Thời gian gần đây, không ít người dân rơi vào tình huống “dở khóc dở cười” khi đi đăng kiểm hoặc tra cứu thông tin phương tiện mới phát hiện mình đã bị phạt nguội từ trước đó. Điều đáng nói là trong suốt quá trình vi phạm đến khi bị xử lý, họ không hề nhận được bất kỳ thông báo nào từ cơ quan chức năng.
Thực tế này khiến nhiều người đặt câu hỏi: vì sao không nhận thông báo nhưng vẫn bị xử phạt nguội? Liệu có sai sót trong quá trình gửi thông báo hay người vi phạm đã bỏ sót thông tin quan trọng? Và trong trường hợp này, người dân cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình, tránh phát sinh thêm rắc rối?
Thời gian gần đây, cùng với việc hệ thống camera giám sát giao thông được mở rộng, số trường hợp bị xử lý phạt nguội tại TP.HCM ngày càng tăng. Trong quý 1/2026, CSGT TP.HCM ghi nhận gần 84.500 trường hợp bị phạt nguội, gấp 3 lần so với cùng kỳ.
Trong đó, ô tô chủ yếu vi phạm các lỗi như chạy quá tốc độ, dừng đỗ không đúng quy định; còn xe máy thường vi phạm lỗi đi lên vỉa hè, đi ngược chiều, vào đường cấm hoặc không chấp hành tín hiệu đèn giao thông.
Tuy nhiên, điều khiến nhiều người bất ngờ là không ít trường hợp không nhận được thông báo nhưng vẫn bị “treo” vi phạm, chỉ phát hiện khi đi đăng kiểm hoặc khi chủ động tra cứu.
Theo tìm hiểu, việc không nhận được thông báo có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như thay đổi địa chỉ hoặc thông tin đăng ký xe chưa được cập nhật, một số ít trường hợp có trình gửi bị trục trặc. Nhưng điều quan trọng là: dữ liệu vi phạm vẫn được ghi nhận và lưu trữ trên hệ thống.
Hiện nay, thông tin vi phạm được cập nhật trên hệ thống xử lý vi phạm, trang thông tin điện tử của Cục CSGT (https://csgt.vn/tra-cuu-phat-nguoi) và các ứng dụng như VNeTraffic. Người dân có thể chủ động tra cứu phạt nguội để biết phương tiện của mình có vi phạm hay không.
Đại diện Phòng CSGT Công an TP.HCM cho biết, khác với việc xử phạt trực tiếp trên đường, phạt nguội là quá trình xử lý dựa trên dữ liệu ghi nhận từ hệ thống giám sát. Từ một hình ảnh vi phạm, toàn bộ quy trình sẽ được thực hiện qua nhiều bước chặt chẽ.
Trước hết, hành vi vi phạm được camera hoặc thiết bị kỹ thuật ghi nhận. Dữ liệu sau đó được trích xuất, phân tích để xác định rõ phương tiện, thời gian, hành vi vi phạm.
Tiếp theo, cơ quan chức năng tiến hành xác minh thông tin chủ phương tiện, đồng thời gửi thông báo vi phạm. Song song đó, dữ liệu cũng được cập nhật lên hệ thống để người dân có thể tra cứu.
Khi nhận được thông báo hoặc chủ động phát hiện vi phạm, người điều khiển phương tiện hoặc chủ xe sẽ đến cơ quan công an để làm việc. Tại đây, lực lượng CSGT sẽ cung cấp hình ảnh, video ghi nhận hành vi vi phạm để người dân đối chiếu.
Nếu xác định đúng vi phạm, cơ quan chức năng sẽ lập biên bản và ban hành quyết định xử phạt. Người vi phạm có thể nộp phạt trực tiếp hoặc thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Sau khi hoàn tất nghĩa vụ, dữ liệu sẽ được cập nhật trạng thái “đã xử phạt” và gỡ cảnh báo liên quan đến đăng kiểm.
Toàn bộ quy trình này cho thấy, việc xử phạt không dựa trên cảm tính mà dựa trên hình ảnh, dữ liệu cụ thể.
Thực tế cho thấy, một trong những nguyên nhân khiến nhiều người bị phạt nguội là vẫn giữ thói quen chỉ chấp hành luật khi thấy lực lượng CSGT trên đường. Tuy nhiên, với hệ thống giám sát hiện nay, vi phạm có thể bị ghi nhận ở bất kỳ đâu, bất kỳ thời điểm nào. Phạt nguội gần như không còn “điểm mù”.
Theo CSGT, để hạn chế vi phạm, người tham gia giao thông cần hình thành một số thói quen quan trọng.
