Thạc sĩ – bác sĩ nội trú Nguyễn Văn Huy, Khoa Y học cổ truyền, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết khi cắt lá nha đam, có thể thấy 3 lớp chính: vỏ xanh bên ngoài, lớp nhựa vàng sát vỏ và phần gel trong suốt ở giữa.
Phần gel chứa hơn 98% là nước, cùng một lượng nhỏ vitamin, khoáng chất, axit amin, enzyme và polysaccharide, nổi bật là acemannan. Đây là thành phần tạo nên đặc tính thanh mát, giữ ẩm và tương đối dịu nhẹ của nha đam.
“Trong khi đó, lớp nhựa vàng lại chứa aloin – một hoạt chất thuộc nhóm anthraquinone có tác dụng nhuận tràng mạnh. Khi tự sơ chế nha đam tại nhà, phần nhựa này rất dễ lẫn vào gel, khiến người dùng vô tình hấp thu một chất xổ kích thích”, bác sĩ Huy phân tích.
Theo Mayo Clinic hệ tiêu hóa của con người vốn đã có cơ chế tự nhiên để đào thải chất cặn bã và vi khuẩn. Việc áp dụng các biện pháp làm sạch đại tràng để thải độc là không cần thiết và không được khuyến cáo. Cơ thể chúng ta được trang bị một hệ thống thanh lọc hoàn hảo gồm gan và thận lọc máu, phổi đào thải khí, và da bài tiết qua mồ hôi.
Nhiều người tin rằng nha đam có thể “làm sạch ruột” nhờ các enzyme tự nhiên. Thực tế, phần gel nha đam có chứa một số enzyme tiêu hóa như amylase và lipase, vai trò của chúng dừng lại ở mức hỗ trợ tiêu hóa thức ăn, hoàn toàn không có khả năng nạo vét hay hút độc tố ra khỏi niêm mạc ruột.
“Cảm giác ‘nhẹ bụng’ sau khi uống nha đam nguyên chất (có lẫn nhựa vàng) thực chất là phản ứng co bóp, tiết nước của ruột để tống phân ra ngoài do tác dụng của aloin, chứ không phải do độc tố được thanh lọc”, bác sĩ Huy cho hay.
Để sử dụng nha đam mang lại lợi ích giải nhiệt mà không gây hại, cần lưu ý các nguyên tắc sau:
Lựa chọn đúng phần ăn: Chỉ sử dụng phần gel trong suốt. Phải gọt bỏ hoàn toàn lớp vỏ xanh và đặc biệt là cạo sạch lớp nhựa vàng sát vỏ.
Khử sạch nhựa: Sau khi cắt nhỏ, cần ngâm và rửa phần gel nhiều lần với nước muối pha loãng cho đến khi hết hoàn toàn nhớt và vị đắng.
Sử dụng với lượng vừa phải: Nha đam tươi nên được xem là món ăn hỗ trợ giải nhiệt, không nên dùng thay thế nước uống hàng ngày với mục đích thải độc kéo dài.
Những đối tượng cần thận trọng gồm phụ nữ mang thai và cho con bú, trẻ nhỏ (đặc biệt dưới 12 tuổi); người có bệnh lý đường ruột như viêm loét đại tràng, bệnh Crohn, trĩ, tắc ruột, tiêu chảy; người mắc bệnh lý thận hoặc tim mạch; người thường xuyên lạnh bụng, tiêu hóa kém.
“Nha đam không phải là ‘thần dược’ thải độc, tuy nhiên vẫn có nhiều lợi ích nếu sử dụng đúng cách. Phần gel trong suốt là nguồn cung cấp độ ẩm và giải nhiệt an toàn nếu được sơ chế kỹ. Ngược lại, lớp nhựa vàng là một dược chất có dược tính mạnh, cần được sử dụng đúng liều lượng, đúng chỉ định và tốt nhất là dưới sự hướng dẫn của người có chuyên môn”, bác sĩ khuyến cáo.
Kiểm soát đường huyết ở người lớn tuổi là yếu tố quan trọng giúp phòng ngừa biến chứng như tim mạch, đột quỵ, suy thận hay tổn thương thần kinh. Tuy nhiên, việc kiểm soát ở nhóm này cần linh hoạt hơn do cơ thể đã suy giảm chức năng và thường có nhiều bệnh lý đi kèm.
Theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ (ADA), khi tuổi càng lớn, cơ thể giảm độ nhạy insulin, tuyến tụy hoạt động kém hiệu quả hơn và khối cơ giảm dần. Những thay đổi này khiến đường huyết dễ tăng cao, đặc biệt sau bữa ăn.
Tiến sĩ Robert Gabbay, Giám đốc khoa học của ADA, cho biết việc kiểm soát đường huyết ở người lớn tuổi không chỉ nhằm đạt con số lý tưởng mà còn phải đảm bảo an toàn, tránh hạ đường huyết quá mức.
Chế độ ăn đóng vai trò then chốt. Người lớn tuổi nên ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, đậu, ngũ cốc nguyên hạt để làm chậm hấp thu đường. Đồng thời, hạn chế đường đơn và tinh bột tinh chế như bánh kẹo, nước ngọt.
Bà Erin Palinski-Wade, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, cho biết việc kết hợp tinh bột với protein và chất béo lành mạnh có thể giúp ổn định đường huyết sau ăn và giảm nguy cơ tăng đường huyết đột ngột, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health.
Thay vì ăn 3 bữa lớn, người cao tuổi nên chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày. Cách này giúp duy trì đường huyết ổn định hơn và hạn chế tình trạng tăng - giảm thất thường.
Hoạt động thể chất giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn. Người lớn tuổi có thể lựa chọn các hình thức nhẹ nhàng như đi bộ, tập dưỡng sinh hoặc yoga. Theo khuyến nghị của các chuyên gia, chỉ cần khoảng 30 phút vận động mỗi ngày cũng mang lại lợi ích rõ rệt.
Việc theo dõi đường huyết tại nhà giúp phát hiện sớm bất thường. Người bệnh cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ khi dùng thuốc hoặc insulin, tránh tự ý điều chỉnh liều.
Tiến sĩ Anne Peters, chuyên gia nội tiết tại Trường Y Keck (Đại học Nam California, Mỹ), nhấn mạnh rằng người cao tuổi đặc biệt cần cảnh giác với hạ đường huyết vì triệu chứng có thể không điển hình nhưng lại rất nguy hiểm.
Ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng và kiểm soát tốt các bệnh như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu sẽ giúp ổn định đường huyết hiệu quả hơn.
Người lớn tuổi nên đi khám nếu có các dấu hiệu như khát nước nhiều, tiểu nhiều, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc mệt mỏi kéo dài. Việc phát hiện sớm giúp kiểm soát bệnh tốt hơn và giảm nguy cơ biến chứng.
Kiểm soát đường huyết ở người lớn tuổi cần sự kết hợp giữa dinh dưỡng hợp lý, vận động, theo dõi thường xuyên và tuân thủ điều trị. Chủ động chăm sóc sức khỏe sẽ giúp người lớn tuổi sống khỏe và hạn chế rủi ro lâu dài.
Nhiều nghiên cứu trước đây cho thấy chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa và kiểm soát huyết áp. Tuy nhiên, với đạm - nhóm thực phẩm gần như không thể thiếu trong mỗi bữa ăn - tác động của từng nguồn đạm đối với huyết áp vẫn chưa thực sự rõ ràng.
Giờ đây, nghiên cứu mới vừa được công bố trên tạp chí của Hiệp hội Tim mạch Mỹ (JAHA) đã làm sáng tỏ vấn đề trên, khi chỉ ra nguồn đạm có lợi nhất để ổn định huyết áp, đặc biệt ở người lớn tuổi.
Để tìm hiểu tác động của đạm thực vật và đạm động vật đối với nguy cơ tăng huyết áp, các nhà nghiên cứu tại Trường Y tế Công cộng UT Health Houston (Mỹ) đã phân tích dữ liệu của 2.294 người từ 45 đến 84 tuổi, không bị tăng huyết áp ở thời điểm bắt đầu nghiên cứu.
Lượng đạm tiêu thụ hằng ngày được đánh giá thông qua bảng câu hỏi về tần suất ăn uống, bao gồm đạm động vật như thịt, cá và đạm thực vật như đậu hũ, các loại đậu.
Trung bình, người tham gia tiêu thụ khoảng 68 gram đạm mỗi ngày, trong đó khoảng 24 gram đến từ nguồn thực vật, phần còn lại là từ động vật.
Trong thời gian theo dõi trung bình 9 năm, có 1.356 trường hợp tăng huyết áp được ghi nhận.
