Hành trình về nguồn ‘Côn Đảo – Khát vọng xanh, tri ân và gắn kết’

Ngày 15/5, tại Bệnh viện đa khoa Vinmec Đà Nẵng, Bộ Y tế tổ chức hội thảo xin ý kiến Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn chia sẻ, cấp cứu ngoại viện không đơn thuần là đưa xe cứu thương đến hiện trường, mà là "cánh tay nối dài của bệnh viện". Đây là nơi ngành y tế tiếp cận người bệnh trong những phút đầu tiên, có thể quyết định cơ hội sống còn khi xảy ra tai nạn, đột quỵ, nhồi máu cơ tim hay ngừng tuần hoàn.

Tuy nhiên, hệ thống hiện còn nhiều bất cập: phân tán, thiếu liên thông; nhân lực chưa chuẩn hóa; trang thiết bị thiếu; cơ chế tài chính chưa bền vững. Sự phối hợp giữa y tế, công an, phòng cháy chữa cháy, quân đội và chính quyền địa phương trong nhiều tình huống khẩn cấp chưa thực sự nhịp nhàng. Dữ liệu, tổng đài, phương tiện và bệnh viện tiếp nhận chưa nằm trên cùng một mặt phẳng vận hành.

Đề án giai đoạn 2026–2030 hướng tới xây dựng mạng lưới cấp cứu ngoại viện hiện đại, trong đó trung tâm điều phối đóng vai trò "bộ não", tiếp nhận cuộc gọi, phân loại tình huống, xác định xe cứu thương hoặc cơ sở y tế gần nhất, đồng thời theo dõi toàn bộ quá trình di chuyển và tiếp nhận người bệnh.

Trong khi đó, Tiến sĩ Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, cho hay, mỗi địa phương sẽ có trung tâm tiếp nhận và điều phối, được trang bị điện thoại, máy tính, bản đồ số và phần mềm quản lý phương tiện.

Tổng đài viên không chỉ nghe điện thoại mà phải phân loại tình huống, điều phối xe, nắm vị trí phương tiện theo thời gian thực và theo dõi khả năng tiếp nhận của từng bệnh viện.

Mạng lưới cũng mở rộng ra ngoài hệ thống 115, các bệnh viện có xe cứu thương và đủ điều kiện chuyên môn sẽ tham gia. Khi có tình huống khẩn cấp, trung tâm điều phối chỉ định đơn vị gần nhất, tránh tình trạng "nơi có xe thì xa hiện trường, nơi gần lại chưa được huy động".

Về nhân lực, lái xe, tổng đài viên, nhân viên y tế và lực lượng sơ cấp cứu sẽ được đào tạo theo chương trình riêng. Bộ Y tế dự kiến thành lập trung tâm đào tạo tổng đài viên tại Hà Nội và Tp.HCM, đồng thời tập huấn cho cảnh sát giao thông, lực lượng phòng cháy chữa cháy và tiếp viên hàng không.

Về công nghệ, hệ thống sẽ vận hành trên nền tảng thống nhất toàn quốc với GPS thời gian thực, hồ sơ bệnh nhân số hóa và kết nối bệnh án điện tử. Mục tiêu đặt ra là giảm thời gian điều phối xuống dưới 3 phút và số hóa toàn bộ hồ sơ cấp cứu.

Bộ Y tế đề nghị sẽ chọn Đà Nẵng làm thí điểm. Bác sĩ Trương Văn Trình, Phó Giám đốc Sở Y tế Đà Nẵng, cho biết sau sáp nhập với Quảng Nam, thành phố đứng trước những thay đổi lớn về quy mô dân số, địa bàn và đặc điểm địa hình.

Hệ thống y tế hiện có 21 bệnh viện công, 4 bệnh viện thuộc bộ, ngành, 15 bệnh viện tư nhân, 25 trung tâm y tế khu vực và 93 trạm y tế phường, xã. Mạng lưới y tế tư nhân phát triển nhanh, nhưng việc tham gia cấp cứu ngoại viện còn hạn chế.