Trước hết là luôn chú ý quan sát, tuân thủ biển báo, tín hiệu đèn và quy định về tốc độ, làn đường. Những lỗi như vượt đèn đỏ, đi sai làn, dừng đỗ không đúng quy định… đều có thể bị ghi nhận tự động.
Bên cạnh đó, người dân nên chủ động tra cứu thông tin vi phạm định kỳ thông qua các kênh chính thức. Điều này giúp phát hiện sớm vi phạm (nếu có) để kịp thời xử lý, tránh phát sinh các rắc rối khi đăng kiểm.
Ngoài ra, việc cập nhật đầy đủ thông tin đăng ký phương tiện, địa chỉ liên hệ cũng rất quan trọng, nhằm bảo đảm nhận được thông báo từ cơ quan chức năng.
“Người dân khi tham gia giao thông cần tập trung chú ý, quan sát. Trước đây, nhiều người có thói quen chỉ chấp hành luật khi thấy bóng dáng lực lượng CSGT tuần tra. Tuy nhiên, với hệ thống phạt nguội, mọi con đường đều có thể đang được giám sát”, đại diện Phòng CSGT Công an TP.HCM nhấn mạnh.
Đại lý vé số Vân Anh 79 cho biết đã bán cọc vé gồm 16 tờ trúng an ủi theo kết quả xổ số miền Nam ngày 25 tháng 5. Theo đó, 16 tờ có dãy số 746479 thuộc xổ số TP.HCM trúng an ủi trị giá 800 triệu đồng (chưa trừ thuế).
"Những tờ vé số may mắn trúng an ủi được đại lý bán cho nhiều khách khác nhau. Chúng tôi đã đăng kết quả lên Facebook để những người mua dãy số đó liên hệ đổi thưởng. Dù không phải trúng độc đắc nhưng mỗi tờ trúng an ủi cũng trị giá 50 triệu đồng, số tiền không nhỏ", đại lý vé số Vân Anh 79 cho hay.
Xổ số ngày 25 tháng 5 mở thưởng 3 đài gồm đài TP.HCM với dãy số trúng độc đắc là 846479, đài Đồng Tháp với dãy số trúng độc đắc là 017030 và đài Cà Mau với dãy số trúng độc đắc là 861359.
Kết quả xổ số miền Nam thứ hai cũng như hình ảnh những tờ vé trúng số lộ diện sớm được dân mạng chia sẻ kèm theo lời chúc mừng chủ nhân may mắn. Bên cạnh đó, một số người cũng để lại bình luận hy vọng bản thân có cơ hội trúng số.
Theo kết quả xổ số miền Nam ngày 24 tháng 5 chiều qua, đại lý vé số Ngọc Mẫn ở TP.HCM cho biết đã bán cọc vé gồm 16 tờ trúng độc đắc. Cụ thể, 16 tờ có dãy số 957166 thuộc xổ số Kiên Giang trúng độc đắc trị giá 32 tỉ đồng (chưa trừ thuế). Nhiều người đã liên hệ đại lý đổi thưởng và lãnh hàng tỉ đồng tiền trúng số.
Ở một số tỉnh phía Bắc, Tết Hàn thực mùng 3 tháng 3 âm lịch gần như là một nếp sinh hoạt quen thuộc. Cứ đến ngày này, nhiều gia đình lại tất bật nặn bánh trôi bánh chay, thắp hương gia tiên, như một nghi thức không thể thiếu.
Chính vì vậy, dân gian vẫn hay nói với nhau câu "tháng ba bánh trôi bánh chay", như một cách gọi tên thời điểm mà ai cũng có thể nhận ra.
Nhưng khi vào miền Nam, Tết Hàn thực lại mang một dáng vẻ khác. Không còn không khí rộn ràng hay tính cộng đồng rõ rệt, ngày mùng 3 tháng 3 trôi qua nhẹ hơn, đôi khi chỉ còn lại trong ký ức của một số gia đình.
Có lẽ vì khí hậu và nhịp sống khác biệt, miền Nam không có sự chuyển mùa rõ ràng như miền Bắc, nên cảm nhận về tiết Thanh minh hay "mốc chuyển" của thời gian cũng nhạt hơn. Những ý niệm về "ăn lạnh để giảm nóng", hay điều hòa âm dương, vì thế cũng không còn hiện diện rõ trong đời sống thường ngày.
Từ những thói quen tưởng như rất đời thường ấy, câu hỏi về nguồn gốc Tết Hàn thực mùng 3 tháng 3 âm lịch bắt đầu được đặt ra. Với nhiều người, đây đơn giản là ngày làm bánh trôi, bánh chay dâng lên bàn thờ tổ tiên.
