Bệnh nhi (22 tháng tuổi) nhập viện trong tình trạng cổ tay trái bị tổn thương nghiêm trọng, bàn tay đứt gần như hoàn toàn ngang tầm cổ tay, chỉ còn dính một cầu da nhỏ do cháu bé bị cuốn vào máy dập nắp cốc nhựa. Đây là loại máy sử dụng cả lực ép cơ học mạnh và nhiệt độ cao để hàn kín miệng cốc.
Qua thăm khám nhanh, các bác sĩ nhận thấy đầu búp ngón tay bệnh nhi đã tím tái và xẹp xuống, dấu hiệu điển hình của việc thiếu máu nuôi dưỡng cấp tính.
Do bệnh nhi còn quá nhỏ, các bác sĩ không thể mở vết thương đánh giá tại chỗ. Ngay lập tức, hệ thống báo động đỏ được kích hoạt. Ê kíp cấp cứu hội chẩn liên chuyên khoa gồm: gây mê hồi sức, tạo hình vi phẫu, chấn thương chỉnh hình.
Sau khi hoàn tất các xét nghiệm đảm bảo điều kiện phẫu thuật, người bệnh được chuyển thẳng vào phòng mổ để giảm đau toàn thân trước khi mở băng đánh giá chuyên sâu tổn thương và can thiệp phẫu thuật cấp cứu kịp thời.
Theo bác sĩ Vũ Trung Trực, Phó trưởng khoa phẫu thuật hàm mặt – tạo hình và thẩm mỹ bệnh viện ca bệnh này đối mặt với 3 khó khăn cực lớn:
Thứ nhất do thiếu máu nóng, bàn tay không đứt rời hoàn toàn về mặt cơ học nên không được bảo quản trong điều kiện đá tan lý tưởng, mặc dù về mặt huyết động học đây được tính là loại đứt rời hoàn toàn do không còn mạch máu nuôi dưỡng.
Bàn tay bị “thiếu máu nóng” ở nhiệt độ thường, khiến các mô dễ bị hoại tử, tỉ lệ nối thành công thấp hơn nhiều so với ca đứt rời hoàn toàn được bảo quản đúng cách.
Thứ hai do dập nát kèm bỏng nhiệt, vết thương không chỉ bị dập nát mà bị đốt cháy bởi nhiệt độ của máy dập cốc, khiến việc tìm kiếm và nối lại các mạch máu trở nên cực kỳ khó khăn do tổ chức mô bị thương tổn nặng nề.
Thứ ba do kích thước mạch máu siêu nhỏ, ở trẻ chưa đầy 2 tuổi, mạch máu tại cổ tay chỉ nhỏ tương đương mạch máu ngón tay người lớn (khoảng 0.7 – 0.8 mm), đòi hỏi kỹ thuật siêu vi phẫu cực kỳ tinh xảo và sự tập trung cao độ của ê kíp.
Sau hơn 5 giờ phẫu thuật căng thẳng, các mạch máu và thần kinh đã được tái thông. Đến ngày thứ 6 sau mổ, bàn tay bệnh nhi đã hồng ấm, tưới máu tốt, các ngón tay của cháu bé bắt đầu có những cử động nhỏ đầu tiên. Đây là dấu hiệu khả quan cho quá trình phục hồi chức năng bàn tay sau này.
Qua trường hợp này, chuyên gia đưa ra khuyến cáo quan trọng cho các bậc phụ huynh tuyệt đối không để các thiết bị điện, máy móc công nghiệp (máy xay, máy dập, nồi cơm điện…) ở tầm với của trẻ nhỏ. Cần đặc biệt lưu ý đến trẻ trong những dịp xáo trộn sinh hoạt (như chuyển nhà, lễ tết).
Trong trường hợp xảy ra tai nạn đứt rời chi thể, cần sơ cứu cầm máu và chuyển ngay đến các trung tâm ngoại khoa chuyên sâu để tận dụng “thời gian vàng” cứu sống bộ phận cơ thể.
