Một quan chức Iran ngày 18/6 cho biết lễ đưa tang cố Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei, người qua đời trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel hồi tháng 2, sẽ đi qua Iraq trước khi được an táng tại Iran.
Trong video được truyền thông nhà nước phát sóng, Thị trưởng Tehran Alireza Zakani cho biết các nghi thức tưởng niệm và tang lễ dành cho ông Khamenei sẽ diễn ra từ ngày 4 đến 9/7.
“Ngày 8/7/2026, các nghi lễ sẽ được tổ chức tại Iraq, và ngày 9/7/2026, nếu Thượng đế muốn, tại Mashhad”, nơi ông Khamenei sẽ được an táng, ông Zakani nói.
Giống như Iran, Iraq là quốc gia có đa số dân theo Hồi giáo Shiite và là nơi tọa lạc những thánh địa linh thiêng nhất của hệ phái này, bao gồm đền thờ Imam Hussein ở Karbala và đền thờ Imam Ali ở Najaf.
Tuy nhiên, ông Zakani không nêu rõ liệu linh cữu của ông Ali Khamenei sẽ được đưa tới địa điểm nào tại Iraq trong kế hoạch dự kiến. Giới chức Iraq cũng chưa lập tức bình luận về thông báo này.
Hồi tháng 5, một quan chức Iran tiết lộ khoảng 1 triệu người Iraq đã đăng ký tham gia lễ tang của ông Ali Khamenei, đồng thời “những người anh em Iraq” đã đề nghị tổ chức một lễ tang tại Iraq.
Ông Zakani cho biết công tác chuẩn bị cho các cuộc rước linh cữu tại Tehran cũng đang được tiến hành, nơi các quan chức dự kiến sẽ có gần “20 triệu người” tham dự. Ông nói thủ đô Tehran “chưa từng chứng kiến đám đông lớn đến như vậy trong lịch sử”.
Iran đang lên kế hoạch tổ chức tang lễ cho ông Ali Khamenei. Ông Zakani cho biết một số lộ trình đang được xem xét cho đoàn rước linh cữu tại thủ đô Tehran, bao gồm phố Damavand, phố Enghelab, phố Azadi và tuyến hành lang kéo dài tới đường cao tốc Lashgari.
Ông nói thêm rằng riêng các trục đường chính sẽ không đủ sức chứa lượng người tham dự dự kiến, vì vậy giới chức đang tính đến việc sử dụng các tuyến đường xung quanh và các tuyến đường phụ như một phần trong kế hoạch điều tiết đám đông.
Khi cố Lãnh tụ Tối cao Ruhollah Khomeini, người tiền nhiệm của ông Ali Khamenei, qua đời năm 1989, truyền thông Iran đưa tin gần 10 triệu người đã tham dự lễ tang của ông.
Trước đó, ban tổ chức tang lễ đã mời “toàn thể người dân cao quý và thân yêu, những người yêu tự do trên thế giới, các tín đồ của trường phái Hồi giáo và những người quan tâm đến Iran” tham dự các nghi lễ để tiễn biệt vị Lãnh tụ quá cố.
Tuyên bố cũng cảm ơn các cơ quan nhà nước và các tổ chức quần chúng vì công tác chuẩn bị quy mô lớn, đồng thời nhấn mạnh vai trò chủ đạo trong việc tổ chức các nghi lễ sẽ thuộc về chính người dân với tư cách là “những người thực sự cảm thấy nỗi đau mất mát này”.
Đại giáo chủ Khamenei đã qua đời sau cuộc tập kích của quân đội Mỹ và Israel vào ngày 28/2, khi 2 nước phát động chiến dịch quân sự chống Iran. Cuộc tấn công cũng khiến một số chỉ huy quân sự cấp cao của Iran thiệt mạng.
Vài ngày sau đó, Hội đồng Chuyên gia Iran, cơ quan gồm 88 giáo sĩ, đã bầu Đại giáo chủ Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, làm Lãnh tụ Tối cao. Ông Seyyed Mojtaba Khamenei là con trai của Đại giáo chủ Ali Khamenei.
Theo Hãng tin Reuters, phát biểu tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore ngày 30-5, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth khẳng định Mỹ "hoàn toàn đủ khả năng" tái khởi động chiến dịch quân sự nếu cần thiết.
"Kho dự trữ của chúng tôi đủ đáp ứng cho điều đó, cả tại khu vực lẫn trên toàn cầu. Chúng tôi đang ở vị thế rất tốt", ông nói.
