Khi nhà đầu tư không còn hào hứng với những kênh quen thuộc
Trong nhiều năm, bất động sản từng là nơi tích lũy tài sản phổ biến của các hộ gia đình Trung Quốc. Tuy nhiên, sau khoảng 5 năm suy giảm, thị trường này không còn mang lại mức lợi nhuận như trước.
Trong khi đó, lãi suất tiền gửi ngân hàng ở mức thấp và thị trường chứng khoán trong nước thường xuyên biến động. Theo đánh giá của một chuyên gia ngân hàng đầu tư tại Hồng Kông (Trung Quốc) được Le Monde dẫn lại, ngày càng nhiều nhà đầu tư Trung Quốc tìm kiếm những cơ hội có khả năng sinh lời tốt hơn, đặc biệt từ làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo trên toàn cầu.
Sự thay đổi trong tâm lý đầu tư đã kéo theo dòng tiền dịch chuyển ra bên ngoài. Với nhiều gia đình, việc chuyển tiền ra nước ngoài không chỉ nhằm đa dạng hóa danh mục tài sản mà còn là bước đầu tiên trong kế hoạch định cư hoặc chuẩn bị cho cuộc sống ở một quốc gia khác.
Theo ước tính của Viện Tài chính Quốc tế, khoảng 807 tỷ USD đã được chuyển ra khỏi Trung Quốc trong năm 2025, mức cao kỷ lục. Lượng vốn lớn này không chỉ tìm đến các thị trường tài chính mà còn chảy vào bất động sản tại những thành phố như Tokyo, Singapore hay Sydney, góp phần làm gia tăng nhu cầu và giá nhà tại các khu vực này.
Cánh cửa đầu tư quốc tế đang hẹp dần
Theo The New York Times, trong nhiều năm, tồn tại một sự cân bằng tương đối giữa chính quyền và người dân Trung Quốc. Dù có nhiều giới hạn trong các lĩnh vực khác, các gia đình vẫn có không gian nhất định để tích lũy và đa dạng hóa tài sản. Tuy nhiên, sự cân bằng đó đang thay đổi.
Bắc Kinh gần đây yêu cầu một số công ty môi giới đặt tại Hong Kong và Singapore phải xây dựng lộ trình đóng các tài khoản của khách hàng từ Trung Quốc đại lục trong vòng 2 năm. Đồng thời, các quy định về đầu tư ra nước ngoài được mở rộng và áp dụng rõ ràng hơn đối với nhà đầu tư cá nhân.
Tại Hong Kong (Trung Quốc), nơi lâu nay được xem là cửa ngõ giúp người dân đại lục tiếp cận thị trường quốc tế, các ngân hàng và công ty môi giới cũng bắt đầu siết điều kiện mở tài khoản. Một số công ty môi giới thậm chí thông báo khách hàng vẫn có thể bán các cổ phiếu Mỹ đang nắm giữ nhưng không được mua thêm.
Song song với đó, Bắc Kinh cũng tăng cường xử lý các kênh bị cho là giúp dòng tiền vượt khỏi biên giới. Một trong những động thái gây chú ý nhất là việc 3 công ty môi giới Longbridge Securities, Tiger Brokers và Futu Holdings bị phạt tổng cộng 330 triệu USD vì cung cấp dịch vụ cho khách hàng tại Trung Quốc mà không có giấy phép phù hợp.
Đối với nhiều nhà đầu tư, đây được xem là cú đánh trực diện vào những con đường thuận tiện nhất để tiếp cận thị trường tài chính toàn cầu.
Không chỉ là câu chuyện tiền bạc
Nếu khoảng một thập kỷ trước, mối lo lớn nhất của Bắc Kinh là nguy cơ đồng nhân dân tệ mất giá khi dòng vốn tháo chạy, thì bức tranh hiện nay đã khác.
Theo Le Monde, Trung Quốc ghi nhận thặng dư thương mại kỷ lục 1.200 tỷ USD trong năm 2025. Nhu cầu thanh toán cho hàng hóa Trung Quốc trên thế giới đang vượt xa lượng vốn chảy ra nước ngoài, giúp đồng nhân dân tệ tăng giá so với USD trong những tháng gần đây.
Điều đó đồng nghĩa việc siết dòng vốn hiện nay không còn đơn thuần xuất phát từ áp lực tỷ giá. Theo nhiều chuyên gia, động cơ ngày càng gắn với các mục tiêu an ninh, công nghệ và chiến lược phát triển dài hạn.
Trong bài phát biểu được công bố hồi tháng 1, Chủ tịch Tập Cận Bình cho rằng quyền tự do tài chính cần phục tùng các yêu cầu về an ninh quốc gia. Ông nhấn mạnh Trung Quốc phải đề phòng không chỉ các rủi ro từ quá trình mở cửa mà còn những nguy cơ phát sinh từ môi trường cạnh tranh quốc tế.
Theo cách nhìn này, việc giữ dòng tiền ở lại trong nước đồng nghĩa với việc duy trì nguồn vốn cho các lĩnh vực ưu tiên như công nghệ, đổi mới sáng tạo và những mục tiêu phát triển do nhà nước dẫn dắt. Tuy nhiên, bài toán không hoàn toàn đơn giản.
Các chuyên gia cho rằng việc kiểm soát vốn quá chặt có thể khiến tham vọng quốc tế hóa đồng nhân dân tệ đối mặt thêm nhiều trở ngại. Dù việc sử dụng đồng tiền này trong thương mại đã mở rộng tại một số thị trường như Nga hay Brazil, các rào cản liên quan đến dòng vốn vẫn là yếu tố khiến nhiều nhà đầu tư quốc tế thận trọng.
Dòng tiền vẫn đang tìm kiếm những cơ hội sinh lời hấp dẫn hơn bên ngoài Trung Quốc. Tuy nhiên, con đường để nguồn vốn ấy bước ra thế giới đang ngày càng hẹp lại.
Tin Gốc: Dân Trí
