Bỉ hỗ trợ Việt Nam đào tạo chuyên gia tâm vận động cho trẻ em

Bộ GD-ĐT vừa ban hành Thông tư 19 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 29 quy định về hoạt động dạy thêm, học thêm (DTHT) trong và ngoài nhà trường. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15.4.

Theo đó, các hoạt động giáo dục về văn hóa, nghệ thuật, thể thao; tăng cường năng lực ngoại ngữ, giáo dục STEM/STEAM, giáo dục năng lực số, trí tuệ nhân tạo (AI), giáo dục hướng nghiệp, giáo dục kỹ năng sống và các nội dung giáo dục khác theo quy định nhằm giáo dục toàn diện, đáp ứng nhu cầu, sở thích, năng khiếu của học sinh (HS) mà không thuộc nội dung chương trình các môn học do Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành thì không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định này.

Điều này khiến không ít phụ huynh cảm thấy băn khoăn. Nhiều năm gần đây, các hoạt động nói trên được đưa vào nhà trường thường được gọi là hoạt động giáo dục "liên kết", bổ trợ nhưng thực chất không khác gì dạy thêm trong nhà trường, ví dụ như môn tiếng Anh. Trong chương trình chính khóa có môn học này (thời lượng chương trình 4 tiết/tuần) nhưng rất nhiều trường đưa vào thời khóa biểu môn "tiếng Anh liên kết" hoặc "tăng cường tiếng Anh", "tiếng Anh với người nước ngoài"… có thu học phí, thậm chí là học phí rất cao. Các môn như toán bằng tiếng Anh, STEM, kỹ năng sống… cũng tương tự.

Những giờ học liên kết có thu tiền được chèn vào giờ học chính khóa khiến dư luận bức xúc nhiều năm qua. Hoạt động này không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định dạy thêm, học thêm theo Thông tư 19 sửa đổi mới ban hành

ẢNH: PHHSCC

Việc phụ huynh dù không muốn nhưng vẫn phải đóng tiền cho con học vì cách xếp lớp, xếp thời khóa biểu của các nhà trường đã khiến dư luận rất bức xúc.

Tiếp xúc cử tri Hà Nội vào tháng 12.2025 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (thời điểm đó đang giữ cương vị Tổng Bí thư) cũng chỉ đạo "không thể biến trường học thành nơi dịch vụ" khi Nhà nước miễn học phí, nhưng trường lại "bày ra nhiều thứ khác thu tiền nhiều hơn".

Từ khi Bộ GD-ĐT dự kiến sửa quy định DTHT, cũng có ý kiến đề nghị làm rõ định nghĩa và cơ chế giám sát tài chính đối với "hoạt động giáo dục tăng cường". Có ý kiến bày tỏ lo ngại về nguy cơ biến tướng hoạt động "tăng cường" khi dự thảo loại trừ các "hoạt động giáo dục tăng cường, theo sở thích" ra khỏi phạm vi điều chỉnh của dạy thêm. Nếu không có ranh giới rõ ràng, các cơ sở giáo dục có thể lợi dụng điều này để tổ chức dạy thêm dưới danh nghĩa "hoạt động tăng cường".

Đại diện Bộ GD-ĐT lý giải: Thông tư mới đã làm rõ hơn về khái niệm DTHT, phân định ranh giới giữa DTHT và các hoạt động giáo dục tăng cường, bổ trợ được phép tổ chức để phát triển toàn diện HS theo tinh thần Nghị quyết 71 về đột phá phát triển GD-ĐT và Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Theo Bộ GD-ĐT, các hoạt động nhằm giáo dục toàn diện, đáp ứng nhu cầu, sở thích, năng khiếu của HS được thực hiện theo các quy định khác của pháp luật.

Trước đó, Bộ GD-ĐT cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu, hướng dẫn cụ thể hoạt động giáo dục tăng cường, bảo đảm không bị lợi dụng để thu tiền hoặc tổ chức dạy thêm trái quy định.

