Tàu vũ trụ Artemis II của NASA rời bệ phóng vào ngày 2/4 (theo giờ Hà Nội), mang theo các phi hành gia Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và Jeremy Hansen bay quanh mặt trăng.
Họ không chỉ thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu mà còn phải thích nghi với cuộc sống thường nhật trong môi trường không trọng lực – nơi cách trái đất hơn 434.000km.
Bởi vậy, từ việc gội đầu, đánh răng đến trang điểm nhẹ, đặc biệt với các nữ phi hành gia, mọi hoạt động cá nhân đều đối mặt với những thách thức riêng trong không gian.
Trong môi trường vi trọng lực, nước không chảy xuống mà kết thành những giọt lơ lửng, dính như keo. Tóc dài cũng bị đẩy dựng lên và bay tự do theo mọi hướng.
Các sản phẩm dạng bột hay nước hoa gần như không thể sử dụng vì nguy cơ các hạt nhỏ bay vào phổi hoặc làm hỏng thiết bị. Do đó nữ phi hành gia phải thay bằng các sản phẩm dạng kem. Việc vệ sinh cũng được tối giản nhằm tiết kiệm nguồn nước quý giá.
Nữ phi hành gia Kellie Gerardi từng chia sẻ với tạp chí Glamour về việc NASA cung cấp bộ dụng cụ vệ sinh cá nhân cho mỗi người. Tuy nhiên họ có thể tùy chỉnh theo sở thích như chọn loại kem đánh răng riêng.
“Bạn hiếm khi thấy phi hành gia trang điểm cầu kỳ như trên trái đất. Nhưng họ vẫn mang theo những thứ giúp bản thân trông tươi tắn hơn”, cô nói.
Những buổi tắm vòi sen sang trọng là điều không tưởng trong không gian. Thay vào đó, phi hành gia dùng khăn ướt để lau người nhanh. Việc gội đầu được thực hiện bằng túi nước bằng nhựa hoặc giấy bạc kết hợp dầu gội không cần xả, thường mất khoảng 20-25 phút.
Khi cạo râu, phi hành gia chỉ sử dụng dao cạo thông thường và kem không mùi với lượng dùng được kiểm soát chặt chẽ cho hành trình dài ngày.
Chia sẻ về chuyện làm đẹp, nữ phi hành gia Serena Aunon-Chancellor cho biết, cô thường mang theo bút kẻ mắt, phấn mắt và có thể là chì kẻ mày. Dù không gian ở tàu vũ trụ khiến việc trang điểm phiền phức hơn nhưng một số nữ phi hành gia vẫn làm đẹp mỗi ngày.
“Tôi thấy da mình trông trẻ hơn trong không gian do sự dịch chuyển chất lỏng trong cơ thể khi ở quỹ đạo. Khi gọi video về trái đất, nhiều người cũng nhận xét như vậy”, nữ phi hành gia nói.
Ngoài ra, các nữ phi hành gia thường để tóc buông tự nhiên để giúp thông thoáng, giảm nguy cơ bít nang tóc, gàu hoặc vi khuẩn phát triển.
Trường hợp nổi tiếng là nữ phi hành gia Sunita Williams – người từng mắc kẹt ngoài không gian 288 ngày. Khi rời trái đất, bà có mái tóc nâu dài. Nhưng khi trở về bằng tàu SpaceX Dragon ở ngoài khơi bang Florida (Mỹ), qua mũ bảo hiểm, nhiều người nhận ra mái tóc của bà đã chuyển sang màu trắng. Sự thay đổi này được cho là do hormone căng thẳng như adrenaline và cortisol làm suy giảm tế bào sản sinh melanin.
Trong nhiệm vụ Futura năm 2015, nữ phi hành gia Samantha Cristoforetti của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) tiết lộ, cô sử dụng túi xà phòng đặc biệt để chăm sóc da.
Một video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy, cô bơm dung dịch lên tay, chất lỏng gần như “dính” trên da do sức căng bề mặt, sau đó lau khô bằng khăn và treo gần hệ thống thông gió để hong khô.
Không thể đến tiệm làm móng, các phi hành gia phải tự cắt móng tay và hút sạch phần vụn để tránh chúng bay lơ lửng trong khoang. Ngay cả việc đánh răng cũng không đơn giản. Họ phải nuốt kem đánh răng hoặc nhổ vào khăn do không có trọng lực.
Hiểu biết về nhu cầu của nữ phi hành gia đã thay đổi đáng kể kể từ năm 1963 khi Valentina Tereshkova trở thành người phụ nữ đầu tiên bay vào không gian ở tuổi 26.
