Trong giới y khoa và dinh dưỡng hiện đại, Ana María Lajusticia được xem như một huyền thoại. Không chỉ tạo nên một cuộc cách mạng trong lĩnh vực thực phẩm bổ sung dinh dưỡng tại Tây Ban Nha, cụ bà bách niên này còn truyền cảm hứng mạnh mẽ về tinh thần tự học và tư duy đi trước thời đại, theo Glamour. Khởi nghiệp ở tuổi 50 từ chính hành trình tự chữa lành bệnh tật, cụ đã xây dựng nên một thương hiệu dinh dưỡng vững mạnh nhờ lối sống kỷ luật và nền tảng khoa học vững vàng.
Tốt nghiệp chuyên ngành Hóa học tại Đại học Valladolid vào những năm 1950, bà Ana María thuộc số ít phụ nữ tiếp cận được với giáo dục bậc cao thời bấy giờ. Tại khoa Hóa, trong số khoảng 200 sinh viên chỉ có chừng 10 người là nữ. Với thành tích xuất sắc, bà nhanh chóng khẳng định năng lực tại phòng thí nghiệm của một công ty khai thác mỏ.
Bước ngoặt cuộc đời đến vào năm bà ngoài 40 tuổi, khi bị chẩn đoán mắc bệnh viêm khớp nghiêm trọng đến mức phải mặc áo định hình, kèm theo bệnh tiểu đường type 2. Không đầu hàng số phận, nền tảng của một nhà hóa học đã thôi thúc bà đi sâu vào nghiên cứu mối liên hệ giữa chế độ ăn và sức khỏe để tự cứu lấy mình.
Hành trình ấy đã đưa bà đến với những thử nghiệm đầu tiên về thực phẩm bổ sung magie từ gần nửa thế kỷ trước. Nhận thấy sự chuyển biến kỳ diệu của cơ thể, năm 1979, bà xuất bản cuốn sách “Magie, Chìa khóa của Sức khỏe” và nhanh chóng trở thành tác phẩm bán chạy nhất.
Đến năm 1980, ở tuổi 50, bất chấp hoài nghi từ đồng nghiệp, bà thành lập thương hiệu thực phẩm bảo vệ sức khỏe mang tên và hình ảnh của chính mình. Bà biết thời gian sẽ chứng minh tất cả và việc dùng chính gương mặt mình làm logo là lời cam kết cho chất lượng.
Bà Lajusticia chứng minh rằng magie không đơn thuần là khoáng chất vi lượng mà là mắt xích tham gia vào hàng trăm quá trình sinh lý, từ vận hành hệ cơ, hệ thần kinh cho đến sản sinh năng lượng và nghỉ ngơi. Sự thiếu hụt magie ảnh hưởng trực tiếp đến thể trạng con người mỗi ngày. Tình trạng này thường không được phát hiện thông qua các xét nghiệm máu thông thường mà đòi hỏi mỗi người phải học cách lắng nghe cơ thể.
Bà Lajusticia luôn chỉ rõ những dấu hiệu âm thầm nhưng rất đặc trưng hàng ngày như hiện tượng giật mí mắt vô thức; cảm giác co thắt, nặng nề ở các bắp cơ dù không vận động quá sức hay những cơn chuột rút đau đớn vào ban đêm. Ngoài ra, mệt mỏi kéo dài, mất ngủ, dễ cáu gắt hay cảm giác tê bì tay chân cũng là những hồi chuông cảnh báo cơ thể đang thiếu magie trầm trọng.
Magie có nhiều trong các loại hạt, quả hạch, ngũ cốc nguyên hạt và ca cao nguyên chất nhưng lối sống hiện đại cùng chất lượng đất canh tác suy giảm đã làm hao hụt lượng khoáng chất này trong thực phẩm. Do đó, trong hầu hết trường hợp, việc bổ sung bằng một sản phẩm magie chất lượng là điều được khuyến khích.
Bên cạnh magie đơn chất, thành tựu vĩ đại nhất của bà Lajusticia suốt 45 năm qua là dòng sản phẩm collagen kết hợp magie. Đi trước thời đại từ khi thị trường còn chưa định hình khái niệm về collagen, bà đã sớm nhận thức được tầm quan trọng của việc nuôi dưỡng xương khớp và làn da từ bên trong, biến công thức này thành chìa khóa vàng cho quá trình lão hóa chậm.