Các bác sĩ Bệnh viện K (Hà Nội) mới đây tiếp nhận bệnh nhân L.Đ.T vào viện do vùng mặt có khối u to vỡ loét, chảy dịch.
Trước nhập viện lần này, bệnh nhân T. đã 2 lần phẫu thuật tại địa phương. Năm 2025, khối u tiếp tục tái phát nhưng do hoàn cảnh khó khăn, gia đình thuộc hộ cận nghèo, bệnh nhân T. trì hoãn nhập viện điều trị.
Khi khối u phát triển nhanh hơn, kích thước lớn (7 cm) gây biến dạng vùng mặt, T. mới nhập viện Bệnh viện K.
TS-bác sĩ Ngô Xuân Quý, Trưởng khoa Ngoại đầu cổ (Bệnh viện K), cho biết, qua thăm khám, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân T. là trường hợp ung thư da vỡ loét. Khối ung thư da vùng thái dương nếu kéo dài không điều trị có thể xâm lấn mắt, nguy cơ bỏ nhãn cầu, ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe, chất lượng sống của bệnh nhân.
"Chúng tôi cho rằng phẫu thuật là chỉ định can thiệp cần sớm thực hiện để đảm bảo về sức khỏe, thẩm mỹ cho người bệnh", bác sĩ Quý nhận định.
Ngày 19.5, bệnh nhân T. đã được phẫu thuật. Bệnh nhân được phẫu tích cắt rộng khối u, đảm bảo triệt căn, đồng thời bảo tồn được mắt. Để đảm bảo an toàn và tối ưu điều trị, các bác sĩ đã lên phương án kiểm soát tốt nguy cơ mất máu trong mổ; khuyết hổng do khối được tái tạo bằng vạt xoay da đầu đảm bảo thẩm mỹ cho người bệnh.
Ca mổ thành công. Bệnh nhân hồi phục tốt, tiếp tục được theo dõi, điều trị.
Với ung thư da, các bác sĩ Bệnh viện K khuyến cáo, một số dấu hiệu thường dễ bị nhầm lẫn với các bệnh da liễu thông thường, vì vậy, mọi người không nên chủ quan nếu thấy vết loét không lành, nốt ruồi thay đổi màu sắc, kích thước, hình dạng, mảng da bong tróc sần sùi, tổn thương dạng nốt, dạng loét; dạng mảng đỏ...
Ngay khi vùng da trên cơ thể xuất hiện thay đổi về màu sắc, hình thái, nên đến cơ sở chuyên khoa để thăm khám, đánh giá và điều trị kịp thời, bởi nếu được phát hiện sớm, ung thư da hoàn toàn có thể kiểm soát, điều trị khỏi.
Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế Dinh dưỡng - Bệnh viện 19-8 (Bộ Công An), cho biết trứng vịt lộn là món ăn bổ dưỡng, giàu đạm, chất béo, sắt, vitamin. Tuy nhiên, một quả trứng lộn cung cấp 180 calo, tương đương một bát cơm. Lượng cholesterol trong một quả trứng vịt lộn rất cao lên đến khoảng 600mg, gấp khoảng ba lần so với trứng gà.
Do đó, ăn quá nhiều trứng vịt lộn gây hại lên tim mạch. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, người có nguy cơ tim mạch cần kiểm soát chặt chẽ lượng cholesterol nạp vào. Người cao tuổi có sẵn nền bệnh tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc xơ vữa động mạch ăn quá nhiều trứng vịt lộn có thể làm gia tăng đáng kể gánh nặng chuyển hóa.
Trứng vịt lộn có chứa hàm lượng vitamin A rất cao. Nếu ăn quá nhiều và liên tục, cơ thể không kịp đào thải, có thể dẫn đến tích lũy tại gan, gây độc cho gan khiến bạn cảm thấy mệt mỏi, thậm chí vàng da.