Người đứng đầu Lầu Năm Góc cũng bác bỏ lo ngại cho rằng xung đột với Iran khiến Washington giảm chú ý tới khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
"Chúng tôi có thể làm hai việc cùng lúc. Mỹ đang thúc đẩy mạnh mẽ nền công nghiệp quốc phòng để sớm nâng sản lượng vũ khí lên gấp 2, 3, thậm chí 4 lần, nhằm bảo đảm mọi kế hoạch tác chiến trên toàn cầu đều được đáp ứng đầy đủ", ông khẳng định.
Ông cũng nhấn mạnh Washington tự tin vào lượng dự trữ vũ khí hiện có, cách sử dụng chúng trong các chiến dịch quân sự và cả năng lực sản xuất trong tương lai.
Liên quan câu hỏi về khả năng gắn việc bán vũ khí cho Đài Loan với tình hình Iran, ông Hegseth khẳng định hai vấn đề này cần được "tách biệt hoàn toàn".
Theo ông, mọi quyết định về các thương vụ vũ khí tương lai dành cho Đài Loan sẽ do Tổng thống Trump quyết định và phụ thuộc vào quan hệ song phương Mỹ - Trung Quốc. Ông cũng nhấn mạnh không có thay đổi nào trong lập trường hiện tại của Washington sau các cuộc tiếp xúc với Bắc Kinh.
Ngoài ra, ông Hegseth cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn duy trì cách tiếp cận "kiên nhẫn" và muốn đạt một "thỏa thuận lớn" nhằm đảm bảo Iran không phát triển vũ khí hạt nhân.
“Trong bối cảnh Israel tiếp tục các cuộc tấn công ở Li Băng và Li Băng là một trong những điều kiện tiên quyết cho một thỏa thuận ngừng bắn - điều kiện này hiện đã bị vi phạm trên mọi mặt trận, bao gồm cả Li Băng - nhóm đàm phán của Iran đang đình chỉ các cuộc đàm phán và trao đổi văn bản thông qua các bên trung gian hòa giải”, hãng thông tấn Tasnim của Iran hôm nay 1/6 đưa tin.
Iran kêu gọi Israel ngay lập tức chấm dứt các cuộc chiến ở Gaza và Li Băng, cùng với việc quân đội Israel rút toàn bộ quân khỏi Li Băng. Tasnim cho biết thêm rằng “cho đến khi lập trường của Iran và lực lượng kháng chiến về những vấn đề này được đáp ứng, sẽ không có cuộc đàm phán nào diễn ra”.
Tasnim cũng đưa tin Tehran và các nhóm vũ trang đồng minh trong khu vực đã đưa vào chương trình nghị sự “việc đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz và kích hoạt các mặt trận khác”, bao gồm eo biển Bab el-Mandeb ở phía nam Biển Đỏ, nơi lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen trước đây đã tiến hành một số cuộc tấn công vào các tàu thuyền đi qua.
Cùng ngày, Iran tuyên bố lệnh ngừng bắn ở Li Băng vẫn là điều kiện then chốt cho bất kỳ thỏa thuận nào với Mỹ nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông.
“Chúng tôi khẳng định lệnh ngừng bắn ở Li Băng là điều kiện then chốt cho bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt chiến tranh”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei phát biểu tại cuộc họp báo trong bối cảnh Israel mở rộng cuộc tấn công ở Li Băng.
Ông Baqaei nói rằng Iran “sẽ thực hiện mọi biện pháp để hỗ trợ Li Băng và lực lượng kháng chiến chống lại sự xâm nhập bất hợp pháp” của Israel.
Trưởng đoàn đàm phán của Iran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, hôm nay cho biết việc Mỹ phong tỏa hải quân các cảng của Iran kể từ ngày 13/4 và căng thẳng leo thang ở Li Băng là “bằng chứng rõ ràng về việc Mỹ không tuân thủ lệnh ngừng bắn”.
Vào ngày 31/5, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố ông đã ra lệnh cho các binh sĩ tiến sâu hơn vào lãnh thổ Li Băng trong cuộc chiến chống lại Hezbollah, lực lượng do Iran hậu thuẫn ở Li Băng, bất chấp một lệnh ngừng bắn đã được công bố hơn 6 tuần trước.