Sự trường thọ của cụ Ana María Lajusticia không dựa trên phép màu mà là quả ngọt của lối sống kỷ luật và năng động. Cụ luôn thực hiện nghiêm túc những gì mình truyền tải trong các bài thuyết trình vào chính đời sống riêng. Thực đơn bữa sáng và bữa trưa của cụ luôn được ưu tiên cho protein chất lượng cao và vitamin C nhằm duy trì khối lượng cơ và tăng cường hệ miễn dịch. Bữa tối của cụ thường nhẹ nhàng với món chủ đạo là cá để giảm tải cho hệ tiêu hóa, nâng cao chất lượng giấc ngủ.
Tuy nhiên, tư duy của cụ không cực đoan. Lajusticia không áp đặt các quy tắc cấm đoán thực phẩm hay kiêng khem khắc nghiệt. Vào mỗi ngày chủ nhật, cụ luôn chuẩn bị bữa ăn cân bằng như kết hợp đậu lăng với các nguồn đạm và rau xanh. Nếu món chính giàu tinh bột như mì ống, cụ sẽ kiểm soát khẩu phần rất tinh tế và chỉ thưởng thức một miếng bánh ngọt nhỏ làm phần thưởng. Với cụ, một mối quan hệ lành mạnh với thực phẩm là sự cân bằng giữa tận hưởng vị ngon và trách nhiệm với sức khỏe. Đồng thời, cụ tin rằng muốn sống khỏe thì phải vận động liên tục. Ngay cả khi đã ngoài 90 tuổi, cụ vẫn duy trì thói quen đi bộ và khiêu vũ tại nhà.
Những năm cuối đời, cụ Ana María Lajusticia vẫn không ngừng đọc sách và nghiên cứu. Ở tuổi 94, cụ cùng cháu gái Lara Feliu mở kênh YouTube để tiếp tục lan tỏa kiến thức sức khỏe ngay tại phòng khách. Cụ bà bách niên qua đời vào tháng 11/2024, ngay sau lễ mừng thọ một thế kỷ.
Trở thành người đại diện và tiếp tục gầy dựng đế chế của bà, cháu gái Lara Feliu, nay đã là một chuyên gia dinh dưỡng thực thụ, chia sẻ di sản lớn nhất cô nhận được từ bà chính là bài học về lòng kiên định. Trong số những di sản mà bà cô để lại, có một thông điệp Lara luôn khắc cốt ghi tâm: “Đừng bao giờ bỏ cuộc khi một điều gì đó thực sự có ý nghĩa với mình. Hãy hiểu rằng mọi thứ không phải lúc nào cũng đến nhanh chóng hay dễ dàng nhưng nếu thực sự khao khát, bằng sự chăm chỉ và lòng kiên trì, bạn có thể đạt được bất kỳ mục tiêu nào mình đã đề ra”.
Các chuyên gia y học giấc ngủ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì giờ ngủ - thức đều đặn. Bác sĩ Christopher Winter, chuyên gia y học giấc ngủ và thần kinh tại Mỹ cho biết, ông luôn khuyến khích người lớn tuổi, đặc biệt là đã nghỉ hưu, thiết lập một giờ thức dậy cố định mỗi ngày, theo Prevention (Mỹ).
Bác sĩ Winter cho rằng điều quan trọng là duy trì một giờ thức dậy cố định mỗi ngày. Thời điểm thức dậy nên phù hợp với nhu cầu tự nhiên của cơ thể, khi bạn đã ngủ đủ khoảng 7 - 9 giờ.
Theo tiến sĩ Jade Wu, chuyên gia y học giấc ngủ hành vi và nhà nghiên cứu tại Trường Y thuộc Đại học Duke (Mỹ), mọi người cần đảm bảo ngủ đủ ít nhất 7 giờ mỗi đêm, giữ giờ thức dậy ổn định và sinh hoạt phù hợp với “đồng hồ sinh học” tự nhiên của bản thân - nếu là “người của buổi sáng” thì dậy sớm, còn “cú đêm” thì có thể dậy muộn hơn.