Thông tư mới tiếp tục quy định mỗi môn học được tổ chức dạy thêm không quá 2 tiết/tuần. Tuy nhiên, hiệu trưởng được trao quyền chủ động hơn trong tổ chức dạy thêm tại nhà trường khi đề xuất với giám đốc sở GD-ĐT cho phép tăng thời lượng dạy thêm đối với một số đối tượng HS theo quy định và nhu cầu, đi kèm trách nhiệm giải trình.

Dù cho phép tăng tiết nhưng quy định về việc không được thu học phí của người học tại Thông tư 29 vẫn tiếp tục được giữ nguyên.

Hiệu trưởng một trường THCS trên địa bàn P.Thanh Xuân (Hà Nội) cho biết việc cho phép các nhà trường đề xuất tăng tiết là cần thiết, đặc biệt với HS lớp 9 chuẩn bị thi vào lớp 10. Khi còn là dự thảo, Bộ GD-ĐT dự kiến chỉ cho phép tăng tiết DTHT với "trường hợp đặc biệt". Tuy nhiên, ban hành chính thức, quy định đã có xu hướng "nới lỏng" hơn khi cho phép tăng tiết dạy thêm với HS có nhu cầu, dù vẫn giữ quy định phải được giám đốc sở GD-ĐT cho phép. "Lúc trước chúng tôi cũng băn khoăn không biết thế nào là "trường hợp đặc biệt" để minh chứng khi đề xuất với giám đốc sở GD-ĐT. Tuy nhiên, quy định chính thức đã giải tỏa điều này khi không còn cụm từ đó", vị này nói.

Dù vậy, một số hiệu trưởng lại vấp phải một nỗi lo khác, đó là tăng tiết nhưng không cho thu học phí của người học thì kinh phí trả cho giáo viên (GV) lấy từ nguồn nào.

Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Du (Hà Nội) cho hay hiện kinh phí trả cho GV dạy thêm (tối đa 2 tiết/tuần) để phụ đạo HS yếu, bồi dưỡng HS giỏi và HS ôn thi lớp 10 được trả cho GV dạy vượt số giờ theo quy định. Tuy nhiên, quy định về thời gian làm việc của GV do chính Bộ GD-ĐT ban hành cũng chỉ cho phép nhà trường phân công GV dạy vượt định mức một số giờ nhất định để đảm bảo GV được nghỉ ngơi, tái tạo sức lao động và không vượt quá khả năng chi trả dạy thêm giờ của ngân sách.

Do vậy, các trường cho biết sẽ phải tính toán cân đối giữa nhu cầu của HS và khả năng của GV. Không thể yêu cầu GV dạy miễn phí quá nhiều nhưng vẫn phải đáp ứng nhu cầu ôn thi của HS. Tránh tình trạng HS vừa phải học thêm ở trường nhưng vẫn phải học thêm bên ngoài dẫn đến quá tải.

Một số sở GD-ĐT cũng nêu khó khăn khi không thu phí dạy thêm trong nhà trường nhưng vẫn phải trả kinh phí cho GV và đề nghị Bộ GD-ĐT khi sửa quy định DTHT cần làm rõ về kinh phí tổ chức DTHT trong nhà trường; hướng dẫn nội dung chi và mức chi phục vụ việc tổ chức DTHT trong nhà trường. Theo các sở GD-ĐT, hiện nội dung chi và mức chi cho việc tổ chức DTHT trong nhà trường chưa được cơ quan có thẩm quyền ban hành, các đơn vị đang gặp khó khăn trong việc xây dựng định mức chi khi lập dự toán. Lý do, cơ quan tài chính trả lời là chưa có căn cứ pháp lý để duyệt định mức chi.

Dù vậy, Bộ GD-ĐT vẫn giữ quy định tại Thông tư 29 với nội dung khá chung chung: "Kinh phí tổ chức DTHT trong nhà trường sử dụng nguồn ngân sách nhà nước và các nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định của pháp luật".