Trung tâm cấp cứu 115 Đà Nẵng hiện có 9 điểm trực cấp cứu, 108 nhân viên, trong đó số bác sĩ và y sĩ còn mỏng. Toàn thành phố có 33 xe cứu thương, gồm 13 xe tiêu chuẩn và 2 xe cấp cứu chuyên sâu.

Trong những tháng đầu năm 2026, hệ thống đã thực hiện hơn 10.000 lượt vận chuyển, phục vụ hơn 5.000 ca phục vụ sự kiện, với tỷ lệ đáp ứng yêu cầu cấp cứu hơn 98%.

Dù vậy, thách thức mới nằm ở địa bàn sau sáp nhập. Nếu Đà Nẵng cũ chủ yếu là đô thị ven biển, phạm vi tiếp cận thuận lợi hơn, thì địa bàn mới có đủ vùng núi, đồng bằng, sông, biển, sân bay, khu du lịch và những khu vực dễ bị chia cắt trong mùa mưa lũ. Với khoảng 3 triệu dân, số nhân lực và phương tiện cấp cứu hiện nay được đánh giá là chưa tương xứng.

Đà Nẵng đang ứng dụng công nghệ định vị để xác định vị trí người gọi, kể cả ở vùng biển, bãi tắm hoặc khu vực không có địa chỉ cụ thể. Xe cấp cứu được theo dõi theo thời gian thực, giúp trung tâm biết phương tiện nào gần nhất và thời gian dự kiến tiếp cận người bệnh. Trung tâm cấp cứu 115 Đà Nẵng cũng là một trong những đơn vị được ghi nhận về quản lý chất lượng chăm sóc bệnh nhân đột quỵ não.

Giai đoạn 2026-2030, thành phố dự kiến nâng cấp Trung tâm cấp cứu 115 thành trung tâm điều hành hiện đại, duy trì và điều chỉnh lại 9 trạm hiện có, mở rộng thêm các trạm vệ tinh tại bệnh viện lớn, khu du lịch, vùng thường bị chia cắt và khu vực miền núi phía nam. Mục tiêu là thời gian tiếp cận dưới 10 phút ở khu vực trung tâm, 15 đến 20 phút ở vùng ven và có phương án phù hợp hơn cho vùng xa, vùng núi.

Từ thực tế Đà Nẵng, bài toán cấp cứu ngoại viện không còn là câu chuyện riêng của ngành y tế. Một cuộc gọi khẩn cấp có thể cần y tế, công an, cứu hỏa, giao thông, chính quyền địa phương và bệnh viện cùng vào cuộc. Nếu thiếu hành lang pháp lý, cơ chế tài chính và quyền điều phối rõ ràng, trung tâm 115 khó huy động hiệu quả xe cứu thương của bệnh viện hoặc các lực lượng khác.

Vì vậy, đề án cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030 được hy vọng tạo khung vận hành mới: một đầu mối tiếp nhận, một nền tảng dữ liệu, nhiều lực lượng cùng tham gia và trách nhiệm được phân định rõ hơn.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Ngày 5/7, trên nhiều diễn đàn xuất hiện clip về “hành động lạ” của anh bảo vệ chợ Giát. Nội dung clip thể hiện một người phụ nữ đứng nghe điện thoại giữa đường, bên cạnh là túi hàng.

Thời điểm đó, ô tô di chuyển đến, bấm còi xin đường nhưng người phụ nữ dường như không biết. Một số người lên tiếng gọi nhưng người phụ nữ vẫn mải mê nghe điện thoại.

Một người đàn ông trong trang phục bảo vệ đi tới, ôm người phụ nữ sang lề đường bên phải. Sau khi đợi ô tô đi qua khu vực, trong lúc người phụ nữ vẫn đang nghe điện thoại, anh bảo vệ lần lượt “trả” chị và túi đồ về đúng vị trí ban đầu.