Ngoài ra, phần lớn mọi người sẽ cần ngủ ít hơn khi lớn tuổi. Nguyên nhân là khi tuổi cao, chúng ta dần mất đi giấc ngủ sâu. Tuy nhiên, nhu cầu ngủ còn phụ thuộc vào mức độ vận động, căng thẳng và nội tiết. Người thường xuyên vận động và ít stress có thể cần ngủ nhiều hơn người ít vận động và căng thẳng kéo dài.
Dậy sớm hay muộn không quan trọng bằng việc duy trì một giấc ngủ đều đặn và phù hợp với nhu cầu tự nhiên của cơ thể. Mọi người có thể đến gặp bác sĩ nếu cảm thấy lo lắng về giấc ngủ của mình, đặc biệt khi có các dấu hiệu bất thường như:
Nhiều người có thói quen sử dụng dầu cá omega-3 hằng ngày nhờ những lợi ích đối với sức khỏe tim mạch, não bộ, hỗ trợ kiểm soát mỡ máu và duy trì sức khỏe tổng thể. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí khoa học Nutrients còn phát hiện thêm công dụng tuyệt vời của omega-3 đối với bệnh tiểu đường.
Kháng insulin là dấu hiệu đặc trưng của bệnh tiểu đường, xảy ra khi insulin vận chuyển glucose từ máu vào tế bào không hoạt động hiệu quả.
Nhằm tìm hiểu tác động của dầu cá omega-3 đối với bệnh tiểu đường, các nhà nghiên cứu tại Đại học Cruzeiro do Sul (Brazil) đã tiến hành thử nghiệm trên chuột được gây ra tình trạng tiểu đường nhưng không béo phì. Các nhà nghiên cứu cho chuột sử dụng dầu cá với liều 2 gram/kg trọng lượng cơ thể, tương đương 540 mg/g EPA và 100 mg/g DHA, 3 lần mỗi tuần, trong 8 tuần.
Kết quả cho thấy dầu cá omega-3 có thể làm giảm tình trạng không dung nạp glucose và làm giảm tình trạng kháng insulin ở chuột tiểu đường không béo phì, mở ra một hướng tiếp cận mới trong việc kiểm soát bệnh, theo trang tin khoa học Science Daily.
Cụ thể, thử nghiệm trên chuột đã phát hiện chuột được bổ sung dầu cá đã giảm tình trạng kháng insulin, kiểm soát đường huyết tốt hơn, giảm các dấu hiệu viêm và giảm mức mỡ máu, bao gồm cholesterol toàn phần, cholesterol xấu và chất béo trung tính triglyceride.
Tiến sĩ Rui Curi, giáo sư về khoa học sức khỏe tại Đại học Cruzeiro do Sul, điều phối viên nghiên cứu cho biết: Nghiên cứu đã phát hiện rằng dầu cá giúp giảm tình trạng kháng insulin thông qua tác động điều chỉnh phản ứng viêm, chuyển các tế bào miễn dịch từ trạng thái tiền viêm sang trạng thái kháng viêm.
Các nhà nghiên cứu giải thích rằng ở chuột không béo phì bị kháng insulin, các tế bào bạch cầu trong hệ miễn dịch thường tạo ra nhiều cytokine tiền viêm hơn. Dầu cá giàu omega-3 đã đảo ngược tình trạng tiền viêm này và khiến chúng có khả năng kháng viêm.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng dầu cá giàu omega-3 giúp chuyển các tế bào miễn dịch từ trạng thái viêm sang trạng thái kháng viêm, từ đó cải thiện kiểm soát đường huyết và giảm kháng insulin.
Tại hội thảo "Thẩm mỹ an toàn: Từ pháp lý đến thực hành y khoa", do báo Tiền Phong tổ chức ngày 12/5, BSCKII Đào Văn Sinh, Trưởng đại diện Văn phòng Bộ Y tế tại TPHCM cho biết, ước tính, quy mô thị trường làm đẹp tại Việt Nam đã đạt hàng tỷ USD và tiếp tục tăng trưởng ở mức hai con số mỗi năm.
Đây là tín hiệu phản ánh sự phát triển của xã hội và nhu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Nhưng đi cùng với sự phát triển đó là những vấn đề đáng lo ngại. Theo các báo cáo chuyên ngành, mỗi năm Việt Nam ghi nhận 25.000-35.000 ca biến chứng liên quan đến thẩm mỹ.
