Sáng ăn trứng luộc, cơ thể nhận nhiều lợi ích bất ngờ

Theo bác sĩ Trần Thị Thanh Huyền, Bệnh viện Y học cổ truyền (YHCT) Đà Nẵng, việc chủ động điều dưỡng cơ thể trong tiết Hạ chí năm 2026 (từ ngày 21.6 - 5.7) sẽ giúp chúng ta phòng tránh các hệ lụy sức khỏe nguy hiểm khi thời tiết chuyển sang giai đoạn nắng nóng cực đoan.

Theo YHCT, Hạ chí là thời điểm dương khí trong tự nhiên đạt trạng thái hưng thịnh nhất. Mùa hạ thuộc hành Hỏa, tương ứng với tạng Tâm (tim). Lúc này, hiện tượng "Dương khí xuất ngoại" diễn ra mạnh mẽ, năng lượng dồn ra bề mặt da để bài tiết mồ hôi, điều hòa thân nhiệt, vô tình làm hao tổn tân dịch và khí.

Nếu không biết cách điều dưỡng, cơ thể rất dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, suy nhược, mất ngủ, bứt rứt và dễ cáu gắt. Nguy hiểm hơn là tình trạng say nắng, say nóng, hoặc hiện tượng thấp nhiệt tích tụ gây rối loạn tiêu hóa, viêm đường tiết niệu và các bệnh lý về da như rôm sảy, mụn nhọt. Tổn thương cơ thể trong mùa hè còn tạo mầm mống cho bệnh tật bộc phát vào mùa thu đông tới.

Theo bác sĩ Huyền, nắng nóng kéo dài sẽ ép tim phải làm việc với tần suất cao hơn. Cổ nhân có câu "Tâm tĩnh tự nhiên lương", khi tâm trạng bình ổn, cơ thể sẽ dễ thích nghi với cái nóng. Do đó, việc điều hòa hơi thở, thiền, tập các bài dưỡng sinh, yoga nhẹ nhàng là rất cần thiết.

Bác sĩ Huyền cũng lưu ý một sai lầm phổ biến để giải nhiệt tức thời trong mùa hè là lạm dụng nước đá, đồ ướp lạnh hoặc ngồi điều hòa quá lâu. Thói quen này vô tình dập tắt "đốm lửa" của tỳ vị vốn đang suy yếu bên trong, dẫn đến đầy bụng, tiêu chảy và chán ăn.

Để thuận theo tự nhiên, chúng ta cần vận động điều độ, sinh hoạt tích cực; đồng thời chú trọng bù nước, sinh tân dưỡng âm do cơ thể mất nhiều mồ hôi. Kinh nghiệm "mùa hè ăn gừng, mùa đông ăn củ cải" chính là giải pháp kinh điển để làm ấm lại phần bên trong cơ thể đang bị lạnh, bảo vệ tỳ vị.

Để sống khỏe trong giai đoạn này, chuyên gia YHCT khuyến cáo người dân điều chỉnh lối sống theo 3 phương diện:

Thực dưỡng cân bằng: Ăn uống thanh đạm, dễ tiêu. Ưu tiên rau xanh, thực phẩm vị đắng như rau đắng, khổ qua, tâm sen để thanh tâm, giải nhiệt. Thêm vị chua nhẹ (chanh, sấu, tắc) giúp co nhỏ lỗ chân lông, giảm thất thoát tân dịch và kích thích ngon miệng. Kết hợp các loại rau củ tính mát như bí đao, dưa leo, củ sen và bù điện giải khi ra nhiều mồ hôi. Hạn chế tối đa đồ chiên rán, thức ăn cay nóng và rượu bia.

Sinh hoạt thuận tự nhiên: Nên ngủ muộn (tầm sau 22 - 23 giờ) và dậy sớm phù hợp với quy luật ngày dài đêm ngắn; đón ánh nắng bình minh để nạp dương khí tốt. Duy trì giấc ngủ trưa ngắn (20 - 30 phút) trong khung giờ từ 11 - 13 giờ để tạng Tâm nghỉ ngơi, giảm nguy cơ đột quỵ. Không để điều hòa chênh lệch quá 5 - 7 độ C so với ngoài trời. Tuyệt đối không tắm nước lạnh ngay khi vừa đi nắng về. Ngâm chân nước ấm trước khi ngủ để trừ thấp khí, giảm đau mỏi xương khớp.