Bộ GD-ĐT một lần nữa khẳng định: "Thông tư 19 tiếp tục không cấm DTHT chính đáng; không hạn chế nhu cầu học tập hợp pháp của người học và quyền dạy học của GV. Mục tiêu trọng tâm của thông tư là siết chặt kỷ cương, ngăn chặn dạy thêm trái phép, ép buộc hoặc trục lợi, bảo vệ môi trường giáo dục lành mạnh, công bằng trong tiếp cận giáo dục đối với mọi đối tượng liên quan".

Nguồn: https://thanhnien.vn/lo-ngai-cac-mon-tang-cuong-khong-phai-la-day-them-185260409213453008.htm

Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, các em có thể tiếp cận hàng nghìn đề thi thử, video bài giảng, khóa học trực tuyến và cả lộ trình ôn tập sẵn. Tuy nhiên, chính sự phong phú ấy lại đặt ra câu hỏi lớn: đây là cơ hội mở hay một "ma trận" khiến người học dễ lạc lối?

Điểm tích cực rõ nhất là khả năng tiếp cận được mở rộng mạnh mẽ. Trước đây, tài liệu ôn thi chất lượng chủ yếu tập trung ở đô thị và các trung tâm lớn; nay, nhờ internet, học sinh (HS) ở vùng sâu, vùng xa cũng có thể học cùng bài giảng, làm cùng đề thi như ở thành phố. Điều này góp phần thu hẹp khoảng cách vùng miền, ít nhất về cơ hội tiếp cận tri thức - một bước tiến đáng kể về công bằng giáo dục.

Bên cạnh đó, sự phong phú của học liệu cho phép cá nhân hóa việc học. HS có thể chọn nội dung phù hợp với trình độ và mục tiêu: người yếu học lại từ nền tảng, người khá giỏi tiếp cận chuyên đề nâng cao. Đây là điều lớp học truyền thống khó đáp ứng trọn vẹn.

Ngoài ra, tài liệu miễn phí mở "cửa vào" cho HS khó khăn, trong khi tài liệu có phí - nếu được xây dựng bài bản - mang lại giá trị gia tăng như hệ thống hóa kiến thức, phân tích lỗi sai, theo dõi tiến bộ. Sự song song này, về lý thuyết, tạo nên một hệ sinh thái học tập đa lựa chọn và linh hoạt hơn.

Tuy nhiên, chính sự phong phú ấy lại tạo ra nghịch lý: càng nhiều tài liệu, HS càng dễ mất phương hướng. Thứ nhất, nhiều em rơi vào tình trạng "sưu tầm" hơn là học. Một HS ôn thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM vừa qua, chia sẻ: "Em bị loạn giữa quá nhiều tài liệu, mỗi nơi một kiểu, không biết tin nguồn nào".

Thứ hai, không ít HS tải hàng chục bộ đề, đăng ký nhiều khóa học nhưng không theo được lộ trình nào đến cùng. Việc học dàn trải, thiếu trọng tâm khiến hiệu quả giảm, học liệu từ công cụ hỗ trợ trở thành "nhiễu thông tin".

Thứ ba, chất lượng tài liệu không đồng đều. Nhiều tài liệu miễn phí chưa được kiểm chứng, có thể sai lệch; trong khi tài liệu có phí không phải lúc nào cũng tương xứng. Thị trường thiếu chuẩn mực khiến "vàng thau lẫn lộn".

Thứ tư, nguy cơ lệch hướng học tập ngày càng rõ. Khi học liệu ôn thi phát triển mạnh, việc học dễ bị thu hẹp thành luyện dạng, học mẹo, thay vì hiểu bản chất. Điều này đi ngược xu hướng đánh giá năng lực.

Thứ năm, yếu tố thương mại hóa tạo áp lực mới. Quảng cáo bị thổi phồng, nhiều gia đình bỏ ra chi phí lớn với kỳ vọng "mua" lợi thế, từ đó hình thành một dạng bất bình đẳng mới.

Trong "ma trận" học liệu, HS không thể tiếp tục học theo kiểu bị dẫn dắt mà cần chuyển sang học có chiến lược.