Đáng chú ý, nhiều trường hợp tai biến xảy ra tại các cơ sở không được cấp phép, hoặc do người thực hiện không có chuyên môn y khoa. Những hậu quả không chỉ dừng lại ở tổn thương sức khỏe, mà còn ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý, kinh tế của người dân, thậm chí có trường hợp để lại di chứng suốt đời.
Theo ông Sinh, có một vấn đề cần nhìn nhận thẳng thắn. Đó là sự tồn tại của các cơ sở thẩm mỹ hoạt động "chui", núp bóng dưới danh nghĩa chăm sóc sắc đẹp nhưng lại thực hiện các thủ thuật xâm lấn.
Đây không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn là mối nguy trực tiếp đối với sức khỏe cộng đồng, đồng thời ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín chung của ngành y tế.
Xác định rõ việc phát triển ngành thẩm mỹ phải đi đôi với đảm bảo an toàn và tuân thủ pháp luật, Bộ Y tế đang tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.
Thứ nhất, hoàn thiện hành lang pháp lý, rà soát và cập nhật các quy định liên quan đến cấp phép, hành nghề và quản lý hoạt động thẩm mỹ, đảm bảo phù hợp với thực tiễn.
Thứ hai, tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm, đặc biệt là các cơ sở hoạt động không phép, quảng cáo sai sự thật, hoặc vượt quá phạm vi chuyên môn được cấp phép.
Thứ ba, nâng cao chuẩn chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ bác sĩ.
Thứ tư, đẩy mạnh truyền thông và nâng cao nhận thức cộng đồng, giúp người dân hiểu đúng về dịch vụ thẩm mỹ, biết lựa chọn cơ sở uy tín và không chạy theo những quảng cáo thiếu kiểm chứng.
Phẫu thuật thẩm mỹ luôn tồn tại nguy cơ biến chứng
Trao đổi tại hội thảo, BSCKI Thái Như Ngọc, chuyên khoa da liễu chia sẻ, tại hệ thống thẩm mỹ nơi cô làm việc từng ghi nhận nhiều trường hợp bị các biến chứng sau khi tiêm filler/botox trôi nổi như vón cục, nhiễm trùng hay tắc mạch.
Như trường hợp một chàng trai 24 tuổi (ngụ TPHCM), mong có "đôi tai Phật" cho hợp phong thủy nên nhờ nhân viên spa mua filler hơn 1 triệu đồng về tiêm tại nhà. Một ngày sau, dái tai của bệnh nhân đau nhức, căng cứng, phải đi cấp cứu trong trường hợp hoại tử dái tai.
"Đó là ca may mắn. Nhiều trường hợp khác sau khi tiêm filler vùng mũi, vùng giữa hai chân mày gặp biến chứng nặng không thể cứu vãn. Chỉ một mũi kim sai vị trí có thể gây mù mắt, thậm chí đột quỵ.
Có 4 nguyên nhân gây ra tình trạng này, bao gồm: người thực hiện không có chuyên môn, cơ sở không phép; sản phẩm trôi nổi; kỹ thuật sai", BSCKI Thái Như Ngọc chia sẻ.
PGS.TS.BSCKII Lê Hành, Chủ tịch Hội Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ Việt Nam khẳng định, phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ là một chuyên ngành ngoại khoa đúng nghĩa. Và đã là ngoại khoa thì luôn tồn tại nguy cơ biến chứng.
Các bệnh viện lớn hiện tiếp nhận rất nhiều ca tai biến từ các cơ sở thẩm mỹ bên ngoài chuyển tới, với mức độ ngày càng phức tạp. Có những trường hợp bị nhiễm trùng, hoại tử nặng, thậm chí bệnh nhân phải trải qua nhiều cuộc phẫu thuật kéo dài nhiều năm chỉ để khắc phục hậu quả của một lần làm đẹp.
Các chuyên gia nhấn mạnh, để một ca phẫu thuật thẩm mỹ diễn ra an toàn, cần hội đủ nhiều điều kiện.
Đó là bác sĩ phải được đào tạo bài bản; bệnh nhân phải được thăm khám, đánh giá đầy đủ; kỹ thuật thực hiện phải đúng chuyên môn; cơ sở vật chất đạt chuẩn. Đồng thời, cần phải có hệ thống quản lý, giám sát hiệu quả.