Theo ông Hoàng Triệu Hải, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu địa lý kiến trúc Phương Đông, đằng sau những viên bánh nhỏ ấy là cả một lớp nghĩa sâu của văn hóa Việt.
"Tết Hàn thực không phải là ngày lễ vay mượn, mà được hình thành từ cách người Việt quan sát tự nhiên và tổ chức đời sống theo âm lịch, âm dương ngũ hành", ông Hải nói.
Thời điểm Tết Hàn thực mùng 3 tháng 3 cũng là lúc tiết Thanh minh đã bắt đầu, trời chuyển nhẹ từ xuân sang hạ, không khí ấm dần lên, cây cối thay lá. Người Việt thường đi tảo mộ, dọn dẹp phần mộ tổ tiên, cắt tỉa cỏ cây, như một cách vừa chăm sóc ký ức gia đình, vừa "sửa soạn" lại không gian trước mùa mới.
Những việc tưởng như rất giản dị như phát quang một ngôi mộ, đặt lại nén nhang, lau sạch bia đá, lại mang trong mình một ý nghĩa sâu xa hơn. Đó không chỉ là sự tưởng nhớ, mà còn là cách con người điều chỉnh mối quan hệ với tự nhiên trong thời điểm chuyển mùa.
Khi mùa xuân dần khép lại, nhường chỗ cho cái nắng đầu hạ, Tết Hàn thực mùng 3 tháng 3 âm lịch xuất hiện như một "nhịp chuyển" nhẹ. Và trong nhịp chuyển đó, những viên bánh trôi bánh chay, nén nhang trên bàn thờ trở thành cách để người Việt giữ mình gắn với cội nguồn, dù cuộc sống đã đổi thay rất nhiều.
Hiện nay, một số quan niệm cho rằng Tết Hàn thực của người Việt gắn liền với tích Giới Tử Thôi của Trung Quốc. Tuy nhiên, ông Hoàng Triệu Hải cho rằng cách lý giải này không thực sự trùng với ngày mùng 3 tháng 3 âm lịch, mà chỉ là một lớp nghĩa được gán thêm về sau.
"Ngày 3 tháng 3 âm lịch không liên quan trực tiếp đến điển tích đó, nên nếu chỉ hiểu Tết Hàn thực theo câu chuyện này thì chưa đủ", ông nói.
Điều quan trọng hơn nằm ở chính cái tên "Hàn thực" - thức ăn lạnh. Nhưng "lạnh" ở đây không đơn thuần là nhiệt độ của món ăn, mà là một cách biểu đạt mong muốn cân bằng với thời tiết khi mùa hè đang đến gần.
"Ăn đồ lạnh vào dịp này là cách người xưa gửi gắm mong muốn mùa hạ bớt nóng, thời tiết hài hòa hơn", ông Hải phân tích.
Trong cách nhìn đó, bánh trôi bánh chay không chỉ là món ăn quen thuộc của Tết Hàn thực mùng 3 tháng 3 âm lịch, mà còn là một dạng "biểu tượng" được người Việt tạo ra từ rất lâu. Hình tròn của bánh, màu trắng của bột, phần nhân bên trong… tất cả đều mang ý nghĩa riêng.
Theo ông Hải, bánh trôi tròn, nhân vuông được hiểu là dương sinh âm; bánh chay với nhân đậu vàng và vỏ trắng thể hiện sự giao hòa âm dương.
"Khi đặt những viên bánh lên bàn thờ trong ngày Tết Hàn thực, người Việt không chỉ dâng một món ăn, mà còn gửi vào đó những ước vọng rất đời thường: một mùa hè dịu hơn, một năm thuận lợi hơn, và một sự cân bằng trong cuộc sống", ông Hải nói.
Theo chuyên gia, có thể ai cũng từng ăn bánh trôi bánh chay dịp Tết Hàn thực, nhưng không phải ai cũng biết mình đang giữ một phong tục đã tồn tại qua nhiều thế hệ.
Báo Thanh Niên cập nhật nhanh nhất kết quả xổ số miền Nam ngày 11 tháng 4. Kết quả xổ số miền Trung (XSMT), xổ số miền Bắc (XSMB), xổ số điện toán trực tiếp nhanh nhất hôm nay thứ bảy ngày 11.4.2026.
Xổ số TP.HCM, Long An, Bình Phước, Đà Nẵng, Quảng Ngãi...
Mời bạn đọc xem kết quả xổ số (KQXS) miền Bắc (XSMB), kết quả xổ số miền Nam (XSMN), kết quả xổ số miền Trung (XSMT) được cập nhật trên Báo Thanh Niên mỗi ngày.