Cần nhớ không phải càng nhiều tài liệu càng tốt; một nguồn phù hợp, được học sâu, làm đi làm lại và phân tích lỗi sai kỹ lưỡng thường hiệu quả hơn việc "lướt" qua nhiều nguồn. HS cần biết chọn lọc để đánh giá độ tin cậy, so sánh và tự kiểm chứng tài liệu - đây là năng lực thiết yếu trong thời đại số. Ngoài ra, phải giữ mục tiêu học để hiểu; khi nền tảng vững, kết quả thi sẽ là hệ quả tự nhiên.

Trong bối cảnh học liệu tràn ngập, giáo viên cần giữ vững vai trò định hướng. Không chỉ dạy kiến thức, thầy cô cần giúp HS xác định học gì, học từ đâu và học như thế nào; đồng thời giới thiệu nguồn tin cậy, cảnh báo "bẫy" học liệu.

Nhà trường nên xây dựng "ngân hàng học liệu" riêng, được kiểm duyệt để làm chuẩn tham chiếu. Cùng với đó là tổ chức ôn tập bài bản: thi thử, tư vấn học tập, hướng dẫn kỹ năng làm bài. Khi nhà trường làm tốt, sự phụ thuộc vào thị trường bên ngoài sẽ giảm.

Ở cấp quản lý, cần một trục định hướng rõ ràng. Trước hết, Bộ GD-ĐT giao một đơn vị thuộc bộ chuyên trách xây dựng nền tảng học liệu quốc gia, cung cấp tài liệu chuẩn với chi phí thấp, đảm bảo công bằng tiếp cận.

Quan trọng hơn là đổi mới đề thi theo hướng đánh giá năng lực thực chất, hạn chế học tủ, học mẹo, học máy móc, không hiểu bản chất. Đồng thời, cần cơ chế kiểm soát chất lượng học liệu, đặc biệt với sản phẩm có phí, nhằm minh bạch thông tin, bảo vệ người học và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Hiện tượng "bùng nổ học liệu ôn thi" không chỉ có ở VN. Tại Mỹ, các kỳ thi như SAT, ACT đã tạo ra cả một ngành luyện thi; ở Hàn Quốc với CSAT hay Trung Quốc với Gaokao cũng tương tự. Điểm chung là ở đâu thi cử cạnh tranh cao, ở đó học liệu phát triển mạnh.

Tuy nhiên, điều đáng tham khảo là cách ứng xử. Các quốc gia nói trên không hạn chế học liệu mà tập trung định hướng. Tại Mỹ, College Board cung cấp tài liệu chính thức miễn phí, kết hợp với Khan Academy tạo một "chuẩn tham chiếu" rõ ràng. Nhờ đó, HS có điểm tựa đáng tin cậy, không bị lệ thuộc hoàn toàn vào nguồn bên ngoài; đồng thời, đề thi được thiết kế theo hướng khó "luyện tủ", buộc HS phải hiểu và vận dụng. Khi cách thi thay đổi, thị trường học liệu cũng phải điều chỉnh theo.

Ở Hàn Quốc và Trung Quốc, nhà nước còn can thiệp để kiểm soát thương mại hóa, giảm áp lực và bất bình đẳng. Dù còn tranh luận, điều này cho thấy: không thể buông lỏng hoàn toàn, mà cần sự dẫn dắt để học liệu phục vụ đúng mục tiêu giáo dục.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy không thể ngăn chặn sự bùng nổ học liệu, nhưng hoàn toàn có thể biến nó thành một hệ sinh thái lành mạnh. Vấn đề không phải là có bao nhiêu tài liệu, mà là có một "trục định hướng" đủ mạnh hay không.

Khi cơ quan quản lý giáo dục dẫn dắt, nhà trường tổ chức, giáo viên định hướng và HS chủ động, thì sự bùng nổ học liệu sẽ không còn là áp lực mà trở thành nguồn lực quý giá cho một nền giáo dục hiện đại.

Trước mắt, một số tỉnh, thành phố lớn có thể xây dựng hệ sinh thái ôn thi cho riêng địa phương mình, từ đó, sẽ phổ biến kinh nghiệm cho nhiều địa phương khác.