Vận động vừa sức, tránh "Đại hãn", tức ra mồ hôi quá nhiều khi tập luyện cường độ cao sẽ làm hao tổn cả dương khí lẫn tân dịch. Tập thể thao vào sáng sớm hoặc chiều mát với các bài tập nhẹ (đi bộ, yoga, thái cực quyền) để cơ thể tiết ít mồ hôi lại.

Tin Gốc: Thanh Niên

TS điều dưỡng Nguyễn Thị Thu Hiền, khoa da liễu và bỏng - Bệnh viện Bạch Mai, cho biết theo khuyến cáo, việc nhận biết sớm và chăm sóc đúng ngay từ những ngày đầu có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả điều trị.

Khi xuất hiện các dấu hiệu như nóng rát, đau trên da, kèm theo mảng đỏ, mụn nước hoặc bọng nước thành chùm, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị, đặc biệt trong 72 giờ đầu.

Người bệnh không tự ý dùng thuốc, nhất là corticoid, kháng sinh, thuốc nam hoặc các loại thuốc bôi không rõ nguồn gốc, cũng như không đắp lá lên vùng tổn thương. Những biện pháp này có thể khiến bệnh nặng hơn, tăng nguy cơ nhiễm trùng và để lại sẹo.

TS Hiền khuyến cáo tổn thương da do zona cần được giữ sạch - khô - thoáng, tắm rửa nhẹ nhàng, tránh nước quá nóng hoặc xà phòng gây kích ứng. Có thể che phủ bằng gạc sạch, mềm, không dính khi cần.

Không gãi, chà xát, chích vỡ mụn nước hoặc cạy vảy. Mặc quần áo rộng, thấm hút mồ hôi. Sử dụng riêng khăn tắm, quần áo, chăn ga trong thời gian còn mụn nước.

Những nguyên tắc đơn giản này giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng và hạn chế sẹo.

Theo TS Hiền, zona không lây trực tiếp giữa người với người, nhưng dịch từ mụn nước có thể chứa vi rút Varicella-Zoster - vi rút gây bệnh thủy đậu - ở người chưa có miễn dịch.

Để phòng lây nhiễm, người bệnh cần che phủ vùng tổn thương; rửa tay thường xuyên; không dùng chung đồ cá nhân.

Đồng thời tránh tiếp xúc gần với phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người suy giảm miễn dịch. Các biện pháp này cần duy trì đến khi tổn thương khô và đóng vảy hoàn toàn.

Người bệnh cần đến cơ sở y tế sớm nếu có các dấu hiệu zona xuất hiện ở vùng mắt, mặt; đau nhiều, sốt, tổn thương lan rộng; có dấu hiệu nhiễm trùng: sưng, nóng, đỏ, chảy dịch.

Việc thăm khám kịp thời giúp phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm, đặc biệt là ảnh hưởng đến thị lực.

Bên cạnh đó, đau do zona liên quan đến tổn thương thần kinh, thường có cảm giác bỏng rát, nhói từng cơn và có thể kéo dài.

"Người bệnh cần tuân thủ đơn thuốc của bác sĩ, không tự ý tăng/giảm liều. Đồng thời, nghỉ ngơi đầy đủ, ăn uống cân đối, uống đủ nước. Có thể chườm mát bằng khăn sạch trong thời gian ngắn (không chườm đá trực tiếp)", TS Hiền khuyến cáo.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Phía sau câu chuyện "thuốc ung thư đắt đỏ" không chỉ là giá bán của một viên thuốc mà là những chi phí nghiên cứu của thuốc phát minh, thủ tục cấp phép, đấu thầu… và danh mục bảo hiểm y tế chưa cập nhật. Tất cả khiến gánh nặng về chi phí điều trị vẫn đè nặng lên vai người bệnh.