Thói quen ăn trứng vịt lộn kèm muối tiêu đậm vô tình làm tăng lượng natri nạp vào cơ thể. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), dư thừa muối là thủ phạm thầm lặng kích hoạt cơn tăng huyết áp và suy giảm chức năng thận. Trứng vịt lộn có thể gây đầy bụng, khó tiêu do chứa hàm lượng protein và lipid đậm đặc.
Bác sĩ khuyến cáo ba nhóm nên hạn chế ăn nhiều trứng vịt lộn, như trẻ em dưới 5 tuổi, hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện. Hàm lượng đạm và chất béo quá cao trong trứng vịt lộn sẽ gây sình bụng, rối loạn tiêu hóa và tiêu chảy. Phụ nữ mang thai ăn trứng không nên ăn kèm quá nhiều rau răm, có thể kích thích co bóp tử cung, không tốt cho thai nhi. Người bệnh gout, người có chỉ số axit uric cao nên hạn chế.
Người lớn khỏe mạnh ăn tối đa 2 quả/tuần. Người cao tuổi, người có bệnh lý nền như tim mạch, tiểu đường tối đa một quả/tuần và nên chia nhỏ để cơ thể hấp thụ từ từ. Thời điểm ăn tốt nhất là vào buổi sáng hoặc buổi trưa, tránh ăn sau 19h tối.
Tại BV K, BN được chẩn đoán mắc ung thư biểu mô vảy (loại ung thư khởi phát từ tế bào bề mặt của lưỡi) ở bờ lưỡi bên phải. Khối sùi loét ở bờ lưỡi phải có kích thước 2 x 2,5 cm; kích thước u 26 x 10 mm. Ung thư chưa di căn hạch, chưa thâm nhiễm các vùng lân cận.
TS Ngô Xuân Quý, Trưởng khoa Ngoại Đầu - cổ (BV K), thông tin: Ở bệnh ung thư lưỡi, các tế bào ung thư ít đáp ứng với xạ trị hay hóa chất, nên phẫu thuật có vai trò lớn trong điều trị. Trường hợp BN nói trên, bên cạnh cắt u và toàn bộ vùng liên quan đến khối u, phẫu thuật viên còn vét hạch cổ phải, nhằm loại bỏ triệt để các hạch bạch huyết xung quanh có nguy cơ bị tế bào ung thư di căn, ngay cả khi trên hình ảnh siêu âm chưa nhìn thấy rõ tổn thương. Ung thư lưỡi giai đoạn bệnh khu trú, nếu được điều trị đúng phác đồ thì tỷ lệ chữa khỏi rất cao: 70 - 80%.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của phẫu thuật ung thư lưỡi là cấu trúc giải phẫu. Lưỡi có hệ thống mạch máu phức tạp và chứa nhiều dây thần kinh quan trọng giúp điều khiển vị giác, cảm giác và vận động. Sau khi cắt bỏ 1/2 lưỡi phải (với trường hợp BN trên), người bệnh đối mặt nguy cơ khuyết hổng lớn ở khoang miệng. Nếu chỉ khâu đóng thông thường, lưỡi sẽ bị co kéo, biến dạng nghiêm trọng, khiến người bệnh gặp khó khăn lớn trong ăn uống, phát âm.
Do đó, các bác sĩ đã áp dụng kỹ thuật tạo hình vi phẫu - kỹ thuật tiên tiến nhất trong tạo hình cho người bệnh sau phẫu thuật. Bác sĩ lấy vạt da cánh tay của BN để tạo hình lưỡi, vạt được thiết kế vừa vặn, đảm bảo tốt chức năng nói, nuốt, không ảnh hưởng đến đường thở, không phải mở khí quản. Dưới kính hiển vi phẫu thuật phóng đại, các phẫu thuật viên có thể quan sát chi tiết, nối từng mạch máu, sợi thần kinh siêu nhỏ của vạt mô đó với mạch máu vùng cổ để nuôi sống phần lưỡi mới tái tạo. 5 ngày sau ca phẫu thuật thành công, BN đã có thể tự ăn uống qua đường miệng, nói chuyện khá tốt với người xung quanh.