Clip nhận được nhiều bình luận của người dùng mạng xã hội. Bên cạnh việc không đồng tình việc người phụ nữ gây cản trở giao thông, đặt bản thân vào tình huống mất an toàn, nhiều người “bật cười” với hành động của anh bảo vệ. Một số ý kiến bày tỏ nghi ngờ đây chỉ là vụ việc được dàn dựng nhằm tăng tương tác.

Theo tìm hiểu của phóng viên Dân trí, clip do camera an ninh ghi lại tại khu vực chợ Giát (xã Quỳnh Lưu, Nghệ An). Anh Hoàng Văn Ninh, tổ bảo vệ thuộc Ban quản lý chợ Giát xác nhận mình là “anh bảo vệ” trong clip.

Anh Ninh cho biết sự việc xảy ra vào ngày 29/6. Người phụ nữ nghe điện thoại trong clip cũng là tiểu thương ở chợ. “Có lẽ chị ấy mải nghe điện thoại quá nên không để ý có còi xin đường, tôi cũng gọi chị nhưng không được. Trước đó tôi cũng xem nhiều clip tình huống tương tự trên mạng xã hội nên tôi làm theo thôi, vừa để ô tô đi qua, vừa trêu đùa chị ấy”, anh Ninh chia sẻ.

Theo nam bảo vệ, thời điểm này ô tô di chuyển chậm, không gây nguy cơ tai nạn giao thông. Bản thân người phụ nữ sau khi được đưa ra khỏi vị trí cản trở giao thông và trả về đúng vị trí cũ, lúc đầu hơi ngỡ ngàng nhưng sau đó đã cất điện thoại và tiếp tục di chuyển.

Do làm việc chung ở chợ, quen biết và hiểu tính hài hước của anh bảo vệ nên chị không giận.

Anh Ninh khá bất ngờ khi clip được nhiều trang mạng dẫn lại, thu hút lượng lớn tương tác và bình luận. "Được nhiều người biết đến tôi khá vui", nam bảo vệ chia sẻ.

Tin Gốc: Dân Trí

Cá thu có thịt chắc, ít xương, giàu omega-3 và rất được ưa chuộng trong bữa cơm gia đình. Tuy nhiên, nếu không biết cách chọn, bạn rất dễ mua phải cá đã để lâu hoặc cấp đông nhiều ngày, khiến thịt bở, giảm vị ngọt và hao hụt dinh dưỡng. Chỉ cần quan sát 6 đặc điểm dưới đây, bạn sẽ dễ dàng chọn được cá thu tươi ngon.

Cá thu từ lâu đã là thực phẩm quen thuộc trên mâm cơm của nhiều gia đình nhờ phần thịt dày, săn chắc, ít xương dăm và hương vị thơm ngọt tự nhiên. Không chỉ dễ chế biến thành nhiều món ngon như kho tiêu, áp chảo, nướng, chiên nước mắm hay sốt cà chua, loại cá này còn được đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, cá thu là nguồn protein chất lượng cao, đồng thời chứa nhiều axit béo omega-3 có lợi cho tim mạch, não bộ và thị lực. Ngoài ra, cá còn giàu vitamin nhóm B như B2, B12, niacin cùng các khoáng chất quan trọng như sắt, kẽm và phốt pho, góp phần tăng cường chuyển hóa, hỗ trợ tạo máu và nâng cao sức khỏe.

Tuy nhiên, để món ăn giữ được độ thơm ngon và đảm bảo an toàn, điều quan trọng nhất là phải chọn được cá còn tươi hoặc cá cấp đông đúng tiêu chuẩn.

Cá thu tươi thường có mắt trong, sáng, hơi lồi tự nhiên và đồng tử rõ nét. Trong quá trình đánh bắt, cá có thể bị va chạm khiến một bên mắt đỏ, nhưng nếu mắt vẫn trong và không bị đục thì chất lượng cá vẫn đảm bảo.