Đến năm 1978, khi NASA tuyển nhóm nữ phi hành gia đầu tiên, nhiều điều chỉnh đã được thực hiện, từ trang phục, dù, mũ bảo hiểm đến thiết bị hỗ trợ như quần thấm hút tối đa (MAG). Đây là loại tương tự tã người lớn, được sử dụng trong lúc phóng, hạ cánh và đi bộ ngoài không gian.
Thậm chí, NASA còn từng thiết kế một bộ trang điểm riêng cho nữ phi hành gia. Trong đó bao gồm mascara kẻ mắt, son bóng và má hồng. Năm 2018, cơ quan này chia sẻ hình ảnh lưu trữ và cho biết các kỹ sư NASA với trí tưởng tượng phong phú, cho rằng nữ phi hành gia sẽ cần trang điểm nên họ đã thiết kế hẳn một bộ dụng cụ.
Phi hành gia đã nghỉ hưu Rhea Seddon cho biết một số người thực sự muốn có mỹ phẩm khi làm việc ngoài không gian vì không muốn bản thân trông nhợt nhạt, nên đã đề nghị mang theo vài món cơ bản.
Chiều 7/5, Bộ Y tế vừa có công văn gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố về việc bảo vệ trẻ em, phòng chống bạo lực, xâm hại trẻ em.
Công văn nêu rõ, những ngày qua, một số vụ việc bạo lực trẻ em do chính cha, mẹ, người chăm sóc trẻ em gây ra với hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
Nhằm bảo đảm quyền trẻ em, tăng cường công tác phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em, giảm tối đa các tổn hại cho trẻ em, Bộ Y tế đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tổ chức quán triệt và triển khai đồng bộ các chỉ thị, nghị quyết, kết luận và văn bản chỉ đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ liên quan đến phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em.
Đẩy mạnh công tác phòng ngừa với các giải pháp đồng bộ, trong đó chú trọng nâng cao chất lượng dịch vụ bảo vệ, chăm sóc trẻ em; tăng cường truyền thông để nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân, các cấp, ngành trong phát hiện, báo cáo và xử lý các hành vi vi phạm quyền trẻ em.
Cùng với đó, các địa phương cần phổ biến kiến thức, kĩ năng bảo vệ trẻ em cho cha mẹ, người chăm sóc và các thành viên trong gia đình nhằm giảm nguy cơ trẻ bị bạo hành, xâm hại ngay từ môi trường sống gần gũi nhất.
Bộ Y tế cũng đề nghị thực hiện kịp thời việc tiếp nhận, xử lý thông tin, tố giác nguy cơ và hành vi xâm hại trẻ em; đồng thời triển khai các biện pháp can thiệp, hỗ trợ để hạn chế tối đa tổn thương cho trẻ.
Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có hành vi che giấu, không tố giác hoặc thiếu trách nhiệm trong xử lý vụ việc bạo lực, xâm hại trẻ em sẽ bị xử lý nghiêm.
Tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định pháp luật về bảo vệ trẻ em tại địa phương; rà soát những tồn tại, bất cập, khó khăn trong quá trình triển khai để xây dựng giải pháp khắc phục phù hợp. Trường hợp cần thiết, các địa phương chủ động đề xuất sửa đổi quy định nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ trẻ em.
Căn bệnh viêm đa rễ thần kinh khiến tay chân Lan Anh bị teo cơ, việc đi đứng, cầm nắm cũng gặp nhiều khó khăn. Dẫu vậy, cô gái không than trách số phận mà luôn tích cực học hỏi.
Từ quê nhà Vĩnh Phúc, cô khăn gói vào TP.HCM nhập học năm 2020. Gần như mọi việc cô đều trông cậy vào những người bạn khi sống xa gia đình, di chuyển mỗi ngày bằng xe ôm công nghệ.
Thấm thoát đã sáu năm, nữ sinh viên khoa tâm lý học ngày ấy tốt nghiệp đại học loại giỏi và giờ đã trở thành chuyên viên tư vấn tuyển sinh chương trình học công nghệ tại một công ty ở TP.HCM. Đồng thời cô cũng là gương mặt tích cực trong các hoạt động dành cho người khuyết tật.
Lan Anh kể hồi 3 tuổi, các cơ vận động bắt đầu yếu dần, đi đứng hay ngã, vào cấp II thì hầu như việc di chuyển phải nhờ người khác hỗ trợ.
"Cảm giác tự ti lúc bé vơi dần và hoàn toàn biến mất. Tôi có gia đình yêu thương, có công việc ổn định, có những người bạn, đồng nghiệp đáng yêu. Tôi mong có thể kết nối những người khuyết tật với nhau, giúp nhau tự tin hơn", Lan Anh chia sẻ.