Kết quả cho thấy việc tiêu thụ đạm động vật không làm thay đổi đáng kể nguy cơ tăng huyết áp. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là tiêu thụ lượng đạm thực vật càng nhiều thì nguy cơ tăng huyết áp càng thấp.
Cụ thể, cứ mỗi 20 gram đạm thực vật như đậu hũ hoặc các loại đậu được bổ sung mỗi ngày, nguy cơ tăng huyết áp giảm 16%. Theo JAHA, lợi ích này duy trì ổn định ở mức tiêu thụ khoảng 30 gram đạm thực vật/ngày.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, các nguồn đạm thực vật tốt bao gồm đậu hũ, sữa đậu nành và các loại đậu. Ngoài ra, các loại hạt, yến mạch cũng là nguồn đạm thực vật lành mạnh, đồng thời cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất và nhiều dưỡng chất có lợi khác.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng việc tăng cường và đa dạng hóa nguồn đạm thực vật trong chế độ ăn - như đậu hũ và các loại đậu - có thể giúp giảm nguy cơ tăng huyết áp. Trong khi đó, đạm động vật vẫn có thể được tiêu thụ ở mức hợp lý mà không làm tăng đáng kể nguy cơ huyết áp cao ở người lớn tuổi.
Trước đây, mỗi lần đi khám ở một bệnh viện khác nhau, người dân thường phải cài ứng dụng riêng của từng bệnh viện. Nhiều người còn phải mang theo sổ khám bệnh giấy, dễ thất lạc.
Ngày 5/5, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết Sở Y tế cùng Công an TP HCM, Sở Khoa học và Công nghệ và Trung tâm Chuyển đổi số Thành phố đã thống nhất đưa toàn bộ Hồ sơ sức khỏe điện tử của người dân lên một nền tảng duy nhất là Ứng dụng Công dân số TP HCM.
Theo phương án này, mỗi công dân sẽ có một hồ sơ sức khỏe số duy nhất được gắn trực tiếp với mã định danh cá nhân. Khi đi khám ở trạm y tế, các bệnh viện lớn của thành phố, tham gia các chương trình tầm soát sức khỏe, toàn bộ dữ liệu từ chẩn đoán, kết quả xét nghiệm, toa thuốc cho đến lịch sử tầm soát bệnh đều "đổ" về ứng dụng này. Người dân có thể mở điện thoại ra để xem lại bất cứ lúc nào, chủ động nắm bắt tình trạng sức khỏe của bản thân thay vì phụ thuộc vào trí nhớ hay hồ sơ giấy.
Nỗi lo quản lý sức khỏe cho người thân cũng sẽ được giải quyết. Ứng dụng này cho phép tạo lập hồ sơ cho người phụ thuộc, nghĩa là cha mẹ có thể dễ dàng lưu trữ và theo dõi lịch sử khám bệnh, tiêm chủng của con nhỏ hoặc người lớn tuổi cần người đại diện hợp pháp ngay trên tài khoản của mình.
Ứng dụng xác thực qua VNeID, đảm bảo đúng người, đúng dữ liệu và an toàn, tránh những lo ngại về bảo mật dữ liệu y tế cá nhân. Bên cạnh đó, dữ liệu được liên thông giữa các cơ sở y tế. Người dân không phải lặp lại tiền sử bệnh, dị ứng thuốc khi chuyển viện. Bác sĩ có đầy đủ thông tin để điều trị chính xác hơn, hạn chế việc phải làm lại các xét nghiệm chồng chéo, tốn kém thời gian lẫn tiền bạc.
Theo ông Thượng, việc đưa hồ sơ sức khỏe lên Ứng dụng Công dân số không chỉ là một bước tiến về công nghệ, mà còn thay đổi thói quen của người dân, chuyển từ việc "có bệnh mới chữa" sang chủ động theo dõi, phòng ngừa và quản lý sức khỏe trọn đời chỉ với chiếc điện thoại thông minh.
Ứng dụng Công dân số TP HCM ra mắt từ 14/11/2024, người dân được định danh bằng tài khoản VNeID, có nhiều tính năng như tin tức xã hội, bản đồ, tra cứu, cảnh báo nóng, phản ánh qua tổng đài 1022, tra cứu kết quả học tập của con, quản lý thông tin sức khỏe người cao tuổi, tổng hợp các sự kiện trong dịp lễ... Cài đặt bằng cách tìm kiếm và tải ứng dụng Công dân số TPHCM trên Google Play (đối với hệ điều hành Android) và App Store (đối với hệ điều hành IOS).