Ngược lại, nếu mắt lõm sâu, đục trắng hoặc cả hai mắt đều đỏ sẫm thì rất có thể cá đã để lâu hoặc trải qua thời gian cấp đông kéo dài.

Cá thu tươi có da căng bóng, màu sắc tự nhiên, bám chặt vào phần thịt và chỉ có một lớp nhớt mỏng đặc trưng. Khi cầm lên, thân cá vẫn săn chắc, không chảy nước.

Nếu da bị xỉn màu, bong tróc hoặc tiết nhiều dịch nhớt bất thường, bạn nên cân nhắc vì đây là dấu hiệu cá đã xuống chất lượng.

Mang cá tươi thường có màu đỏ hồng hoặc đỏ tươi, sạch và không có mùi hôi. Nếu mang chuyển sang màu nâu, xám hoặc phủ nhiều nhớt thì cá không còn tươi.

Riêng với cá cấp đông, màu mang có thể thay đổi do quá trình bảo quản. Vì vậy, nên kết hợp quan sát thêm mắt, da và độ đàn hồi của thịt để đánh giá chính xác hơn.

Một mẹo đơn giản là dùng ngón tay ấn nhẹ vào thân cá.

Nếu phần thịt nhanh chóng trở lại trạng thái ban đầu, chứng tỏ cá còn tươi và săn chắc.

Ngược lại, nếu thịt mềm nhũn, bở hoặc vết lõm tồn tại lâu sau khi ấn thì không nên mua vì cá đã để lâu hoặc bảo quản không đúng cách.

Cá thu tươi chỉ có mùi đặc trưng của hải sản, nhẹ và dễ chịu. Nếu xuất hiện mùi chua, mùi khai hoặc mùi hôi nồng thì tuyệt đối không nên mua vì cá đã bắt đầu phân hủy.

Lưu ý, sau khi mua về, nếu chưa chế biến ngay, nên làm sạch và bảo quản cá trong ngăn đông ở nhiệt độ phù hợp.

Các chuyên gia khuyến cáo không nên rã đông rồi cấp đông lại nhiều lần vì quá trình này sẽ làm thịt cá mất nước, giảm độ săn chắc, hương vị cũng như giá trị dinh dưỡng.

Chỉ cần dành vài phút quan sát kỹ mắt, da, mang, màu thịt, độ đàn hồi và mùi của cá trước khi quyết định mua, bạn sẽ dễ dàng chọn được cá thu tươi ngon, giữ trọn vị ngọt tự nhiên và đảm bảo chất lượng cho bữa cơm gia đình.

Nguyên liệu:

+ 300gr cá thu (1 khúc to vừa phải)

+ 3 – 4 quả cà chua

+ Dứa 1 thanh nhỏ

+ 1 củ hành tây

+ Rau thì là, hành khô, hành lá

+ Gia vị gồm: Muối, nước mắm, hạt tiêu, hạt nêm, ớt.

Làm sạch cá, để ráo nước và tẩm ướp với 1 thìa cà phê hạt nêm và 1/2 thìa cà phê tiêu. Để khoảng 30 phút cho gia vị ngấm vào cá.

Băm nhỏ hành khô, thái nhỏ hành lá, rau mùi và cà chua thái nhỏ. Cho cá vào rán vàng đều 2 mặt, sau đó để riêng.

Phi thơm hành khô, cho cà chua, dứa đã thái vào, đun cùng với chút nước và nêm gia vị vừa ăn. Khi nước sốt sôi, cho cá vào om khoảng 10 phút, thỉnh thoảng rưới sốt lên miếng cá để cho mặt cá thấm đều gia vị.

Cuối cùng cho cá ra đĩa, rưới nước sốt cà chua lên và trang trí lên trên đó chút hành tươi và thì là đã được thái nhỏ cho đẹp mắt. Món ăn có vị chua ngọt nhẹ, rất hợp dùng với cơm nóng.

Tin Gốc: Người Đưa Tin