Trong bước tiến quân mới nhất, theo thông báo vào đầu ngày 31/5, quân đội Israel đã kiểm soát lâu đài cổ Beaufort có tuổi đời 900 năm và một dải rặng núi chiến lược ở miền Nam Li Băng.
Động thái này diễn ra một ngày sau khi Israel hứng chịu một trong những ngày giao tranh dữ dội nhất từ các đợt nã hỏa lực của Hezbollah vào miền Bắc nước này kể từ lệnh ngừng bắn có hiệu lực hồi tháng 4, buộc các trường học phải đóng cửa và nhiều lệnh hạn chế được áp đặt.
Quan chức Mỹ nhấn mạnh, Washington không muốn Israel sẽ phải chấp nhận và chịu đựng các cuộc tấn công liên tục từ Hezbollah nhằm vào dân thường của mình.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã có cuộc điện đàm với cả Tổng thống Li Băng Joseph Aoun và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu về các cuộc đàm phán ngoại giao giữa hai nước, đồng thời đề xuất một kế hoạch cho phép "hạ nhiệt căng thẳng dần dần".
Một quan chức Mỹ ngày 31/5 cho biết, Mỹ đã đề xuất bước đi đầu tiên là nhóm vũ trang Hezbollah phải chấm dứt mọi cuộc tấn công vào Israel, và đổi lại, Israel sẽ kiềm chế không leo thang quân sự tại Beirut.
Tổng thống Li Băng Joseph Aoun được cho là đã nỗ lực thúc đẩy đề xuất này nhằm đạt được một thỏa thuận.
Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Li Băng Nabih Berri, người tuyên bố sẽ "đảm bảo" cam kết của Hezbollah đối với lệnh ngừng bắn, lại đặt gánh nặng lên phía Israel khi yêu cầu quốc gia này phải là bên "ngừng bắn trước".
Theo Hãng tin AFP, ngày 29-4, người phát ngôn liên minh Mặt trận Giải phóng Azawad (FLA) Mohamed Elmaouloud Ramadane tuyên bố mục tiêu của lực lượng nổi dậy này là buộc các binh sĩ Nga "rút vĩnh viễn khỏi toàn bộ Mali".
Tuyên bố được đưa ra sau khi lực lượng nổi dậy người Tuareg và các nhóm thánh chiến Hồi giáo mở loạt tấn công lớn, gây tổn thất và sức ép lên chính quyền quân sự ở quốc gia Tây Phi này.
"Mục tiêu của chúng tôi là Nga rút vĩnh viễn khỏi Azawad và xa hơn, khỏi toàn bộ Mali. Chúng tôi không có vấn đề gì đặc biệt với Nga, cũng không có với bất kỳ quốc gia nào khác. Vấn đề của chúng tôi là với chính quyền đang cai trị Bamako (thủ đô Mali)", ông Ramadane khẳng định.
Phát biểu của ông Ramadane đến chỉ ít giờ sau khi Bộ Quốc phòng Nga xác nhận lực lượng Africa Corps đã buộc phải rút khỏi thị trấn chiến lược Kidal ở miền bắc Mali.
Đây là đơn vị bán vũ trang dưới quyền kiểm soát trực tiếp của Bộ Quốc phòng Nga, được điều động sang hậu thuẫn chính quyền quân sự Mali.
Theo lời ông Ramadane, chính các binh sĩ Nga đã chủ động đề nghị một hành lang an toàn để rút lui.
"Họ rơi vào tình thế nguy hiểm, không còn lối thoát. Bị bao vây tứ phía, họ đề nghị chúng tôi tìm giải pháp", người phát ngôn FLA nói, đồng thời tuyên bố quân Nga đã thua trong "mọi cuộc chạm trán" với lực lượng này.
Matxcơva hiện chưa phản hồi với những tuyên bố trên. Ông Ramadane cũng khẳng định chính quyền quân sự tại Mali "sớm muộn cũng sẽ sụp đổ".
Tình hình tại Mali đang chuyển biến nhanh chóng. Cuối tuần qua, các nhóm thánh chiến cùng phe nổi dậy và phe ly khai đã liên kết với nhau, đồng loạt tấn công nhiều cứ điểm chiến lược của quân đội trên phạm vi cả nước.
Bộ trưởng Quốc phòng Mali Sadio Camara - người được xem là "kiến trúc sư" của chính sách xoay trục sang Nga - đã thiệt mạng sau hai ngày giao tranh ác liệt. FLA khẳng định sẽ tiến tới kiểm soát các thành phố Gao, Timbuktu và Menaka.