Tin Gốc: Thanh Niên

Tạp chí Mathematische Zeitschrift cuối tháng trước xuất bản bài báo "Liouville–type results for infinity elliptic equations involving gradient and Hardy–Hénon nonlinearities" (tạm dịch: Các kết quả kiểu Liouville cho phương trình elip vô cực liên quan đến tính phi tuyến gradient và Hardy–Hénon).

Đây là tạp chí Q1 (nhóm uy tín nhất trong một lĩnh vực) theo Scimago, ra đời năm 1918. Tạp chí này tập trung vào các bài báo nghiên cứu chất lượng cao từ nhiều lĩnh vực trong toán học thuần túy và ứng dụng.

Tác giả chính của bài báo là Khưu Tấn Đạt, tân cử nhân trường Đại học Tôn Đức Thắng và Huỳnh Trung Hiếu, sinh viên năm thứ tư trường Đại học Sư phạm TP HCM. Cả hai thực hiện đề tài theo hướng dẫn của PGS. TS. Võ Hoàng Hưng (trường Đại học Sài Gòn), trong khuôn khổ trường hè "Sinh viên thực tập nghiên cứu khoa học" (REU), do Viện nghiên cứu cao cấp về toán (VIASM) tổ chức cuối năm ngoái.

"Đây là niềm vui rất lớn trong quãng đường sinh viên", Đạt nói.

PGS Võ Hoàng Hưng đánh giá nghiên cứu của hai nam sinh có tính hàn lâm, góp phần mở rộng tri thức về toán học, với những ứng dụng tiềm ẩn trong Vật lý. Hướng nghiên cứu do anh chủ trì, ấp ủ từ năm 2022, dựa trên kết quả những công trình mà anh đã thực hiện trước đây.

Tại trường hè, sau các bài giảng kéo dài trong một tuần, sinh viên đăng ký làm việc cùng giảng viên có hướng nghiên cứu phù hợp. Đạt và Hiếu cùng quan tâm về Giải tích, được thầy định hướng đường suy luận, cách đi thẳng vào vấn đề khi nghiên cứu và trình bày kết quả. Cả hai sau đó tự tìm tòi thêm rồi triển khai.

Đạt đánh giá hướng nghiên cứu mà thầy đặt ra rất thách thức, trong khi kiến thức toán từ phổ thông và đại học của hai nam sinh ở mức nền tảng. Cả hai phải dành nhiều thời gian đọc tài liệu, nghiên cứu để cập nhật. Ba thầy trò tập trung cao độ suốt hơn 3 tháng, thường xuyên thảo luận tới 12 giờ đêm để kịp tiến độ.

Kết quả, nghiên cứu đạt giải nhất của chương trình này, được VIASM đánh giá có chất lượng "xuất sắc".

Theo PGS Hưng, những chương trình như REU vừa tạo điều kiện để sinh viên xuất sắc gặp gỡ các giáo sư trong và ngoài nước, vừa là cầu nối để họ tiếp xúc với những bài toán quan trọng. Làm việc với lớp trẻ tài năng cũng là cách để các nhà toán học góp phần đào tạo thế hệ kế cận.

"Đây là cơ hội đặc biệt để được học hỏi, kết nối và nhận sự hướng dẫn tận tình từ các thầy, cô đầu ngành", Đạt nhìn nhận.

PGS Hưng hy vọng kết quả của hai nam sinh sẽ là nền tảng vững chắc để các em tiếp tục theo đuổi đam mê, hướng đến giải quyết các vấn đề thách thức hơn trong toán học. Về lâu dài, ông mong các bạn trẻ có những công trình xuất sắc, được thực hiện trong nước.

Trước nghiên cứu trên, Đạt từng có bài báo công bố trên một tạp chí thuộc nhóm Q3, dưới sự hướng dẫn của PGS. TS. Trần Minh Phương và PGS. TS. Nguyễn Thành Nhân. Còn Hiếu từng đoạt giải nhất môn Giải tích và giải nhì môn Đại số trong kỳ Olympic Toán sinh viên năm 2023.

Tin Gốc: Vnexpress