng bơ chanh là món ngon lôi cuốn thực khách. Nguyên liệu cho món ăn gồm có tôm nũ ni, bơ tan chảy, tỏi băm, chanh, ớt. Sau khi rửa sạch, dùng kéo cắt đôi tôm mũ ni. Thoa đều hỗn hợp gồm bơ, nước cốt chanh, tỏi, hạt tiêu, ớt lên mặt tôm.
Kế đến cho tôm vào lò nướng. Khi phần thịt chuyển sang màu trắng, vỏ tôm đổi màu cam là tôm chín. Nếu không có lò nướng thì có thể chuyển qua món tôm mũ ni chiên bơ tỏi. Tôm mua về rửa sạch, chẻ đôi lưng, chiên thật vàng.
Đặt chảo lên bếp, đổ bơ vào, làm bơ tan chảy rồi phi tỏi băm cho vàng. Sau đó cho nước cốt chanh vào khuấy đều. Nêm muối, tiêu cho vừa nước sốt.
Cho tôm đã chiên vàng vào hỗn hợp nước sốt, rưới đều lên mặt để tôm thấm gia vị. Món tôm ngon nhất khi thưởng thức cùng nước chấm tiêu chanh.
Tôm mũ ni hấp mộc nhĩ trắng có màu hồng tươi, thơm phức, dai, mềm và ngọt lịm. Cách làm khá đơn giản. Tôm ướp gia vị, đưa lên hấp tới khi gần chín thì cho mộc nhĩ trắng vào. Đun thêm khoảng 3 phút là được. Và đơn giản nhất là món tôm mũ ni hấp sả ngọt đậm có hương vị tự nhiên thơm ngon nhất.
Tôm mũ ni có lớp vỏ cứng nên khi chế biến với các món cần nêm gia vị, người ta thường cắt tôm làm đôi để phần thịt bên trong dễ thấm vị, ăn đậm đà hơn
Không chỉ được tiêu thụ tại địa phương, tôm mũ ni hiện còn được vận chuyển đến nhiều tỉnh, thành, trở thành đặc sản lạ miệng thu hút thực khách sành ăn trên cả nước.
Nhiều người cho biết, nhờ hệ thống vận chuyển hiện đại cùng quy trình bảo quản nghiêm ngặt, tôm mũ ni dù đưa tới các thành phố lớn như Hà Nội, Tp.HCM… vẫn giữ được độ tươi ngon như khi vừa đánh bắt.