Đây là năm thứ 3 hai đơn vị phối hợp thực hiện chương trình "Chắp cánh ước mơ", tiếp nối hành trình đồng hành cùng học sinh, sinh viên vượt khó.
Tất cả bạn đọc, đặc biệt là học sinh, giáo viên tại các trường THCS, THPT, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên cùng sinh viên đều có thể tham gia chương trình với tư cách cá nhân hoặc tập thể.
Đối tượng được giới thiệu và xét chọn trao 100 suất học bổng là học sinh THCS và THPT, trong đó tỉ lệ phân bổ gồm 30% học sinh THCS và 70% học sinh THPT.
Bài viết giới thiệu nhân vật tham gia chương trình không quá 1.000 chữ, khuyến khích gửi kèm hình ảnh, video hoặc các tư liệu liên quan (nếu có). Hình thức bài đa dạng, có thể là bài báo, nhật ký, thư gửi tòa soạn, thiết kế đồ họa...
Ban tổ chức lưu ý, học sinh muốn tham gia nhận học bổng cần được bạn bè, thầy cô, người thân... viết bài hoặc giới thiệu. Riêng học sinh lớp 12 có thể tự đăng ký xét duyệt học bổng của Trường đại học Văn Hiến, Trường cao đẳng Bình Minh Sài Gòn hoặc được bạn bè, thầy cô, người thân giới thiệu.
Thông qua chương trình, Trường đại học Văn Hiến tài trợ tổng kinh phí hơn 6,286 tỉ đồng.
Cụ thể, dự kiến trao 100 suất học bổng (4 triệu đồng/suất) cho học sinh THCS và THPT của TP.HCM, Tây Ninh, Đồng Nai. Người giới thiệu có thể là thầy cô, bạn bè, người dân địa phương hoặc bạn đọc báo Tuổi Trẻ hiểu rõ hoàn cảnh học sinh.
Ban tổ chức kỳ vọng sẽ phát hiện được những tấm gương thật sự nỗ lực, được thầy yêu bạn quý, xứng đáng nhận học bổng.
Sẽ có 11 giải thưởng (trị giá 21 triệu đồng) được trao cho những bài viết hoặc người phát hiện đúng đối tượng, được chọn đăng trên các ấn phẩm của báo Tuổi Trẻ.
Trong đó, 1 giải nhất (4 triệu đồng), 2 giải nhì (3 triệu đồng/giải), 3 giải ba (2 triệu đồng/giải) và 5 giải khuyến khích (1 triệu đồng/giải).
Ban tổ chức sẽ trao giải thưởng bằng tiền mặt, giấy chứng nhận và tặng quà của chương trình cho các tác giả có bài viết hay, xúc động đi kèm clip về tấm gương vượt khó được phát hiện, giới thiệu. Đồng thời các tác giả này sẽ được mời dự lễ trao học bổng, giải thưởng của chương trình.
Hơn 6,2 tỉ đồng học bổng "Chắp cánh ước mơ" chờ học sinh, tân sinh viên vượt khó
Chương trình còn trao 120 suất học bổng cho thí sinh trúng tuyển vào Trường đại học Văn Hiến và Trường cao đẳng Bình Minh Sài Gòn, với tổng kinh phí hơn 5,684 tỉ đồng.
Trường đại học Văn Hiến sẽ trao 60 học bổng cho tân sinh viên trúng tuyển vào trường. Cụ thể, 10 suất hỗ trợ học phí toàn khóa (140 triệu đồng/suất), 20 suất giảm 50% học phí (70 triệu đồng/suất) và 30 suất giảm 30% học phí (42 triệu đồng/suất).
Tương tự, có 60 học bổng dành cho tân sinh viên đỗ vào Trường cao đẳng Bình Minh Sài Gòn. Trong đó, 10 suất 100% học phí toàn khóa (56 triệu đồng/suất), 20 suất giảm 50% học phí (26 triệu đồng/suất) và 30 suất giảm 30% học phí (16,8 triệu đồng/suất).
Để được xét học bổng, học sinh cần có học lực khá - giỏi trở lên, hạnh kiểm tốt các năm, tốt nghiệp THPT và trúng tuyển vào Trường đại học Văn Hiến hoặc Trường cao đẳng Bình Minh Sài Gòn trong năm 2026.
Đặc biệt, các bạn có hoàn cảnh gia đình khó khăn hoặc là học sinh khuyết tật, mồ côi. Diện khác được xét khi có người thân (trụ cột gia đình) mắc bệnh hiểm nghèo, tai nạn lao động. Hoặc bản thân học sinh là con thương binh, liệt sĩ, gia đình có công với cách mạng có hoàn cảnh khó khăn và ý chí vươn lên.