Chồng bà N.T.Q. (phường Trị An, Đồng Nai) ung thư phổi giai đoạn cuối, đã di căn sang tuyến thượng thận và não. Sau khi có kết quả xét nghiệm đột biến gene, các bác sĩ tại bệnh viện tuyến cuối TP.HCM chỉ định ông dùng thuốc điều trị trúng đích thế hệ 3 (Tagrisso).

Dù có bảo hiểm y tế đúng tuyến nhưng chi phí thuốc lại không nằm trong danh mục bảo hiểm y tế chi trả. Chi phí cho mỗi hộp thuốc lên tới 84 triệu đồng/hộp/tháng, chưa kể chi phí đi lại, ăn uống, xét nghiệm gene…).

Để níu kéo sự sống cho chồng, bà Q. dốc cạn toàn bộ số tiền tích góp cả đời để dưỡng già của hai vợ chồng. May mắn thay, cơ thể ông đáp ứng thuốc tốt, giúp giảm nhẹ hẳn các triệu chứng đau đớn của bệnh nhưng cũng chỉ kéo dài được khoảng 12 tháng với chi phí gần 1 tỉ đồng.

Nhớ lại những ngày tháng cùng chồng giành giật sự sống, bà Q. thở dài xót xa. Với người bệnh ở tỉnh xa, rào cản không chỉ là số tiền gần 100 triệu đồng mỗi tháng mà còn là những quy định cứng nhắc từ phía hãng dược.

Bà chia sẻ chương trình hỗ trợ "Mua 1 tháng tặng 2, 3 tháng" áp dụng từ tháng thứ 4, 5 trở đi. Dù giúp giảm bớt gánh nặng nhưng quy trình này lại vô tình đẩy người bệnh khó khăn vào thế ngặt nghèo ở những tháng cuối như tháng 9-10, khi họ phải đứng giữa lựa chọn ngưng lại hay tiếp tục đánh cược.

Bà Q. tâm sự: "Lúc đó chúng tôi không hề biết thể trạng chồng tôi có thể cầm cự được nữa không. Nhưng còn nước còn tát, gia đình vẫn cố gắng bỏ ra 84 triệu đồng để mua thuốc với hy vọng kéo dài sự sống cho chồng. Thế nhưng, trớ trêu thay khi chưa kịp uống hết hộp đầu tiên thì chồng tôi đã mãi mãi ra đi".

Bà mong rằng có những chương trình hỗ trợ thuốc dễ tiếp cận, thủ tục dễ dàng hơn để người bệnh ung thư nghèo có thể thêm cơ hội được cứu sống.

Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ, thị trường hiện nay có hàng chục hãng dược trong và ngoài nước đang có thuốc điều trị trúng đích, miễn dịch hoặc sinh học trị ung thư được lưu hành tại Việt Nam.

Theo Bộ Y tế, Việt Nam đang có khoảng 100 thuốc và sinh phẩm điều trị ung thư đã được cấp phép lưu hành. Trong đó các hãng lớn có thuốc trúng đích ung thư đang hiện diện ở Việt Nam như AstraZeneca (các thuốc như Tagrisso/Osimertinib, Iressa…); Roche (thuốc Herceptin, Alecensa…); Pfizer (Ibrance, Xalkori…)… Nhiều thuốc giá rất cao, có loại 40-150 triệu đồng/tháng điều trị.

Theo một đại diện Ủy ban dược phẩm thuộc Hiệp hội Các doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (đại diện cho các hãng dược phát minh đa quốc gia tại Việt Nam), một lộ trình nghiên cứu phát triển, thử nghiệm lâm sàng để kiểm chứng thuốc, vắc xin an toàn và hiệu quả để đưa ra thị trường thì quá trình này cần 10-15 năm và đầu tư trung bình 2,6 tỉ đôla Mỹ.

Để có được một viên thuốc trúng đích đến tay bệnh nhân, các tập đoàn dược phẩm lớn phải chấp nhận một cuộc chơi mang tính "sinh tử" ngay từ phòng thí nghiệm. Đây là một sự đánh cược tài chính cực kỳ rủi ro: giữa ma trận 10.000 hợp chất tiềm năng, tỉ lệ sống sót để trở thành sản phẩm thực tế chỉ dao động từ 0,01-0,02%.

Việc phải đầu tư hàng tỉ đô la vào những thử nghiệm thất bại chính là lý do vì sao thuốc luôn có chi phí cao trong thời gian bảo hộ độc quyền, biến thuốc chính hãng thành món hàng xa xỉ.

"Nhiều người thường lầm tưởng giá thuốc cao chỉ vì chi phí nghiên cứu ban đầu nhưng thực chất, gánh nặng tài chính còn nằm ở "hậu trường" kiểm soát chất lượng sau khi thuốc ra thị trường. Giai đoạn đưa sản phẩm đến với người bệnh qua các cơ chế mua sắm, đấu thầu, đưa thuốc vào chuỗi cung ứng, công việc không dừng lại ở đây.

Trách nhiệm của họ kéo dài suốt vòng đời sản phẩm thông qua việc theo dõi phản ứng có hại, cập nhật dữ liệu toàn cầu và tối ưu hóa lâm sàng. Những phản hồi từ thực tế điều trị chính là chất liệu quý báu để có các thế hệ thuốc ưu việt hơn", vị này phân tích.

Bác sĩ Nguyễn Duy Anh, chuyên khoa ung bướu tại Hà Nội, cho biết các thuốc điều trị thế hệ mới đã làm thay đổi căn bản tiên lượng của nhiều loại ung thư, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân giai đoạn tiến xa hoặc di căn. Chi phí điều trị bằng thuốc nhắm trúng đích hoặc miễn dịch hiện dao động khoảng 30-100 triệu đồng mỗi tháng tùy loại thuốc.

Trong khi đó thời gian điều trị có thể kéo dài từ 12-24 tháng hoặc lâu hơn khiến tổng chi phí lên tới hàng trăm triệu, thậm chí hơn 1 tỉ đồng cho một bệnh nhân.

"Không hiếm trường hợp bệnh nhân có chỉ định rất rõ ràng, có khả năng đáp ứng tốt về mặt sinh học nhưng cuối cùng buộc phải chọn phác đồ kém hiệu quả hơn vì điều kiện kinh tế", bác sĩ Duy Anh chia sẻ.

Để cải thiện khả năng tiếp cận thuốc điều trị ung thư thế hệ mới, bác sĩ Duy Anh cho rằng cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như cập nhật danh mục bảo hiểm y tế, ưu tiên các thuốc có bằng chứng mạnh về hiệu quả sống còn, đàm phán giảm giá thuốc giữa cơ quan quản lý và các hãng dược, đồng thời khuyến khích sử dụng thuốc tương đương sinh học.

Ngoài ra cần mở rộng các chương trình hỗ trợ bệnh nhân, chuẩn hóa và giảm chi phí xét nghiệm gene, tăng khả năng tiếp cận xét nghiệm tại tuyến dưới cũng như tăng cường đào tạo để bác sĩ và bệnh nhân lựa chọn đúng đối tượng điều trị.

Bên cạnh đó các chuyên gia cũng cho rằng hiện nay Việt Nam còn chậm tiếp cận thuốc mới. Điều này khiến người bệnh mất cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến hơn. Thậm chí người bệnh tìm ra nước ngoài chữa bệnh. Người bệnh vừa phải chịu chi phí điều trị đắt đỏ, tốn thời gian vừa gây chảy máu ngoại tệ trong y tế.

"Chúng ta cần tập trung vào ba trụ cột chính. Đầu tiên là đẩy nhanh quy trình đăng ký, cấp phép thuốc mới. Thứ hai là cải thiện cơ chế đấu thầu, mua sắm và đàm phán giá theo hướng minh bạch nhưng phải có tính dự báo để doanh nghiệp yên tâm đưa thuốc vào thị trường.

Và quan trọng nhất là cập nhật danh mục thuốc được bảo hiểm y tế chi trả thường xuyên hơn", một chuyên gia y tế đề xuất và cho rằng nếu chính sách đủ thông thoáng, doanh nghiệp sẽ tự nhìn thấy lợi ích và ưu tiên đưa thuốc mới vào Việt Nam.

---------------

Kỳ 4: Đừng cố mua "vũ khí" đắt nhất, hãy chọn phác đồ phù hợp nhất

Tin Gốc: Tuổi Trẻ